Downloaded 20 times
อาณาจักรอยุธยา
- 1.
- 2. พัฒนาการทางด้ านสั งคม ๑) โครงสร้างทางสังคมไทย โครงสร้างสังคมไทยในสมัยอยุธยา มีการแบ่งชนชั้นออกเป็ น ลาดับ ตั้งแต่ช้ นสูงสุ ด คือ พระมหากษัตริ ย ์ ถึงชั้นล่างสุ ด คือ ั ทาส และมีชนชั้นพิเศษอีกชนชั้น ได้แก่ พระสงฆ์ ซึ่งเป็ นผู้ สื บทอดศาสนา และเป็ นที่พ่ ึงพิงทางจิตใจและให้การศึกษาแก่ ประชาชน
- 3. ๑. กลุ่มคนในสังคม แบ่งเป็ น 6 กลุ่ม ดังนี้ พระมหากษัคริ ย ์ พระบรมวงศานุวงศ์ ขุนนาง ไพร่ ทาส นักบวชทางศาสนา
- 4. พระมหากษัตริย์ เป็ นผูมีอานาจสูงสุ ดในอาณาจักรมีฐานะเป็ นสมมติเทพ มีพระราชอานาจ ้ เหนือทุกคนในแผ่นดิน
- 5. พระบรมวงศานุวงศ์ คือ ผูที่มีเชื้อสายร่ วมกับกษัตริย ์ มีหน้าที่ช่วยเหลือราชการแทนกษัตริ ย ์ ้ โดยกษัตริ ยจะส่ งไปปกครองหัวเมืองสาคัญต่าง ๆ เช่น พระราชโอรส ์ พระราชธิดา
- 6. ขุนนาง คือ ผูที่ปฏิบติหน้าที่ในการดูแลบ้านเมือง ปกครองคนตามพระบรมราช ้ ั โองการของกษัตริ ย ์ มีฐานะแตกต่างกันไปตามหน้าที่และรับ พระราชทานที่ดินและไพร่ ไว้ใช้งาน
- 7. ไพร่ คือ ราษฎรสามัญชนทัวไป มีอิสรเสรีในการดารงชีวิต และจะถูกเกณฑ์ ่ แรงงานโดยขุนนางเป็ นครั้งคราว ไพร่ แบ่งออกเป็ น ๓ ประเภท ๑) ไพร่ หลวง ทางานให้ราชการแทนการเสี ยภาษี ปี ละ ๖ เดือน เรี ยกว่า “เข้าเดือนออกเดือน” ๒) ไพร่ สม ทางานรับใช้เจ้านายที่ตนสังกัด และออกรบเมื่อเกิดสงคราม เหมือนกับไพร่ หลวง ๓) ไพร่ ส่วย เป็ นไพร่ ท่ีส่งเงินหรื อสิ่ งของเข้ามาแทนการเกณฑ์แรงงาน
- 8. ทาส คือ ผูไม่มีกรรมสิ ทธิ์ในแรงงานและชีวตของตนไม่มีอิสรภาพ ต้องทา ้ ิ ตามความต้องการของนายเงิน
- 9. นักบวชทางศาสนา คือ พระสงฆ์ พราหมณ์มีหน้าที่ในการอบรมสังสอนและประกอบ ่ พิธีกรรมทางศาสนาภายใต้การอุปถัมภ์ของกษัตริ ย ์
- 10. พัฒนาการทางด้ านศิลปวัฒนธรรม วัฒนธรรม หมายถึง วิถีชีวิตของคนในสังคม เช่น ชีวิตความ เป็ นอยู่ อาหารการกิน ภาษาพูด ความเชื่อ มักแสดงในรู ปของธรรม เนียมประเพณี โดยเฉพาะด้านศิลปะ จึงเรี ยกรวมกันว่า “ศิลปวัฒนธรรม” การสถาปนาอาณาจักรอยุธยาใน พ.ศ.๑๘๙๓ นับเป็ นการเริ่ มต้น ศิลปวัฒนธรรมไทยในสมัยอยุธยาซึ่งมีรากฐานมาจากสถาบัน ่ พระมหากษัตริ ยและสถาบันศาสนา ไม่วาจะเป็ นทางด้านศิลปกรรม ์ วรรณกรรมประเพณี รวมทั้งพระพุทธศาสนา ซึ่งคนไทยศรัทธาและยึด มันเป็ นสรณะมาโดยตลอด ่
- 11. ศิลปวัฒนธรรมไทยในสมัยอยุธยาเกิดจากการผสมผสานระหว่าง ศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิมของคนไทย และ ศิลปวัฒนธรรมที่รับมาจาก ภายนอกโดยเฉพาะอย่างยิงศิลปวัฒนธรรมจากอินเดียที่อยุธยารับมาจาก ่ เขมรและจากอินเดียโดยตรง
- 12. นอกจากนี้ อยุธยายังรับศิลปวัฒนธรรมไทยจากสุ โขทัยเข้ามาผสม เข้ากับวัฒนธรรมของอยุธยาจนกลายเป็ นศิลปวัฒนธรรมของอยุธยาใน ที่สุด และในระยะต่อมาได้กลายเป็ นรากฐานของศิลปวัฒนธรรมไทยใน สมัยต่างๆจนถึงปัจจุบน ซึ่งมีท้ งทางด้านศิลปกรรม อันประกอบด้วย ั ั สถาปัตยกรรม ประติมากรรมจิตรกรรม ประณี ตศิลป์ และ ศิลปะการแสดง เป็ นต้น
- 13. ๑. ด้ านสถาปัตยกรรม แสดงให้เห็นผ่านรู ปแบบเจดียตามอารามต่าง ๆ ซึ่งได้รับอิทธิพล ์ จากดินแดนรอบข้าง เช่น เจดียทรงมะปราง ได้รับอิทธิพลจากศิลปะ ์ ลพบุรี เจดียทรงลังกา ได้รับอิทธิพลจากศิลปะสุ โขทัย เป็ นต้น ์ ์่ ต่อมามีการสร้างศิลปกรรมที่เป็ นของอยุธยาเอง เช่น เจดียยอมุม ไม้สิบสอง ต่อมาได้รับอิทธิพลชาติตะวันตก ได้สร้างสถาปัตยกรรม เช่น พระนารายณ์ราชนิเวศน์ จังหวัดลพบุรี เป็ นต้น
- 14.
- 15. ่ วัดไชยวัฒนาราม ตั้งอยูริมแม่น้ าเจ้าพระยาฝั่งตะวันตกนอกเกาะเมือง เป็ นวัดที่ พระเจ้าปราสาททอง กษัตริ ยกรุ งศรี อยุธยาองค์ที่ 24 (พ.ศ. 2173-2198) โปรด ์ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2173 ได้ชื่อว่าเป็ นวัดที่มีความงดงามมากแห่ งหนึ่ งในกรุ ง ศรี อยุธยา ความสาคัญอีกประการหนึ่ งคือ วัดนี้เป็ นที่ฝังพระศพของเจ้าฟ้ า ้ ธรรมธิเบศร์ (เจ้าฟ้ ากุง) กวีเอกสมัยอยุธยาตอนปลายกับเจ้าฟ้ าสังวาลย์ซ่ ึ งต้อง พระราชอาญาโบยจนสิ้ นพระชนม์ในรัชสมัยของพระเจ้าอยูหวบรมโกศ ่ ั
- 16. ด้ านประติมากรรม ในสมัยอยุธยาตอนต้นนิยมสร้างพระพุทธรู ปตามแบบศิลปะอู่ทอง ต่อมามีการรับอิทธิพลศิลปะสุโขทัยผสมผสานเป็ นศิลปะอยุธยา เช่น พระมงคลบพิธที่วิหารพระมงคลมหาบพิธ นอกจากนี้มีการสร้างพระพุทธรู ปทรงเครื่ อง เช่น ที่วดหน้าพระเมรุ ั
- 17. ด้ านวรรณกรรม วรรณกรรมสาคัญ ได้แก่บทร้อยกรอง เช่น ลิลิตโองการแช่งน้ า เป็ น วรรณคดีเรื่ องแรกสมัยอยุธยา ยุคทองแห่งวรรณกรรม ตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยูหวบรมโกศ ่ ั วรรณกรรมที่มีชื่อเสี ยง คือ กาพย์เห่เรื อ ของเจ้าฟ้ าธรรมธิเบศ (เจ้าฟ้ า ้ กุง)
- 18. ด้ านจิตรกรรม ส่ วนใหญ่นิยมวาดภาพพุทธประวัติภาพไตรภูมิ ระยะแรกได้รับอิทธิพล จากศิลปะลพบุรีและสุ โขทัย ต่อมาพัฒนาเป็ นแบบอยุธยา คือมีการนาสี ที่ทาให้ภาพแลดูสว่างขึ้น เช่น สี ดา ขาว เหลือง และแดง
- 19. พัฒนาการด้ านความสั มพันธ์กบต่ างประเทศ ั ๑. ั ความสัมพันธ์กบเขมร เขมรมีบทบาทด้านวัฒนธรรมต่ออยุธยาใน ระยะแรกเริ่ ม เนื่องจากเป็ นดินแดนที่ส่งผ่านอารยธรรมอินเดียเข้า มายังลุ่มแม่น้ าเจ้าพระยา ๒. ั ความสัมพันธ์กบมอญ มอญมักถูกพม่าและอยุธยาเข้ารุ กรานเพื่อชิง ความเป็ นใหญ่เหนือหัวเมืองมอญ เพื่อให้หวเมืองมอญเป็ นเมือง ั ท่าทางการค้า
- 20. ๓. ั ั ความสัมพันธ์กบล้านช้าง มีความสัมพันธ์กนแบบฉันท์มิตร เนื่องจากล้านช้างจะส่ งเครื่ องราชบรรณาการมาอยุธยาสม่าเสมอ และ ราษฏรทั้งสองฝั่งก็มีวฒนธรรมคล้ายคลึงกัน ั ๔. ั ความสัมพันธ์กบหัวเมืองมลายู อยุธยาขยายอาณาเขตลงทางใต้เพื่อ ผลประโยชน์ทางการค้า แต่ไม่สามารถควบคุมมะละกาได้อย่าง เด็ดขาด ส่ วนหัวเมืองมลายูอื่น ๆ เช่น ปัตตานี ไทรบุรี กลันตัน และ ตรังกานู เป็ นประเทศราชที่ควบคุมโดยนครศรี ธรรมราช
- 21. ๕. ั ความสัมพันธ์กบพม่า ส่ วนใหญ่เป็ นเรื่ องความขัดแย้ง เพราะต่าง ต้องการขยายอานาจไปยังหัวเมืองมอญและล้านช้าง จึงมีการทา สงครามรวม ๒๔ ครั้ง สงครามครั้งแรก คือ ศึกเมืองเชียงกราน พ.ศ. ๒๐๘๑ และ สงครามครั้งสาคัญเกิดขึ้นใน พ.ศ. ๒๑๑๒ ตรงกับสมัยสมเด็จพระมหิ นทราธิราช ทาให้อยุธยาตกเป็ นของพม่าครั้งแรก จนกระทังสมเด็จ ่ พระนเรศวรมหาราช ใน พ.ศ. ๒๑๒๗ และใน พ.ศ. ๒๓๑๐ สมัย สมเด็จพระที่นงสุ ริยาศน์อมริ นทร์ อยุธยาตกเป็ นของพม่าอีกครั้ง และ ่ั เป็ นการสิ้ นสุ ดการเป็ นราชธานีของไทย