SlideShare a Scribd company logo
ขวัญจิต บุญมาก
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
รุ่งอรุณแห่งความสุข
การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย
ชุมชนวัดพระพายหลวง
นอกเขตเมืองสุโขทัย ลักษณะเมือง
เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมมีคูน้าล้อมรอบ




 วัดพระพายเหลวง จังหวัดสุโขทัย
พระปรางค์หรือกู่ สร้างด้วยศิลาแลง
        ประดับลวดลายปูนปั้น
  ซึ่งเป็นแบบศิลปะขอมหรือลพบุรี
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย
1. ปัจจัยด้านภูมิศาสตร์และสิ่งแวดล้อม
     1.1 สภาพภูมิประเทศ สุโขทัยตั้งอยู่ในบริเวณที่ประกอบด้วยที่ราบลุ่มแม่น้าปิง วัง ยม และ
     น่าน ไหลผ่านจากเหนือลงใต้สู่ลุ่มแม่น้าเจ้าพระยา และไหลสู่ทะเลส่วนทางด้านตะวันตก
     มีเทือกเขาถนนธงชัยและตะนาวศรี ทางด้านตะวันออกมีเทือกเขาเพชรบูรณ์
     1.2 สภาพภูมิอากาศที่อยู่ท่ามกลางเทือกเขาขนาบทั้งเทือกเขาถนนธงชัย เทือกเขาตะนาวศรี และ
     เทือกเขาเพชรบูรณ์ ท้าให้อากาศไม่ร้อนจนเกินไป ประกอบกับมีลมมรสุมพัดผ่าน จึงมีฝนตกชุก
     ในฤดูมรสุม
     1.3 ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ
     1.4 การคมนาคม สุโขทัยสามารถติดต่อทางน้้ากับแคว้นต่าง ๆ ที่อยู่ทางตอนเหนือและแคว้นทาง
     ตอนใต้ได้สะดวก
2. ปัจจัยด้านอารยธรรม
    อารยธรรมต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการ ของชุมชนสุโขทัยล้วนเป็นอารยธรรมจากภายนอกที่มี
การเผยแพร่เข้ามาในบริเวณอาณาจักรสุโขทัยที่ส้าคัญก็มีทั้งทางด้านศาสนา ภาษา การปกครอง
กฎหมายและศิลปกรรม อารยธรรมเหล่านี้ส่งผลท้าให้อาณาจักรสุโขทัยรวมตัวกันเป็นปึกแผ่นมี
พระพุทธศาสนาเป็นหลักยึดเหนี่ยว และสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยสืบต่อกันมาใน
สมัยหลัง
การสถาปนาราชวงศ์พระร่วง
ประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 – 18 อาณาจักรเขมรโบราณได้ขยายอ้านาจเข้ามาบริเวณที่ราบลุ่ม
แม่น้าเจ้าพระยาและมีอ้านาจเหนือกรุงสุโขทัยด้วย แต่เมื่อพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 กษัตริย์เขมร
สิ้นพระชนม์แล้วเขมรก็เสื่อมอ้านาจลง คนไทยกลุ่มต่าง ๆ รวมทั้งคนไทยที่สุโขทัยจึงต่างพยายาม
ตั้งตนเป็นอิสระการขับไล่เขมร
      การตั้งราชวงศ์พระร่วง เรื่องราวของการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยปรากฏอยู่ใน จารึกหลัก
ที่ 2 ศิลาจารึกวัดศรีชุมจังหวัดสุโขทัยสรุปความได้ว่า ก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย
เมืองสุโขทัยซึ่งรวมเมืองศรีสัชนาลัยไว้ด้วย มีพ่อขุนศรีนาวน้าถมเป็นเจ้าเมืองปกครองมีพระโอรส
พระองค์หนึ่งทรงพระนามว่า พ่อขุนผาเมือง เจ้าเมืองราด ได้อภิเษกสมรสกับนางสุขรมหาเทวี
พระธิดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 กษัตริย์เขมรและได้รับพระราชทาน พระแสงขรรค์ชัยศรี
ซึ่งเป็นเครื่องแสดงอ้านาจอาญาสิทธิ์กับได้รับพระราชทานนามว่า กมรเตงอัญศรีอินทรบดินทรา
ทิตย์ สันนิษฐานว่าเมื่อพ่อขุนศรีนาวน้าถมสิ้นพระชนม์ ขอมสบาดโขลญล้าพง ขุนนางทหารของ
เขมรได้เข้า ยึดครองสุโขทัยไว้ พ่อขุนผาเมือง จึงร่วมมือกับ พ่อขุนบางกลางหาว ผู้เป็นพระ
สหายน้าก้าลังคนไทยสู้รบขับไล่ขอมสบาดโขลญล้าพงได้ชัยชนะแล้วพ่อขุนผาเมืองอภิเษกพ่อขุน
บางกลางหาวเป็นกษัตริย์ พระราชทานพระแสงขรรค์ชัยศรีอาญาสิทธิ์และพระนามที่ได้รับจาก
กษัตริย์เขมรให้แก่พ่อขุนบางกลางหาวพ่อขุนบางกลางหาวขึ้นครองราชย์ใน พ.ศ. 1792 ทรงพระ
นามว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ทรงเป็นต้นราชวงศ์พระร่วงหรือราชวงศ์สุโขทัย
ปัจจัยที่เอื้อต่อการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย
 1. การมีผู้น้าที่เข้มแข็ง และรู้รักสามัคคีระหว่างแคว้นกับเมืองต่าง ๆ ของไทย
      พ่อขุนผาเมือง เจ้าเมืองราด
      พ่อขุนบางกลางหาว เจ้าเมืองบางยาง

 2. การเมืองระหว่างแคว้นกับเมืองต่าง ๆ มีความมั่นคง ไม่มีการแย่งชิงอ้านาจหรือ
 คิดขยายอิทธิพลรุกรานกันเพราะได้ส่งบุตรหลานออกไปสร้างเมืองย่อย ๆ เป็นเมือง
 บริวาร นอกจากนียังมีความสัมพันธ์ในลักษณะเครือญาติ

 3. ขวัญและก้าลังใจของทหารเขมรอ่อนล้าลงมาก
    เพราะต้องท้าการสู้รบเพื่อแผ่อ้านาจติดต่อกันมานาน

 4. พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1724 – 1761) สินพระชนม์
พระมหากษัตริย์ในสมัยสุโขทัย
 ล้าดับที่                 พระนาม             ปีที่ขึนครองราชย์   ปีที่สินสุดรัชสมัย
    1        พ่อขุนศรีอินทราทิตย์                พ.ศ. 1792           ไม่ปรากฏ
    2        พระยาบาลเมือง                       ไม่ปรากฏ            พ.ศ. 1822
    3        พ่อขุนรามค้าแหงมหาราช               พ.ศ. 1822           พ.ศ. 1841
    4        พระยาเลอไทย                         พ.ศ. 1841           ไม่ปรากฏ
    5        พระยางั่วน้าถุม (น้าท่วม)           ไม่ปรากฏ            พ.ศ. 1890
    6        พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ยาลิไทย)       พ.ศ. 1890        พ.ศ. 1911 - 1916
    7        พระมหาธรรมราชาที่ 2              พ.ศ. 1911 - 1916       พ.ศ. 1942
    8        พระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไทย)      พ.ศ. 1943           พ.ศ. 1962
    9        พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล)        พ.ศ. 1962           พ.ศ. 1981
พ่อปกครองลูก
....ในปากประตูมีกระดิ่งอัน ณ แขวนไว้หั้น ไพร่ฟ้าหน้าปกกลางบ้านกลางเมือง
มีถ้อยมีความเจ็บท้องข้องใจ มักจักกล่าวเถิงเจ้า เถิงขุนบ่ไร้ ไปลันกระดิ่งอัน
แขวนไว้ พ่อขุนรามคาแหงเจ้าเมืองได้ยิน เรียกเมือถาม สวนความแก่มันด้วยซื่อ
ไพร่ในเมืองสุโขไทชื่นชม.....


     ....พ่อขุนรามคาแหง เจ้าเมืองศรีสัชนาลัย สุโขทัยนี้ ปลูกไม้ตาลนี้ได้สิบสี่ข้าว
จึงให้ช่างฟันขดานหินตั้งหว่างกลางไม้ตาลนี้ วันเดือนดับ เดือนโอกแปดวัน
วันเดือนเต็มเดือนบ้างแปดวัน ฝูงปู่ครู เถร มหาเถร ขึ้นนั่งขดานหินสูดธรรม
แก่อุบาสกฝูงท่วยจาศีล....
การแบ่งชนชั้นและควบคุมกาลังพล




ภาพลายเส้นที่วัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย แสดงการแต่งกายและเครื่องประดับของชนชั้นสูง
แผนภูมิแสดงความสัมพันธ์ทางเครือญาติครั้งแรก
ระหว่างสุโขทัยกับอยุธยา
   ฝ่ายราชวงศ์พระร่วง สุโขทัย             ฝ่ายราชวงศ์สุพรรณภูมิ อยุธยา
 พระมหาธรรมราชาที่ 2 + พระนางสาขา              สมเด็จพระอินทราชา
   ครองราชย์ พ.ศ. 1911 – 1917               ครองราชย์ พ.ศ. 1952 - 1967
          ถึง พ.ศ. 1942

         พระราชธิดา      +       สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (เจ้าสามพระยา)
                                     ครองราชย์ พ.ศ. 1967 - 1991
            สมเด็จพระบรมไตรโลกนาค
            ครองราชย์ พ.ศ. 1901 - 2031
วัฒนธรรมและภูมิปัญญาสมัยสุโขทัย
 ปัจจัยพืนฐานที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญา
 ในสมัยสุโขทัย
 1. ความต้องการปัจจัยในการด้ารงชีวิต เช่น เครื่องมือ เครื่องใช้ เป็นต้น
 2. ความต้องการแก้ไขปัญหาที่เกิดจากสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ เช่น
    ต้องการเก็บกักน้้าเอาไว้ใช้ในฤดูร้อน (แล้ง)
 3. ความต้องการทีจะใช้ประโยชน์จากหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อ
                    ่
    น้ามา สร้างความสงบสุขให้สังคม เช่น ปลูกฝังให้คนไทยเกิดความเกรง
    กลัวต่อบาป
 4. ความต้องการให้เกิดความมันคงของอาณาจักร เช่น ต้องการให้คนไทย
                                 ่
    มีการพูด อ่าน เขียนภาษาเดียวกัน อันแสดงถึงความเป็นคนในเชื้อชาติ
    เดียวกัน เพื่อจะได้ร่วมกันสร้างอาณาจักรต่อไป
ศาสนาและความเชื่อ                                      ธรรมราชา และสมมติเทพ
                                                         ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
                                                         พุทธศาสนา




      ...เบื้องหัวนอนเมืองสุโขทัยนั้นมีกุฏิพิหาร ปู่ครูอยู่
  มีพระขพุงผี ผีเทพยาในเขาอันนั้นเป็นใหญ่กว่าทุกผีใน
เมืองนี้ ขุนผู้ใดถือเมืองสุโขทัยนี้แล้ ไหว้ดีพลีถูก เมืองนี้
เที่ยง เมืองนี้ดี..
รุ่งอรุณแห่งความสุข
ตรีบูร : ภูมิสถานเมืองสุโขทัย
 การสร้างก้าแพงดิน 3 ชันท้าให้มีคูน้าถึง 2 ชัน ส้าหรับรับน้าจากเขาเข้ามาไว้
ในคูเมือง แล้วระบายไปลงสระและตระพัง ซึ่งเป็นสระน้าขนาดใหญ่ภายในตัวเมือง
นอกจากนีตรีบูรยังมีประโยชน์ในการป้องกันข้าศึกษาควบคู่ไปด้วย ก้าแพงและคูน้า
ที่ติดต่อกันจะเป็นเสมือนเครื่องกีดขวางข้าศึกไปในตัว
 มีระบบการระบายน้าและกักเก็บน้าไว้ที่ “สรีดภงค์” หรือท้านบพระร่วง
 มีแนวคันดินที่เรียกว่า “ถนนพระร่วง” เป็นแนวยาวเชื่อมต่อระหว่างเมืองสุโขทัย
    กับเมืองก้าแพงเพชรทางตอนใต้ และเมือง ศรีสัชนาลัยทางตอนเหนือ
สังคโลก
       สังคโลก เป็นนามของเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่ง มีทั้งแบบลงสีและเคลือบผิวนอก
 ด้วยน้้ายา และแบบไม่เคลือบ มีแหล่งผลิตที่สุโขทัยเก่าและเมืองศรีสัชนาลัย การผลิต
 สังคโลกมีมานานตั้งแต่สมัยพุทธศตวรรษที่ 16 ที่มาของชื่อ “สังคโลก” มีข้อสันนิษฐาน
 หลายทาง เช่น แผลงมาจากชื่อเมืองสวรรคโลก ซึ่งเป็นที่ตั้งแหล่งเตา (สวรรคโลกเป็น
 ชื่อเรียกศรีสัชนาลัยในสมัยอยุธยา) หรือมาจากค้าว่า “ซ้องโกลก” แปลว่าแหล่งเตา
 แผ่นดินซ้อง ซึ่งแสดงถึงการรับวิทยาการผลิตเครื่องสังคโลกมาจากจีน
 นักโบราณคดีได้ขุดค้นพบซากเตาเผาเครื่องสังคโลก
 ที่เรียกว่า “เตาทุเรียง” เครื่องสังคโลกนอกจากเป็น
 ของใช้ในท้องถิ่นแล้วยังเป็นสินค้าที่ขึ้นชื่อมาก
 และได้รับความนิยมจากดินแดนต่าง ๆ
 เป็นต้นว่า มลายู อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์
 เป็นรายได้ส้าคัญของอาณาจักรสุโขทัย และ
 เจริญรุ่งเรืองต่อมาเป็นสินค้า ส่งออกส้าคัญ
 ของอยุธยาด้วย
ลายสือไทย
พ่อขุนรามค้าแหงมหาราชได้ปรับเปลียน่
จากอักษรต้นแบบทั้งอักษรมอญโบราณ
และอักษรขอมโบราณ ซึ่งใช้กันมานาน
แล้ว โดยอักษรมอญโบราณใช้ร่วมกัน
ในกลุ่มชาวไทยภาคเหนือ ส่วนอักษร
ขอมโบราณใช้ในชุมชนบริเวณลุ่มแม่น้า
เจ้าพระยา และได้ปรับเปลี่ยนพัฒนา
รูปแบบเรื่อยมา จนถึงสมัยพ่อขุน
รามค้าแหงมหาราช ทรงโปรดฯ ให้มีการ
ช้าระการเขียนหนังสือใหม่ให้เป็นระบบ
เดียวกัน เรียกชื่อว่า ลายสือไทย
ศิลปกรรมสมัยสุโขทัย
 พระเจดีย์สมัยสุโขทัย
 พระพุทธรูปสมัยสุโขทัย
 โบสถ์ วิหารสมัยสุโขทัย
ไตรภูมิพระร่วง
หรือไตรภูมิกถาเป็นวรรณกรรมที่แต่งในสมัยสุโขทัย
โดยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไทย)
ทรงนิพนธ์ขึ้นในปี พ.ศ.1888 วรรณกรรมเรื่องนี้ได้รับ
การยกย่องว่าเป็นวรรณคดีส้าคัญของโลก เนื้อหา
แบ่งเป็นกัณฑ์ 11 กัณฑ์ พรรณนาถึงแดน
3 แดน ได้แก่ กามภูมิ รูปภูมิ และอรูปภูมิ ไตรภูมิ
พระร่วงจึงมีอิทธิพลต่อจิตใจและความเชื่อของคนไทยใน
สมัยนั้น และเป็นรากฐานความเชื่อของคนไทยสืบต่อมา
นอกจากนี้ยังได้ก้าหนดแนวความคิดการปกครองแบบ
ธรรมราชา และพระมหากษัตริย์แบบจักรพรรดิที่ตั้งมั่น
ในหลักพุทธธรรม                                            สมุดภาพไตรภูมิพระร่วง
                                                     สมุดภาพเล่มนี้สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา
...สุโขทัยนี้ดี ในน้ามีปลา ในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบ ในไพร่ลู่ทาง เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย
      ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงือนค้าทองค้า ไพร่ฟ้าหน้าใส...



                                                       ลายปูนปั้น




              ศิลาแลง



                                                   เงินตรา

More Related Content

What's hot

ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทยประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601
พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601
พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601
Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
การสถาปนา
การสถาปนาการสถาปนา
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรีพัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัน พัน
 
เอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรี
เอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรีเอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรี
เอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรี
พัน พัน
 
เล่มที่ 6 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
เล่มที่ 6  สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเล่มที่ 6  สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
เล่มที่ 6 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
Choengchai Rattanachai
 
07อาณาจักรอยุธยา
07อาณาจักรอยุธยา07อาณาจักรอยุธยา
07อาณาจักรอยุธยา
JulPcc CR
 
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรีพัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัน พัน
 
งานสังคม...
งานสังคม...งานสังคม...
การปกครอง 604
การปกครอง 604การปกครอง 604
การสถาปนา..
การสถาปนา..การสถาปนา..
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรี
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรี
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรี
Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
ประเพณีและวัฒนธรรม
ประเพณีและวัฒนธรรมประเพณีและวัฒนธรรม
ประเพณีและวัฒนธรรม
Dos Zaa
 
เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt กลุม 4
เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt  กลุม 4เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt  กลุม 4
เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt กลุม 4
Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 

What's hot (20)

อยุธยา
อยุธยาอยุธยา
อยุธยา
 
อาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรอยุธยาอาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรอยุธยา
 
ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทยประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
 
พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601
พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601
พัฒนาการทางสังคมและศิลปวัฒนธรรม601
 
พัฒนาการทางด้านสังคม วัฒนธรรม
พัฒนาการทางด้านสังคม วัฒนธรรมพัฒนาการทางด้านสังคม วัฒนธรรม
พัฒนาการทางด้านสังคม วัฒนธรรม
 
การเมืองการปกครองของไทย
การเมืองการปกครองของไทยการเมืองการปกครองของไทย
การเมืองการปกครองของไทย
 
การสถาปนา
การสถาปนาการสถาปนา
การสถาปนา
 
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรีพัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
 
เอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรี
เอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรีเอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรี
เอกสารประกอบการเรียน อาณาจักรธนบุรี
 
เล่มที่ 6 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
เล่มที่ 6  สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเล่มที่ 6  สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
เล่มที่ 6 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
 
07อาณาจักรอยุธยา
07อาณาจักรอยุธยา07อาณาจักรอยุธยา
07อาณาจักรอยุธยา
 
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรีพัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
 
งานสังคม...
งานสังคม...งานสังคม...
งานสังคม...
 
การปกครอง 604
การปกครอง 604การปกครอง 604
การปกครอง 604
 
การสถาปนา..
การสถาปนา..การสถาปนา..
การสถาปนา..
 
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรี
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรี
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย อยุธยาและธนบุรี
 
ผลงานนักเรียนชั้น ม.6/1
ผลงานนักเรียนชั้น ม.6/1ผลงานนักเรียนชั้น ม.6/1
ผลงานนักเรียนชั้น ม.6/1
 
สมเด็พระนารายณ์มหาราช
สมเด็พระนารายณ์มหาราชสมเด็พระนารายณ์มหาราช
สมเด็พระนารายณ์มหาราช
 
ประเพณีและวัฒนธรรม
ประเพณีและวัฒนธรรมประเพณีและวัฒนธรรม
ประเพณีและวัฒนธรรม
 
เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt กลุม 4
เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt  กลุม 4เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt  กลุม 4
เธ„เธงเธฒเธกเธชเธฑเธกเธžเธฑ...Ppt กลุม 4
 

Similar to รุ่งอรุณแห่งความสุข

Conceptของสุโขทัย
ConceptของสุโขทัยConceptของสุโขทัย
Conceptของสุโขทัย
sangworn
 
ศ ลปะอ นเด_ย
ศ ลปะอ นเด_ยศ ลปะอ นเด_ย
ศ ลปะอ นเด_ย
กมลวรรณ เกตุดำ
 
Unit 1 early thailand from prehistory to sukhothai
Unit 1  early thailand from prehistory to sukhothaiUnit 1  early thailand from prehistory to sukhothai
Unit 1 early thailand from prehistory to sukhothai
Thaiway Thanathep
 
เล่มที่ 7 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
เล่มที่ 7  สมเด็จพระนเรศวรมหาราชเล่มที่ 7  สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
เล่มที่ 7 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
Choengchai Rattanachai
 
อาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรอยุธยาอาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรอยุธยา
sangworn
 
สุโขทัย
สุโขทัยสุโขทัย
สุโขทัย
sangworn
 
ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1
ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1
ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1
ดุซงญอ ตำบล
 
วรรณคดีไทยกับบริบททางสังคม
วรรณคดีไทยกับบริบททางสังคมวรรณคดีไทยกับบริบททางสังคม
วรรณคดีไทยกับบริบททางสังคม
mayavee16
 
เล่มที่ 10 พระยาพิชัยดาบหัก
เล่มที่ 10  พระยาพิชัยดาบหักเล่มที่ 10  พระยาพิชัยดาบหัก
เล่มที่ 10 พระยาพิชัยดาบหัก
Choengchai Rattanachai
 
งานนำเสนอ อารยธรรมจีน
งานนำเสนอ อารยธรรมจีนงานนำเสนอ อารยธรรมจีน
งานนำเสนอ อารยธรรมจีน
SRINAKARIN MOTHER PRINCESS SCHOOL
 
เมืองน่าน
เมืองน่านเมืองน่าน
เมืองน่าน
krunoony
 
จังหวัดปราจีนบุรี
จังหวัดปราจีนบุรีจังหวัดปราจีนบุรี
จังหวัดปราจีนบุรี
KKloveyou
 
111006099222748 13010713133143
111006099222748 13010713133143111006099222748 13010713133143
111006099222748 13010713133143
sibsakul jutaphan
 

Similar to รุ่งอรุณแห่งความสุข (20)

Conceptของสุโขทัย
ConceptของสุโขทัยConceptของสุโขทัย
Conceptของสุโขทัย
 
ศ ลปะอ นเด_ย
ศ ลปะอ นเด_ยศ ลปะอ นเด_ย
ศ ลปะอ นเด_ย
 
Unit 1 early thailand from prehistory to sukhothai
Unit 1  early thailand from prehistory to sukhothaiUnit 1  early thailand from prehistory to sukhothai
Unit 1 early thailand from prehistory to sukhothai
 
เล่มที่ 7 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
เล่มที่ 7  สมเด็จพระนเรศวรมหาราชเล่มที่ 7  สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
เล่มที่ 7 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
 
อาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรอยุธยาอาณาจักรอยุธยา
อาณาจักรอยุธยา
 
สุโขทัย
สุโขทัยสุโขทัย
สุโขทัย
 
ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1
ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1
ข้อมูลสำคัญดุซงญอ.Pdf 1
 
วรรณคดีไทยกับบริบททางสังคม
วรรณคดีไทยกับบริบททางสังคมวรรณคดีไทยกับบริบททางสังคม
วรรณคดีไทยกับบริบททางสังคม
 
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
พ่อขุนรามคำแหงมหาราชพ่อขุนรามคำแหงมหาราช
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
 
Ppt1
Ppt1Ppt1
Ppt1
 
เล่มที่ 10 พระยาพิชัยดาบหัก
เล่มที่ 10  พระยาพิชัยดาบหักเล่มที่ 10  พระยาพิชัยดาบหัก
เล่มที่ 10 พระยาพิชัยดาบหัก
 
งานนำเสนอ1
งานนำเสนอ1งานนำเสนอ1
งานนำเสนอ1
 
งานนำเสนอ อารยธรรมจีน
งานนำเสนอ อารยธรรมจีนงานนำเสนอ อารยธรรมจีน
งานนำเสนอ อารยธรรมจีน
 
7
77
7
 
เมืองน่าน
เมืองน่านเมืองน่าน
เมืองน่าน
 
จังหวัดปราจีนบุรี
จังหวัดปราจีนบุรีจังหวัดปราจีนบุรี
จังหวัดปราจีนบุรี
 
Nuin
NuinNuin
Nuin
 
Nuin
NuinNuin
Nuin
 
111006099222748 13010713133143
111006099222748 13010713133143111006099222748 13010713133143
111006099222748 13010713133143
 
Sukhothai
SukhothaiSukhothai
Sukhothai
 

More from Kwandjit Boonmak

แนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากล
แนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากลแนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากล
แนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากล
Kwandjit Boonmak
 
Earthfrom sky1
Earthfrom sky1Earthfrom sky1
Earthfrom sky1
Kwandjit Boonmak
 
สอนทวีปเอเชีย
สอนทวีปเอเชียสอนทวีปเอเชีย
สอนทวีปเอเชีย
Kwandjit Boonmak
 
แผ่นพับ Copy
แผ่นพับ Copyแผ่นพับ Copy
แผ่นพับ Copy
Kwandjit Boonmak
 
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอนภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
Kwandjit Boonmak
 
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษาติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
Kwandjit Boonmak
 
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษาติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
Kwandjit Boonmak
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55
Kwandjit Boonmak
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55
Kwandjit Boonmak
 
ติวเศรษฐศาสตร์55 copy
ติวเศรษฐศาสตร์55   copyติวเศรษฐศาสตร์55   copy
ติวเศรษฐศาสตร์55 copy
Kwandjit Boonmak
 
ไบแซนทิอุม
ไบแซนทิอุมไบแซนทิอุม
ไบแซนทิอุม
Kwandjit Boonmak
 
อารยธรรมกรีก
อารยธรรมกรีกอารยธรรมกรีก
อารยธรรมกรีก
Kwandjit Boonmak
 
Tutorอารยธรรมตะวันตก
TutorอารยธรรมตะวันตกTutorอารยธรรมตะวันตก
Tutorอารยธรรมตะวันตก
Kwandjit Boonmak
 
Tutorอารยธรรมตะวันตก
TutorอารยธรรมตะวันตกTutorอารยธรรมตะวันตก
Tutorอารยธรรมตะวันตก
Kwandjit Boonmak
 
Tutor social science
Tutor social scienceTutor social science
Tutor social science
Kwandjit Boonmak
 

More from Kwandjit Boonmak (20)

แนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากล
แนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากลแนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากล
แนวข้อสอบกลางภาคประวัติศาสตร์สากล
 
เนื้อหา
เนื้อหาเนื้อหา
เนื้อหา
 
หน้าปก
หน้าปกหน้าปก
หน้าปก
 
Earthfrom sky1
Earthfrom sky1Earthfrom sky1
Earthfrom sky1
 
Ocean beauties
Ocean beautiesOcean beauties
Ocean beauties
 
สอนทวีปเอเชีย
สอนทวีปเอเชียสอนทวีปเอเชีย
สอนทวีปเอเชีย
 
แผ่นพับ Copy
แผ่นพับ Copyแผ่นพับ Copy
แผ่นพับ Copy
 
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอนภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
 
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษาติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
 
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษาติวสอบ O net สังคมศึกษา
ติวสอบ O net สังคมศึกษา
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55
 
ติวเศรษฐศาสตร์55 copy
ติวเศรษฐศาสตร์55   copyติวเศรษฐศาสตร์55   copy
ติวเศรษฐศาสตร์55 copy
 
Egypt
EgyptEgypt
Egypt
 
ไบแซนทิอุม
ไบแซนทิอุมไบแซนทิอุม
ไบแซนทิอุม
 
อารยธรรมกรีก
อารยธรรมกรีกอารยธรรมกรีก
อารยธรรมกรีก
 
Tutorอารยธรรมตะวันตก
TutorอารยธรรมตะวันตกTutorอารยธรรมตะวันตก
Tutorอารยธรรมตะวันตก
 
Tutor social science
Tutor social scienceTutor social science
Tutor social science
 
Tutorอารยธรรมตะวันตก
TutorอารยธรรมตะวันตกTutorอารยธรรมตะวันตก
Tutorอารยธรรมตะวันตก
 
Tutor social science
Tutor social scienceTutor social science
Tutor social science
 

รุ่งอรุณแห่งความสุข

  • 4. ชุมชนวัดพระพายหลวง นอกเขตเมืองสุโขทัย ลักษณะเมือง เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมมีคูน้าล้อมรอบ วัดพระพายเหลวง จังหวัดสุโขทัย พระปรางค์หรือกู่ สร้างด้วยศิลาแลง ประดับลวดลายปูนปั้น ซึ่งเป็นแบบศิลปะขอมหรือลพบุรี
  • 5. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย 1. ปัจจัยด้านภูมิศาสตร์และสิ่งแวดล้อม 1.1 สภาพภูมิประเทศ สุโขทัยตั้งอยู่ในบริเวณที่ประกอบด้วยที่ราบลุ่มแม่น้าปิง วัง ยม และ น่าน ไหลผ่านจากเหนือลงใต้สู่ลุ่มแม่น้าเจ้าพระยา และไหลสู่ทะเลส่วนทางด้านตะวันตก มีเทือกเขาถนนธงชัยและตะนาวศรี ทางด้านตะวันออกมีเทือกเขาเพชรบูรณ์ 1.2 สภาพภูมิอากาศที่อยู่ท่ามกลางเทือกเขาขนาบทั้งเทือกเขาถนนธงชัย เทือกเขาตะนาวศรี และ เทือกเขาเพชรบูรณ์ ท้าให้อากาศไม่ร้อนจนเกินไป ประกอบกับมีลมมรสุมพัดผ่าน จึงมีฝนตกชุก ในฤดูมรสุม 1.3 ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ 1.4 การคมนาคม สุโขทัยสามารถติดต่อทางน้้ากับแคว้นต่าง ๆ ที่อยู่ทางตอนเหนือและแคว้นทาง ตอนใต้ได้สะดวก 2. ปัจจัยด้านอารยธรรม อารยธรรมต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการ ของชุมชนสุโขทัยล้วนเป็นอารยธรรมจากภายนอกที่มี การเผยแพร่เข้ามาในบริเวณอาณาจักรสุโขทัยที่ส้าคัญก็มีทั้งทางด้านศาสนา ภาษา การปกครอง กฎหมายและศิลปกรรม อารยธรรมเหล่านี้ส่งผลท้าให้อาณาจักรสุโขทัยรวมตัวกันเป็นปึกแผ่นมี พระพุทธศาสนาเป็นหลักยึดเหนี่ยว และสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยสืบต่อกันมาใน สมัยหลัง
  • 6. การสถาปนาราชวงศ์พระร่วง ประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 – 18 อาณาจักรเขมรโบราณได้ขยายอ้านาจเข้ามาบริเวณที่ราบลุ่ม แม่น้าเจ้าพระยาและมีอ้านาจเหนือกรุงสุโขทัยด้วย แต่เมื่อพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 กษัตริย์เขมร สิ้นพระชนม์แล้วเขมรก็เสื่อมอ้านาจลง คนไทยกลุ่มต่าง ๆ รวมทั้งคนไทยที่สุโขทัยจึงต่างพยายาม ตั้งตนเป็นอิสระการขับไล่เขมร การตั้งราชวงศ์พระร่วง เรื่องราวของการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยปรากฏอยู่ใน จารึกหลัก ที่ 2 ศิลาจารึกวัดศรีชุมจังหวัดสุโขทัยสรุปความได้ว่า ก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย เมืองสุโขทัยซึ่งรวมเมืองศรีสัชนาลัยไว้ด้วย มีพ่อขุนศรีนาวน้าถมเป็นเจ้าเมืองปกครองมีพระโอรส พระองค์หนึ่งทรงพระนามว่า พ่อขุนผาเมือง เจ้าเมืองราด ได้อภิเษกสมรสกับนางสุขรมหาเทวี พระธิดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 กษัตริย์เขมรและได้รับพระราชทาน พระแสงขรรค์ชัยศรี ซึ่งเป็นเครื่องแสดงอ้านาจอาญาสิทธิ์กับได้รับพระราชทานนามว่า กมรเตงอัญศรีอินทรบดินทรา ทิตย์ สันนิษฐานว่าเมื่อพ่อขุนศรีนาวน้าถมสิ้นพระชนม์ ขอมสบาดโขลญล้าพง ขุนนางทหารของ เขมรได้เข้า ยึดครองสุโขทัยไว้ พ่อขุนผาเมือง จึงร่วมมือกับ พ่อขุนบางกลางหาว ผู้เป็นพระ สหายน้าก้าลังคนไทยสู้รบขับไล่ขอมสบาดโขลญล้าพงได้ชัยชนะแล้วพ่อขุนผาเมืองอภิเษกพ่อขุน บางกลางหาวเป็นกษัตริย์ พระราชทานพระแสงขรรค์ชัยศรีอาญาสิทธิ์และพระนามที่ได้รับจาก กษัตริย์เขมรให้แก่พ่อขุนบางกลางหาวพ่อขุนบางกลางหาวขึ้นครองราชย์ใน พ.ศ. 1792 ทรงพระ นามว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ทรงเป็นต้นราชวงศ์พระร่วงหรือราชวงศ์สุโขทัย
  • 7. ปัจจัยที่เอื้อต่อการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1. การมีผู้น้าที่เข้มแข็ง และรู้รักสามัคคีระหว่างแคว้นกับเมืองต่าง ๆ ของไทย พ่อขุนผาเมือง เจ้าเมืองราด พ่อขุนบางกลางหาว เจ้าเมืองบางยาง 2. การเมืองระหว่างแคว้นกับเมืองต่าง ๆ มีความมั่นคง ไม่มีการแย่งชิงอ้านาจหรือ คิดขยายอิทธิพลรุกรานกันเพราะได้ส่งบุตรหลานออกไปสร้างเมืองย่อย ๆ เป็นเมือง บริวาร นอกจากนียังมีความสัมพันธ์ในลักษณะเครือญาติ 3. ขวัญและก้าลังใจของทหารเขมรอ่อนล้าลงมาก เพราะต้องท้าการสู้รบเพื่อแผ่อ้านาจติดต่อกันมานาน 4. พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1724 – 1761) สินพระชนม์
  • 8. พระมหากษัตริย์ในสมัยสุโขทัย ล้าดับที่ พระนาม ปีที่ขึนครองราชย์ ปีที่สินสุดรัชสมัย 1 พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ พ.ศ. 1792 ไม่ปรากฏ 2 พระยาบาลเมือง ไม่ปรากฏ พ.ศ. 1822 3 พ่อขุนรามค้าแหงมหาราช พ.ศ. 1822 พ.ศ. 1841 4 พระยาเลอไทย พ.ศ. 1841 ไม่ปรากฏ 5 พระยางั่วน้าถุม (น้าท่วม) ไม่ปรากฏ พ.ศ. 1890 6 พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ยาลิไทย) พ.ศ. 1890 พ.ศ. 1911 - 1916 7 พระมหาธรรมราชาที่ 2 พ.ศ. 1911 - 1916 พ.ศ. 1942 8 พระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไทย) พ.ศ. 1943 พ.ศ. 1962 9 พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล) พ.ศ. 1962 พ.ศ. 1981
  • 9. พ่อปกครองลูก ....ในปากประตูมีกระดิ่งอัน ณ แขวนไว้หั้น ไพร่ฟ้าหน้าปกกลางบ้านกลางเมือง มีถ้อยมีความเจ็บท้องข้องใจ มักจักกล่าวเถิงเจ้า เถิงขุนบ่ไร้ ไปลันกระดิ่งอัน แขวนไว้ พ่อขุนรามคาแหงเจ้าเมืองได้ยิน เรียกเมือถาม สวนความแก่มันด้วยซื่อ ไพร่ในเมืองสุโขไทชื่นชม..... ....พ่อขุนรามคาแหง เจ้าเมืองศรีสัชนาลัย สุโขทัยนี้ ปลูกไม้ตาลนี้ได้สิบสี่ข้าว จึงให้ช่างฟันขดานหินตั้งหว่างกลางไม้ตาลนี้ วันเดือนดับ เดือนโอกแปดวัน วันเดือนเต็มเดือนบ้างแปดวัน ฝูงปู่ครู เถร มหาเถร ขึ้นนั่งขดานหินสูดธรรม แก่อุบาสกฝูงท่วยจาศีล....
  • 11. แผนภูมิแสดงความสัมพันธ์ทางเครือญาติครั้งแรก ระหว่างสุโขทัยกับอยุธยา ฝ่ายราชวงศ์พระร่วง สุโขทัย ฝ่ายราชวงศ์สุพรรณภูมิ อยุธยา พระมหาธรรมราชาที่ 2 + พระนางสาขา สมเด็จพระอินทราชา ครองราชย์ พ.ศ. 1911 – 1917 ครองราชย์ พ.ศ. 1952 - 1967 ถึง พ.ศ. 1942 พระราชธิดา + สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (เจ้าสามพระยา) ครองราชย์ พ.ศ. 1967 - 1991 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาค ครองราชย์ พ.ศ. 1901 - 2031
  • 12. วัฒนธรรมและภูมิปัญญาสมัยสุโขทัย ปัจจัยพืนฐานที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญา ในสมัยสุโขทัย 1. ความต้องการปัจจัยในการด้ารงชีวิต เช่น เครื่องมือ เครื่องใช้ เป็นต้น 2. ความต้องการแก้ไขปัญหาที่เกิดจากสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ เช่น ต้องการเก็บกักน้้าเอาไว้ใช้ในฤดูร้อน (แล้ง) 3. ความต้องการทีจะใช้ประโยชน์จากหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อ ่ น้ามา สร้างความสงบสุขให้สังคม เช่น ปลูกฝังให้คนไทยเกิดความเกรง กลัวต่อบาป 4. ความต้องการให้เกิดความมันคงของอาณาจักร เช่น ต้องการให้คนไทย ่ มีการพูด อ่าน เขียนภาษาเดียวกัน อันแสดงถึงความเป็นคนในเชื้อชาติ เดียวกัน เพื่อจะได้ร่วมกันสร้างอาณาจักรต่อไป
  • 13. ศาสนาและความเชื่อ ธรรมราชา และสมมติเทพ ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู พุทธศาสนา ...เบื้องหัวนอนเมืองสุโขทัยนั้นมีกุฏิพิหาร ปู่ครูอยู่ มีพระขพุงผี ผีเทพยาในเขาอันนั้นเป็นใหญ่กว่าทุกผีใน เมืองนี้ ขุนผู้ใดถือเมืองสุโขทัยนี้แล้ ไหว้ดีพลีถูก เมืองนี้ เที่ยง เมืองนี้ดี..
  • 15. ตรีบูร : ภูมิสถานเมืองสุโขทัย การสร้างก้าแพงดิน 3 ชันท้าให้มีคูน้าถึง 2 ชัน ส้าหรับรับน้าจากเขาเข้ามาไว้ ในคูเมือง แล้วระบายไปลงสระและตระพัง ซึ่งเป็นสระน้าขนาดใหญ่ภายในตัวเมือง นอกจากนีตรีบูรยังมีประโยชน์ในการป้องกันข้าศึกษาควบคู่ไปด้วย ก้าแพงและคูน้า ที่ติดต่อกันจะเป็นเสมือนเครื่องกีดขวางข้าศึกไปในตัว  มีระบบการระบายน้าและกักเก็บน้าไว้ที่ “สรีดภงค์” หรือท้านบพระร่วง  มีแนวคันดินที่เรียกว่า “ถนนพระร่วง” เป็นแนวยาวเชื่อมต่อระหว่างเมืองสุโขทัย กับเมืองก้าแพงเพชรทางตอนใต้ และเมือง ศรีสัชนาลัยทางตอนเหนือ
  • 16. สังคโลก สังคโลก เป็นนามของเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่ง มีทั้งแบบลงสีและเคลือบผิวนอก ด้วยน้้ายา และแบบไม่เคลือบ มีแหล่งผลิตที่สุโขทัยเก่าและเมืองศรีสัชนาลัย การผลิต สังคโลกมีมานานตั้งแต่สมัยพุทธศตวรรษที่ 16 ที่มาของชื่อ “สังคโลก” มีข้อสันนิษฐาน หลายทาง เช่น แผลงมาจากชื่อเมืองสวรรคโลก ซึ่งเป็นที่ตั้งแหล่งเตา (สวรรคโลกเป็น ชื่อเรียกศรีสัชนาลัยในสมัยอยุธยา) หรือมาจากค้าว่า “ซ้องโกลก” แปลว่าแหล่งเตา แผ่นดินซ้อง ซึ่งแสดงถึงการรับวิทยาการผลิตเครื่องสังคโลกมาจากจีน นักโบราณคดีได้ขุดค้นพบซากเตาเผาเครื่องสังคโลก ที่เรียกว่า “เตาทุเรียง” เครื่องสังคโลกนอกจากเป็น ของใช้ในท้องถิ่นแล้วยังเป็นสินค้าที่ขึ้นชื่อมาก และได้รับความนิยมจากดินแดนต่าง ๆ เป็นต้นว่า มลายู อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ เป็นรายได้ส้าคัญของอาณาจักรสุโขทัย และ เจริญรุ่งเรืองต่อมาเป็นสินค้า ส่งออกส้าคัญ ของอยุธยาด้วย
  • 17. ลายสือไทย พ่อขุนรามค้าแหงมหาราชได้ปรับเปลียน่ จากอักษรต้นแบบทั้งอักษรมอญโบราณ และอักษรขอมโบราณ ซึ่งใช้กันมานาน แล้ว โดยอักษรมอญโบราณใช้ร่วมกัน ในกลุ่มชาวไทยภาคเหนือ ส่วนอักษร ขอมโบราณใช้ในชุมชนบริเวณลุ่มแม่น้า เจ้าพระยา และได้ปรับเปลี่ยนพัฒนา รูปแบบเรื่อยมา จนถึงสมัยพ่อขุน รามค้าแหงมหาราช ทรงโปรดฯ ให้มีการ ช้าระการเขียนหนังสือใหม่ให้เป็นระบบ เดียวกัน เรียกชื่อว่า ลายสือไทย
  • 19. ไตรภูมิพระร่วง หรือไตรภูมิกถาเป็นวรรณกรรมที่แต่งในสมัยสุโขทัย โดยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไทย) ทรงนิพนธ์ขึ้นในปี พ.ศ.1888 วรรณกรรมเรื่องนี้ได้รับ การยกย่องว่าเป็นวรรณคดีส้าคัญของโลก เนื้อหา แบ่งเป็นกัณฑ์ 11 กัณฑ์ พรรณนาถึงแดน 3 แดน ได้แก่ กามภูมิ รูปภูมิ และอรูปภูมิ ไตรภูมิ พระร่วงจึงมีอิทธิพลต่อจิตใจและความเชื่อของคนไทยใน สมัยนั้น และเป็นรากฐานความเชื่อของคนไทยสืบต่อมา นอกจากนี้ยังได้ก้าหนดแนวความคิดการปกครองแบบ ธรรมราชา และพระมหากษัตริย์แบบจักรพรรดิที่ตั้งมั่น ในหลักพุทธธรรม สมุดภาพไตรภูมิพระร่วง สมุดภาพเล่มนี้สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา
  • 20. ...สุโขทัยนี้ดี ในน้ามีปลา ในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบ ในไพร่ลู่ทาง เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงือนค้าทองค้า ไพร่ฟ้าหน้าใส... ลายปูนปั้น ศิลาแลง เงินตรา