Conceptos básicos sobre a función de relación. Ciclos biolóxicos xerais en animais e plantas.

1. Profesor: Adán Gonçalves

2. INTRODUCIÓNINTRODUCIÓN
Moitos animais expóñense máis aos seus depredadores na época de
celo, como os machos da pita do monte (tetrao urogallus cantabricus)
que se agrupan nos cantadeiros para emitir os seus “cantos” e así
atraer ás femias, pero tamén aos predadores.
Noutros casos os machos compiten entre sí polas femias arriscando
nestes combates a súa propia vida; habitual nas especies con haréns de
femias.
Tamén son frecuentes as especies que protexen as súas crías fronte os
depredadores: moitas aves enfróntanse aos depredadores por protexer
os seus ovos; do mesmo xeito os elefantes adultos forman un círculo
que protexe as crías das hienas ou leóns.
As veces levan a cabo accións que nos resultan incomprensibles para
favorecer o proceso reprodutivo: os leones macho asasinan as crías
doutros leones cando se fan cun harén de femias.

3. Outros ofrecen a súa propia vida por unha oportunidade reprodutiva: as
luras e algunhas especies de salmón morren exhaustos tras poñer a posta.
De igual modo moitas especies de insectos, como as efémeras, teñen unha
vida adulta moi curta (uns días) cuxo único obxectivo e atopar parella,
aparearse e deixar descendencia.
As plantas non poden desprazarse, pero utilizan distintos mecanismos de
dispersión para asegurarse de que a súa descendencia aumenta as súas
probabilidades de éxito: as flores que atraen insectos que son utilizados
como “vehículos de transporte” ou o desenvolvemento de pole ou sementes
aladas para a súa dispersión polo vento.
Tanto en plantas como en animales a reprodución sucede habitualmente na
época favorable para ter máis posibilidades de éxito reprodutivo.
Estos exemplos poden darnos unha idea da importancia da reprodución na
vida dos organismos.
INTRODUCIÓNINTRODUCIÓN

4. 1. A REPRODUCIÓN1. A REPRODUCIÓN
A reprodución é a función pola cal uns individuos, os proxenitoresproxenitores,
orixinan novos individuos, os descendentesdescendentes para permitir a perpetuación
da especie.
Hai dous tipos de reprodución tanto en animais coma en vexetais: a
reprodución asexualreprodución asexual e a reprodución sexual. Nalgúns organismos
danse os dous tipos ao longo do seu ciclo biolóxico e fálase de
reprodución alternante.
O ciclo biolóxico ou vitalciclo biolóxico ou vital son as etapas polas que atravesa un
organismo na súa vida dende a fase de cigoto ata adulto reprodutor.

5. 1. A REPRODUCIÓN1. A REPRODUCIÓN
 REPRODUCIÓN ASEXUALREPRODUCIÓN ASEXUAL
Aquela que non necesita de células especializadas, senón que un único
organismo xera copias idénticas de si mesmo. Aparece en todo tipo de
organismos, aínda que adoita ir acompañada da sexual para asegurar a
variabilidade.
VantaxesVantaxes:
- É moi útil para organismos sésiles ou pouco móbiles.
- Pódese levar a cabo cun só individuo.
- Pode dar lugar a grande cantidade de individuos.

6. 1. A REPRODUCIÓN1. A REPRODUCIÓN
Desvantaxes:Desvantaxes:
- Non aumenta a variabilidade xenética.

7. A reprodución asexual é moi frecuente en organismos unicelulares...
Paramecio en bipartición
Microalga en bipartición

8. ...,pero tamén se da en plantas...

9. ...e en animais.

10.  A reprodución asexual é máis frecuente en organismos unicelulares e
plantas.
 Nos organismos unicelulares sucede fundamentalmente por:
bipartición, xemación e esporulaciónbipartición, xemación e esporulación.
 Nas plantas hai :
- Reprodución vexetativa:Reprodución vexetativa: fórmanse novos individuos a partir dunha
parte da planta que pode ser: un talo paralelo ao solo do que parten
novos individuos como nos amorodos (estolónsestolóns), talos subterráneos dos
que parten novos individuos como nas cebolas (bulbosbulbos) e talos
subterráneos de reserva con xemas que orixinan novas plantas coma na
pataca (tubérculostubérculos).
- Reprodución por esporas:Reprodución por esporas: a partir dunha célula con núcleo
orixínanse varias, en xeral moitas, células fillas que chamamos esporasesporas
que cando as condicións son favorables son dispersadas e xerminan
orixinando novas plantas.

11.  Nos animais é pouco frecuente a reprodución asexual, aparece
básicamente en invertebrados. Os mecanismos máis frecuentes son:
- Xemación:Xemación: Fórmase unha xema no corpo do animal a partir da cal
orixínase un novo individuo. Este individuo pode separarse como sucede
na hidra ou orixinar unha colonia como ocorre nos corais.
- Fragmentación:Fragmentación: o proxenitor sofre a rotura en dous ou máis
anacos cada un dos cales pode orixinar un novo individuo. Sucede nos
vermes ou nas anémonas.
A rexeneraciónrexeneración é similar, consiste en formar un fragmento do corpo
perdido accidentalmente, pero non é un mecanismo reprodutivo.
Aparece en animais como as estrelas de mar ou as píntegas.

12.  REPRODUCIÓN SEXUALREPRODUCIÓN SEXUAL
Aquela na que células especializadas chamadas gametos se fusionan
(fecundaciónfecundación) para formar o cigotocigoto que orixinará o embrión a partir do
cal desenvolverase un novo individuo diferente aos proxenitores.
Vantaxes:Vantaxes:
- Permite unha maior variabilidade xenética, e isto favorece a
supervivencia da especie.
Desvantaxes:Desvantaxes:
- Precísanse dous proxenitores.
- Os gametos teñen que encontrarse (grandes cantidades e móbiles) e
ademais necesitan un medio acuático (dificultade en organismos
terrestres).

13. 2.2. A FECUNDACIÓNA FECUNDACIÓN
 A FECUNDACIÓN EN ANIMAISA FECUNDACIÓN EN ANIMAIS
A fecundación é a unión dos gametos masculino e feminino
(espermatozoides e óvulos nos animais) para orixinar a célula ovo oucélula ovo ou
zigotozigoto.
Pode ser:
 Externa:Externa: sucede fóra da nai, e os gametos son liberados ao medio
onde se unen. É típica dos animais acuáticos.
 Interna:Interna: ocorre no interior do corpo materno para proporcionar un
medio con humidade. Para facilitar a unión dos gametos soe ser
necesaria a copulacióncopulación (transmisión dos espermatozoides ao aparello
reprodutor feminino). É característica dos animais terrestres.

14. 2.2. A FECUNDACIÓNA FECUNDACIÓN
 FECUNDACIÓN NAS PLANTASFECUNDACIÓN NAS PLANTAS
Nas plantas con semente a unión dos gametos orixina o embrión que
queda protexida por unha serie de capas que denominamos sementesemente.
Nas anxiospermas ademais de semente hai froitofroito cuxa principal función
e facilitar a dispersión das sementes.

15. 3.3. CICLOS VITAISCICLOS VITAIS
O ciclo biolóxico ou vitalciclo biolóxico ou vital son as etapas polas que atravesa un organismo
na súa vida dende a fase de cigoto ata adulto reprodutor.
CICLO VITAL EN ANIMAISCICLO VITAL EN ANIMAIS
Os ciclos en animais poden ter grandes variacións, sobre todo en aqueles
que posúen metamorfose (insectos e anfibios), pero en xeral podemos
diferenciar as seguintes etapas:
 Fecundación:Fecundación: a unión dos gametos para formar a célula ovo ou cigoto.
 Desenvolvemento embrionario:Desenvolvemento embrionario: dende que se forma o cigoto ata que nace
o novo individuo. Segundo o lugar onde se produce falamos de:
- Animais ovíparos: o embrión desenvólvese dentro dun ovo que
eclosiona no exterior. P.e.: aves, réptiles...
- Animais ovovivíparos: a eclosión do ovo ocorre dentro da nai. P.e.:
algunhas quenllas, serpes e lagartos.

16. CICLO VITAL EN ANIMAISCICLO VITAL EN ANIMAIS
- Animais vivíparos: o desenvolvemento do embrión sucede
dentro da nai.
 Desenvolvemento postembrionario:Desenvolvemento postembrionario: é o crecemento do individuo
ata ser adulto reprodutor. Pode ser:
- Directo: as crías son similares ao adulto, pero de menor
tamaño. Típico de aves, réptiles, algúns insectos e nos mamíferos.
- Indirecto: a cría, chamada larva sofre transformacións máis
ou menos importantes que en conxunto denomínanse
metamorfose. Acontece en anfibios e insectos.

17. 3.3. CICLOS VITAISCICLOS VITAIS
CICLO VITAL EN PLANTASCICLO VITAL EN PLANTAS
Ao longo da súa vida nas plantas diferenciamos:
 Esporófito:Esporófito: vexetal onde se forman as esporas.
 Gametófito:Gametófito: vexetal onde se orixinan os gametos.
En xeral, o ciclo sería: a unión dos gametos da lugar ao cigoto que
orixinará o embrión. O embrión desenvolve un esporófito que forma
esporas e a partir das esporas fórmase o gametófito no que se
producen os gametos.

18. A Clasificación das plantas
Atendendo a se
producen
sementes
Plantas sen sementes:
hepáticas, carrizas ou brións
e fentos.
Espermatófitas (plantas con sementes)
Ximnospermas: plantas con
sementes que non están nun
froito (piñeiros, abetos...)
Anxiospermas: plantas con
sementes nun froito (frutais,
herbáceas...)

19. Ciclo vital dos fentosCiclo vital dos fentos
O fento no envés da súa fronde (folla do fento) posúe grupos de esporas que
son liberadas e chegan o solo onde nas condicións axeitadas poden xerminar. A
xerminación da espora da lugar a unha plantiña subterránea na que se forman
os gametos. A fusión destes gametos (fecundación), que só é posible en
presenza de auga, orixina a célula ovo ou cigoto que por sucesivas divisións dará
lugar a un novo fento pechando o ciclo.

20. Ciclo vital das ximnospermas (tipo piñeiros)Ciclo vital das ximnospermas (tipo piñeiros)
Flores das ximnospermasFlores das ximnospermas

21. Ciclo vital das ximnospermas (tipo piñeiros)Ciclo vital das ximnospermas (tipo piñeiros)
Na mesma planta (por exemplo un piñeiro) hai conxuntos de flores
masculinas e femininas. Nas masculinas hai grans de polen que son
dispersados polo vento e chegan ata as flores femininas. Neste momento, o
gran de polen xermina e orixina os gametos masculinos que fecundan aos
gametos femeninos que hai dentro das flores femininas. Cada fecundación
orixina un cigoto que desenvolverá un embrión, que nestas plantas está
protexido por diversas capas e que denominamos semente (no caso do
piñeiro é o piñón). A semente cae o solo e pode xerminar dando unha nova
planta que pecha o ciclo.

22. Ciclo vital das ximnospermas (tipo piñeiros)Ciclo vital das ximnospermas (tipo piñeiros)

23. Ciclo vital das anxiospermas (plantas con froito)Ciclo vital das anxiospermas (plantas con froito)
Nas flores destas plantas hai estames (estambres), que conteñen grans
de polen que orixinarán gametos masculinos, e pistilos onde se formarán
os gametos femeninos. O gran de polen e transportado polo vento ou por
insectos ata o pistilo onde xermina e orixina os gametos masculinos que
fecundan o gameto femenino dando lugar ó cigoto que desenvolverá o
embrión. Nestas plantas tamén se forman capas protectoras, polo tanto
tamén teñen semente, pero ademais para facilitar a súa dispersión a
semente queda dentro dun froito. O froito pode ser transportado a
outro lugar de moitos modos, por exemplo un animal come o froito e ao
defecar deposita a semente no solo. A semente xermina e orixina unha
nova planta.

24. Ciclo vital das anxiospermas (plantas con froito)Ciclo vital das anxiospermas (plantas con froito)

25. As flores das plantas con froito
Cal é a diferenza respecto das plantas sen froito?

26. GRAZAS POR ATENDERMEGRAZAS POR ATENDERME

27. Bibliografía e Webgrafía:
- Madrid Rangel, Miguel Ángel; Meléndez Hevia, Ignacio; Montes
Aguilera, Margarita; Blanco coger, Marcos; Vidal-Abarca, Eduardo e
González García, Raquel. 2012. “Ciencias da Naturaza 2º ESO”.
Santillana Obradoiro. Proxecto Os Camiños do Saber. Santiago de
Compostela.
morato1a.blogspot.com
reproducciondeanimales.blogspot.com
http://www.slideshare.net/adaneco/reinos-parte-ii
http://www.slideshare.net/adaneco/sexualidade-cms-parte-i