Download as PDF, PPTX
More Related Content
Project evaluation
- 1.
- 2. ความหมาย การประเมินผลโครงการ หมายถึงกระบวนการที่มุ่งแสวงหา คําตอบว่านโยบาย/แผนงาน/โครงการบรรลุตามวัตถุประสงค์และ เป้ าหมายที่กําหนดไว้หรือไม่เพียงใด โดยมีมาตรฐานและเครื่องมือใน การวัดที่เที่ยงตรงและเชื่อถือได้ 2
- 3. แนวความคิดของการประเมิน การประเมิน หมายถึง การวัดเน้นความเป็นปรนัย/ความถูกต้องที่ เป็นจริง ความเที่ยงตรงของการวัด มาตรฐานของเครื่องมือที่ใช้วัด การ วิเคราะห์เชิงปริมาณจากคะแนนที่วัดได้การค้นหาเกณฑ์มาตรฐานเพื่อ นํามาใช้เปรียบเทียบกับผลการดําเนินงานโครงการสําหรับการตัดสิน และการวินิจฉัยคุณค่า การประเมินเป็นการวิจัย กล่าวคือการประเมินเป็นการประยุกต์ใช้ ระเบียบวิธีวิจัยทางด้านสังคมศาสตร์ เพื่อนําผลการวิจัยมาตัดสินและ พัฒนาโครงการทางด้านการวางแผนให้มีประสิทธิภาพและ ประสิทธิผล รวมถึงศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการนําโครงการ ไปปฏิบัติ 3
- 4.
- 5.
- 6.
- 7. ผลการเปรียบเทียบ 1. ผลที่คาดหวังและปรารถนาให้เกิด (EXPECTED ANDDESIRED RESULT) 2. ผลที่คาดหวังและไม่พึงปรารถนา (EXPECTED AND UNDESIRED RESULT) 3. ผลที่ไม่คาดหวังว่าจะเกิดและน่าพึงปรารถนา (UNEXPECTED AND DESIRED RESULT) 4. ผลที่ไม่คาดหวังว่าจะเกิดและไม่พึงปรารถนา (UNEXPECTED AND UNDESIRED RESULT) 7
- 8. ขอบเขตความต้องการในการประเมินผล SYSTEM ASSESSMENT AREAเป็นการพยากรณ์ความต้องการ (DEMAND PROJECTION) คือศึกษาขอบเขตความต้องการเกี่ยวกับ โครงการว่าสภาพการที่เป็นปัญหาอยู่นั้นมีเหตุผลที่เชื่อถือได้เพียงใดว่า ต้องการโครงการหนึ่งโครงการใดเพื่อการเปลี่ยนแปลง PROGRAM PLANNING AREA เป็นการหาข้อมูลเพื่อวิเคราะห์ให้ผู้ มีอํานาจตัดสินใจได้พิจารณาทางเลือกต่างๆว่าควรเลือกจัดทําโครงการ ใด 8
- 9. ขอบเขตความต้องการในการประเมินผล(ต่อ) PROGRAM IMPLEMENTATION AREAเป็นขอบเขตความต้องการ เพื่อการดําเนินงานตามแผน กล่าวคือ ขณะปฏิบัติตามแผน การประเมินผล จะช่วยชี้แนะข้อบกพร่องของการดําเนินงานได้ PROGRAM IMPROVEMENT AREA เป็นขอบเขตความต้องการเพื่อ ปรับปรุงแผน กล่าวคือ ขณะที่ปฏิบัติงานอยู่อาจมีการเปลี่ยนแปลงสิ่งหนึ่ง สิ่งใด การประเมินผลจะชี้ให้เห็นและช่วยให้ผู้เกี่ยวข้องได้ปรับปรุง แผนงานให้ตรงกับสถานการณ์อยู่ตลอดเวลา 9
- 10. ขอบเขตความต้องการในการประเมินผล(ต่อ) PROGRAM CERTIFICATION AREAเป็นขอบเขตความต้องการ ประเมินผลเมื่อโครงการแล้วเสร็จ เพื่อดูถึงผลงาน เปรียบเทียบกับ วัตถุประสงค์ว่าประสบผลสําเร็จ หรือมีปัญหาอุปสรรค์และข้อบกพร่อง หรือไม่อย่างไร ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาโครงการ และ สถานการณ์ที่ใกล้เคียงกันในโอกาสต่อไป 10
- 11. พัฒนาการของการประเมินผล EFFORT EVALUATION เป็นการประเมินดูINPUT ของโครงการ เช่นดูว่าโครงการนี้ใช้ คน เงิน วัสดุ ตลอดจนเวลาในการปฏิบัติงานมาก น้อยเพียงใด เมื่อเปรียบเทียบกับโครงการอื่นๆ PERFORMANCE EVALUATION เป็นการศึกษาดูผลผลิตของ โครงการ หรือดูผลลัพธ์ของ EFFORT ที่ใช้ไป ADEQUACY OF PERFORMANCE เป็นการวัดผลสัมฤทธิ์ตาม เป้ าหมายของโครงการ คือดูว่าผลผลิตที่ได้จากโครงการนั้นสามารถ ตอบสนองความต้องการ หรือบรรลุวัตถุประสงค์มากน้อยเพียงใด 11
- 12. พัฒนาการของการประเมินผล(ต่อ) EFFICIENCY EVALUATION เป็นการประเมินเพื่อดูประสิทธิภาพใน การปฏิบัติงานของโครงการซึ่งอาจออกมาในรูปของ BENEFIT-COST RATIO เป็นต้น PROCESS EVALUATION เป็นการวิเคราะห์กระบวนการปฏิบัติงาน ของโครงการ และคุณสมบัติของตัวโครงการเพื่อแยกแยะให้เห็นสาเหตุ ของความสําเร็จหรือความล้มเหลวของโครงการ และจะต้องศึกษาความ เหมาะสมในด้านสถานที่ และเวลารวมถึงวิเคราะห์ให้เห็นผลกระทบของ โครงการในด้านต่างๆด้วย เพื่อปรับปรุงการปฏิบัติงานให้เหมาะสม ยิ่งขึ้น 12
- 13. เกณฑ์สาหรับพิจารณาในการประเมินผล เกณฑ์พิจารณาการวัดความสําเร็จด้านเป้าหมาย ( TARGETACHIEVEMENT ) พิจารณาในประเด็นต่างๆดังนี้ ผลงาน (PRODUCT) ที่เสร็จแล้วของโครงการ กิจกรรม (ACTIVITY) ที่ผู้รับบริการใช้เนื่องจากโครงการนั้น การให้ประโยชน์ของโครงการ ผลผลิตที่ให้เปรียบเทียบกับปัจจัยการผลิต ประสิทธิผลของโครงการ 13
- 14. เกณฑ์สาหรับพิจารณาในการประเมินผล(ต่อ) เกณฑ์พิจารณาด้านเศรษฐกิจ (ECONOMIC JUSTIFICATION)เป็นการ พิจารณาดูว่าโครงการนั้นมีส่วนเสริมสร้างให้เศรษฐกิจของสังคม ชุมชน หรือประเทศดีขึ้นหรือไม่เพียงใด โดยอาจพิจารณาจากกิจกรรมเศรษฐกิจ 5 ด้าน การเพิ่มผลผลิต การบริโภคมากขึ้น การแจกจ่ายทั่วถึง สร้างความเป็นตัวของตัวเองทางด้านเศรษฐกิจของประเทศ ส่งเสริมสิทธิ์และตอบสนองความต้องการของประชาชน 14
- 15. เกณฑ์สาหรับพิจารณาในการประเมินผล(ต่อ) การวิเคราะห์ทางด้านการเงิน (FINANCIAL ANALYSIS)เป็นการ วิเคราะห์ว่าโครงการได้ใช้จ่ายเงินไปคุ้มกับผลประโยชน์ที่ได้หรือไม่ แหล่งเงิน COST-BENEFIT ANALYSIS วิเคราะห์ผลประโยชน์ของ โครงการเทียบกับเงินที่จ่ายไป COST EFFECTIVENESS เป็นการวิเคราะห์ถึงการใช้เงินให้ ได้รับประโยชน์สูงสุด บัญชีการใช้จ่ายเงิน ปัญหาด้านการเงินอื่นๆ 15
- 16. เกณฑ์สาหรับพิจารณาในการประเมินผล(ต่อ) เกณฑ์การพิจารณา ทางด้านเทคนิค (TECHNICALSOUNDNESS) เป็น การประเมินดูเทคนิคการดําเนินงานโครงการว่าถูกต้องหรือไม่ ผลของงาน มีลักษณะตรงตามกําหนดไว้หรือไม่ พิจารณาด้าน SPECIFICATION ของผลงานว่าได้ผลงานตามที่ กําหนดไว้หรือไม่ พิจารณาด้านคุณภาพของงาน 16
- 17. เกณฑ์สาหรับพิจารณาในการประเมินผล(ต่อ) เกณฑ์พิจารณาด้านการบริหาร (MANAGEMENT CAPABILITY) พิจารณาถึงกระบวนการบริหารว่าโครงการนั้นได้มีระบบการบริหารที่ เกื้อกูลหรือเป็นอุปสรรคต่อความสําเร็จของโครงการมากน้อยเพียงใด การวางแผน การร่วมมือประสานงาน การงบประมาณ การควบคุมและติดตามผล ประสิทธิภาพและการประหยัด การบริหารงานบุคคล การสร้างขวัญ และกําลังใจในการปฏิบัติงาน การจัดองค์การ 17
- 18. ประเภทของการประเมินผล การประเมินแบบซิป (CIPPEVALUATION) แบบจําลองของ สตัฟเฟิลบีม (STUFFLEBEAM) 18
- 19. การประเมินแบบซิป CIPP ย่อมาจาก CONTEXT EVALUATIONการประเมินสภาวะแวดล้อม INPUT EVALUATION การประเมินปัจจัยนําเข้า PROCESS EVALUATION การประเมินกระบวนการ PRODUCT EVALUATION การประเมินผลผลิต การประเมินผลแบบซิป หมายถึง เป็นกระบวนการของการวิเคราะห์ เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจในทางเลือกต่างๆ ที่มี อยู่ 19
- 20. การประเมินแบบซิป การประเมินสภาพแวดล้อม (CONTEXT EVALUATION) เป็นการศึกษาปัจจัยพื้นฐานที่นําไปสู่การพัฒนาเป้ าหมายของโครงการ ได้แก่ บริบทของสภาพแวดล้อม นโยบาย วิสัยทัศน์ ปัญหา แหล่งทุน สภาพความผันผวนทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง ตลอดจน แนวโน้มการก่อตัวของปัญหาที่อาจจะเป็นอุปสรรคต่อการดําเนิน โครงการ เป็นต้น หรือเป็นการประเมินก่อนการดําเนินการโครงการ เพื่อพิจารณาหลักการ และเหตุผล ความจําเป็นที่ต้องดําเนินโครงการ ประเด็นปัญหา และความ เหมาะสมของเป้าหมายโครงการ เช่น โครงการอาหารเสริมแก่เด็กวัยก่อน เรียน เราจะต้องวัดส่วนสูง และชั่งนํ้าหนัก ตลอดจน ดู หิด เหา กลาก เกลื้อน ของเด็กก่อน 20
- 21. การประเมินแบบซิป 21 บริบท/สภาวะแวดล้อม (CONTEXT EVALUATION) เหตุผลกําหนดวัตถุประสงค์ของโครงการ ความสัมพันธ์ที่เกี่ยวกับสภาพแวดล้อม ความต้องการและเงื่อนไขที่เป็นจริง
- 22. การประเมินแบบซิป 22 บริบท/สภาวะแวดล้อม (Context Evaluation) หาโอกาสและแรกผลักดันจาก ภายนอกระบบ เปรียบเทียบระหว่าง ปฏิบัติจริงกับวัตถุประสงค์ วัตถุประสงค์ใดบ้างที่ไม่บรรลุ วัตถุประสงค์ ประโยชน์ของการวางแผน โครงการในอนาคต CongruenceMode เหมาะสม, ตรงกัน Contingency Mode สิ่งที่อาจจะเกิดขึ้น เพื่อการปรับปรุง ตรวจสอบความถูกต้อง
- 23. การประเมินแบบซิป การประเมินปัจจัยนําเข้า (INPUT EVALUATION)เพื่อค้นหาประสิทธิภาพ ขององค์ประกอบที่นํามาเป็นปัจจัยนําเข้า ซึ่งในด้านการท่องเที่ยวอาจจะจําแนก เป็นบุคคล สิ่งอํานวยความสะดวก เครื่องมือ อุปกรณ์ ครุภัณฑ์ ศักยภาพการ บริหารงาน ซึ่งแต่ละปัจจัยก็ยังจําแนกย่อยออกไปอีก เช่น บุคคล อาจพิจารณา เป็น เพศ อายุ มีสถานภาพทางสังคมและเศรษฐกิจ ความพึงพอใจ ความ คาดหวัง ทัศนคติ ศักยภาพ ความสามารถ ประสบการณ์ ความรู้ คุณวุฒิ ทางการศึกษา ถิ่นที่อยู่และลักษณะกระบวนการกลุ่ม เป็นต้น 23
- 24. การประเมินแบบซิป 24 ปัจจัยนําเข้า (INPUT EVALUATION) 1.ความสามารถของหน่วยงานหรือตัวแทนในการจัด โครงการ 2. ยุทธวิธีที่ใช้ในการบรรลุวัตถุประสงค์ของ โครงการ 3. การได้รับความช่วยเหลือในด้านต่าง ๆ
- 25. การประเมินแบบซิป การประเมินกระบวนการ (PROCESS EVALUATION)เป็น การศึกษาต่อจากการประเมินบริบทและปัจจัยป้ อนว่า กระบวนการ เป็นไปตามแผนที่วางไว้ เป็นการศึกษาค้นหาข้อบกพร่อง จุดอ่อน หรือจุดแข็งของกระบวนการบริหารจัดการโครงการที่จะนําโครงการ บรรลุวัตถุประสงค์ที่วางไว้ว่ามีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใด 25
- 26. การประเมินแบบซิป 26 กระบวนการ (PROCESS EVALUATION) 1.เพื่อหาและทํานายข้อบกพร่องของกระบวนการหรือการดําเนินการ ตามขั้นตอนที่วางไว้ 2. เพื่อรวบรวมสารสนเทศสําหรับผู้ตัดสินใจวางแผน งาน3. เพื่อเป็นรายงานสะสมถึงการปฏิบัติต่างๆ ที่ เกิดขึ้น
- 27. การประเมินแบบซิป การประเมินผลิตผล (PRODUCT EVALUATION)เป็นการตรวจสอบ ประสิทธิผลของโครงการ โดยเฉพาะความสอดคล้องระหว่าง วัตถุประสงค์กับผลลัพธ์ที่ได้แล้วนําเกณฑ์ที่กําหนดไว้ไปตัดสิน เกณฑ์ มาตรฐานนั้นอาจจะกําหนดขึ้นเองหรืออาศัยเกณฑ์ที่บุคคลหรือ หน่วยงานอื่นกําหนดไว้ก็ได้ 27
- 28. การประเมินแบบซิป 28 ผลผลิต (PRODUCT EVALUATION) เพื่อวัดและแปลความหมายของความสําเร็จ บรรลุวัตถุประสงค์ไปแล้วหรือกําลังจะ บรรลุ
- 29.
- 30. การประเมินแบบซิป 30 เกณฑ์และตัวชี้วัดความสาเร็จ การประเมินผลโครงการนั้นต้องมีเกณฑ์และตัวชี้วัด (INDICATOR) ระดับความสําเร็จของโครงการให้ทราบ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วเกณฑ์ที่ใช้ในการ ประเมินผลโครงการมีดังนี้ 1.บรรลุ เกณฑ์ประสิทธิภาพ (EFFICIENCY) มีตัวชี้วัด เช่น สัดส่วนของผลผลิตต่อค่าใช้จ่าย ผลิตภาพต่อหน่วยเวลา ผลิตภาพ ต่อกําลังคน ระยะเวลาในการให้บริการผู้ป่วย
- 31. การประเมินแบบซิป 31 1. เกณฑ์และตัวชี้วัดความสําเร็จ (ต่อ) 1.เกณฑ์ประสิทธิผล (EFFECTIVENESS) มีตัวชี้วัดเช่น ระดับการบรรลุ เป้าหมาย ระดับการบรรลุตามเกณฑ์มาตรฐาน ระดับการมีส่วนร่วม ระดับ ความเสี่ยงของโครงการ 2. เกณฑ์ความพอเพียง (ADEQUACY) มีตัวชี้วัด เช่น ระดับความพอเพียง ของทรัพยากร 3. เกณฑ์ความพึงพอใจ (SATISFACTION) มีตัวชี้วัด เช่น ระดับความพึง พอใจ 4. เกณฑ์ความเป็นธรรม (EQUITY) มีตัวชี้วัดคือ การให้โอกาสกับ ผู้ด้อยโอกาส ความเป็นธรรมระหว่างเพศ ระหว่างกลุ่มอาชีพ ฯลฯ
- 32. การประเมินแบบซิป 32 เกณฑ์และตัวชี้วัดความสาเร็จ (ต่อ) 6. เกณฑ์ความก้าวหน้า(PROGRESS) มีตัวชี้วัด เช่น ผลผลิตเปรียบเทียบกับ เป้าหมายรวมกิจกรรมที่ทําแล้วเสร็จ ทรัพยากร และเวลาที่ใช้ไป 7. เกณฑ์ความยั่งยืน ( SUSTAINABILITY ) ตัวชี้วัด เช่น ความอยู่รอดของ โครงการด้านเศรษฐกิจสมรรถนะด้านสถาบัน ความเป็นไปได้ในด้านการ ขยายผลของโครงการ 8. เกณฑ์ความเสียหายของโครงการ ( EXTERNALITIES ) มีตัวชี้วัด เช่น ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ผลกระทบด้านเศรษฐกิจ ผลกระทบด้านสังคม และวัฒนธรรม เป็นต้น
- 33. การประเมินแบบซิป 33 เกณฑ์และตัวชี้วัดความสาเร็จ (ต่อ) ตัวชี้วัด (INDICATORS)ความสําเร็จของโครงการหมายถึง ข้อความที่แสดง หรือระบุประเด็นที่ต้องการจะวัดหรือประเมิน หรือตัวแปรที่ต้องการจะศึกษา โดย จะมีการระบุลักษณะที่ค่อนข้างเป็นรูปธรรม ทั้งส่วนที่มีลักษณะเชิงปริมาณ และ ส่วนที่แสดงลักษณะเชิงคุณภาพ
- 34. การประเมินแบบซิป 34 หลักการสร้างตัวชี้วัดที่ดี ในการสร้างตัวชี้วัดที่ดี จําเป็นจะต้องมีหลักการที่ใช้เป็นเป้าหมายในการ ดําเนินการดังนี้ 1. เลือกใช้/สร้างตัวชี้วัดที่เป็นตัวแทนที่สําคัญเท่านั้น 2. คําอธิบาย หรือการกําหนดตัวชี้วัดควรเป็นวลีที่มีความชัดเจน 3. ตัวชี้วัดอาจจะกําหนดได้ทั้งเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพก็ได้ 4. ควรนําจุดประสงค์ของโครงการ หรือประเด็นการประเมินมากําหนด ตัวชี้วัด 5. การเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับตัวชี้วัดควรรวบรวมข้อมูลทั้งจากแหล่ง
- 35. การประเมินแบบซิป 35 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน ตัวชี้วัดด้านบริบท ( CONTEXT) : ตัวชี้วัดสามารพิจารณาได้ดังนี้ 1. สภาวะแวดล้อมก่อนมีโครงการ (ปัญหาวิกฤต) 2. ความจําเป็น หรือความต้องการขณะนั้น และอนาคต 3. ความเข้าใจร่วมกันของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับโครงการ
- 36. การประเมินแบบซิป 36 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน (ต่อ) ตัวชี้วัดด้านปัจจัยนําเข้า (INPUT ) : ตัวชี้วัดสามารถพิจารณาได้ดังนี้ 1. ความชัดเจนของวัตถุประสงค์ของโครงการ 2. ความพร้อมของทรัพยากร เช่น งบประมาณ คน วัสดุอุปกรณ์ เวลา กฎระเบียบ 3. ความเหมาะสมของขั้นตอนระหว่างปัญหา สาเหตุของปัญหา และกิจกรรม
- 37. การประเมินแบบซิป 37 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน (ต่อ) ตัวชี้วัดด้านกระบวนการ (PROCESS ) : ตัวชี้วัดสามารถพิจารณาได้ดังนี้ 1. การตรวจสอบกิจกรรม เวลา และทรัพยากรของโครงการ 2. ความยอมรับของประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการในพื้นที่ 3. การมีส่วนร่วมของประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการ 4. ภาวะผู้นําในโครงการ
- 38. การประเมินแบบซิป 38 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน (ต่อ) ตัวชี้วัดด้านผลผลิต (PRODUCT ) : ตัวชี้วัดสามารถพิจารณาได้ดังนี้ 1. อัตราการมีงานทําของประชาชนที่ยากจน 2. รายได้ของประชาชนที่เข้าร่วมโครงการ 3. ความพึงพอใจของประชาชนที่เข้าร่วมโครงการ
- 39. การประเมินแบบซิป 39 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน (ต่อ) ตัวชี้วัดด้านผลลัพธ์ (OUTCOMES ) : ตัวชี้วัดสามารถพิจารณาได้ดังนี้ 1. คุณภาพชีวิตของตนเอง และครอบครัวตามเกณฑ์มาตรฐาน 2. การไม่อพยพย้ายถิ่น 3. การมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน
- 40. การประเมินแบบซิป 40 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน (ต่อ) ตัวชี้วัดด้านผลกระทบ( IMPACT) : ตัวชี้วัดสามารถพิจารณาได้ดังนี้ 1. ผลกระทบทางบวก / เป็นผลที่คาดหวังจากการมีโครงการ 2. ผลกระทบทางลบ / เป็นผลที่ไม่คาดหวังจากโครงการ
- 41. การประเมินแบบซิป 41 ยกตัวอย่างตัวชี้วัดตามลักษณะของสิ่งที่ได้รับการประเมิน (ต่อ) เกณฑ์ และตัวชี้วัดดังกล่าวนี้สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการประเมินผลโครงการ ได้ดี ซึ่งจะครอบคลุม มิติด้านเศรษฐกิจ สังคม ด้านบริหารจัดการ ด้านทรัพยากร และ ด้านสิ่งแวดล้อม เป็นต้น นอกจากนั้นยังสามารถวัดถึงความสําเร็จ และความล้มเหลวของโครงการพัฒนา ต่างๆ ของรัฐได้ซึ่งในทางปฏิบัตินักประเมินผล จะต้องนําเกณฑ์ และตัวชี้วัดดังกล่าว มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะ และบริบทของโครงการ