PDON101-Хичээл-12 -2

1. LOGO
“Сурган хүмүүжүүлэх
харилцаа”модуль сургалт

2. Агуулга
Харилцааны тухай ерөнхий
ойлголт
Монгол ардын сурган
хүмүүжүүлэх харилцаа
Сурган хүмүүжүүлэх харилцаа
Харилцааны хандлага, түүнийг
өөрчлөх тухай

3. Танилцах тоглоом
Зорилго: Оролцогчид богино хугацаанд хөгжилтэй
хэлбэрээр танилцах
Хугацаа: 10-15 миниут
Хэрэглэгдэхүүн: Сонгосон дүрс, цээж зураг, эсгий
бал, бичгийн цаас
Аргачлал:
Самбараас өөрт таалагддаг дүрсийг сонгож
авна.
Түүн дээр цээж зургаа нааж өөрийн эерэг зан
чанарыг нэрийн хамт бичээд самбарт
байрлуулан өөрийгөө танилцуулна.

4. Багаар ажиллахдаа анхаарах зүйл:
 Харилцан ойлголцох - Багийн гишүүд нэг нэгнээ
сонсохын зэрэгцээ өөрийн санал бодлоо чөлөөтэй
илэрхийлдэг байх
 Харилцан итгэлцэх - Өөртөө болон багийн нөхөддөө
итгэдэг байх
 Хариуцлагууд - Хүн бүр хариуцпага хүлээж, түүндээ
итгэлтэй хандах
 Урам дэмжлэг - Харилцан бие биеэ дэмжиж,
урамшуулж байх

5. Багаар ажиллах давуу чанар
Бусдыг сонсож сурна.
Үүрэг хариуцлагаа ухамсарлана.
Бусадтай хамтран асуудлыг шийдвэрлэж
чаддаг болно.
Сэтгэл хөдлөл, мэдрэмжээ хянаж чаддаг
болно.
Идэвхтэй харилцааг бий болгоно. Бусдыг
сонсож сурна.
Бусдад итгэж үүрэг хариуцлага хүлээлгэж
чаддаг болно.

6. Нэргүй асуултын хайрцаг
Зорилго:
 Сургалтын талаар оролцогчдын санал сэтгэгдэл,
дүгнэлт, цаашид сайжруулах арга замыг мэдэж, судлах
Аргачлал:
 Оролцогчид санал сэтгэгдэл, хүсэлтээ бичээд бэлтгэсэн
хайрцагт хийнэ. Харин нэрээ тавихгүй байхыг сануулаад
сургалтын талаарх санал дүгнэлт, мэдэхгүй болон
эргэлзээтэй зүйлээ ч бичиж болохыг зөвлөнө.
 Сургалтын явцад болон дараа оролцогчдын санал
сэтгэгдэл дээр дүгнэлт хийж дараагийн үйл
ажиллагаандаа тусган ажиллахыг оролцогчдод
тайлбарлана.

7. Хичээлийн тэмдэг,тэмдэглэгээ
Нэмэлт мэдээлэл судлах
Багаар ажиллах
Тоглоом
Дасгал даалгаваð
Дүгнэлт хийх
Ярилцпага хийх

8. ХАРИЛЦААНЫ ТУХАЙ
ЕРӨНХИЙ ОЙЛГОЛТ
Company Logowww.themegallery.com

9. www.themegallery.com
Агуулга
Харилцааны тухай ерөнхий
ойлголт
Харилцааны сэтгэл зүйн
асуудал
Харилцааны үзэгдэл
Харилцааны явцад үүсэх
зөрчлийн талаар

10. Харилцаа-нэр томъёоны хувьд
Сэтгэцийг удирдан жолоодохын тулд "психотехник" гэсэн нэр
томъёог өргөн хэрэглэдэг.
 Энэ үг нь гарал үүслийнхээ хувьд:
"психэ“- (сэтгэц, оюун санаа);
"тэхнэ“- (идэвхитэйгээр өөрчлөх, удирдан
залах);
"логос“- (сургаал) гэсэн грекийн гурван
үгнээс гаралтай ажээ.
 Эдгээр утга санаануудыг нэгтгэн маш энгийнээр тодорхойлбол:
“Хүмүүсийг удирдан хөтлөх сэтгэл зүйн техникийг
практик дээр хэрэглэх тухай шинжлэх ухаан юм“
Company Logowww.themegallery.com

11. Харилцаа гэдэг нь:
 Õàìòûí ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýíä хүмүүс
хоорондоо
өвөрмөц төрлийн
үйл ажиллагааг
харилцаа гэнэ
холбоо
хэлхээ
тогтоох
мэдээлэл
дамжуулан
солилцох харилцан
бие биендээ
нөлөөлөх
Сэтгэл
санааны
байдлыг
мэдэрч
хуваалцах
Харилцан
îéëãîëöîõ

12. Харилцаа нь:
Үндэстэн ястан хоорондын
Бүлэг хоорондын
Бүлэг доторх
Хувь хүмүүсийн хооронд
“Харилцаа бол хүмүүс хоорондын үзэгдэл биш, харин нийгмийн үзэгдэл
учраас түүний субъектүүдийг салангид авч үзэж болохгүй“ ,
”Харилцаа бол аливаа үйл ажиллагааны нөхцөл юм.“
/ Сэтгэл зүйч А. А. Леонтьев /

13. Харилцаа-гүн ухааны талаас нь:
“Харилцаа бол бие хүн оршин тогтнох,
нийгэмших зайлшгүй нөхцөл мөн”
“Аливаа үйл ажиллагаа
харилцаагүйгээр явагдах боломжгүй
юм“
“Энэ нь субъектийн практик идэвхийг
илэрхийлсэн үйл ажиллагаа”
Энэ бүхнээс үзвэл харилцааг зөвхөн нэг
талаас нь авч үзэх боломжгүй юм
Company Logowww.themegallery.com

14. Харилцааг судалж байгаа чиглэл:
1
Харилцааны
коммуникатив
тал
(хүмүүс
хоорондоо
харилцах,
мэдээлэл
дамжуулан
солилцох үйл
явц)
3
Гносеологи тал
(хүмүүс
харилцааны
явцад нийгмийн
танин мэдэхүйн
объект,
субъектийн
үүргийг нэгэн
зэрэг
гүйцэтгэнэ).
2
Интерактив
тал
(хүмүүс
хамтран
ажиллах
явцдаа
харилцан
үйлчлэлцэх,
үйл
ажиллагаагаар
аа бие
биендээ
нөлөөлөх
байдал)
4
Аксиологи
тал
(хүмүүс өөр
хоорондоо
үнэт зүйл,
үнэлэмж
баримжаалла
а, үзэл
санаагаа
солилцох үйл
явц)
6
Семиотик
тал
(харилцаа нь
өвөрмөц
маягийн
тэмдэг,
тэмдгийн
системийн
тусламжтайга
ар илрэх үйл
явц).
5
Норматив тал
(хувь хүний
зан үйлийн
хэм хэмжээг
зохи-цуулахад
харилцааны
гүйцэтгэх
үүргийг авч
үзнэ).

15. Харилцааны агуулга :
Өөр хоорондоо мэдээлэл дамжуулах
Харилцагч талууд бие биенээ таньж мэдэх
Харилцан бие биенээ үнэлж дүгнэх
Харилцан бие биедээ нөлөөлөх
Харилцан үйлчлэлцэх
Бүлгийг болон олон нийтийг удирдахад
чиглэгдсэн
Харилцаа төрөл бүрийн агуулгатай байж болно.

16. Харилцааны үүргүүд
Нэгтгэх, холбоо үүрэг:
Харилцаа нь хамтын үйл ажиллагааны
явцад хүмүүсийг нэгтгэж холбож өгдөг.
Харилцаа өөрөө хамтын хөдөлмөрийн
шаардлагаар үүсдэг.
Төлөвшүүлэх үүрэг:
Харилцаа нь хүнийг төлөвшүүлэх, түүний
зан үйлийг хөгжүүлэх нэн чухал зэмсэг
мөн.

17. Солилцох үүрэг:
Төрөл бүрийн мэдээлэл, үйл
ажиллагааны арга туршлагаа хүмүүс
харилцааны явцад солилцохын
зэрэгцээ харилцан бие биенээ үнэлж
дүгнэдэг.
Илэрхийлэх батлах үүрэг:
Харилцаа нь бусадтай холбоо тогтоох,
өөрийгөө бусдад ойлгуулах, батлан
харуулах боломжийг хүнд олгодог.

18. Зохицуулах, хадгалах:
Хүмүүстэй тогтоосон холбоо хэлхээгээ
хадгалах, зохицуулахад харилцаа чухал
үүрэгтэй. Харилцааны явцад төрсөн
эерэг сэтгэгдэл нь бусадтай тогтоосон
холбоо хэлхээгээ бататган
гүнзгийрүүлэх чухал ач холбогдолтой
байхад таагүй сөрөг сэтгэгдэл нь
холбоог таслах, саатуулахад үйлчилгээ
үзүүлдэг.

19. Дотоод хандлагаа тодруулах:
(Дотор хүнтэйгээ ярилцах ) Харилцаа нь
зөвхөн гадагш чиглэсэн үйл явц биш.
"Хөөе Сайханаа. чи ямар тайван байх юм
бэ? Маргаашийн даалгаваруудаа хийж
амжих юм уу " гэх зэргээр өөртэйгөө
харилцан ярилцах, "Би ч энэ чигээрээ
өдөрт ганц хуудас ч гэсэн орчуулаад
байвал англи хэлний овоо үгийн нөөцтэй
болох нь " гэх зэргээр өөртөө хүүрнэн
өгүүлэх хүн дотоодцоо, "өөрийн дотор
хүнтэйгээ" ярилцах үүргийн илрэл юм.

20. Нийгэм сэтгэл зүйн орчны ерөнхий бүдүүвч
Нийгэм сэтгэл зүйн орчин
Сэтгэл зүйн орчин
Хүмүүсхоорондынхолбоохарилцаа
Харилцаанышинжчанар
Нийгмийн орчин
Аюулгүй байдлын
материаллаг орчин
Агааржуулалт
Гадаадорчин
Дотооднөхцөл
Эрүүлахуйн
Гэрэлтүүлэг
Үнэт зүйл, соёл Дэмжих орчин
Багшхүүхдийнтооныхарьцаа
Багшнартүзүүлэхлэмжлэг
Суралцагчдадүзүүлэх
нийгмийндэмжлэг
Ангитанхимынхэмжээ
Орчиндахьнийгмийндэмжлэг

21. Diagram
Сэтгэл зүйн орчин
Сэтгэл зүйн орчин гэдэг
ойлголтод хувь хүний сэтгэл
санаа тэнцвэртэй байхад
нөлөөлдөг бүхий л хүчин
зүйлсийг хамааруулж үздэг.
Нийгэм сэтгэл
зүйн орчин
Нийгмийн орчин
Хүний нийгэм сэтгэл зүйн
хэрэгцээ нь:
• Аюулгүй байдлын
• Харьяалагдах
• Санаа сэтгэлээ хуваалцах
• Бусдаар бие хүн гэдгээ хүлээн
зөвшөөрүүлэх
• Хийсэн бүтээснээ бусдаар
мэдрүүлэх
• Бусад хүмүүстэй харилцаа
холбоотой байх зэрэг юм.
Цэцэрлэгийнсэтгэл
зүйнорчин
Гэрбүлийнсэтгэл
зүйнорчин
Олоннийтийнсэтгэл
зүйнорчин

22. Company Logo
Хүүхдийг дэмжих нийгмийн орчин
Хайрлах
Text Итгэх
Text
Оролцоог
дэмжих
Дэмжлэг үзүүлэх
хэлбэрүүд
Халамжлах
Урамшуулах
Үлгэрлэх
Сонсох
Туслах

23. LOGO
www.themegallery.com