Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi Pınar Kalkışım tarafından hazırlanmıştır.
Pankreas
Hastalıkları
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Endokrin Fonksiyon
Pankreasta langernans adacıklarından alfa hücreleri
(glukagon) ve beta hücreleri (insülin) vardır.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Ekzokrin Fonksiyon
Pankreasın dış kenarında asini hücreleri bulunur . Sindirim enzimleri
Burdan salgılanır.
Bu enzimleri küçük
kanallar ile virsung
kanalına boşaltırlar.
Virsung kanalı ana
safra kanalı ile
birleşerek ampulla
vaterdan
duedonuma açılır.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Pankreatik Amilaz:
Karbonhidratları
Hidrolize eder.
Tripsinojen: Duedonum
Mukozasından salınan
Enterokinaz ile aktif tripsine
Dönüşür.
Pankreatik Lipaz:
Yağ asitlerini hidrolize
Eder.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Pankreas
Hastalıkları
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Pankreatit:
Pankreasın iltihabi
hastalıklarına pankreatit
denir. Akut ya da kronik
seyreder.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Pankreatit
Akut
İnterstisyel
Pankreatit
Akut
Hemorajik
Pankreatit
Biliyer
Pankreatit
Alkolik
Pankreatit
Kronik
Pankreatit
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
1.Akut İnterstisyel Pankreatit:
Pankreas dokusunda
diffüz enflamasyon ve
ödemle karakterizedir.
Pankreasın anatomik
özellikleri korunmuştur;
pankreas dokusunda
nekroz veya hemoraji
yoktur. Prognozu
hemorajik pankreatitin
prognozu kadar kötü
değildir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
2.Akut Hemorajik Pankreatit:
İnterstisyel pankreatitin
daha ağır şeklidir.
Pankreas dokusunda
enflamasyon , hemoraji ve
nekroz gelişir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
3.Biliyer Pankreatit:
55-65 yaş arası
kadınlarda daha yaygındır.
Safra taşı veya biliyer
tortuların vater kabarcığını
geçici olarak tıkaması
sonucu gelişir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
4.Alkolik Pankreatit:
Genç erkeklerde
daha yaygındır. Kesin
nedeni bilinmemektedir
ancak büyük olasılıkla
toksik maddelere
maruziyet sonucu ortaya
çıktığı düşünülmektedir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
5. Kronik Pankreatit:
Kronik irreversibl
enflamasyon, fibröz ve
hücre hasarı sonucu
işlevsel pankreas
dokusunun hasarıyla
karakterizedir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Pankreatit Nedenleri:
• Alkol suistimali (akut ve kronik alkolizm)
• Safra taşları
• Cerrahi girişim (abdominal, kardiyak, kardiopulmoner by-pass)
• Travma (künt, delici)
• ERCP
• İnfeksiyonlar
• Metabolik bozukluklar (gebelik , hiperkalsemi-hiperparatiroidizm)
• Vaskülit
• İlaçlar
• Renal yetmezlik
• Renal TX
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Belirti ve Bulgular:
 Akut epigastrik ağrı: Umbilikal
alanda ortaya çıkar , sabit ve
şiddetlidir, sırta doğru yayılabilir.
Alkol alımı veya yağlı bir öğünü
takiben kısa süreli ağrılar ortaya
çıkabilir.
 Sırtüstü yatış pozisyonunda ağrı
daha şiddetli hissedilir. Hastanın
oturur pozisyon alması, ileri
doğru eğilmesi, dizlerini bükmesi
veya cenin pozisyonunu alması
ağrıyı hafifletir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Bulantı ve kusma şikayetleri
oldukça yaygındır, ağızdan
herhangi bir şey alındığında
bulantı/kusma şiddetlenir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Ateş nadiren 38.8 in üstüne
çıkar, hipotansiyon ve
taşikardi gözükür.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Lökositoz, hiperglisemi,
yüksek serum amilaz ve
lipaz düzeyleri
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Abdominal hassasiyet ,
rijidite, progresif
distansiyon ve bağırsak
seslerinde azalma
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 24 saat içinde
belirgenleşen hafif sarılık
gözlenebilir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Grey Turner
Belirtisi: Karın yan
duvarında mavimsi
bir renk
değişikliğidir. Bu
mavimsi renk
değişikliği
kanamaya işaret
etmektedir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Cullen Belirtisi: Göbek
deliği etrafında mavimsi bir
renk değişikliğidir. Cullen
belirtisi kanamaya işaret
etmektedir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Kolanjiografi
Tomografi
MR
Amilaz ve
Lipaz
Düzeyleri
Anjiografi
Ultrasound
Direkt
Batın
Grafisi
Fizik
Muayene
Kolesistografi
Tanı
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• İleus veya uzun süreli
kusma var ise nazogastrik
tüp takılır; orali stoplanır.
Tedavi Yönetimi
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Hipotansiyon ve şoku
önlemek amacıyla İ.V
hidrasyona başlanır.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Lökositoz, katabolizma
artışı ile ilişkili belirtiler ve
malnütrisyon ile ilişkili
laboratuvar sonuçları
izlenir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Yaşam bulguları, günlük
kilo değişimi, saatlik idrar
çıkışı, bağırsak sesleri ve
dışkı düzeni (sıklık, renk,
koku, kıvam) izlenir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Serum amilaz değeri
normal düzeye gerilediği
ve abdominal ağrı geçtiği
zaman oral beslenmeye
başlanır. Oral alıma
başlayan hasta ,
beslenme konusunda
bilgilendirilir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Enflamasyonun uzadığı
durumlarda total parenteral
beslenmeye başlanır. Total
parenteral beslenmeye
başlanmasıyla vücutta
başlamış olan katabolik
reaksiyonlar kontrol altına
alınır.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Endoskopik transduodenal
sfinkterotomi: Dışarı
atılamayan tıkayıcı safra
taşlarının alınması
amacıyla endoskopik
transduodenal
sfinkterotomi yapılabilir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Akut pankreatit kontrol altına alındıktan sonra taş ile dolu
safra kesesi cerrahi girişimle çıkarılır.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
Pankreas dokusunda
ödem , gerilme ve kimyasal
irritasyon ile ilişkili AĞRI
Hemşirelik Tanıları
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Yetersiz oral alım ve
malabsorbsiyon ile ilişkili
Vücut Gereksiniminden Az
Beslenme
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Karın boşluğunda sıvı
geçişi ve sıvı alımının
azalması nedeniyle
Dehidretasyon Riski
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
• Malnütrisyon ile ilişkili
Enfeksiyon Riski
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Hastalık süreci ve beklenen
sonuçlar konusunda
açıklama yapılır.
Hasta Eğitimi
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Beslenme: Akut faz boyunca oral yolla beslenmenin
kesilme nedeni ve önemi açıklanır. Oral beslenmeye
geçildiğinde alkol tüketimi yasaklanır, hasta küçük
öğünler halinde beslenmesi için teşvik edilir; yağ oranı
düşük bir diyet önerilir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P
 Pankreas salgılarını uyardığı için sigara içilmemesi ve
stresten kaçınılması gerektiği vurgulanır.

Pankreas hastalıkları

  • 1.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi Pınar Kalkışım tarafından hazırlanmıştır. Pankreas Hastalıkları
  • 2.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Endokrin Fonksiyon Pankreasta langernans adacıklarından alfa hücreleri (glukagon) ve beta hücreleri (insülin) vardır.
  • 3.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Ekzokrin Fonksiyon Pankreasın dış kenarında asini hücreleri bulunur . Sindirim enzimleri Burdan salgılanır. Bu enzimleri küçük kanallar ile virsung kanalına boşaltırlar. Virsung kanalı ana safra kanalı ile birleşerek ampulla vaterdan duedonuma açılır.
  • 4.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Pankreatik Amilaz: Karbonhidratları Hidrolize eder. Tripsinojen: Duedonum Mukozasından salınan Enterokinaz ile aktif tripsine Dönüşür. Pankreatik Lipaz: Yağ asitlerini hidrolize Eder.
  • 5.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Pankreas Hastalıkları
  • 6.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Pankreatit: Pankreasın iltihabi hastalıklarına pankreatit denir. Akut ya da kronik seyreder.
  • 7.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Pankreatit Akut İnterstisyel Pankreatit Akut Hemorajik Pankreatit Biliyer Pankreatit Alkolik Pankreatit Kronik Pankreatit
  • 8.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P 1.Akut İnterstisyel Pankreatit: Pankreas dokusunda diffüz enflamasyon ve ödemle karakterizedir. Pankreasın anatomik özellikleri korunmuştur; pankreas dokusunda nekroz veya hemoraji yoktur. Prognozu hemorajik pankreatitin prognozu kadar kötü değildir.
  • 9.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P 2.Akut Hemorajik Pankreatit: İnterstisyel pankreatitin daha ağır şeklidir. Pankreas dokusunda enflamasyon , hemoraji ve nekroz gelişir.
  • 10.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P 3.Biliyer Pankreatit: 55-65 yaş arası kadınlarda daha yaygındır. Safra taşı veya biliyer tortuların vater kabarcığını geçici olarak tıkaması sonucu gelişir.
  • 11.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P 4.Alkolik Pankreatit: Genç erkeklerde daha yaygındır. Kesin nedeni bilinmemektedir ancak büyük olasılıkla toksik maddelere maruziyet sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir.
  • 12.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P 5. Kronik Pankreatit: Kronik irreversibl enflamasyon, fibröz ve hücre hasarı sonucu işlevsel pankreas dokusunun hasarıyla karakterizedir.
  • 13.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Pankreatit Nedenleri: • Alkol suistimali (akut ve kronik alkolizm) • Safra taşları • Cerrahi girişim (abdominal, kardiyak, kardiopulmoner by-pass) • Travma (künt, delici) • ERCP • İnfeksiyonlar • Metabolik bozukluklar (gebelik , hiperkalsemi-hiperparatiroidizm) • Vaskülit • İlaçlar • Renal yetmezlik • Renal TX
  • 14.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Belirti ve Bulgular:  Akut epigastrik ağrı: Umbilikal alanda ortaya çıkar , sabit ve şiddetlidir, sırta doğru yayılabilir. Alkol alımı veya yağlı bir öğünü takiben kısa süreli ağrılar ortaya çıkabilir.  Sırtüstü yatış pozisyonunda ağrı daha şiddetli hissedilir. Hastanın oturur pozisyon alması, ileri doğru eğilmesi, dizlerini bükmesi veya cenin pozisyonunu alması ağrıyı hafifletir.
  • 15.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Bulantı ve kusma şikayetleri oldukça yaygındır, ağızdan herhangi bir şey alındığında bulantı/kusma şiddetlenir.
  • 16.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Ateş nadiren 38.8 in üstüne çıkar, hipotansiyon ve taşikardi gözükür.
  • 17.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Lökositoz, hiperglisemi, yüksek serum amilaz ve lipaz düzeyleri
  • 18.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Abdominal hassasiyet , rijidite, progresif distansiyon ve bağırsak seslerinde azalma
  • 19.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  24 saat içinde belirgenleşen hafif sarılık gözlenebilir.
  • 20.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Grey Turner Belirtisi: Karın yan duvarında mavimsi bir renk değişikliğidir. Bu mavimsi renk değişikliği kanamaya işaret etmektedir.
  • 21.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Cullen Belirtisi: Göbek deliği etrafında mavimsi bir renk değişikliğidir. Cullen belirtisi kanamaya işaret etmektedir.
  • 22.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Kolanjiografi Tomografi MR Amilaz ve Lipaz Düzeyleri Anjiografi Ultrasound Direkt Batın Grafisi Fizik Muayene Kolesistografi Tanı
  • 23.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • İleus veya uzun süreli kusma var ise nazogastrik tüp takılır; orali stoplanır. Tedavi Yönetimi
  • 24.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Hipotansiyon ve şoku önlemek amacıyla İ.V hidrasyona başlanır.
  • 25.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Lökositoz, katabolizma artışı ile ilişkili belirtiler ve malnütrisyon ile ilişkili laboratuvar sonuçları izlenir.
  • 26.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Yaşam bulguları, günlük kilo değişimi, saatlik idrar çıkışı, bağırsak sesleri ve dışkı düzeni (sıklık, renk, koku, kıvam) izlenir.
  • 27.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Serum amilaz değeri normal düzeye gerilediği ve abdominal ağrı geçtiği zaman oral beslenmeye başlanır. Oral alıma başlayan hasta , beslenme konusunda bilgilendirilir.
  • 28.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Enflamasyonun uzadığı durumlarda total parenteral beslenmeye başlanır. Total parenteral beslenmeye başlanmasıyla vücutta başlamış olan katabolik reaksiyonlar kontrol altına alınır.
  • 29.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Endoskopik transduodenal sfinkterotomi: Dışarı atılamayan tıkayıcı safra taşlarının alınması amacıyla endoskopik transduodenal sfinkterotomi yapılabilir.
  • 30.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Akut pankreatit kontrol altına alındıktan sonra taş ile dolu safra kesesi cerrahi girişimle çıkarılır.
  • 31.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P Pankreas dokusunda ödem , gerilme ve kimyasal irritasyon ile ilişkili AĞRI Hemşirelik Tanıları
  • 32.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Yetersiz oral alım ve malabsorbsiyon ile ilişkili Vücut Gereksiniminden Az Beslenme
  • 33.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Karın boşluğunda sıvı geçişi ve sıvı alımının azalması nedeniyle Dehidretasyon Riski
  • 34.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P • Malnütrisyon ile ilişkili Enfeksiyon Riski
  • 35.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Hastalık süreci ve beklenen sonuçlar konusunda açıklama yapılır. Hasta Eğitimi
  • 36.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Beslenme: Akut faz boyunca oral yolla beslenmenin kesilme nedeni ve önemi açıklanır. Oral beslenmeye geçildiğinde alkol tüketimi yasaklanır, hasta küçük öğünler halinde beslenmesi için teşvik edilir; yağ oranı düşük bir diyet önerilir.
  • 37.
    Akdeniz Üniversitesi HastanesiGastroenteroloji Hemşiresi P  Pankreas salgılarını uyardığı için sigara içilmemesi ve stresten kaçınılması gerektiği vurgulanır.