SlideShare a Scribd company logo
1 of 31
2 E H O O R C O L L E G E L E I D E R S C H A P 2
Situationeel Leiderschap
Voorbereidende opdracht
2
Wat is situationeel leiderschap?
- Wat is je beeld van deze leiderschaptheorie?
- Wat levert het op om in de praktijk toe te
passen?
Stap 1: Schrijf je gedachten op.
Stap 2: Bespreek dit met je buurman/vrouw.
Wat is leidinggeven?
3
 Leidinggeven is het beïnvloeden van anderen op
een zodanige wijze dat het door de
leidinggevende beoogde doel wordt bereikt
 Beïnvloeding door beloning/bestraffing,
positie/functie, deskundigheid, identificatie
In de praktijk veel voorkomende stijlen
4
 Autoritair
 Participatief
 Laissez-faire
Stijlen van leidinggeven
5
 Taakgericht/mensgericht
 Mensbeeld grondslag (X/Y van McGregor)
 Situatie belangrijk
 Persoonlijkheid, ervaring leidinggevende
belangrijk
 Opstelling personen waaraan leiding wordt
gegeven mag niet worden onderschat
6
7
8
Beelden over en weer verschillen nogal eens
51%
34% dat hun leidinggevende begrip heeft voor hun problemen;
maar van de leidinggevenden zeggen:
95%
dat ze begrip hebben voor de problemen
van de medewerkers.
Desondanks zegt:
van deze leidinggevende dat hun bazen een goed
begrip hebben voor hun problemen.
Van de bazen zegt:
90%
dat ze begrip hebben voor de problemen
van de leidinggevenden;
maar van de bazen zegt:
60%
dat hun meerdere begrip heeft voor hun
problemen.
Van de medewerkers zegt:
10
Een managementteam heeft complementaire functies nodig
Innovator: alles kan morgen anders
Veranderen van doelen
Integrator: samen gaat het beter
Samenbrengen van doelen en mensen
11
Een managementteam heeft complementaire functies nodig
Uitvoerder: eerst denken dan doen
Realiseren van geplande activiteiten
Beheerder: meten is weten
Sturen en coördineren met behulp van
systemen, procedures en regelingen
Interpersoonlijke rollen:
- boegbeeld
- leider
- tussenpersoon
Informatierollen:
- monitor
- zegsman
- verspreider
Besluitvormingsrollen:
- initiator
- probleemoplosser
- middelentoewijzer
- onderhandelaar
12
Een manager heeft verschillende rollen
(Mintzberg)
Formeel gezag en status
1313
Er zijn positieve stereotypen van leidinggevenden
Meewerkend voorman
(m/v)
- Toont het goede voorbeeld
- Is mede-vakspecialist
Coach - Bouwt voort op bestaande sterktes
- Helpt de echte motivatie te vinden
Strateeg - Toont visie op trends
- Is politiek handig
Inspirator - Maakt de toekomst aantrekkelijk
- Stelt uitdagende doelen
Motivator - Spoort aan tot ontwikkeling
- Laat zien wat mogelijk is
Ondernemer - Sleept mensen achter kansen aan
- Richt mensen op de toekomst
Teambouwer - Bindt mensen samen
- Bevordert wij-gevoel
Manager - Zorgt voor planning en voortgang
- Stemt regelmatig af
14
Elke leidinggevende is qua stijl afhankelijk van de
omgeving
Managers
verschillen
Het land
De levensfase
van de organisatie
De omvang van de
organisatie
Het functioneringsniveau
De omgevingsdynamiek
Het soort medewerkers
Het type organisatie
15
De stijl van een leidinggevende wordt bepaald
door:
Stijl van de
leidinggevende
Eigen persoon(lijkheid),
mensbeeld
Gedrag en verwachtingen
van superieuren
Taakeisen en werkwijzen
Gedrag en verwachtingen
van collega’s
Gedrag en
verwachtingen van
medewerkers
Kenmerken van de
organisatie
16
De leidinggevende wordt beïnvloed
door de organisatie
Doelen stellen
- Missie formuleren
- Doelen bepalen
Realiseren
- Doen van research t/m leveren
van service
- Beheersen van kwaliteit t/m
planning
Cultuur
Structuur
Strategie
Management-
stijl
Systemen
Personeel
Sleutel-
vaardigheden
17
Het mensbeeld van de leidinggevende bepaalt
mede de leiderschapsstijl (McGregor)
Bevelen,
opdragen
Bekend
maken
Verkopen
Laten
beoor-
delen
Laten
goed-
keuren
Laten maken
X
- Lui
- Dom
- Ongeïnteresseerd
- Ongemotiveerd
- Onbetrouwbaar
- Onbekwaam
- Onwelwillend
Y
- Actief
- Verstandig
- Geïnteresseerd
- Gemotiveerd
- Betrouwbaar
- Bekwaam
- Goedwillend
18
Wat doen succesvolle leiders?
Effectief leiderschap is een functie van eigenschappen en resultaten
Individueel commitment
organiseren
(Anderen betrekken,
macht delen)
Organisatorische
bekwaamheden ontwikkelen
(Teams bouwen, veranderingen
managen)
Persoonlijk karakter tonen
(Demonstreren van bijv.
gewoontes, integriteit, vertrouwen,
analytisch denken)
Richting geven
(Visie geven op bijv,
klanten, toekomst)
19
Uitgangspunten bij situationeel leidinggeven
(Hersey en Blanchard)
 De primaire taak van leidinggevenden is het medewerkers mogelijk
te maken hun werk te doen
 Medewerkers hebben behoefte aan:
 een snelle terugkoppeling
 ontwikkelings- en ontplooiingsmogelijkheden
 Leidinggevenden moeten:
 nagaan welke stijl gewenst is (per taak, per medewerker)
 een taak kunnen / durven opdragen
 taakgericht en relatiegericht medewerkers beinvloeden
 Er is niet één beste stijl van leidinggeven:
 deze stijl hangt af van de ‘taak-volwassenheid’ van de
medewerker
 maar ook van de voorkeursstijl van leidinggevers en
 het verwachtingspatroon bij medewerkers; dus flexibel
20
Medewerker en taak staan centraal bij
situationeel leidinggeven
Taakvolwassenheid is (per taak) een functie van:
- bekwaamheid / ’kunnen’ (kennis, vaardigheid)
- bereidheid / ’willen’ (motivatie, inzet) en...
- zelfvertrouwen / ’durven’
De stijl van leidinggeven moet afgestemd zijn
op de taakvolwassenheid van de medewerker
Een medewerker heeft per taak een andere taakvolwassenheid
(Hersey & Blanchard)
21
Leidinggeven tussen sturen en
begeleiden
Sturend / directief Relatiegericht / begeleidend
- Taakgericht
- Eenrichtingsverkeer
- Van bovenaf bepaald
- Mensgericht
- Tweerichtingsverkeer
- Samen bepaald
22
Een leidinggever hanteert
verschillende stijlen
Stijl 1
Stijl 2Stijl 3
Stijl 4
Taakgericht, directief
Veel
Weinig Veel
Relatiegericht,begeleidend
23
Een leidinggevende is flexibel
Stijl 1
Opdragen:
- zeggen wat en hoe
- controle op
uitvoering
- m.b.v.
positiemacht
Stijl 2
Overleggen:
- samen bespreken
wat en hoe
- controle op
uitvoering
Stijl 3
Ondersteunen:
- samen bepalen
wat en hoe
- hulp bij uitvoering
Stijl 4
Overlaten:
- wat en hoe
overlaten
- hulp bij uitvoering
- m.b.v.
persoonsmacht
Taakgericht, directief
Veel
Weinig Veel
Relatiegericht,begeleidend
- Er is niet één beste stijl
van leidinggeven
- Leidinggeven speelt in op
de mogelijkheden van de
medewerker, gegeven de
uit te voeren taak
Hersey-Blanchard Situational Leadership Model
Immature
Employees
Low High
High
Low
Mature
Employees
Willing/Able Unwilling/able Willing/unable Unwilling/unable
4 3 2 1
Leader’s concern with task
Leader’s
concern
with
relationship
24
2525
Een leidinggevende is (in-)effectief...
Ondersteunen Overleggen
++
- Erkenning
geven
- Helpen
- Bemiddelen
--
- Bemoederen
- Afhankelijk
maken
- Verzorgen,
sussen,
betuttelen
++
- Commitment
krijgen
- Toelichting
geven
- Verduidelijken
--
- ‘Verkopen’
- ‘Manipuleren’
- Justificeren
- Erkenning
zoeken
Overlaten Opdragen
++
- Verantwoordelij
k-heid geven
- Monitoren
- Belangstelling
tonen
- Voorwaarden
scheppen
--
- (O)verlaten
- Terugtrekken
- Deserteren
- Verveling tonen
++
- Initiëren
- Structureren
- Richting geven
--
- Bevelen
- Domineren
- Agressief,
persoonsgerichte
kritiek geven
2626
Leiders beschikken over (een combinatie van) vermogens
(Goleman, 2002)
Persoonlijke en sociale vermogens zijn geen aangeboren talenten,
maar aangeleerde vaardigheden
Persoonlijke
vermogens
(Hoe we met
onszelf omgaan)
Zelfinzicht:
- emotioneel zelfinzicht
- accurate zelfevaluatie
- zelfvertrouwen
Zelfmanagement:
- emotionele zelfbeheersing
- transparantie
- souplesse
- prestatiegericht;
- initiatiefrijk
- optimistisch
Sociale
vermogens
(Hoe we met
anderen omgaan)
Sociaal bewustzijn:
- inlevingsvermogen
- gevoel voor de
organisatie
- dienstbaar
Relatiemanagement:
- inspirerend
- invloedrijk
- gericht op ontwikkeling
van anderen
- katalysator van
veranderingen
- conflicten kunnen
hanteren
- samenwerkingsgericht
27
Er zijn resonerende en dissonerende
leiderschapsstijlen (Goleman, 2002)
Succesvolle leiders:
- gebruiken meer dan een stijl
- gaan naadloos over van de ene op de andere stijl
Resoneren: de juiste snaar raken en daardoor anderen inspireren
Dissoneren: weerklank zoeken voor eigen (vaak destructieve) emoties
Visionair Brengt mensen tot een gezamenlijke droom
Begeleider Verbindt individuele doelen met organisatiedoelen
Gelijkwaardig Verbindt mensen onderling
Democratisch Zorgt voor betrokkenheid door aandacht te geven
Tempoaanjager Zorgt voor (te) grote (betere, snellere) uitdagingen
Autoritair Geeft bevelen zonder een waarom
28
29
30
Casussen situationeel leiderschap
Welke stijl word hier toegepast?
31
Casussen situationeel leiderschap
Maak een analyse van deze casussen
Let op: geen verbeteradvies, wel een degelijke onderbouwing.
Huiswerkopdracht
Welke stijl is hier een effectieve stijl?

More Related Content

What's hot

belbins team roles
belbins team rolesbelbins team roles
belbins team roles
Olga Morozan
 
Fundamental principles of leadership
Fundamental principles of leadershipFundamental principles of leadership
Fundamental principles of leadership
Michael Charles
 
Module 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lb
Module 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lbModule 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lb
Module 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lb
lbrook
 

What's hot (20)

16 Simple Ways to Help First-Time Managers Succeed
16 Simple Ways to Help First-Time Managers Succeed16 Simple Ways to Help First-Time Managers Succeed
16 Simple Ways to Help First-Time Managers Succeed
 
360 Degree Leadership
360 Degree Leadership360 Degree Leadership
360 Degree Leadership
 
Effective delegation
Effective delegationEffective delegation
Effective delegation
 
Leadership style (eng)
Leadership style (eng)Leadership style (eng)
Leadership style (eng)
 
Leadership
Leadership Leadership
Leadership
 
Theories of leadership and functions dt
Theories of leadership and functions dtTheories of leadership and functions dt
Theories of leadership and functions dt
 
The Importance of Delegation - key ways to grow your business
The Importance of Delegation - key ways to grow your business The Importance of Delegation - key ways to grow your business
The Importance of Delegation - key ways to grow your business
 
Leader Vs Managaer
Leader Vs ManagaerLeader Vs Managaer
Leader Vs Managaer
 
SITUATIONAL LEADERSHIP II
SITUATIONAL LEADERSHIP IISITUATIONAL LEADERSHIP II
SITUATIONAL LEADERSHIP II
 
Leadership Training | Leadership Skills | Effective Leadership
Leadership Training | Leadership Skills | Effective LeadershipLeadership Training | Leadership Skills | Effective Leadership
Leadership Training | Leadership Skills | Effective Leadership
 
SLII Leadership Model Overview
SLII Leadership Model OverviewSLII Leadership Model Overview
SLII Leadership Model Overview
 
belbins team roles
belbins team rolesbelbins team roles
belbins team roles
 
Fundamental principles of leadership
Fundamental principles of leadershipFundamental principles of leadership
Fundamental principles of leadership
 
Situational Leadership
Situational LeadershipSituational Leadership
Situational Leadership
 
Situational leadership
Situational leadershipSituational leadership
Situational leadership
 
Coaching Skills for Your Managers and Leaders - Webinar 10.21.14
Coaching Skills for Your Managers and Leaders - Webinar 10.21.14Coaching Skills for Your Managers and Leaders - Webinar 10.21.14
Coaching Skills for Your Managers and Leaders - Webinar 10.21.14
 
Situational leadership Workshop at Agile2010 Conference
Situational leadership Workshop at Agile2010 ConferenceSituational leadership Workshop at Agile2010 Conference
Situational leadership Workshop at Agile2010 Conference
 
GROW model
GROW modelGROW model
GROW model
 
Module 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lb
Module 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lbModule 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lb
Module 4 situational lead_lb_6_18_14-nt_lb
 
Situational Leadership
Situational LeadershipSituational Leadership
Situational Leadership
 

Viewers also liked (9)

Leidinggeven na je 50stige
Leidinggeven na je 50stigeLeidinggeven na je 50stige
Leidinggeven na je 50stige
 
FOCUS syllabus - Situationeel Leidinggeven
FOCUS syllabus - Situationeel LeidinggevenFOCUS syllabus - Situationeel Leidinggeven
FOCUS syllabus - Situationeel Leidinggeven
 
Loopbaan en burgerschap
Loopbaan en burgerschapLoopbaan en burgerschap
Loopbaan en burgerschap
 
Innovatie & Leiderschap
Innovatie & LeiderschapInnovatie & Leiderschap
Innovatie & Leiderschap
 
Presentatie lerende netwerken
Presentatie lerende netwerken Presentatie lerende netwerken
Presentatie lerende netwerken
 
Leiderschap 2 intro college
Leiderschap 2 intro collegeLeiderschap 2 intro college
Leiderschap 2 intro college
 
Gedeeld Leiderschap En De Impact Op Het Innovatievermogen Van Teams
Gedeeld Leiderschap En De Impact Op Het Innovatievermogen Van TeamsGedeeld Leiderschap En De Impact Op Het Innovatievermogen Van Teams
Gedeeld Leiderschap En De Impact Op Het Innovatievermogen Van Teams
 
Intro presentatie leiderschap 1 2014
Intro presentatie leiderschap 1 2014Intro presentatie leiderschap 1 2014
Intro presentatie leiderschap 1 2014
 
Leadership presentation
Leadership presentationLeadership presentation
Leadership presentation
 

Similar to Leiderschap 2 college situationeel leiderschap

Competente Leider
Competente LeiderCompetente Leider
Competente Leider
kikiwiki1
 
Onderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleider
Onderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleiderOnderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleider
Onderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleider
Peter Criellaard
 
Presentatie Transformationeel Leiderschap
Presentatie Transformationeel LeiderschapPresentatie Transformationeel Leiderschap
Presentatie Transformationeel Leiderschap
Christiaan Lam
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
LRM Group
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
LRM Group
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
LRM Group
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
LRM Group
 
Medewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een TeamMedewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een Team
kikiwiki1
 
Resultaatgericht Leidinggeven 1 Management
Resultaatgericht Leidinggeven 1 ManagementResultaatgericht Leidinggeven 1 Management
Resultaatgericht Leidinggeven 1 Management
Rinie Altena
 

Similar to Leiderschap 2 college situationeel leiderschap (20)

Leiderschap in de 21e eeuw
Leiderschap in de 21e eeuwLeiderschap in de 21e eeuw
Leiderschap in de 21e eeuw
 
Hrm 3 A Beheer Leidingeven
Hrm 3 A Beheer  LeidingevenHrm 3 A Beheer  Leidingeven
Hrm 3 A Beheer Leidingeven
 
Competente Leider
Competente LeiderCompetente Leider
Competente Leider
 
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management DevelopmentHR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
 
Vensters op Leiderschap
Vensters op LeiderschapVensters op Leiderschap
Vensters op Leiderschap
 
Onderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleider
Onderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleiderOnderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleider
Onderzoeksrapport Leeuwendaal functie teamleider
 
Presentatie Transformationeel Leiderschap
Presentatie Transformationeel LeiderschapPresentatie Transformationeel Leiderschap
Presentatie Transformationeel Leiderschap
 
Leiderschap
LeiderschapLeiderschap
Leiderschap
 
HRM Consultancy Presentatie TSN MC 4
HRM Consultancy Presentatie TSN MC 4HRM Consultancy Presentatie TSN MC 4
HRM Consultancy Presentatie TSN MC 4
 
Effectiviteit | Target Point, guide to change
Effectiviteit | Target Point, guide to change Effectiviteit | Target Point, guide to change
Effectiviteit | Target Point, guide to change
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
 
Lrm p-mon in detail
Lrm   p-mon in detailLrm   p-mon in detail
Lrm p-mon in detail
 
Medewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een TeamMedewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een Team
 
Dreamteam medezeggenschap. De succesvolle groep
Dreamteam medezeggenschap. De succesvolle groepDreamteam medezeggenschap. De succesvolle groep
Dreamteam medezeggenschap. De succesvolle groep
 
Resultaatgericht Leidinggeven 1 Management
Resultaatgericht Leidinggeven 1 ManagementResultaatgericht Leidinggeven 1 Management
Resultaatgericht Leidinggeven 1 Management
 
DRV Masterclass Visie en leiderschap in het ontwikkelen van talent
DRV Masterclass Visie en leiderschap in het ontwikkelen van talentDRV Masterclass Visie en leiderschap in het ontwikkelen van talent
DRV Masterclass Visie en leiderschap in het ontwikkelen van talent
 
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitieHaardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitie
 
Webinar: how word je een succesvolle nieuwe leider
Webinar: how word je een succesvolle nieuwe leiderWebinar: how word je een succesvolle nieuwe leider
Webinar: how word je een succesvolle nieuwe leider
 

More from Michael Makowski

De kunst van vitaliserend leiderschap in het team
De kunst van vitaliserend leiderschap in het teamDe kunst van vitaliserend leiderschap in het team
De kunst van vitaliserend leiderschap in het team
Michael Makowski
 
Internetpresentatie minor2015-16
Internetpresentatie minor2015-16Internetpresentatie minor2015-16
Internetpresentatie minor2015-16
Michael Makowski
 
Teamflow De Kunst Om Generatief Samen Te Werken
Teamflow   De Kunst Om Generatief Samen Te WerkenTeamflow   De Kunst Om Generatief Samen Te Werken
Teamflow De Kunst Om Generatief Samen Te Werken
Michael Makowski
 
Teamflow Magic Of Collaboration
Teamflow   Magic Of CollaborationTeamflow   Magic Of Collaboration
Teamflow Magic Of Collaboration
Michael Makowski
 
Teamflow – The Magic Of Collaboration Web Version
Teamflow – The Magic Of Collaboration Web VersionTeamflow – The Magic Of Collaboration Web Version
Teamflow – The Magic Of Collaboration Web Version
Michael Makowski
 

More from Michael Makowski (18)

Presentatie wpo definitief
Presentatie wpo definitiefPresentatie wpo definitief
Presentatie wpo definitief
 
Presentatie gedeeld leiderschap
Presentatie gedeeld leiderschapPresentatie gedeeld leiderschap
Presentatie gedeeld leiderschap
 
Presentatie shared leadership
Presentatie shared leadershipPresentatie shared leadership
Presentatie shared leadership
 
Leiderschap 2 college ethische dilemma's
Leiderschap 2 college ethische dilemma'sLeiderschap 2 college ethische dilemma's
Leiderschap 2 college ethische dilemma's
 
Leiderschap 2 college ethisch leiderschap
Leiderschap 2 college ethisch leiderschap Leiderschap 2 college ethisch leiderschap
Leiderschap 2 college ethisch leiderschap
 
Intro presentatie leiderschap 1 mer
Intro presentatie leiderschap 1 merIntro presentatie leiderschap 1 mer
Intro presentatie leiderschap 1 mer
 
Artikel 1 paradigma's
Artikel 1 paradigma'sArtikel 1 paradigma's
Artikel 1 paradigma's
 
De kunst van vitaliserend leiderschap in het team
De kunst van vitaliserend leiderschap in het teamDe kunst van vitaliserend leiderschap in het team
De kunst van vitaliserend leiderschap in het team
 
Team Power presentatie
Team Power  presentatieTeam Power  presentatie
Team Power presentatie
 
Internetpresentatie minor2015-16
Internetpresentatie minor2015-16Internetpresentatie minor2015-16
Internetpresentatie minor2015-16
 
Leiderschap topclass fg
Leiderschap topclass fgLeiderschap topclass fg
Leiderschap topclass fg
 
Leiderschap 2 introductie
Leiderschap 2 introductieLeiderschap 2 introductie
Leiderschap 2 introductie
 
Samenwerking 2.0
Samenwerking 2.0Samenwerking 2.0
Samenwerking 2.0
 
Presentatie Generatieve Samenwerking
Presentatie Generatieve SamenwerkingPresentatie Generatieve Samenwerking
Presentatie Generatieve Samenwerking
 
Teamflow De Kunst Om Generatief Samen Te Werken
Teamflow   De Kunst Om Generatief Samen Te WerkenTeamflow   De Kunst Om Generatief Samen Te Werken
Teamflow De Kunst Om Generatief Samen Te Werken
 
Teamflow Magic Of Collaboration
Teamflow   Magic Of CollaborationTeamflow   Magic Of Collaboration
Teamflow Magic Of Collaboration
 
Teamflow - de kunst van generatief samenwerken
Teamflow - de kunst van generatief samenwerkenTeamflow - de kunst van generatief samenwerken
Teamflow - de kunst van generatief samenwerken
 
Teamflow – The Magic Of Collaboration Web Version
Teamflow – The Magic Of Collaboration Web VersionTeamflow – The Magic Of Collaboration Web Version
Teamflow – The Magic Of Collaboration Web Version
 

Leiderschap 2 college situationeel leiderschap

  • 1. 2 E H O O R C O L L E G E L E I D E R S C H A P 2 Situationeel Leiderschap
  • 2. Voorbereidende opdracht 2 Wat is situationeel leiderschap? - Wat is je beeld van deze leiderschaptheorie? - Wat levert het op om in de praktijk toe te passen? Stap 1: Schrijf je gedachten op. Stap 2: Bespreek dit met je buurman/vrouw.
  • 3. Wat is leidinggeven? 3  Leidinggeven is het beïnvloeden van anderen op een zodanige wijze dat het door de leidinggevende beoogde doel wordt bereikt  Beïnvloeding door beloning/bestraffing, positie/functie, deskundigheid, identificatie
  • 4. In de praktijk veel voorkomende stijlen 4  Autoritair  Participatief  Laissez-faire
  • 5. Stijlen van leidinggeven 5  Taakgericht/mensgericht  Mensbeeld grondslag (X/Y van McGregor)  Situatie belangrijk  Persoonlijkheid, ervaring leidinggevende belangrijk  Opstelling personen waaraan leiding wordt gegeven mag niet worden onderschat
  • 6. 6
  • 7. 7
  • 8. 8 Beelden over en weer verschillen nogal eens 51% 34% dat hun leidinggevende begrip heeft voor hun problemen; maar van de leidinggevenden zeggen: 95% dat ze begrip hebben voor de problemen van de medewerkers. Desondanks zegt: van deze leidinggevende dat hun bazen een goed begrip hebben voor hun problemen. Van de bazen zegt: 90% dat ze begrip hebben voor de problemen van de leidinggevenden; maar van de bazen zegt: 60% dat hun meerdere begrip heeft voor hun problemen. Van de medewerkers zegt:
  • 9.
  • 10. 10 Een managementteam heeft complementaire functies nodig Innovator: alles kan morgen anders Veranderen van doelen Integrator: samen gaat het beter Samenbrengen van doelen en mensen
  • 11. 11 Een managementteam heeft complementaire functies nodig Uitvoerder: eerst denken dan doen Realiseren van geplande activiteiten Beheerder: meten is weten Sturen en coördineren met behulp van systemen, procedures en regelingen
  • 12. Interpersoonlijke rollen: - boegbeeld - leider - tussenpersoon Informatierollen: - monitor - zegsman - verspreider Besluitvormingsrollen: - initiator - probleemoplosser - middelentoewijzer - onderhandelaar 12 Een manager heeft verschillende rollen (Mintzberg) Formeel gezag en status
  • 13. 1313 Er zijn positieve stereotypen van leidinggevenden Meewerkend voorman (m/v) - Toont het goede voorbeeld - Is mede-vakspecialist Coach - Bouwt voort op bestaande sterktes - Helpt de echte motivatie te vinden Strateeg - Toont visie op trends - Is politiek handig Inspirator - Maakt de toekomst aantrekkelijk - Stelt uitdagende doelen Motivator - Spoort aan tot ontwikkeling - Laat zien wat mogelijk is Ondernemer - Sleept mensen achter kansen aan - Richt mensen op de toekomst Teambouwer - Bindt mensen samen - Bevordert wij-gevoel Manager - Zorgt voor planning en voortgang - Stemt regelmatig af
  • 14. 14 Elke leidinggevende is qua stijl afhankelijk van de omgeving Managers verschillen Het land De levensfase van de organisatie De omvang van de organisatie Het functioneringsniveau De omgevingsdynamiek Het soort medewerkers Het type organisatie
  • 15. 15 De stijl van een leidinggevende wordt bepaald door: Stijl van de leidinggevende Eigen persoon(lijkheid), mensbeeld Gedrag en verwachtingen van superieuren Taakeisen en werkwijzen Gedrag en verwachtingen van collega’s Gedrag en verwachtingen van medewerkers Kenmerken van de organisatie
  • 16. 16 De leidinggevende wordt beïnvloed door de organisatie Doelen stellen - Missie formuleren - Doelen bepalen Realiseren - Doen van research t/m leveren van service - Beheersen van kwaliteit t/m planning Cultuur Structuur Strategie Management- stijl Systemen Personeel Sleutel- vaardigheden
  • 17. 17 Het mensbeeld van de leidinggevende bepaalt mede de leiderschapsstijl (McGregor) Bevelen, opdragen Bekend maken Verkopen Laten beoor- delen Laten goed- keuren Laten maken X - Lui - Dom - Ongeïnteresseerd - Ongemotiveerd - Onbetrouwbaar - Onbekwaam - Onwelwillend Y - Actief - Verstandig - Geïnteresseerd - Gemotiveerd - Betrouwbaar - Bekwaam - Goedwillend
  • 18. 18 Wat doen succesvolle leiders? Effectief leiderschap is een functie van eigenschappen en resultaten Individueel commitment organiseren (Anderen betrekken, macht delen) Organisatorische bekwaamheden ontwikkelen (Teams bouwen, veranderingen managen) Persoonlijk karakter tonen (Demonstreren van bijv. gewoontes, integriteit, vertrouwen, analytisch denken) Richting geven (Visie geven op bijv, klanten, toekomst)
  • 19. 19 Uitgangspunten bij situationeel leidinggeven (Hersey en Blanchard)  De primaire taak van leidinggevenden is het medewerkers mogelijk te maken hun werk te doen  Medewerkers hebben behoefte aan:  een snelle terugkoppeling  ontwikkelings- en ontplooiingsmogelijkheden  Leidinggevenden moeten:  nagaan welke stijl gewenst is (per taak, per medewerker)  een taak kunnen / durven opdragen  taakgericht en relatiegericht medewerkers beinvloeden  Er is niet één beste stijl van leidinggeven:  deze stijl hangt af van de ‘taak-volwassenheid’ van de medewerker  maar ook van de voorkeursstijl van leidinggevers en  het verwachtingspatroon bij medewerkers; dus flexibel
  • 20. 20 Medewerker en taak staan centraal bij situationeel leidinggeven Taakvolwassenheid is (per taak) een functie van: - bekwaamheid / ’kunnen’ (kennis, vaardigheid) - bereidheid / ’willen’ (motivatie, inzet) en... - zelfvertrouwen / ’durven’ De stijl van leidinggeven moet afgestemd zijn op de taakvolwassenheid van de medewerker Een medewerker heeft per taak een andere taakvolwassenheid (Hersey & Blanchard)
  • 21. 21 Leidinggeven tussen sturen en begeleiden Sturend / directief Relatiegericht / begeleidend - Taakgericht - Eenrichtingsverkeer - Van bovenaf bepaald - Mensgericht - Tweerichtingsverkeer - Samen bepaald
  • 22. 22 Een leidinggever hanteert verschillende stijlen Stijl 1 Stijl 2Stijl 3 Stijl 4 Taakgericht, directief Veel Weinig Veel Relatiegericht,begeleidend
  • 23. 23 Een leidinggevende is flexibel Stijl 1 Opdragen: - zeggen wat en hoe - controle op uitvoering - m.b.v. positiemacht Stijl 2 Overleggen: - samen bespreken wat en hoe - controle op uitvoering Stijl 3 Ondersteunen: - samen bepalen wat en hoe - hulp bij uitvoering Stijl 4 Overlaten: - wat en hoe overlaten - hulp bij uitvoering - m.b.v. persoonsmacht Taakgericht, directief Veel Weinig Veel Relatiegericht,begeleidend - Er is niet één beste stijl van leidinggeven - Leidinggeven speelt in op de mogelijkheden van de medewerker, gegeven de uit te voeren taak
  • 24. Hersey-Blanchard Situational Leadership Model Immature Employees Low High High Low Mature Employees Willing/Able Unwilling/able Willing/unable Unwilling/unable 4 3 2 1 Leader’s concern with task Leader’s concern with relationship 24
  • 25. 2525 Een leidinggevende is (in-)effectief... Ondersteunen Overleggen ++ - Erkenning geven - Helpen - Bemiddelen -- - Bemoederen - Afhankelijk maken - Verzorgen, sussen, betuttelen ++ - Commitment krijgen - Toelichting geven - Verduidelijken -- - ‘Verkopen’ - ‘Manipuleren’ - Justificeren - Erkenning zoeken Overlaten Opdragen ++ - Verantwoordelij k-heid geven - Monitoren - Belangstelling tonen - Voorwaarden scheppen -- - (O)verlaten - Terugtrekken - Deserteren - Verveling tonen ++ - Initiëren - Structureren - Richting geven -- - Bevelen - Domineren - Agressief, persoonsgerichte kritiek geven
  • 26. 2626 Leiders beschikken over (een combinatie van) vermogens (Goleman, 2002) Persoonlijke en sociale vermogens zijn geen aangeboren talenten, maar aangeleerde vaardigheden Persoonlijke vermogens (Hoe we met onszelf omgaan) Zelfinzicht: - emotioneel zelfinzicht - accurate zelfevaluatie - zelfvertrouwen Zelfmanagement: - emotionele zelfbeheersing - transparantie - souplesse - prestatiegericht; - initiatiefrijk - optimistisch Sociale vermogens (Hoe we met anderen omgaan) Sociaal bewustzijn: - inlevingsvermogen - gevoel voor de organisatie - dienstbaar Relatiemanagement: - inspirerend - invloedrijk - gericht op ontwikkeling van anderen - katalysator van veranderingen - conflicten kunnen hanteren - samenwerkingsgericht
  • 27. 27 Er zijn resonerende en dissonerende leiderschapsstijlen (Goleman, 2002) Succesvolle leiders: - gebruiken meer dan een stijl - gaan naadloos over van de ene op de andere stijl Resoneren: de juiste snaar raken en daardoor anderen inspireren Dissoneren: weerklank zoeken voor eigen (vaak destructieve) emoties Visionair Brengt mensen tot een gezamenlijke droom Begeleider Verbindt individuele doelen met organisatiedoelen Gelijkwaardig Verbindt mensen onderling Democratisch Zorgt voor betrokkenheid door aandacht te geven Tempoaanjager Zorgt voor (te) grote (betere, snellere) uitdagingen Autoritair Geeft bevelen zonder een waarom
  • 28. 28
  • 29. 29
  • 30. 30 Casussen situationeel leiderschap Welke stijl word hier toegepast?
  • 31. 31 Casussen situationeel leiderschap Maak een analyse van deze casussen Let op: geen verbeteradvies, wel een degelijke onderbouwing. Huiswerkopdracht Welke stijl is hier een effectieve stijl?