1. Улаанбаатар Их Сургууль
Бизнес менежментийн тэнхим
Хэрэглэгчийн зан төлөв
Лекц :№1
Хэрэглэгчийн зан төлөв хичээлийн үндсэн ойлголт
•
•
•
Хичээлийн кредит: 3
Хичээлийн индекс: BA 321
Судлах анги: Маркетинг менежмент 3

2. Лекц 1
Хэрэглэгчийн зан төлөв
хичээлийн үндсэн
ойлголт, судлах хүчин зүйлс

3. Хичээлийн агуулга
• Хэрэглэгчийн зах зээл гэж юу вэ?
• Хэрэглэгчийн зан төлөв гэж юу вэ?
• Хэрэглэгчийн зан төлөвийн үүсэл
хөгжил

4. Хэрэглэгчийн зан төлөв гэдэг нь бараа
үйлчилгээг олж авах хэрэглэх зарцуулахад
чиглэсэн хэрэглэгчийн үйл явц бөгөөд
хэрэглэгчийн зүгээс шийдвэр гаргах үйл
явцыг өөртөө багтаадаг.

5. Хэрэглэгчийн зан төлвөөс шалтгаалаад
эрэлтийн хэмжээ өөр өөр байна. Зан төлөв
нь хэрэглэгч бүр дээр харилцан адилгүй
илэрдэг. Зах зээл дээр хэрэглэгчийн зан
төлөв нь эдийн засаг, нийгэм, хүн амзүй,
сэтгэлзүй, соёлын хүчин зүйлүүдээр илэрч
байдаг.

6. Хэрэглэгч худалдан авах шийдэлд нийгмийн
харилцаа, байгаль цаг уур, маркетингийн
макро болон микро орчны хүчин зүйлс,
хэрэглэгчийн худалдан авах чадвар, гэр
бүл, найз нөхөд, сонирхол, зан байдал
шууд нөлөөлнө.

7. ХЗТ-ийн түүхэн хөгжлийн тойм
Энэхүү шинжлэх ухаан нь 2-р дайны үеэс
хөгжиж эхлэсэн.
• 1950-аад оны үеэс зан үйлийн шинжлэх
ухаан салбар болтолоо хөгжиж чадсан.
• 1960-аад оны үед Ньюмен, Картон,
Ферьбер, Говард, Инг гэх мэт эрдэмтэд
хэрэглэгчийн зан үйлийн талаарх анхны
номнуудыг бичсэн.

8. Анх хэрэглэгчийн зан төлөв хичээлийг
Америкийн нэгдсэн улсын 16 төрлийн
сургууль нэвтрүүлсэн. 1996 оноос монголд
хөгжиж
эхлэсэн
бөгөөд
монголын
маркетингийн
холбооны
тэргүүн
Д.Дагвадорж,
МУИС-ийн
маркетингийн
тэнхимийн
эрхлэгч
Б.
Даваасүрэн,
удирдлагын академын багш Жаргалсайхан
зэрэг нь монголд хөгжүүлэхэд их нөлөө
үзүүлсэн юм.

9. Habitual Buying Behavior - Заншсан зан төлөв. Хэрэглэгчийн
орлцооны түвшин бага, хэрэглээний давтамж өндөр байх зан
төлөв ихэнхдээ хэрэглээд заншчихсан өргөн хэрэглээний
бүтээгдэхүүний хувьд илэрдэг. Ахуйн болон хүнсний
бүтээгдэхүүний хувьд хэрэглэгч ихэнхдээ ийм зан төлөвтэй
байдаг.
Horizontal Marketing System - Маркетингийн хэвтээ
тогтолцоо. Хуваарилалттын сувгийн ижил түвшний
байгууллагууд хамтарч ажиллах маркетингийн тогтолцоо.

10. Hesitative Buying Behavior - Итгэлгүй зан төлөв. Хэрэглэгчийн
оролцооны түвшин бага буюу тухайн бүтээгдэхүүнийг
сонирхох нь бага бөгөөд ховор хэрэглэгддэг бүтээгдэхүүний
хувьд яригдана. хэрэглэгч мэддэггүй эсвэл мэддэг байлаа ч
худалдан авья гэж боддоггүй идэвхгүй эрэллттэй
бүтээгдэхүүнд илрэнэ. Байнга хэрэлэдэггүй, бүтээгдэхүүнд
илрэнэ. байнга хэрэглэдэггүй, бүтээгдэхүүний талаар мэдлэг
дутмаг
тул
сонголт
хийхдээ
итгэлгүй
байдаг.

11. Хэрэглэгчийн зан төлөвийг зөв үнэлэх үндсэн зарчим байдаг.
1.Үл хамрагдах хэрэглэгчид: Энэ нь тодорхой зорилгод
чиглэсэн зан байдлаар илэрч байдаг. Бараа үйлчилгээ нь
түүний эрэлтэд хир тохирч буй эсэхээр нь хүлээн авах ба эс
авах асуудлыг шийднэ.
Үйлдвэр хэрэглэгчдэд өөрийн
барааны ашигтай чанар, сонгох аргыг сайн ойлгуулж чадвал
амжилтанд хүрдэг. Үйлдвэрлэгчид хэрэглэгчдийн зан төлөвт
нийцсэн үйл ажиллагаа явуулж, бараагаа сайн сурталчилж
байж өрөлдөөний нөхцөлд хэвийн ажиллаж чадна.

12. 2.Хэрэглэгчдийн зан төлөв, худалдан авах шалтгааныг судлах
:
Зах зээл дээр хэрэглэгчдийн зан төлөв, эдийн засаг, нийгэм,
сэтгэлзүйн хүчин зүйлүүдээр илэрч, тэр нь тэдний хэрэгцээ,
эрэлтийн хангалтаар тодорхойлогддог. Хэрэглэгчдийн зах
зээлийн эрэлт хэрэгцээ нь олон хүчин зүйлүүдийн харилцан
хамаарал дунд бүрэлдэн буй болдог учраас хэн юуг, хэзээ
хэрхэн худалдан авах нь тодорхой бус, эрэлт хэрэгцээ ч
байнга өөрчлөгдөж байдаг.