1/07/15 pag. 1
Scholen tegen de keer
Dimokritos Kavadias
Vakgroep Politieke Wetenschappen
V.U.Brussel – 01-07-2015
Onderwijs, Sociale (On)gelijkheid &
Democratisch Burgerschap.
1/07/15 pag. 2
Inhoud
I.  Het Belang van Onderwijs
II. Gelijkheid van kansen en
segregatie in het Onderwijs
III. Invloed op de samenleving?
IV.  Kan de school hier toe
bijdragen?
1/07/15 pag. 3
I. BELANG VAN ONDERWIJS
1/07/15 pag. 4
I. BELANG VAN ONDERWIJS
92
84
64
45 46
34
6
10
21
32 30 35
1
2
5
15
22
25
31
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
1947 1961 1970 1981 1991 2001 2009
BaO
SO
HO
1/07/15 pag. 5
Werkzaamheidsgraad ifv diploma –
Beroepsactieve bevolking
1/07/15 pag. 6
GEZONDHEID
63,2
39,2
0
20
40
60
80
100
HOGER (REF) SO BaO
1/07/15 pag. 7
II. Gelijkheid van kansen en segregatie in
het Onderwijs
1/07/15 pag. 8
Spanning in prestatiescores
Source: Jacobs & Réa 2011
D1 D2 … D5 D6 … D9 D10 D9-D2
BE 425,4 453,9… 491,9 500,3… 565,0 571,7 111,1
CAN 448,3 477,9… 492,8 496,6… 535,7 554,9 57,8
FIN 465,7 495,7… 508,9 527,3… 559,5 555,5 63,8
DEU 400,9 421,7… 493,4 506,3… 539,7 552,1 118,0
NL 446,3 473,0… 500,7 507,5… 547,0 566,9 74,0
NOR 415,5 449,7… 483,1 492,3… 535,7 539,3 85,9
POL 452,7 477,6… 509,7 521,5… 533,2 570,2 55,6
USA 438,4 452,1… 480,0 491,3… 546,7 558,6 94,5
	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
   	
  	
  
Per decielen Score Leesprestaties
1/07/15 pag. 9
‘Rechtvaardigheid’ (verklaarde variantie - verticaal)
ifv socio-economische segregatie (horizontaal)
Danhier,	
  J.,	
  Jacobs,	
  D.,	
  Devleeshouwer,	
  P.,	
  Mar6n,	
  E.	
  &	
  Alarcon,	
  A.	
  (2014)	
  Naar	
  
kwaliteitsscholen	
  voor	
  iedereen?	
  Analyse	
  van	
  de	
  resultaten	
  van	
  het	
  PISA	
  2012	
  onderzoek	
  in	
  
Vlaanderen	
  en	
  in	
  de	
  Federa?e	
  Wallonië-­‐Brussel,	
  Brussel:	
  Koning	
  Boudewijns6ch6ng,	
  70p.	
  
1/07/15 pag. 10
Wie?
Source: Jacobs & Réa 2011
1/07/15 pag. 11
Verschillen in sociale achtergrond tussen
de onderwijsvormen
Bron: Onderwijs Vlaanderen 2004-2005
2004 -2005 % Moeders
Diploma MAX
LSO
% Moeders
Diploma
HSO
% Schoolse
Vertraging
% Studie-
toelage
1e
Graad SO 26% 33% 22% 16%
ASO 15% 50% 12% 9%
BSO 52% 9% 57% 25%
KSO 20% 38% 46% 15%
TSO 30% 24% 37% 15%
Gemiddelde 27% 32% 28% 15%
(n=215.152) (n=215.152) (n=232.194) (n=232.194)
1/07/15 pag. 12
Verschillen tussen de vormen…
2004 -2005 % Moeder
Dipl LSO
% Moeder
Dipl HSO
% Vertraging % Studie-
toelage
ASO Klassieke 9% 63% 4% 6%
ASO WET 13% 55% 10% 8%
ASO REST 18% 43% 21% 11%
KSO 20% 40% 48% 14%
TSO TWISK 21% 36% 31% 12%
TSO TP 31% 24% 42% 14%
TSO ATP 30% 24% 45% 14%
TSO A 31% 23% 44% 15%
BSO BOUW/INDUS 51% 8% 59% 22%
BSO HANDEL 50% 10% 57% 22%
BSO ZORG 53% 8% 54% 25%
BSO LANDTUIN 41% 17% 55% 17%
Bron: Onderwijs Vlaanderen 2004-2005
1/07/15 pag. 13
Sociaal stygma è Academische prestatie
PISA: Kans om in ASO te zitten op 15 jaar
LAGE SES: 21,34%	
  
MIDDEN: 37,86%	
  
HOGE SES: 67,94%	
  
1/07/15 pag. 14
Sociaal stygma è Academische prestatie
PISA: Kans om in ASO te zitten op 15 jaar
LAGE SES: 21,3%	
  
MIDDEN: 37,9%	
  
HOGE SES: 67,9%	
  
1/07/15 pag. 15
Sociaal stygma è Academische prestatie
Kans op doorverwijzing naar A-stroom 11jaar
LAGE SES: 73,2%	
  
MIDDEN: 88,8%	
  
HOGE SES: 96,4%	
  
1/07/15 pag. 16
Leesvaardigheid 2000- 2009 impact van
SOCIALE ACHTERGROND EVOLUTIE
: De impact van sociale achtergrond op schoolse prestaties
is tussen 2000 & 2009 AFGENOMEN
: De impact van sociale achtergrond op schoolse prestaties
is tussen 2000 & 2009 TOEGENOMEN
1/07/15 pag. 17
III. Invloed op de samenleving?
Scholen spelen rol in ongelijkheid. Welk gevolg heeft dit
voor sociale cohesie (burgerschapshoudingen)?
Perceptie van
hetgeen
“normaal” is?
Segregatie
Attitudes
˜Sociale
Cohesie
Academische
segregatie
?
1/07/15 pag. 18
Academische Segregatie & Sociale Cohesie
1/07/15 pag. 19
Academische Segregatie & Sociale Cohesie
1/07/15 pag. 20
Academische Segregatie & ‘Regressie’ van
leerlingen inzake sociale cohesie?
52,3%
51,2%
53,9%
44,8%
37,6%
43,8%
35,4%
31,8%
41,6%
37,5%
46,0%
47,9%
30%
35%
40%
45%
50%
55%
2de% 4de%
A(SO)%Conv%BS%
B(SO)%Conv%BS%
A(SO)%Pol%Zel<%
B(SO)%Pol%Zel<%
A(SO)%Etnocentr%
B(SO)%Etnocentr%
1/07/15 pag. 21
IV. Kan de school hier toe bijdragen?
-­‐  Belang	
  Onderwijs	
  is	
  toegenomen	
  
-­‐  Tendens	
  tot	
  segrega6e	
  
-­‐  Segrega6e	
  is	
  geen	
  “natuurlijk”	
  gegeven	
  
-­‐  Vroege	
  segrega6e	
  is	
  nadeling	
  voor	
  mo6va6e	
  &	
  
ongelijkheid	
  
-­‐  Vroege	
  segrega6e	
  heeW	
  ook	
  prijs	
  voor	
  samenleving	
  
1/07/15 pag. 22
Ter afronding
-­‐  Vlaams	
  onderwijs	
  moet	
  &	
  kan	
  na	
  de	
  hervorming	
  bij	
  
de	
  top	
  behoren	
  
-­‐  Onderwijs	
  mee	
  laten	
  evolueren	
  qua	
  finaliteit	
  &	
  
structuur	
  
-­‐  Technische	
  &	
  Prak6sche	
  vorming	
  moeten	
  sterker	
  
-­‐  Laat	
  de	
  studiekeuze	
  niet	
  te	
  vroeg	
  plaatsvinden	
  
-­‐  Op	
  naar	
  een	
  nieuwe	
  pedagogische	
  aanpak	
  
1/07/15 pag. 23
Tot Slot….

Key note : Scholen tegen de keer

  • 1.
    1/07/15 pag. 1 Scholentegen de keer Dimokritos Kavadias Vakgroep Politieke Wetenschappen V.U.Brussel – 01-07-2015 Onderwijs, Sociale (On)gelijkheid & Democratisch Burgerschap.
  • 2.
    1/07/15 pag. 2 Inhoud I. Het Belang van Onderwijs II. Gelijkheid van kansen en segregatie in het Onderwijs III. Invloed op de samenleving? IV.  Kan de school hier toe bijdragen?
  • 3.
    1/07/15 pag. 3 I.BELANG VAN ONDERWIJS
  • 4.
    1/07/15 pag. 4 I.BELANG VAN ONDERWIJS 92 84 64 45 46 34 6 10 21 32 30 35 1 2 5 15 22 25 31 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 1947 1961 1970 1981 1991 2001 2009 BaO SO HO
  • 5.
    1/07/15 pag. 5 Werkzaamheidsgraadifv diploma – Beroepsactieve bevolking
  • 6.
  • 7.
    1/07/15 pag. 7 II.Gelijkheid van kansen en segregatie in het Onderwijs
  • 8.
    1/07/15 pag. 8 Spanningin prestatiescores Source: Jacobs & Réa 2011 D1 D2 … D5 D6 … D9 D10 D9-D2 BE 425,4 453,9… 491,9 500,3… 565,0 571,7 111,1 CAN 448,3 477,9… 492,8 496,6… 535,7 554,9 57,8 FIN 465,7 495,7… 508,9 527,3… 559,5 555,5 63,8 DEU 400,9 421,7… 493,4 506,3… 539,7 552,1 118,0 NL 446,3 473,0… 500,7 507,5… 547,0 566,9 74,0 NOR 415,5 449,7… 483,1 492,3… 535,7 539,3 85,9 POL 452,7 477,6… 509,7 521,5… 533,2 570,2 55,6 USA 438,4 452,1… 480,0 491,3… 546,7 558,6 94,5                                             Per decielen Score Leesprestaties
  • 9.
    1/07/15 pag. 9 ‘Rechtvaardigheid’(verklaarde variantie - verticaal) ifv socio-economische segregatie (horizontaal) Danhier,  J.,  Jacobs,  D.,  Devleeshouwer,  P.,  Mar6n,  E.  &  Alarcon,  A.  (2014)  Naar   kwaliteitsscholen  voor  iedereen?  Analyse  van  de  resultaten  van  het  PISA  2012  onderzoek  in   Vlaanderen  en  in  de  Federa?e  Wallonië-­‐Brussel,  Brussel:  Koning  Boudewijns6ch6ng,  70p.  
  • 10.
    1/07/15 pag. 10 Wie? Source:Jacobs & Réa 2011
  • 11.
    1/07/15 pag. 11 Verschillenin sociale achtergrond tussen de onderwijsvormen Bron: Onderwijs Vlaanderen 2004-2005 2004 -2005 % Moeders Diploma MAX LSO % Moeders Diploma HSO % Schoolse Vertraging % Studie- toelage 1e Graad SO 26% 33% 22% 16% ASO 15% 50% 12% 9% BSO 52% 9% 57% 25% KSO 20% 38% 46% 15% TSO 30% 24% 37% 15% Gemiddelde 27% 32% 28% 15% (n=215.152) (n=215.152) (n=232.194) (n=232.194)
  • 12.
    1/07/15 pag. 12 Verschillentussen de vormen… 2004 -2005 % Moeder Dipl LSO % Moeder Dipl HSO % Vertraging % Studie- toelage ASO Klassieke 9% 63% 4% 6% ASO WET 13% 55% 10% 8% ASO REST 18% 43% 21% 11% KSO 20% 40% 48% 14% TSO TWISK 21% 36% 31% 12% TSO TP 31% 24% 42% 14% TSO ATP 30% 24% 45% 14% TSO A 31% 23% 44% 15% BSO BOUW/INDUS 51% 8% 59% 22% BSO HANDEL 50% 10% 57% 22% BSO ZORG 53% 8% 54% 25% BSO LANDTUIN 41% 17% 55% 17% Bron: Onderwijs Vlaanderen 2004-2005
  • 13.
    1/07/15 pag. 13 Sociaalstygma è Academische prestatie PISA: Kans om in ASO te zitten op 15 jaar LAGE SES: 21,34%   MIDDEN: 37,86%   HOGE SES: 67,94%  
  • 14.
    1/07/15 pag. 14 Sociaalstygma è Academische prestatie PISA: Kans om in ASO te zitten op 15 jaar LAGE SES: 21,3%   MIDDEN: 37,9%   HOGE SES: 67,9%  
  • 15.
    1/07/15 pag. 15 Sociaalstygma è Academische prestatie Kans op doorverwijzing naar A-stroom 11jaar LAGE SES: 73,2%   MIDDEN: 88,8%   HOGE SES: 96,4%  
  • 16.
    1/07/15 pag. 16 Leesvaardigheid2000- 2009 impact van SOCIALE ACHTERGROND EVOLUTIE : De impact van sociale achtergrond op schoolse prestaties is tussen 2000 & 2009 AFGENOMEN : De impact van sociale achtergrond op schoolse prestaties is tussen 2000 & 2009 TOEGENOMEN
  • 17.
    1/07/15 pag. 17 III.Invloed op de samenleving? Scholen spelen rol in ongelijkheid. Welk gevolg heeft dit voor sociale cohesie (burgerschapshoudingen)? Perceptie van hetgeen “normaal” is? Segregatie Attitudes ˜Sociale Cohesie Academische segregatie ?
  • 18.
    1/07/15 pag. 18 AcademischeSegregatie & Sociale Cohesie
  • 19.
    1/07/15 pag. 19 AcademischeSegregatie & Sociale Cohesie
  • 20.
    1/07/15 pag. 20 AcademischeSegregatie & ‘Regressie’ van leerlingen inzake sociale cohesie? 52,3% 51,2% 53,9% 44,8% 37,6% 43,8% 35,4% 31,8% 41,6% 37,5% 46,0% 47,9% 30% 35% 40% 45% 50% 55% 2de% 4de% A(SO)%Conv%BS% B(SO)%Conv%BS% A(SO)%Pol%Zel<% B(SO)%Pol%Zel<% A(SO)%Etnocentr% B(SO)%Etnocentr%
  • 21.
    1/07/15 pag. 21 IV.Kan de school hier toe bijdragen? -­‐  Belang  Onderwijs  is  toegenomen   -­‐  Tendens  tot  segrega6e   -­‐  Segrega6e  is  geen  “natuurlijk”  gegeven   -­‐  Vroege  segrega6e  is  nadeling  voor  mo6va6e  &   ongelijkheid   -­‐  Vroege  segrega6e  heeW  ook  prijs  voor  samenleving  
  • 22.
    1/07/15 pag. 22 Terafronding -­‐  Vlaams  onderwijs  moet  &  kan  na  de  hervorming  bij   de  top  behoren   -­‐  Onderwijs  mee  laten  evolueren  qua  finaliteit  &   structuur   -­‐  Technische  &  Prak6sche  vorming  moeten  sterker   -­‐  Laat  de  studiekeuze  niet  te  vroeg  plaatsvinden   -­‐  Op  naar  een  nieuwe  pedagogische  aanpak  
  • 23.