1. Descripción delcontexto histórico-cultural y …
Locke nace en 1632 en Wrington. . Ambiente familiar: familia protestante
de tendencia puritana; orientación ideolóxica liberal.
. A guerra civil inglesa (1642-1649). Durante eses anos estudia en
Westminster School de Londres. Linguas clásicas. Preocupación por
los temas educativos. Sus intereses intelectuales iban encaminados
hacia la filosofía, la medicina y las ciencias naturales.
O 30 de Junio de 1649 execución do rei Carlos I e abolición da Casa dos
Lores. “Non hai home sobre a Lei”.
1649-1653. República. Lord Protector (1653-1658)
1660. Restauración de la monarquía con Carlos II.
(1652-1658). Estudia no Christ Church de Oxford. Bachiller en Artes, 1655
Máster, 1656-1658 (24 años). Estudio das ciencias experimentais e
medicina. Ten coma mestre a Robert Boyle, fundador da química
moderna.
.
4.
1667-1675. Etapa londinense.Residencia de lord Ashley, en Westminster.
Preceptor, médico e conselleiro político. Elexido membro da Royal Society, centro de
investigacións filosóficas e científicas. Colabora con Ashley na redacción da constitución
de Carolina, nova colonia británica.
1672. Ashley nomeado conde de Shaftesbury e Lord Canciller de Inglaterra. Posible pacto
con Luis XIV.
1675-1678: Ashley perde o favor real. Locke exiliase en Montpellier.
Alí entra en contacto con Pierre Regis, divulgador da filosofía de Descartes. E con Francois
Bernier, discípulo de Gassendi.
1678. Lord Ashley, recobra a liberdade e Locke volve a Inglaterra. Acusado de alta traición
por tentar impedir a coronaciónde Jacobo I, Locke abandona Oxford para exiliarse a
Holanda.
1685. Coronación de Jacobo II. Locke entra en contacto con Guillermo de Orange, casado
con María, filla protestante de Jacobo.
1688. La gloriosa revolución. Guillermo III é nomeado rei de Inglaterra, tras a súa
aceptación da «Bill of Rights».
1689. Locke regresa ao seu país e publica Two Treatises of Government (1690), obra
anónima dedicada a Guillermo III.
1704. Morre na casa de campo de Sir Francis Masham, próxima a Londres.
5.
Desenrolo do comercio.Incipiente capitalismo.
Ascenso da burguesía. Acuña un no concepto de subxectividade, novos valores.
O humanismo renacentista. Novos valores. Independencia da relixión. Busca no
coñecemento da Antiguidade clásica.
A Imprenta e a divulgación do coñecemento. Repercusións
A Revolucion científica que se produce nos séculos XVI y XVII. Física e Astronomía.
Cambio de paradigma.
Crisis da filosofía: análisis de Descartes (método) e Locke (nuevo enfoque empirista).
Periodo crítico.
Secularización. Reforma protestante. Influencia nas guerras de Relixión no continente e en
Inglaterra. A influencia de Maquiavelo na visión política da Modernidade.
Obra: Dous ensaios sobre o goberno civil (1963)
Marcada pola cuestión da exclusión dos católicos ao trono de Inglaterra (1679-1681).
Programa político dos whigs e unha teoría política lexitimando o dereito á revolución
cando non cumpre cos fins establecidos.
Critica a: Hobbes, filósofo materialista e absolutista
ELEMENTOS DE CONTEXTUALIZACIÓN
6.
HOBBES (1588-1679) LOCKE(1632-1704) ROUSSEAU (1712-1778)
Estado de
natureza
Individuos «agresivos».
Dereitos naturais:
A todo, mesmo á
propiedade allea.
Guerra de todos
contra todos.
Comunidades naturais.
Dereitos naturais:
«propiedade» (vida,
liberdade, posesións).
Paz. Liberdade.
Individuos «bondadosos».
Dereitos naturais.
Paz. Dificultades
Subsistencia.
Contrato
social
Entre:
Individuos (a favor do
gobernante).
Supón:
Renuncia a todolos
dereitos.
Fin: paz.
Entre:
Individuos e gobernante.s
Supón:
Renuncia só a xulgar e
castigar (poderes xudicial e
executivo).
Fin: protección dereito á
propiedade.
Entre:
Individuos e comunidade.
Supón:
Entrega de todolos dereitos
á comunidade.
Fin: subsistencia. Liberdade
cívica.
Sistema
político
resultante
Absolutismo
(No hai pacto co
gobernante; a renuncia
a dereitos é
irrevocable).
Liberalismo
(os individuos conservan a
maioría dos seus dereitos
naturais; poder gobernante é
revocable).
Democracia
(O contrato crea a «vontade
xeral»; ao obedecela, o
individuo obedécese a si
mesmo.
7.
JOHN LOCKE: Oliberalismo
OBRA: II Tratado sobre o goberno civil, 1690
ESTADO DE NATUREZA Os homes son libres e iguais; limitados pola lei natural
Da lei natural saen os dereitos a: vida, saúde,
liberdade e propiedade
Non hai leis comúns, nin xuíz imparcial
CAUSAS DO PACTO A vinganza leva o castigo mais aló da reparación do daño
A xeneralización, obriga ao home a pactar.
A causa é a violación da lei natural
PACTO
Os homes renuncia ao poder executivo natura en favor da comunidade
A comunidade, de acordo a leis comúns, xulga e castiga.
Só o consentimento da orixe ao goberno lexítimo
CONSECUENCIAS DO PACTO Os gobernantes quedan sometidos a leis fixas
Os xuíces teñen que ser imparciais
Os poderes lexislativo e executivo separados
Os cidadáns só renuncian ao poder executivo
Cada home ten o poder executivo de castigar aos
transgresores
Se os gobernantes non cumpren, os ciudadáns
deben rebelarse
CIUDADÁNS
8.
6. Pero, aíndaque este sexa un estado de liberdade, non é, porén, un estado
licencioso; aínda que o home neste estado teña unha incontrolada liberdade para
dispor da súa persoa e propiedades, con todo, non ten liberdade para destruírse a
si mesmo, ou menos aínda a calquera criatura que estea no seu poder, excepto
no caso en que algunha razón máis nobre que a súa preservación o guiase. O
estado de Natureza ten unha lei da Natureza para gobernarse, a cal obriga a todo
o mundo, e esta é a razón, a cal ensina a todos os homes, só con que queiran
consultala, que, sendo todos iguais e independentes, ninguén debe danar a outro
na súa vida, saúde, liberdade ou posesións; xa que, sendo todas as persoas a
obra dun Creador omnipotente e infinito; todos serventes dun xefe soberano,
enviados ó mundo baixo a súa orde e negocio, eles son a súa propiedade, a súa
obra, e foron feitos para durar mentres el o queira, e non mentres a outro lle
praza. E sendo creado con tales facultades, compartindo todos a mesma
comunidade da natureza, non pode ser suposta ningunha subordinación entre
nós que nos autorice a destruírnos uns a outros como se foramos feitos para
outros usos, como as criaturas de inferior rango o foron con respecto a nós. Cada
un está obrigado a preservarse a si mesmo e a non abandonar o seu posto por
libre decisión, pola sinxela razón de que, cando a súa propia preservación non
está en xogo, deberá, tanto como poida, preservar o resto da humanidade, e
nunca, excepto para facer xustiza a un ofensor, roubar ou prexudicar a vida
doutro, ou o que axude á súa preservación, liberdade, saúde, integridade ou
bens. Dous Tratados sobre o goberno. (1.680-1.690). L.II: Sobre a verdadeira
orixe, alcance e fins do Goberno Civil. Cap.2: Sobre o estado de Natureza.
9.
89. Polo tanto,onde queira que calquera número de persoas se xunten nunha sociedade
dispostas a abandonar cada un o seu poder executivo da lei da natureza, e a renunciar a el a
favor do poder público, alí e só alí haberá unha sociedade política ou civil. E isto dáse onde
queira que un número calquera de homes, en estado de natureza, pase a formar unha
sociedade co fin de construír unha persoa ou corpo político baixo a soberanía dun goberno
supremo, ou tamén cando calquera particular se une e incorpora a un goberno xa feito. Xa que
neste caso autoriza á sociedade ou, o que é o mesmo, ó poder lexislativo dela a facer leis para
el, tal e como o ben público de dita sociedade requira, para a execución das cales é preciso
(como para os seus propios decretos) a súa colaboración. E isto pon os homes fóra do estado
de natureza e dentro daquela república [commonwealth], establecendo un xuíz na terra con
autoridade para a determinación de todas as controversias de dereito que xurdan entre eles, e
para reparar as inxurias que puideran ocorrer contra calquera membro da república
[commonwealth], o cal será xulgado polo poder lexislativo ou polos maxistrados sinalados para
tal fin. E onde queira que houbese un número de homes dalgún xeito asociados, que non
tivesen tal poder decisivo ó que apelar, entón alí estarán aínda no estado de Natureza. § 90. E
polo tanto, é evidente que a monarquía absoluta, a cal é considerada por algúns como a única
forma de goberno válida no mundo, é de feito incompatible coa sociedade civil e, polo tanto,
non pode ser unha forma de goberno civil en absoluto. Dado que o fin da sociedade civil é
evitar e remediar aqueles inconvenientes do estado de natureza que se derivan
necesariamente do feito de que cada home sexa xuíz do seu propio caso, establecendo unha
autoridade coñecida á cal calquera membro desa sociedade poida apelar en caso de ser
inxuriado, ou en caso dunha controversia que poida xurdir, e á cal todos os membros de dita
sociedade deban obedecer. Onde queira que haxa un grupo de persoas que non teñan tal
autoridade á que apelar, e que poida decidir calquera diferenza que entre eles poida alí xurdir,
esas persoas estarán aínda no estado de natureza. Nel atópase todo príncipe con respecto a
aqueles que estean baixo o seu dominio.
Dous Tratados sobre o Goberno (1.680-1.690). LII, Cap.VII
10.
LOCKE
POLÍTICA
parte dun estadode
natureza
no que
todolos
seres
humanos
son
libres
iguais
independentes
teñen dereito a
propiedad
vida
liberdade
viven en
paz
liberdade
a partir do que
se crea un
Estado lexitimado por un contrato social
individuos
gobernante
que supón ceder os dereitos dos
l poderes
entre
lexislativo
executivopara protexer o
Dereito á propiedade
Defiende
el
Liberalismo
Os individuos conservan a maioría dos dereitos naturais
O poder do gobernante é revocable
está limitado pola separación de poderes
11.
E valoración razonadada súa influencia e actualidade.
• As súas ideas son el fundamento de la organización política de Inglaterra. Da nosa
constitución e da organización de todolos países con sistemas políticos
democrácticos. As súas teses liberales están presentes en todas as lexislacións
modernas.
Prioridade do individuo sobre o estado, defensa da propiedade. Neoliberalismo.
A división dos poderes.
Liberdades proclamadas pola democracia. Crítica marxista.
• Neocontractualismo de Rawls: contrato que inclúa un concepto de
“xustiza como imparcialidade (equidad)”. Inspiración kantiana (boa
vontade.
– Sociedade: «conxunto de personas que recoñecen certas regras como obrigatorias
nas suas relacións».
– Pacto: Condición de imparcialidade para establecer os principios de xustiza.
• - «Velo da ignorancia»
- Seres racionales e mutuamente desinteresados.
Ética Diáloxica de Habermas e Apel: Comunidade ideal de diálogo (Individuo. Boa
vontade Kant)
– O puntos de partida na ausencia de represión e de desigualdade fan que sexa o antecesor destas
correntes.
– O diálogo é o procedimento para atopar normas válidas. Tendo en conta:
- As consecuencias da norma.
- Os intereses dos individuos.
– Ética da responsabilidade. A filosofía debe procurar que a xustificación das normas chege ao
consenso.