1. Tomé de Aquino e a escolástica
Idade media
1000 anos (S. V a S.
XV)
Comezo (S. V)
Entrada de Alarico
(410), fin do
Imperio (476)
Remate (S.XV).
Caída de
Constantinopla
(1453).

2. A Europa feudal
Unha sociedade na que o
elemento básico é a terra
Estamentos (nobreza, clero e
campesiñado).
Fundamentada esta estrutura
nunhas relacións de fidelidade
e dependencia (vasalaxe) que
abranguen todos os aspectos
da sociedade.
Os centros de poder político e
socioeconómico van estar
situados no Castelo e no
Mosteiro.

3. Escolástica
Patrística IV a VIII
Escolástica: Século IX
a XIV
Produción cultural
Escolas catedralicias
Escolas monacais
Universidades
A filosofía é serva da
teoloxía

4. Contexto de Tomé de Aquino
O Papado trunfa na súa guerra
contra o Imperio.
Ordes relixiosas
Franciscanos
Dominicos
Condénase ás herexías
(Dulcinistas)
As clases sociais existen
queridas por Deus.
O poder procede de Deus.

5. Vida
Familia oposta estudos,
querían que fose
Abade de
Montecasino.
Universidade: París.
Orde: Dominicos
Obras: Comentarios, e
as Sumas, Cuestións
disputadas.

6. Diferenzas con Aristóteles
Mundo: Non acepta a
eternidade do mundo.
Alma: Defende a
inmortalidade da
alma
Verdade: Contraponse
a tese averroísta das
dúas verdades. Só
existe unha

7. Fe e razón
Non pode haber conflito entre
ambas. Son distintas pero non
contraditorias.
A razón é suficiente para
alcanzar a verdade (non
precisa axuda da fe)
Colaboración da fe para revisar
as conclusións contraditorias.
A verdade só é unha e a mesma
para a fe e a razón
Suprarracionalidade (as verdades
da fe están por riba da
racionalidade)

8. Ser creador e seres creados
Deus existe por si, a esencia é igual
a existencia. Deus é Simple.
Os seres son creados por outro, a
súa esencia non é existir. Son
continxentes. Son compostos de
esencia e existencia.
Esencia: Aquelo polo que unha
cousa é o que é.
Existencia: Aquelo polo cal unha
cousa existe.
Analoxía do Ser: Todos os seres
son, pero de distinto xeito. Deus é
necesario.

9. Acto e potencia: O movemento é
o paso da potencia ao acto
A esencia é pura
potencialidade, está en
potencia para existir.
A existencia é acto,
actualiza a potencia.
Deus é acto puro
Non é posible que unha
mesma cousa estea a
vez en acto e potencia
respecto do mesmo.

10. Existencia de Deus
A) Punto de partida: Feito da experiencia sensible
Non é evidente (argumento
ontolóxico: salto do ideal ao real) 1 Cousas, seres que se moven (paso da potencia ao
acto)
senón que é preciso demostrala
partindo da realidade. Non a priori, 2 Seres que teñen unha causa (Fillos, pais....)
senón a posteriori. Pasos que se 3 Seres continxentes (poden existir ou non)
dan:
4 Seres con diverso grao de perfección
5 Seres sen intelixencia que actúan ordenadamente
B) Principio de causalidade: Todo ten unha causa
1 Todo ser que se move é movido por outro
2 Ningunha cousa pode ser causa de si mesma.
3 Os seres continxentes esixen dun ser necesario
C) Principio de imposibilidade do proceso ao infinito: Hai
unha causa última.
D) Punto de chegada: Final da cadea de causalidades.

11. Vías da demostración da
existencia de Deus
1 Vía: Todo o que se move é movido por
outro. É preciso chegar a un primeiro
motor que non sexa movido por ninguén.
2 Vía: Se non existira unha causa primeira,
non existirían os seus efectos.
3 Vía: O que non existe non empeza a
existir máis que en virtude do que xa
existe.
4 Vía: A causa das perfeccións ten que ser
un ser absolutamente perfecto.
5 Vía: Existe orde no mundo, se ben o
seres carecen de sabedoría para
construír por eles mesmos dito orde, é
preciso un ser intelixente que dirixa
todas as cousas naturais ao seu fin.

12. A crítica ás vías
Se os argumentos son loxicamente
convincentes porque non son
universalmente aceptados.
Con que dereito se exclúe o proceso ao
infinito ou o recurso ao azar.
Tratase a Deus como obxecto dun
siloxismo.
A razón humana é limitada para pasar do
mundo fenoménico á realidade en si
Probada a existencia de Deus. queda
lugar para a fe?
Apoiase na causalidade que logo será
cuestionada, e que en calquera caso
só ten sentido nos obxectos da
experiencia e non naqueles que están
máis alá

13. Antropoloxía: O ser humano
Hilomorfismo:
Forma: Alma racional (homes),
vexetativa (plantas), sensitiva
(animais)
Alma e corpo pertence a esencia do
home. A alma precisa do corpo para
exercer a sensación, a intelección.
O corpo non é un castigo senón un
proveito.
Inmortalidade:
A Alma non depende do corpo (Coñece
a natureza dos corpos e a esencia
do ser, pode reflexionar)
Por tanto é espiritual e incorruptible.
Nela existe un desexo natural de
persistencia.

14. Coñecemento
Coñecemento Sensible: Obtense a partir dos
sentidos.
Coñecemento Abstracto: Elabora os conceptos a
partir dos datos subministrados polos
sentidos.
Os sentidos captan o obxecto particular
Queda rexistrado na imaxinación
O entendemento axente abstrae, universaliza
o contido.
O entendemento pasivo formula o concepto.
Principio de individuación: O entendemento
axente quedase coa esencia universal. Para
facer que cada obxecto sexa algo concreto e
individual temos a materia que é distinta en
cada un deles.

15. Ética
Os actos do home son actos
libres e proceden da
vontade, o obxecto da
vontade é o ben
A felicidade é un acto de
coñecemento: Ver a Deus.
Tendencias naturais:
(conservación, procreación,
coñecemento e vivir en
sociedade)
A lei natural concretase na lei
positiva

16. Política
O home ten un fin sobrenatural que non
pode satisfacer o Estado. A igrexa é
superior ao Estado.
O Estado é unha institución natural
É necesaria a división do traballo
O home precisa a cooperación cos outros
para vivir.
Formas de goberno:
Boas: Democracia observante da lei,
aristocracia e monarquía
Malas: Demagóxica, oligárquica, e
tiránica
A monarquía é a mellor ponderada por
maxistrados: Monarquía constitucional.