1. LOGO
Мэдээллийн
системийн
үндэс
Хичээлийн нэр:
Мэдээллийн системийн үндэс
Хичээлийн төрөл:
Лекц /№1/
Багшийн нэр:
Г.Өсөхжаргал

2. LOGO
Дүгнэх хэлбэр
Ирц - 10
Идэвхи - 10
Бие даалт
 Бие даалт 1 – 10
 Бие даалт 2 – 10
 Бие даалт хамгаалалт -10
Явцын шалгалт – 20
Батлах шалгалт – 30

3. LOGO
Хичээлийн зорилго
Байгууллагын мэдээллийн системийг судалж,
шинжилгээ хийх үндсэн мэдлэгийг олгох
Байгууллагын өдөр тутмын үйл ажиллагаа,
стратеги шаардлага, шийдвэр гаргах зэрэгт
туслах системийн шаардлагыг цуглуулж,
баримтжуулах дадлага эзэмшүүлэх

4. LOGO
Хичээлийн зорилго
 Хэрэглэгчийн тухай мэдээлэл
 Хэрэглэгчийн үйл ажиллагааны онцлог
 Хэрэглэгчийн функциональ шаардлага

5. LOGO
Бизнест ашиглагдах
МС-ийн талаарх мэдлэг
технологи, стратеги болон
МТ-ийн талаарх үндсэн
эцсийн хэрэглэгчийн
ойлголт, хөгжил,
Бизнесийн өрсөлдөх
хамгаалалтыг үр ашигтай,
удирдлагын асуудал /SW,
чадварыг сайжруулахын
зүй зохистой удирдах чадвар
HW, сүлжээ, өгөгдлийн
тулд МС-ийг оновчтой
Удирдах удирдлага, интернетэд
ашиглах /э-бизнес, эАппликэшний хөгжлийн
чадвар суурилсан технологиуд/
худалдаа, шийдвэр гаргах/
хандлагад тулгуурлан
МС-ийн бүрэлдэхүүн
бизнесийнхээ боломжид
Мэдээллийн
Бизнес
хэсгүүд болон
зохицсон МС-ийг Мэдээллийн
технологи
апплекэшн
үүргийн талаарх
төлөвлөх, хөгжүүлэх, систем
үндсэн ойлголт
нэвтрүүлэх
Хөгжүүлэлт
Суурь мэдлэг

6. LOGO
Мэдээллийн систем гэж юу вэ?
Хүн хүч, техник, санхүүгийн нөөц зэрэг зохион
байгуулалттай холбогдох нөөцтэй, мэдээллээр
хангах ба түгээх зорилготой мэдээлэл
боловсруулах систем (ISO2382-1, 01.01.22)
Байгууллага дахь мэдээллийг цуглуулах,
хувиргах, түгээх зорилгоор бүлэг болон зохион
байгуулагдсан
хүн хүч, техник, програм,
сүлжээ болон өгөгдлийн нөөц

7. LOGO
Мэдээллийн систем гэж юу вэ?
Хүн хүч
Програм
хангамж
Мэдээллийн
системийн
нөөцүүд
Өгөгдөл
Сүлжээ
Техник
хангамж

8. LOGO
Систем гэж юу вэ?
Нэгэн зорилгын төлөө, оролтыг хувирган
гаралт болгон ажиллаж буй хоорондоо
холбоо бүхий бүрдэл хэсгүүдийн нэгдэл
Физик систем- нар болон түүний дагуулууд
Биологийн систем – хүний бие
Технологийн систем – газрын тос олборлолт
Нийгэм-эдийн засгийн систем – бизнесийн
байгууллага г.м

9. LOGO
Систем гэж юу вэ?
Системийн үндсэн хэсгүүд:
Оролт
Боловсруулалт
Буцах холбоо
Гаралт

10. LOGO
Систем гэж юу вэ?
Үйлдвэрлэлийн систем
Түүхий эд
Үйлдвэрлэл
Бэлэн
бүтээгдэхүүн
Мэдээллийн систем
өгөгдөл
Боловсруулалт
Мэдээлэл
Бизнесийн байгууллага
э/з-ийн
нөөц
Бизнесийн үйл
ажиллагаа
Бараа болон
үйлчилгээ

11. LOGO
Систем гэж юу вэ?
Буцах холбоо
Системийн гүйцэтгэлийн тухай өгөгдөл.
/борлуулалтын
өгөгдлүүд
борлуулалтын
менежерт ирэх/
Хяналт
Систем гол зорилгодоо хүрч ажиллаж байгаа
эсэхийг буцах холбоог хянаж, дүгнэлт гаргах
аргаар хяналт хийгдэнэ.
/selft-monitoring system/

12. LOGO
Системийн шинжүүд
Систем нь өөр системийн дэд систем болж
байвал түүнийг агуулж буй систем нь түүний
орчин болно
Систем нь дотроо дэд системийг агуулж
болно
Нэг орчинд хэд хэдэн систем байж болно
Системүүд хоорондоо холбогдон ажиллаж
болно

13. Өрсөлдөгчид
Нийгэм
Үйлчлүүлэгч
Хяналт
Менежмент
Буцах холбоо
Мэдээллийн
систем
Э/з-ийн
нөөцүүд
Хүн хүч
Мөнгө
Материал
Газар
Тоног
төхөөрөмж
мэдээлэл
Оролт
Санхүүгийн институци
Бизнесийн
процесс:
Борлуулалт,
Хөгжүүлэлт,
Үйлдвэрлэл
Бүтээгдэхүүн
хүргэлт
Үйлчилгээ
г.м
Боловсруулалт
Бараа,
үйлчилгээ:
Бүтээгдэхүүн
Төлбөр
Татвар
мэдээлэл
Гаралт
Үйлдвэрчний
эвлэл
Хувь нийлүүлэгчид
Нийлүүлэгчид
Засгийн газрын агентлагууд
LOGO

14. LOGO
Мэдээллийн систем
өгөгдөл
Оролт
мэдээлэл
Боловсруулалт
Эргэх холбоо
Гаралт

15. LOGO
Системийн хяналт
Оролт:
Өгөгдлийн
нөөц
Боловсруулалт:
Өгөгдлийг
мэдээлэл
болгох
Гаралт:
Мэдээлэл
Өгөгдлийн нөөцийн
хадгалалт
Сүлжээний нөөц
Сүлжээний төхөөрөмжүүд

16. LOGO
МС-ийн нөөцүүд
Хүний нөөц

МС болон түүний мэдээллийг ашиглагч
- Санхүүч, менежер, худалдагч, инженер
г.м
Эцсийн
хэрэглэгч
МС-ийг удирдаж, хөгжүүлэгч
Системийн
шинжээч,
ПХ-ийг
хөгжүүлэгч, Системийн оператор г.м
МС-ийн
мэргэжилтэн

17. LOGO
МС-ийн нөөцүүд
Техник хангамжийн нөөц
Мэдээллийг боловсруулахад ашиглаж буй
бүхий л физик төхөөрөмжүүд

18. LOGO
МС-ийн нөөцүүд
 Програм хангамжийн нөөц
- Системийн ПХ
- Аппликэшн ПХ
 Борлуулалтын шинжилгээний програм, төлбөрийн
програм, текст боловсруулах програм
 Процедур
 МС-ийг хэрэглэж буй хүмүүст үйл ажиллагааны
талаарх заавар өгөх

19. LOGO
МС-ийн нөөцүүд
Өгөгдлийн нөөц
Өгөгдлийн сан - өгөгдлийг боловсруулж,
зохион байгуулж хадгална.
Мэдлэгийн сан – мэдлэгийг баримт, дүрэм
журам, бизнесийн амжилттай туршлагуудын
талаарх жишээ хэлбэрээр хадгална.

20. LOGO
МС-ийн нөөцүүд
Өгөгдөл ба мэдээллийн ялгаа

1. нэгтгэгдсэн, зохион байгуулагдсан

2. Бүрдэл хэсгүүд нь шинжилгээ хийгдсэн,
дүгнэгдсэн

3. хэрэглэгчид ойлгомжтой хэлбэрээр
дүрслэгдсэн

21. LOGO
МС-ийн нөөцүүд
Сүлжээний нөөц
 Харилцаа
технологиуд
холбоо
болон
сүлжээний
утасгүй
сүлжээний
• Холболтын төхөөрөмжүүд
 сүлжээний
технолгиуд
кабелиуд,
• Сүлжээний төхөөрөмжүүд
ТХ, ПХ болон өгөгдөл дамжуулах технологи.
Модем,
дотоод
сүлжээний
процессор,
сүлжээний хяналтын ПХ г.м