Open Education Center Mongolia 2020

1. “НЭЭЛТТЭЙ БОЛОВСРОЛ”, “СУРГАЛТЫН НЭЭЛТТЭЙ НӨӨЦ МАТЕРИАЛ”,
“СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН” ЦУВРАЛ СУРГАЛТ, СЕМИНАР

2. “Нээлттэй боловсрол”, “Сургалтын нээлттэй нөөц материал”, “Суралцахуйн
дизайн” цуврал сургалтын үр дүн
1. Монголын их дээд сургуулийн удирдлага, сургалт эрдэм шинжилгээ хариуцсан удирдах ажилтнуудад Нээлттэй боловсролын
талаар цэгцтэй нэгдсэн ойлголт өгч, энэ чиглэлийн санаачилгуудыг зөв чиглүүлэх суурийг тавьсан.
2. Дээд боловсролын салбарын хүрээнд онлайн хичээлийн талаар бодлогын баримт бичиг, стратеги боловсрогдон гарахад гол
түлхэц болж байгаа.
3. Манай их дээд сургуулиудад гадаадын тэргүүлэх их сургуулиудын бэлтгэсэн Сургалтын нээлттэй нөөц материал (OER)-ыг
сонгож, өөрийн болгож, хичээлдээ Нээлттэй лицензтэйгээр хэрэглэх замаар сургалтын үр өгөөжийг дээшлүүлэх боломжийг
танилцуулсан.
4. Нээлттэй лицензийг боловсролын салбарт өргөн хэрэглэх боломж, арга зүй, эрх зүйн үндсийн талаар тайлбар, танилцуулгыг
хийсэн. Энэ талаар сургалтад хамрагдсан багш нар дасгал ажиллаж, дадлага хийн мэдэж авсан.
5. Бүтээлч багш нарт өөрсдөө сургалтын нээлттэй нөөц материал бэлтгэж хичээлдээ ашиглах, бусдад түгээх арга зүйн зөвлөмж,
боломжуудыг танилцуулсан.
6. Дээд боловсролын орчин үеийн чиг хандлага, мэдээлэл, харилцаа холбооны технологийг сургалтад хэрхэн үр дүнтэй
ашиглах, хэрэглэх талаар мэдээлэл өгсөн.
7. Орчин үеийн орчин үеийн оюутан, сурагчдын сэтгэлзүй, хандлага, чадварыг мэдэрч сургалтыг үр дүнтэй зохион байгуулах
талаар сургалтад оролцогчдод шинэ хандлага төрүүлэхүйц мэдээллийг хүргэсэн.

3. СУРГАЛТЫН ОНОЛ
Сургалтын онол нь үйл явцыг тайлбарлах, урьдчилан таамаглах, эсвэл хянах
боломжийг бидэнд олгодог зохион байгуулалтын багц мэдэгдэл юм.
СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН БОЛОВСРУУЛАХ СУУРЬ ОНОЛУУД:
• Сургалтын зан үйлийн (behaviorism)
• Танин мэдэхүйн (cognitive)
• Конструктив (constructivist)
• Педагогика (pedagogy)
Сургалтын 55-н онол, 30-н загварыг https://www.instructionaldesign.org хуудсанд нэрэлсэн байдаг.

4. Your Nm
СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН
• Суралцахуйн дизайн нь процесс (Process)
• Суралцахуйн дизайн нь бодит байдал (Reality)
• Суралцахуйн дизайн нь шинжлэх ухаан (Science)
• Суралцахуйн дизайн нь мэргэжлийн чиглэл, хичээл (Discipline)
• Сурах үйл ажиллагааг үр дүнтэйгээр төлөвлөх системийн арга зам
Суралцахуйн дизайн нь сурган хүмүүжүүлэх арга зүй болон технологийн хооронд холбох гүүр болох чухал
үүрэг гүйцэтгэдэг.

5. СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН
DICK AND CAREY: Сургалтыг жижиг хэсгүүдэд хуваан хялбарчилах загварт тулгуурлан сургалтыг загварчлах арга зүй.
Сургалт нь тодорхой ур чадвар болон мэдлэгт чиглүүлэн заагдах бөгөөд тэдгээр сургалтын үр дүнд нийцэх сургалтын
нөхцөлийг бий болгохыг дэмждэг.
Анализ хийх
зааварчилгаа
нөхцөлийг
тодорхойлох
Үндсэн
зорилгоо
тодорхой-
лох
Сургалтын
үндсэн
төлөвийг
тодорхойлох
Зорилтуудыг
тодорхойлох
Дахин
хянах
Шалгуур
зөвлөмж
бэлтгэх,
хөгжүүлэх
Зорилтыг
хэрэгжүүлэх
арга зүй
хөгжүүлэх
Хэрэглэгдэ-
хүүнийг сонгох
, хөгжүүлэх
Сургалтыг
зохион
байгуулах,
хөгжүүлэх
Дүгнэх,
үнэлгээ өгөх,
хөгжүүлэх

6. СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН
ROBERT GAGNE'S ID MODEL: Гагнегийн суралцахуйн дизайны хандлага бол бусад олон
сургалтын загварууд ялангуяа Dick ба Carey нарын загварын хувьд ихээхэн нөлөө
үзүүлсэн суурь загвар юм. Гагне сургалтын үйл ажиллагаа явагдах үе шатууд болон
сургалтын үр дүнг 9 ангилсан санааг дэвшүүлсэн.
Юуг хэрхэн хийх талаар
зааварчилгаа өгөх
Шинэ ойлголт, тодорхойлолт
зэргийг гаргуулах
Суралцагчдын анхаарлыг
хичээлд хандуулах
Тухайн хичээлийн
зорилгыг ойлгуулах
Өмнөх ойлголтыг
сэргээн сануулах
Гагнегийн
9-н алхам
Сурч мэдсэн зүйлээ хэрэглэх, бусад
зүйлд хувиргах, ашиглах чадварыг
нэмэгдүүлэх
Ажлын гүйцэтгэл, юуг сурч
мэдсэнийг үнэлэх
Дасгал ажил, даалгавраа зөв
гүйцэтгэхэд нь туслах
Гүйцэтгэх дасгал ажил, даалгавар
зэргийг өгч хяналт тавих
1
2
3
4
5
6
7
8
9

7. СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН
EMPATHIC INSTRUCTIONAL DESIGN: Таван алхам бүхий процесс загвар нь ажиглах, өгөгдөл цуглуулах, эргэцүүлэмж, дүн шинжилгээ хийх,
шийдлийн тухай санаанууд, жишээ загварыг хөгжүүлэх асуудлыг авч үздэг.
АЖИГЛАХ,
ӨГӨГДӨЛ
ЦУГЛУУЛАХ
САНАА БА
АСУУДЛУУДЫГ
ТОДОРХОЙЛОХ
СЭДВИЙН ГОЛ
САНААГ
ТОДРУУЛСАН ЯРИА
ӨРНҮҮЛЭХ
ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ
ХИЙХ
ШИЙДЛИЙН ТУХАЙН
САНААНУУДЫГ
ТОДОРХОЙЛОХ
Энэ арга нь суралцагчдын анхаарлыг төвлөрүүлэх, тэдний сурах сонирхолыг бий болгох асуулт, санаануудыг дэвшүүлэх зорилготой. Суралцагч өөрийн өмнөх мэдлэг дээр тулгуурлан шинэ мэдлэг, мэдээллийг эзэмшдэг гэсэн онол дээр суурилдаг тул суралцагчдын тухайн зааж буй
сэдэвтэй холбоотой өмнөх мэдлэг хангалтгүй байх тохиолдолд багш холбогдох мэдээллийг өгч шинэ мэдлэгийг эзэмшихэд бэлтгэнэ.

8. БУСАД ЗАГВАРУУД: Суралцахуйн олон төрлийн
загваруудаас сонгон хэрэглэж болноСУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН

9. СУРАЛЦАХУЙН ДИЗАЙН
ADDIE (Analyze, Design, Develop, Implement, Evaluate): Хамгийн түгээмэл бөгөөд академик сургалтад хамгийн их ашиглагддаг дизайн. ADDIE нь албан
ёсны суралцахуйн дизайны үйл явцыг алхам, алхамаар тайлбарладаг.
СУРГАЛТЫН
ШИНЖИЛГЭЭ
ТӨЛӨВЛӨЛТ,
ДИЗАЙН
ХӨГЖҮҮЛЭЛТХЭРЭГЖҮҮЛЭХ
ҮНЭЛГЭЭ
Энэ загвар нь багшаар хөтлүүлсэн сургалт, бие даан суралцах цахим сургалт, хосолсон сургалтын хөтөлбөр зэрэг бараг бүх төрлийн
сургалтад ашиглагддаг.

10. СУРГАЛТЫН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ
Суралцагчаа судлах: Суралцагчдын нас, сэтгэц, хувийн онцлог,
хэрэгцээ, сонирхол,сургалтаас авах чадвар, дадал
Сургалтаа судлах: Агуулга хүрээ, сургалтын хэлбэр, сургалтын
онолууд, сургалтын цаг, үргэлжлэх хугацаа
ANALYSIS

11. ТӨЛӨВЛӨЛТ, ДИЗАЙН ХИЙХ
DESIGN
Сургалтын үйл явц бүрд суралцагчдад сонирхолтой,
анхаарлыг нь татаж байхаар суралцагчдын өмнөх
чадвар, туршлага, насны онцлог, хэрэгцээн дээр
тулгуурлан боловсруулна.
 Зорилго тодорхойлох
 Агуулгын хүрээг тогтоох
 Сэдвээ оновчтой нэрлэх
 Сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгох
 Үзүүлэн тараах материал бэлтгэх
 Дадлага төлөвлөх
 Үнэлгээний арга хэрэгслийг бэлтгэх
 Заах арга зүйг боловсруулах

12. ХӨГЖҮҮЛЭХ, ДЭЛГЭРҮҮЛЭХ
DEVELOPMENT
• Сургалтын үйл ажиллагааны бүрэлдэхүүн хэсэг бүр хэрхэн
хэрэгжихийг дэлгэрэнгүй бичиж, зураглана.
• Сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгон, бэлтгэх ба сургалтыг
хөтлөх багш, суралцагчдын хийж гүйцэтгэх ажлын
боломж, нөөцийг дэмжлэг болгон тооцно.

13. ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ
IMPLEMETATION
• Суралцагч бие дайчлан суралцахад маш их хүч, хөдөлмөр
шаарддаг.
• Сургалтын хэсгүүдийн дарааллыг нарийвчлан боловсруулах
хэрэгтэй.
• Сургалтын орчин, нөөц, хүчин зүйлс, суралцагчдын
чадвар зэрэг олон зүйлээс сургалтын үр дүн хамаарна.
• Хэрэгжүүлэх үед гарсан бүх асуудал нь төлөвлөлтийн үнэлгээ
болдог.

14. ҮНЭЛГЭЭ
EVALUTION
СУРГАЛТЫН ОРЧИН, СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН ҮНЭЛГЭЭ:
Крикпатрикийн үнэлгээ (суралцагчдын талаас), хичээлийн
судалгаа (багшийн талаас)
СУРАГЧИЙН СУРАЛЦСАН БАЙДЛЫН ҮНЭЛГЭЭ: Явцын үнэлгээ,
эцсийн үнэлгээ

15. ADDIE ЗАГВАР

16. БОЛОВСРОЛ
БҮХ НИЙТИЙН
БАЯЛАГ
Нээлттэй боловсролын төв 2019
АНХААРЧ
СОНСОЦГООСОН
ТА БҮХЭНД БАЯРЛАЛАА