Panalangin
Pagtala ng mga Dumalo
at mga Hindi Dumalo
sa Klase
Magandang Araw,
Grade 9 – Aluminum!
Ang Nakaraan…
Dugtungan Mo!
Pinagkukunan ng
Kita
Kita Pinagkakagastusan Halaga
____________________
____________________
____________________
Php_________________
Php_________________
Php_________________
_____________________
_____________________
_____________________
Php________________
Php________________
Php________________
Kabuuang Kita = Php _________________ Kabuuang Gastusin = Php________________
Punan Mo!
Kahalagahan at
Pamamaraaan ng Pagsukat
ng Pambansang Kita
Paksa 2, 3rd Quarter
ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG
PAMBANSANG KITA
Ayon kay Campbell R.
McConnel at Stanley Brue sa
kanilang Economics Principles,
Problems, and Policies (1999),
ang kahalagahan ng pagsukat ng
pambansang kita ay ang mga
sumusunod:
ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG
PAMBANSANG KITA
1. Ang sistema ng pagsukat sa
pambansang kita ay nakapagbibigay
ng ideya tungkol sa antas ng
produksyon ng ekonomiya sa isang
partikular na taon at maipaliwanag
kung bakit ganito kalaki o kababa
ang produksyon ng bansa.
ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG
PAMBANSANG KITA
2. Sa paghahambing ng pambansang
kita sa loob ng ilang taon,
masusubaybayan natin ang
direksyon na tinatahak ng ating
ekonomiya at malalaman kung may
nagaganap na pag-unlad o pagbaba
sa kabuuang produksiyon ng bansa.
ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG
PAMBANSANG KITA
3. Ang nakalap na impormasyon mula sa
pambansang kita ang magiging gabay ng
mga nagpaplano sa ekonomiya upang
bumuo ng mga patakaran at polisiya na
makapagpapabuti sa pamumuhay ng mga
mamamayan at makapagpapataas sa
economic performance ng bansa.
ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG
PAMBANSANG KITA
4. Kung walang sistematikong
paraan sa pagsukat ng pambansang
kita, haka-haka lamang ang
magiging basehan na walang
matibay na batayan. Kung gayon,
ang datos ay hindi kapani-paniwala.
ANG KAHALAGAHAN NG PAGSUKAT NG
PAMBANSANG KITA
5. Sa pamamagitan ng National
Income Accounting, maaaring
masukat ang kalusugan ng
ekonomiya.
Gni vs. gdp
Gross National Income
Dating Tawag:
Gross National Product (GNP)
Gross national income
Ito ay tumutukoy sa kabuuang
pampamilihang halaga ng mga
produkto at serbisyo na
NAGAWA NG MGA
MAMAMAYAN ng isang
bansa.
Gawa Natin Ito
Gross national income
➢ Sa pagkuwenta ng GNI, hindi na
ibinibilang ang halaga ng hilaw na
sangkap sa proseso ng produksiyon upang
maiwasan ang duplikasyon sa
pagbibilang. Gayundin ang mga hindi
pampamilihang gawain, kung wala
naming kinikitang salapi ang nagsasagawa
nito katulad ng pagtatanim ng gulay sa
bakuran.
Gawa Natin Ito
Gross national income
➢ Ang mga produktong nabuo mula
sa impormal na sektor o
underground economy ay hindi rin
kabilang sa pagkuwenta ng Gross
National Income dahil ito ay hindi
nakarehistro at walang dokumentong
mapagkukunan ng datos ng kanilang
gawain.
Gawa Natin Ito
Gross national income
➢ Ang produktong segunda
mano ay hindi rin kabilang sa
pagkuwenta ng Gross National
Income dahil isinama na ang
halaga nito noong ito ay bagong
gawa pa lamang.
Gawa Natin Ito
Gross Domestic Product
Gross Domestic Product
Ito ay sumusukat sa kabuuang
pampamilihang halaga ng lahat ng
tapos na produkto at serbisyo na
ginawa sa loob ng isang takdang
panahon sa LOOB NG ISANG
BANSA.
Gawa Dito sa Pilipinas
Gross Domestic Product
➢ Lahat ng mga salik ng
produksiyong ginamit upang
mabuo ang produkto at serbisyo
maging ito ay pagmamay-ari ng
mga dayuhan na matatagpuan sa
loob ng bansa ay kasama dito.
Gawa Dito sa Pilipinas
Gross Domestic Product
➢ Kabilang dito ang
produksyon ng mga
dayuhan na nasa loob ng
pambansang ekonomiya.
Gawa Dito sa Pilipinas
Si Melody ay isang Overseas
Filipino Worker (OFW) sa
Dubai. Maibibilang ba ang
kaniyang kinita sa Dubai sa
GNI ng Pilipinas?
.
GNI
Si Melody ay isang Overseas
Filipino Worker (OFW) sa
Dubai. Maibibilang ba ang
kaniyang kinita sa Dubai sa
GDP ng Pilipinas?
.
GNI
GDP
x
Si Melody ay isang Overseas
Filipino Worker (OFW) sa
Dubai. Maibibilang ba ang
kaniyang kinita sa Dubai sa
GNI ng Dubai?
GNI
x
Si Melody ay isang Overseas
Filipino Worker (OFW) sa
Dubai. Maibibilang ba ang
kaniyang kinita sa Dubai sa
GDP ng Dubai?
GNI
x
.GDP
Si Amir ay isang dayuhan
mula sa Saudi na
nagtatrabaho sa Pilipinas.
Maibibilang ba ang kaniyang
kinita sa Pilipinas sa GNI ng
Pilipinas?
GNI
x
Si Amir ay isang dayuhan
mula sa Saudi na
nagtatrabaho sa Pilipinas.
Maibibilang ba ang kaniyang
kinita sa Pilipinas sa GDP ng
Pilipinas?
GNI
x
.GDP
Si Amir ay isang dayuhan
mula sa Saudi na
nagtatrabaho sa Pilipinas.
Maibibilang ba ang kaniyang
kinita sa Pilipinas sa GNI ng
Saudi Arabia?
.GNI
Si Amir ay isang dayuhan
mula sa Saudi na
nagtatrabaho sa Pilipinas.
Maibibilang ba ang kaniyang
kinita sa Pilipinas sa GDP ng
Saudi Arabia?
.GNI
GDP
x
Sa konteksto ng Pilipinas
Gawa Natin Ito Gawa Dito sa Pilipinas
Ang GNI at ang GDP
• Ang tala sa mga
sinusukat na pambansang
kita ay National Income
Accounts.
Ang GNI at ang GDP
• Ang pamamaraan ng pagsukat
ng pambansang kita, tinatawag
itong National Income
Accounting.
Ang GNI at ang GDP
• Parehong sinusukat sa loob
ng isang takdang panahon,
maaring quarterly o taunan.
Tatlong pamamaraan ng National Income
Accounting
1. Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
2. Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya
(Industrial Origin/ Value Added Approach)
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
Tatlong pamamaraan ng National Income
Accounting
1. Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
Ang pambansang ekonomiya ay binubuo ng apat
na sektor: sambahayan, bahay-kalakal,
pamahalaan, at panlabas na sektor. Ang
pinagkakagastusan ng bawat sektor ay ang
sumusunod:
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
a. Gastusing Personal (C) – nakapaloob
dito ang mga gastos ng mamamayan tulad
ng pagkain, damit, paglilibang, serbisyo
ng manggugupit ng buhok, at iba pa.
Lahat ng gastusin ng mga mamamayan ay
kasama rito.
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
b. Gastusin ng mga namumuhunan (I)
– kabilang ang mga gastos ng mga bahay-
kalakal tulad ng mga gamit sa opisina,
hilaw na materyales para sa produksyon,
sahod ng mga manggagawa at iba pa.
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
c. Gastusin ng Pamahalaan (G) –
Kasama rito ang mga gastusin ng
pamahalaan sa pagsasagawa ng mga
proyektong panlipunan at iba pang
gastusin nito.
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
d. Gastusin ng Panlabas na sektor
(X-M) – makukuha ito kung
ibabawas ang niluluwas o export sa
inaangkat o import.
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
e. Statistical Discrepancy (SD) – ang
anumang kakulangan o kalabisan sa
pagkuwenta na hindi malaman kung saan
ibibilang. Ito ay nagaganap sapagkat may
mga transaksiyong hindi sapat ang
mapagkukunan ng datos o impormasyon.
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
f. Net Factor Income from Abroad
(NFIFA) – tinatawag ding Net Primary
Income. Makukuha ito kapag ibinawas
ang gastos ng mga mamamayang nasa
ibang bansa sa gastos ng mga dayuhang
nasa loob ng bansa.
1.Paraan batay sa Paggasta
(Expenditure Approach)
Gastusing Personal (C)
Gastusin ng mga namumuhunan (I)
Gastusin ng Pamahalaan (G)
Gastusin ng Panlabas na sektor (X-M)
Statistical Discrepancy (SD)
Net Factor Income from Abroad (NFIFA)
Tatlong pamamaraan ng National Income
Accounting
2. Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya (Industrial
Origin/ Value Added Approach)
Sa paraang ito, kinukwenta ang lahat ng naiaambag ng
bawat industriya sa ating bansa. Ang anumang
kontribusyon sa pagbuo at paglikha ng mga produkto at
serbisyo ng bawat sektor ay siyang kumakatawan sa halaga
ng produkto at kapag pinagsama-samang lahat ang halaga
ng mga produkto, makukuha ang kabuuang produksyon sa
loob ng bansa o GNI. Ang tinutukoy na sektor ng
ekonomiya ay agrikultura (agriculture), kasama ang
pangingisda at paggugubat, industriya (industry) at
paglilingkod (service).
2. Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya
(Industrial Origin/ Value Added Approach)
Tatlong pamamaraan ng National Income
Accounting
3. Paraan Batay sa Kita (Income Approach)
Ang bawat salik ng produksyon ay may
tinatanggap na kabayaran na nagsisilbing kita ng
bawat salik. Kapag ang mga ito ay pinagsama-
sama, nakukuha ang pambansang kita o national
income ng bansa. Ang mga kabilang sa National
Income (NI) ay ang mga sumusunod:
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
a. Kabayaran o kita ng mga
Empleyado at Manggagawa
(KEM) - sahod na ibinabayad sa
sambahayan mula sa mga bahay-
kalakal at pamahalaan.
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
b. Kita ng Entrepreneur at mga Ari-arian
(KEA) –Kabayaran na tinatanggap ng mga tao na
hindi matatawag na sahod o sweldo. Ito ay kita
ng isang entreprenyur bilang salik ng
produksyon. Dito rin nabibilang ang mga
dibidendo na kabayaran sa ari-arian. Ang kita ng
entrepreneur sa kanyang negosyo ay tinatawag na
proprietor’s income.
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
c. Kita ng Kompanya o
Korporasyon (KK) - Ang kita na
tinanggap ng korporasyon at pondo
na inilalaan upang palawakin ang
negosyo.
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
d. Kita ng Pamahalaan (KP)- ito ay
lahat ng kita na tinanggap ng pamahalaan
tulad ng buwis, mga kinita ng
korporasyon na pag-aari ng gobyerno at
mga interes sa pagpapautang ng
pamahalaan.
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
e. Capital Consumption
Allowances (CCA) – tinatawag na
depresyong pondo na inilalaan para
sa pagbili ng bagong makina o gusali
kung ang mga ito ay unti-unting
nasisira at naluluma.
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
f. Indirect Business Tax (IBT)- Di
tuwirang buwis na ipinapataw sa
mga produkto o serbisyo na nilikha
matapos ibawas ang anumang
subsidy na ibinibigay ng
pamahalaan.
3. Paraan Batay sa Kita
(Income Approach)
Kabayaran o kita ng mga Empleyado at Manggagawa (KEM)
Kita ng Entrepreneur at mga Ari-arian (KEA)
Kita ng Kompanya o Korporasyon (KK)
Kita ng Pamahalaan (KP)
Capital Consumption Allowances (CCA)
Indirect Business Tax (IBT)
 Ang compensation of employees ay
ang sahod ng manggagawa.
 Ang rent ay kita mula sa lupa.
 Ang interest ay mula sa capital.
 Ang buwis na galing sa kitang bahay-
kalakal ay ang corporate income tax.
CURRENT/NOMINAL
AT REAL/CONSTANT
PRICES
Ang GNI ay sinusukat sa pamamagitan
ng market value o halaga ng mga
produkto at serbisyo sa pamilihan.
Nangangahulugan na ang presyo ang
batayan sa pagsukat ng GNI.
Ipinapahayag ang GNI sa dalawang
paraan, ito ay ang mga sumusunod:
CURRENT/NOMINAL
AT REAL/CONSTANT
PRICES
• Current o Nominal GNI- ito ay Gross
National Income sa kasalukuyang presyo
- kumakatawan sa kabuuang halaga ng
mga natapos na produkto at serbisyong
nagawa sa loob ng isang takdang panahon
batay sa kasalukuyang presyo.
CURRENT/NOMINAL
AT REAL/CONSTANT
PRICES
• Real GNI o GNI at constant prices-
kumakatawan sa kabuuang halaga ng mga
tapos na produkto at serbisyong ginawa sa
loob ng isang takdang panahon batay sa
nakaraan pang presyo o sa pamamagitan
ng paggamit ng batayang taon o base year.
Malalaman naman kung may natamong pag-
unlad sa ekonomiya sa pamamagitan ng Growth
Rate. Ano ba ng Growth Rate? Ang Growth rate
ay ang sumusukat kung ilang bahagdan ang
naging pag-angat ng ekonomiya kompara sa
nagdaang taon. Gamit ang pormula sa ibaba
upang masukat ang growth rate ng Gross
National Income.
LIMITASYON SA PAGSUKAT
NG PAMBANSANG KITA
Ang GNI ay hindi sapat na batayan ng pag-unlad ng ekonomiya ng bansa. Sa
pagtantya ng GNI, hindi naisasamang lahat ang kabuuang halaga ng produkto at
serbisyo sa bansa. May mga produkto o serbisyo na nalilikha na hindi nakukwenta
dahil ang mga ito ay hindi ipinagbabayad ng buwis, mga negosyo na walang record
sa ating pamahalaan o sa ibang ahensya nito. Kabilang dito ay ang mga sumusunod:
- Hindi Pampamilihang Gawain (hal: pag-aalaga ng anak, paghuhugas ng pinggan,
at pagtatanim sa bakanteng lupa sa loob ng bakuran)
- Impormal na Sektor (hal: transaksyon sa black market, ilegal na droga, nakaw na
sasakyan at kagamitan, ilegal na pasugalan, ata iba pa.)
- Externalities o hindi sinasadyang epekto (hal: gastos ng isang planta ng koryente
upang mabawasan ang perwisyo ng polusyon)
- Kalidad ng buhay
Ang lahat ng limitasyong ito ay masasabing hindi
mainam na sukatan ng kagalingan ng pagkatao ang
pambansang kita. Gayunpaman, kahit may
limitasyon ang pagsukat ng pambansang kita,
ipinapakita naman nito ang antas ng pagsulong ng
ekonomiya.
Ibigay Mo Na!
Gni vs. gdp
Tatlong pamamaraan ng National Incom
Accounting
CURRENT/NOMINAL
AT REAL/CONSTANT
PRICES
LIMITASYON SA PAGSUKAT
NG PAMBANSANG KITA
Sagutan Mo!
Quiz
• Kahoot.it
• 10 items
• Link:
• Game PIN:
• Nickname
Takdang Aralin
GAWAIN : Isagawa
Panuto: Tanungin ang mga magulang tungkol sa kinikita at gastusin sa loob ng isang
buwan. Isulat sa talaan at sagutin ang mga sumusunod na katanungan. Isulat ito sa
inyong sagutang papel.
Takdang Aralin
Pamprosesong Tanong:
1. Magkano ang kabuuang kita ng iyong mga magulang sa loob ng isang buwan? At
ilan ang kabuuang gastusin ng inyong pamilya sa loob ng isang buwan?
2. May natira ba sa kabuuang kita ng iyong magulang kung ibabawas ang gastusin?
Magkano?
3. Ano ang masasabi mo sa kita at gastusin ng inyong pamilya? Sapat ba ang kinikita
ng inyong mga magulang sa gastusin ng inyong pamilya?
4. Sa iyong palagay, anu-anong mga pinagkakagastusan ng inyong pamilya ang di
naman masyadong mahalaga o kaya ay dapat palitan o bawasan?
5. Bilang isang mag-aaral, paano ka makakatulong o makapag-aambag sa gastusin ng
inyong mga magulang?
Maraming Salamat!

G9_3rdQ_Paksa2.pptx

  • 1.
  • 2.
    Pagtala ng mgaDumalo at mga Hindi Dumalo sa Klase
  • 3.
  • 4.
  • 5.
    Pinagkukunan ng Kita Kita PinagkakagastusanHalaga ____________________ ____________________ ____________________ Php_________________ Php_________________ Php_________________ _____________________ _____________________ _____________________ Php________________ Php________________ Php________________ Kabuuang Kita = Php _________________ Kabuuang Gastusin = Php________________ Punan Mo!
  • 6.
    Kahalagahan at Pamamaraaan ngPagsukat ng Pambansang Kita Paksa 2, 3rd Quarter
  • 7.
    ANG KAHALAGAHAN NGPAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA Ayon kay Campbell R. McConnel at Stanley Brue sa kanilang Economics Principles, Problems, and Policies (1999), ang kahalagahan ng pagsukat ng pambansang kita ay ang mga sumusunod:
  • 8.
    ANG KAHALAGAHAN NGPAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA 1. Ang sistema ng pagsukat sa pambansang kita ay nakapagbibigay ng ideya tungkol sa antas ng produksyon ng ekonomiya sa isang partikular na taon at maipaliwanag kung bakit ganito kalaki o kababa ang produksyon ng bansa.
  • 9.
    ANG KAHALAGAHAN NGPAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA 2. Sa paghahambing ng pambansang kita sa loob ng ilang taon, masusubaybayan natin ang direksyon na tinatahak ng ating ekonomiya at malalaman kung may nagaganap na pag-unlad o pagbaba sa kabuuang produksiyon ng bansa.
  • 10.
    ANG KAHALAGAHAN NGPAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA 3. Ang nakalap na impormasyon mula sa pambansang kita ang magiging gabay ng mga nagpaplano sa ekonomiya upang bumuo ng mga patakaran at polisiya na makapagpapabuti sa pamumuhay ng mga mamamayan at makapagpapataas sa economic performance ng bansa.
  • 11.
    ANG KAHALAGAHAN NGPAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA 4. Kung walang sistematikong paraan sa pagsukat ng pambansang kita, haka-haka lamang ang magiging basehan na walang matibay na batayan. Kung gayon, ang datos ay hindi kapani-paniwala.
  • 12.
    ANG KAHALAGAHAN NGPAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA 5. Sa pamamagitan ng National Income Accounting, maaaring masukat ang kalusugan ng ekonomiya.
  • 13.
  • 14.
    Gross National Income DatingTawag: Gross National Product (GNP)
  • 15.
    Gross national income Itoay tumutukoy sa kabuuang pampamilihang halaga ng mga produkto at serbisyo na NAGAWA NG MGA MAMAMAYAN ng isang bansa. Gawa Natin Ito
  • 16.
    Gross national income ➢Sa pagkuwenta ng GNI, hindi na ibinibilang ang halaga ng hilaw na sangkap sa proseso ng produksiyon upang maiwasan ang duplikasyon sa pagbibilang. Gayundin ang mga hindi pampamilihang gawain, kung wala naming kinikitang salapi ang nagsasagawa nito katulad ng pagtatanim ng gulay sa bakuran. Gawa Natin Ito
  • 17.
    Gross national income ➢Ang mga produktong nabuo mula sa impormal na sektor o underground economy ay hindi rin kabilang sa pagkuwenta ng Gross National Income dahil ito ay hindi nakarehistro at walang dokumentong mapagkukunan ng datos ng kanilang gawain. Gawa Natin Ito
  • 18.
    Gross national income ➢Ang produktong segunda mano ay hindi rin kabilang sa pagkuwenta ng Gross National Income dahil isinama na ang halaga nito noong ito ay bagong gawa pa lamang. Gawa Natin Ito
  • 19.
  • 20.
    Gross Domestic Product Itoay sumusukat sa kabuuang pampamilihang halaga ng lahat ng tapos na produkto at serbisyo na ginawa sa loob ng isang takdang panahon sa LOOB NG ISANG BANSA. Gawa Dito sa Pilipinas
  • 21.
    Gross Domestic Product ➢Lahat ng mga salik ng produksiyong ginamit upang mabuo ang produkto at serbisyo maging ito ay pagmamay-ari ng mga dayuhan na matatagpuan sa loob ng bansa ay kasama dito. Gawa Dito sa Pilipinas
  • 22.
    Gross Domestic Product ➢Kabilang dito ang produksyon ng mga dayuhan na nasa loob ng pambansang ekonomiya. Gawa Dito sa Pilipinas
  • 23.
    Si Melody ayisang Overseas Filipino Worker (OFW) sa Dubai. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Dubai sa GNI ng Pilipinas? . GNI
  • 24.
    Si Melody ayisang Overseas Filipino Worker (OFW) sa Dubai. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Dubai sa GDP ng Pilipinas? . GNI GDP x
  • 25.
    Si Melody ayisang Overseas Filipino Worker (OFW) sa Dubai. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Dubai sa GNI ng Dubai? GNI x
  • 26.
    Si Melody ayisang Overseas Filipino Worker (OFW) sa Dubai. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Dubai sa GDP ng Dubai? GNI x .GDP
  • 27.
    Si Amir ayisang dayuhan mula sa Saudi na nagtatrabaho sa Pilipinas. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Pilipinas sa GNI ng Pilipinas? GNI x
  • 28.
    Si Amir ayisang dayuhan mula sa Saudi na nagtatrabaho sa Pilipinas. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Pilipinas sa GDP ng Pilipinas? GNI x .GDP
  • 29.
    Si Amir ayisang dayuhan mula sa Saudi na nagtatrabaho sa Pilipinas. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Pilipinas sa GNI ng Saudi Arabia? .GNI
  • 30.
    Si Amir ayisang dayuhan mula sa Saudi na nagtatrabaho sa Pilipinas. Maibibilang ba ang kaniyang kinita sa Pilipinas sa GDP ng Saudi Arabia? .GNI GDP x
  • 31.
    Sa konteksto ngPilipinas Gawa Natin Ito Gawa Dito sa Pilipinas
  • 32.
    Ang GNI atang GDP • Ang tala sa mga sinusukat na pambansang kita ay National Income Accounts.
  • 33.
    Ang GNI atang GDP • Ang pamamaraan ng pagsukat ng pambansang kita, tinatawag itong National Income Accounting.
  • 34.
    Ang GNI atang GDP • Parehong sinusukat sa loob ng isang takdang panahon, maaring quarterly o taunan.
  • 35.
    Tatlong pamamaraan ngNational Income Accounting 1. Paraan batay sa Paggasta (Expenditure Approach) 2. Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya (Industrial Origin/ Value Added Approach) 3. Paraan Batay sa Kita (Income Approach)
  • 36.
    Tatlong pamamaraan ngNational Income Accounting 1. Paraan batay sa Paggasta (Expenditure Approach) Ang pambansang ekonomiya ay binubuo ng apat na sektor: sambahayan, bahay-kalakal, pamahalaan, at panlabas na sektor. Ang pinagkakagastusan ng bawat sektor ay ang sumusunod:
  • 37.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) a. Gastusing Personal (C) – nakapaloob dito ang mga gastos ng mamamayan tulad ng pagkain, damit, paglilibang, serbisyo ng manggugupit ng buhok, at iba pa. Lahat ng gastusin ng mga mamamayan ay kasama rito.
  • 38.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) b. Gastusin ng mga namumuhunan (I) – kabilang ang mga gastos ng mga bahay- kalakal tulad ng mga gamit sa opisina, hilaw na materyales para sa produksyon, sahod ng mga manggagawa at iba pa.
  • 39.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) c. Gastusin ng Pamahalaan (G) – Kasama rito ang mga gastusin ng pamahalaan sa pagsasagawa ng mga proyektong panlipunan at iba pang gastusin nito.
  • 40.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) d. Gastusin ng Panlabas na sektor (X-M) – makukuha ito kung ibabawas ang niluluwas o export sa inaangkat o import.
  • 41.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) e. Statistical Discrepancy (SD) – ang anumang kakulangan o kalabisan sa pagkuwenta na hindi malaman kung saan ibibilang. Ito ay nagaganap sapagkat may mga transaksiyong hindi sapat ang mapagkukunan ng datos o impormasyon.
  • 42.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) f. Net Factor Income from Abroad (NFIFA) – tinatawag ding Net Primary Income. Makukuha ito kapag ibinawas ang gastos ng mga mamamayang nasa ibang bansa sa gastos ng mga dayuhang nasa loob ng bansa.
  • 43.
    1.Paraan batay saPaggasta (Expenditure Approach) Gastusing Personal (C) Gastusin ng mga namumuhunan (I) Gastusin ng Pamahalaan (G) Gastusin ng Panlabas na sektor (X-M) Statistical Discrepancy (SD) Net Factor Income from Abroad (NFIFA)
  • 44.
    Tatlong pamamaraan ngNational Income Accounting 2. Paraan Batay sa Pinagmulang Industriya (Industrial Origin/ Value Added Approach) Sa paraang ito, kinukwenta ang lahat ng naiaambag ng bawat industriya sa ating bansa. Ang anumang kontribusyon sa pagbuo at paglikha ng mga produkto at serbisyo ng bawat sektor ay siyang kumakatawan sa halaga ng produkto at kapag pinagsama-samang lahat ang halaga ng mga produkto, makukuha ang kabuuang produksyon sa loob ng bansa o GNI. Ang tinutukoy na sektor ng ekonomiya ay agrikultura (agriculture), kasama ang pangingisda at paggugubat, industriya (industry) at paglilingkod (service).
  • 45.
    2. Paraan Bataysa Pinagmulang Industriya (Industrial Origin/ Value Added Approach)
  • 46.
    Tatlong pamamaraan ngNational Income Accounting 3. Paraan Batay sa Kita (Income Approach) Ang bawat salik ng produksyon ay may tinatanggap na kabayaran na nagsisilbing kita ng bawat salik. Kapag ang mga ito ay pinagsama- sama, nakukuha ang pambansang kita o national income ng bansa. Ang mga kabilang sa National Income (NI) ay ang mga sumusunod:
  • 47.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) a. Kabayaran o kita ng mga Empleyado at Manggagawa (KEM) - sahod na ibinabayad sa sambahayan mula sa mga bahay- kalakal at pamahalaan.
  • 48.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) b. Kita ng Entrepreneur at mga Ari-arian (KEA) –Kabayaran na tinatanggap ng mga tao na hindi matatawag na sahod o sweldo. Ito ay kita ng isang entreprenyur bilang salik ng produksyon. Dito rin nabibilang ang mga dibidendo na kabayaran sa ari-arian. Ang kita ng entrepreneur sa kanyang negosyo ay tinatawag na proprietor’s income.
  • 49.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) c. Kita ng Kompanya o Korporasyon (KK) - Ang kita na tinanggap ng korporasyon at pondo na inilalaan upang palawakin ang negosyo.
  • 50.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) d. Kita ng Pamahalaan (KP)- ito ay lahat ng kita na tinanggap ng pamahalaan tulad ng buwis, mga kinita ng korporasyon na pag-aari ng gobyerno at mga interes sa pagpapautang ng pamahalaan.
  • 51.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) e. Capital Consumption Allowances (CCA) – tinatawag na depresyong pondo na inilalaan para sa pagbili ng bagong makina o gusali kung ang mga ito ay unti-unting nasisira at naluluma.
  • 52.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) f. Indirect Business Tax (IBT)- Di tuwirang buwis na ipinapataw sa mga produkto o serbisyo na nilikha matapos ibawas ang anumang subsidy na ibinibigay ng pamahalaan.
  • 53.
    3. Paraan Bataysa Kita (Income Approach) Kabayaran o kita ng mga Empleyado at Manggagawa (KEM) Kita ng Entrepreneur at mga Ari-arian (KEA) Kita ng Kompanya o Korporasyon (KK) Kita ng Pamahalaan (KP) Capital Consumption Allowances (CCA) Indirect Business Tax (IBT)
  • 54.
     Ang compensationof employees ay ang sahod ng manggagawa.  Ang rent ay kita mula sa lupa.  Ang interest ay mula sa capital.  Ang buwis na galing sa kitang bahay- kalakal ay ang corporate income tax.
  • 55.
    CURRENT/NOMINAL AT REAL/CONSTANT PRICES Ang GNIay sinusukat sa pamamagitan ng market value o halaga ng mga produkto at serbisyo sa pamilihan. Nangangahulugan na ang presyo ang batayan sa pagsukat ng GNI. Ipinapahayag ang GNI sa dalawang paraan, ito ay ang mga sumusunod:
  • 56.
    CURRENT/NOMINAL AT REAL/CONSTANT PRICES • Currento Nominal GNI- ito ay Gross National Income sa kasalukuyang presyo - kumakatawan sa kabuuang halaga ng mga natapos na produkto at serbisyong nagawa sa loob ng isang takdang panahon batay sa kasalukuyang presyo.
  • 57.
    CURRENT/NOMINAL AT REAL/CONSTANT PRICES • RealGNI o GNI at constant prices- kumakatawan sa kabuuang halaga ng mga tapos na produkto at serbisyong ginawa sa loob ng isang takdang panahon batay sa nakaraan pang presyo o sa pamamagitan ng paggamit ng batayang taon o base year.
  • 58.
    Malalaman naman kungmay natamong pag- unlad sa ekonomiya sa pamamagitan ng Growth Rate. Ano ba ng Growth Rate? Ang Growth rate ay ang sumusukat kung ilang bahagdan ang naging pag-angat ng ekonomiya kompara sa nagdaang taon. Gamit ang pormula sa ibaba upang masukat ang growth rate ng Gross National Income.
  • 60.
    LIMITASYON SA PAGSUKAT NGPAMBANSANG KITA Ang GNI ay hindi sapat na batayan ng pag-unlad ng ekonomiya ng bansa. Sa pagtantya ng GNI, hindi naisasamang lahat ang kabuuang halaga ng produkto at serbisyo sa bansa. May mga produkto o serbisyo na nalilikha na hindi nakukwenta dahil ang mga ito ay hindi ipinagbabayad ng buwis, mga negosyo na walang record sa ating pamahalaan o sa ibang ahensya nito. Kabilang dito ay ang mga sumusunod: - Hindi Pampamilihang Gawain (hal: pag-aalaga ng anak, paghuhugas ng pinggan, at pagtatanim sa bakanteng lupa sa loob ng bakuran) - Impormal na Sektor (hal: transaksyon sa black market, ilegal na droga, nakaw na sasakyan at kagamitan, ilegal na pasugalan, ata iba pa.) - Externalities o hindi sinasadyang epekto (hal: gastos ng isang planta ng koryente upang mabawasan ang perwisyo ng polusyon) - Kalidad ng buhay
  • 61.
    Ang lahat nglimitasyong ito ay masasabing hindi mainam na sukatan ng kagalingan ng pagkatao ang pambansang kita. Gayunpaman, kahit may limitasyon ang pagsukat ng pambansang kita, ipinapakita naman nito ang antas ng pagsulong ng ekonomiya.
  • 62.
    Ibigay Mo Na! Gnivs. gdp Tatlong pamamaraan ng National Incom Accounting CURRENT/NOMINAL AT REAL/CONSTANT PRICES LIMITASYON SA PAGSUKAT NG PAMBANSANG KITA
  • 63.
  • 64.
    Quiz • Kahoot.it • 10items • Link: • Game PIN: • Nickname
  • 65.
    Takdang Aralin GAWAIN :Isagawa Panuto: Tanungin ang mga magulang tungkol sa kinikita at gastusin sa loob ng isang buwan. Isulat sa talaan at sagutin ang mga sumusunod na katanungan. Isulat ito sa inyong sagutang papel.
  • 66.
    Takdang Aralin Pamprosesong Tanong: 1.Magkano ang kabuuang kita ng iyong mga magulang sa loob ng isang buwan? At ilan ang kabuuang gastusin ng inyong pamilya sa loob ng isang buwan? 2. May natira ba sa kabuuang kita ng iyong magulang kung ibabawas ang gastusin? Magkano? 3. Ano ang masasabi mo sa kita at gastusin ng inyong pamilya? Sapat ba ang kinikita ng inyong mga magulang sa gastusin ng inyong pamilya? 4. Sa iyong palagay, anu-anong mga pinagkakagastusan ng inyong pamilya ang di naman masyadong mahalaga o kaya ay dapat palitan o bawasan? 5. Bilang isang mag-aaral, paano ka makakatulong o makapag-aambag sa gastusin ng inyong mga magulang?
  • 67.