SlideShare a Scribd company logo
169
Module 16
6666
Filipino
Pagbibigay ng Sanhi at Bunga
A DepEd-BEAM Distance Learning Program supported by the Australian Agency for International Development
170
Kumusta ka? Sana’y nasa mabuti kang kalagayan. Narito na
naman ang isa pang aralin. Pagbutihan mo nang matuto ka nang
lubos.
Marami ka ng narinig o nabasang mga pangungusap na
naglalahad ng tinatawag na sanhi at bunga. Subalit sa araling ito,
ikaw mismo ang magbibigay ng sanhi at bunga dahil ito ang pag-
aaralan mo sa modyul na ito.
A. Basahin ang mga pangungusap. Isulat ang magiging bunga ng
sumusunod na sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
1. Nagbubuga ng usok ang mga sasakyan.
2. Nagkalat ang basura sa mga kanal, estero at ilog.
3. Kailangan ang muling pagtatanim ng mga puno sa nakalbong
kabundukan.
B. Basahin ang mga pangungusap. Isulat ang sanhi ng sumusunod
na mga sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
1. Bumagsak sa klase.
2. Sumakit ang tiyan.
3. Ipinagmamalaki si Romel ng kanyang mga magulang.
Subukin Natin
Sa Mag-aaral
Mga Dapat Matutuhan
171
Tapos ka na? Kung oo ang sagot mo, iwasto ang iyong mga
sagot. Tingnan sa Gabay sa Pagwawasto ang tamang kasagutan. Kung
5 o 6 ang nakuha mo, magaling ka! Magpatuloy ka na sa susunod na
modyul. Kung 4 o mas mababa pa ang nakuha mo, huwag mag-alala.
Para sa iyo ang modyul na ito, magpatuloy ka.
May napapansin ka bang pagbabago sa ating kalikasan? Anu-ano
ang mga pagbabagong ito? Nakabubuti ba o nakasasama ang mga
ito? Sa palagay ninyo, nagagalit din ba ang kalikasan? Babasa ka
ngayon ng kuwento ngunit bago ka babasa alamin mo muna ang
kahulugan ng mga mahihirap na salitang mababasa mo sa kuwento.
Talasalitaan:
1. pagdiriwang – selebrasyon; pagpipista
2. dukha – mahirap
3. tradisyon – kaugalian na pamana ng unang panahon
Ngayon handa ka nang basahin ang kuwento tungkol sa ilog na
nagagalit.
Minsan, Nagalit ang Ilog
Pag-aralan Natin
172
Tuwang-tuwa ang buong baryo. Nalalapit na naman ang
pagdiriwang ng kanilang kapistahan. Tulad ng dati, tatlong araw na
namang ipagdiriwang ang kaarawan ng kanilang patrong si Nuestra
Señora Buenviaje. Gaya ng inaasahan, walang tigil na pagsasaya ang
magaganap sa buong baryo sa tatlong araw ng pagdiriwang. Walang
tigil ang handaan para sa lahat. Bawat tahanan, mayaman o dukha ay
tiyak na may handa.
“Walang saysay ang tatlong araw na pagdiriwang kung walang
pagodang igagayak,” ang sabi ng Kapitan ng Barangay. “Naging
tradisyon na sa ating baryo na ilibot ang patron,sakay ng bangkang
napapalamutian ng iba’t ibang kulay ng mga ilaw at sari-saring
dekorasyon tulad ng mga prutas at gulay na inani natin taun-taon,”
dagdag pa ng Kapitan.
“Ang ibig ninyong sabihin, Kapitan, muling magkakaroon ng
prusisyon sa ilog?”ang tanong ng isang lalaking may maputi nang
buhok.
“Talaga namang iyan ang ginagawa natin taun-taon, di ba?” ang
balik na tanong ng Kapitan.” Napakaraming biyaya ang ipinagkaloob sa
atin ng ating patron sa taong ito. Higit sa tatlong doble ang inani nating
palay kung ihahambing sa mga nakaraang taon. At higit na maraming
isda tayong nahuli sa taong ito.
Napakaamo ng dagat kaya’t ibig kong maging higit na maganda,
masaya at makulay ang kapistahan natin sa taong ito,” paliwanag pa
nito.
“Ngunit, Kapitan, napakarumi ng ilog. Kailangan malinis muna
natin ito. Tambakan na ng basura ang ilog natin,” ang malungkot na sabi
ng isang dalaga.
“Hayaan mo’t bukas na bukas din ay ipalilinis ko ang ilog. May
tatlong araw pa bago dumating ang masayang araw na ating
pinakahihintay. Ang ilog na lang ang problema makalawa,” ang sabi ng
Kapitan.
Lumipas ang isa, dalawa at tatlong araw. Hindi naipalinis ni
Kapitan ang ilog.
“Hindi ko naipalinis ang ilog dahil abala tayong lahat sa
prusisyong gaganapin,” umpisang paliwanag ng Kapitan. “Hindi bale,
pag daraan ang bangka, tiyak namang mahahawi ang mga dumi at sukal
na naghambalang sa ilog.”
Araw ng pistang baryo. Handang-handa na ang lahat sa
prusisyong magaganap. Naroon na sa bangka ang patron. Kayganda na
bangka! Ang liwanag nito at napakaraming dekorasyon may iba’t ibang
kulay, hugis at sukat. Kayraming taong ibig sumakay sa bangka. Bata’t
173
Sagutin ang mga tanong. Isulat ang iyong mga sagot sa
sagutang papel.
1. Sinong patron ang ipinagdiriwang sa pista ng baryo?
2. Ilang araw naghanda ang mga tagaroon?
3. Ano ang pinakatampok na bahagi ng pagdiriwang?
4. Bakit nagdiriwang ang mga tagabaryo sa kapistahan ng kanilang
patron?
5. Ano ang pagoda?
6. Nakakapamiyesta ka na ba sa baryo? Ano ang napapansin mo sa
bawat tahanan?
7. Ano ang naganap sa araw ng pista? Bakit nangyari iyon?
8. Sa iyong palagay, sino ang dapat sisihin sa trahedya?
9. Anong aral ang natutuhan mo sa kuwento?
10. Bilang mag-aaral, anu-ano ang magagawa mo para sa kalikasan?
Nangatakot ang mga lulan ng Bangka. Ibig nilang makaalis. Ibig
nilang tumalon. Ibig nilang lumundag sa ilog.
Nagkagulo ang mga tao. Ang lahat ay nangatakot.
Nangagsisigaw. May mga nagdarasal. Maraming umiiyak at
nananaghoy.
At…at…unti-unting lumulubog ang bangka, kasama ang di
mabilang na mga sakay nito.
Kinabukasan, laman ng pang-umagang pahayagan ang balitang
may 205 sakay ng bangka ang namatay sa aksidenteng iyon. Mahigit pa
ring 100 tao ang nawawala.
Saka naisip ni Kapitan ang ilog. Ang maruming ilog na pinarumi
174
May mga pangyayari sa kuwentong may ugnayan.
- Ano ang dahilan ng pagiging marumi ng ilog? Tinambakan ito
ng mga basura ng tao.
- Ano ang epekto ng hindi pakikinig ng mga tao nang hindi na sila
pinasakay sa pagoda dahil punung-puno na ito? Lumubog ang
pagoda.
May pangyayaring maiuugnay sa isa pang pangyayari at maaaring
ito ang sanhi o bunga.
Pag-aralan mo ang dayagram ng ugnayang sanhi at bunga sa
mga pangyayari sa itaas.
Sanhi Bunga
Maaaring ikaw naman ang magbibigay ng mga pangyayaring
may ugnayang sanhi at bunga. Subukan mo.
1. Sanhi: Naging abalang-abala ang Kapitan.
Bunga: ___________________________________
2. Bunga: Marami ang namatay.
Sanhi: ___________________________________
Tinambakan ng
basura ng mga ito
ang ilog.
Naging marumi ang
ilog.
Hindi nakinig ang
mga tao at sila ay
sumakay sa pagoda
kahit punung-puno
na ito.
Lumubog ang
pagoda.
175
Ganito ba ang sagot mo?
1. Bunga: Hindi napalinisan ng Kapitan ang ilog.
2. Sanhi: Lumubog ang bangka.
Kung katulad ng sa itaas ang sagot mo, tama ka. Kung hindi
naman maaari mong iwasto ang iyong sagot.
Batay sa mga halimbawa, ang sanhi ay ang dahilang pangyayari
at ang bunga ay ang epektong pangyayari.
Magpatuloy ka.
Gawain 1
A. Ibigay ang sanhi ng sumusunod na kinalabasan. Isulat ang sagot
sa sagutang papel.
1. Nagkasakit ng ulcer.
2. Iniwan ng mga kasamahan.
3. Mababang grado.
B. Ibigay ang maaaring bunga ng mga nakalahad na sanhi o
kaisipan.
Isulat ang sagot sa sagutang papel.
1. Laging nagpupuyat sa gabi.
2. Mahilig sa kendi, inuming de-bote at ibang sitserya.
3. Nasiraan ng sasakyan sa daan.
Gawin Natin
176
Tapos ka na? Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa
Pagwawasto.
Ilan ang nakuha mo? Kung 5 o 6 ang nakuha mo, magpatuloy ka
na sa Mga Dagdag na Gawain. Kung hindi naman subukan mo
munang sagutin ang Gawain I-A upang maunawaan mo ang araling
ito.
Gawain I – A
Punan ang tsart. Bumuo ng sanhi o bunga ng sumusunod na
kaisipan. Gawin ito sa sagutang papel.
Sanhi Bunga
1. ________________________________ Hindi nakatapos ng pag-aaral.
2. Tumulong sa gawaing-bahay kung
walang pasok.
______________________________
_____________________________
3. Tinuturuan ang mga nakababatang
kapatid sa kanilang aralin.
______________________________
______________________________
4. ___________________________________ Naging kilala sa kanilang lugar.
5. ___________________________________ Lumusog ang katawan.
Tapos ka na? Kung oo, ang sagot mo, ihambing mo na ang
iyong sagot sa tamang sagot na nasa Gabay sa Pagwawasto.
Ilan ang iskor mo? Magpatuloy ka na sa Mga Dagdag na Gawain.
Basahin ang kalagayan. Ibigay ang sanhi at bunga. Isulat ang
sagot sa sagutang papel.
Mga Dagdag na Gawain
177
1. Unti-unting naglalaho ang mga isda at iba pang lamang-dagat
dahil sa polusyon dito.
Sanhi: _________________________________________________
Bunga: _________________________________________________
2. Laging napaglilipasan ng gutom si Miel kaya nagkasakit siya.
Sanhi: _________________________________________________
Bunga: _________________________________________________
3. Nakatulog nang mahimbing ang guardiya ng grocery store kaya
napasok ito ng magnanakaw.
Sanhi: _________________________________________________
Bunga: _________________________________________________
4. Lumawak ang kaalaman ni Faye dahil sa pagbabasa niya ng sari-
saring aklat.
Sanhi: _________________________________________________
Bunga: _________________________________________________
5. Dahil sa sagupaan ng mga sundalo at rebelde, nagsilikas ang
mga tao.
Sanhi: _________________________________________________
Bunga: _________________________________________________
Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto.
Ilan ang nakuha mo?
Matapos mong sagutin ang mga gawain, maaari mo nang
sagutin ang mga tanong sa ibaba. Isulat ang sagot sa iyong sagutang
papel.
Ano ang sanhi?
Ano ang bunga?
178
Ang mga pangyayari ay may ugnayang sanhi at bunga. Ang
sanhi ay ang pangyayaring nagsasaad ng dahilan at ang bunga ay
ang kinalabasan o epekto.
Punan ng angkop na sanhi at bunga ang mga kahon kaugnay ng
sinundang detalye. Gawin ito sa saguting papel.
Sariling Pagsusulit
Tandaan Natin
Sulyap sa Buhay Mag-aaral
Mga Sanhi Mga Bunga
Tamad na mag-aaral
Nagkasakit sa baga
Mahilig maglakwatsa
Nakulong sa bilangguan
179
Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang
nakuha mo? Kung 3 o 4 ang nakuha mo magaling ka! Magpatuloy ka
na sa susunod na modyul. Kung 2 o 1 ang nakuha mo, sagutin mo
muna ang Pagyamanin Natin.
Basahin ang kalagayan. Ibigay ang sanhi at bunga. Isulat ang
iyong sagot sa sagutang papel.
1. Nagsawalang bahala si Jay sa pagsusulit, lumagpak siya.
Sanhi: __________________________________________________
Bunga: __________________________________________________
2. Palaging nagtutulungan ang kasapi sa pamilya ni Mang Luis kaya
nakaraos sila.
Sanhi: __________________________________________________
Bunga: __________________________________________________
3. Nasisiyahan ang mga magulang ni Joy sa kanya dahil mabuti
siyang anak.
Sanhi: __________________________________________________
Bunga: __________________________________________________
4. Huwarang mag-aaral si JC kaya pinarangalan siya.
Sanhi: __________________________________________________
Bunga: __________________________________________________
5. Pinabayaan ni Rosel na pinaglaruan ng kanyang aso ang
kanyang aklat, napunit ito.
Sanhi: _________________________________________________
Bunga: _________________________________________________
Pagyamanin Natin
180
Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang
nakuha mo?
Ngayon, handa ka nang magpatuloy sa susunod na modyul.
Binabati kita!
181
(Paalala: Kung hindi katulad ang iyong sagot sa nasa Gabay sa
Pagwawasto sa Subukin Natin, Gawain I, Gawain I-A, maaari kung
sumangguni sa iyong guro.)
Subukin Natin
A. 1. Nagkaroon ng polusyon sa hangin.
2. Madaling bumaha kung tag-ulan.
3. Muling magkaroon ng kagubatan.
B. 1. Hindi nag-aral ng aralin.
2. Nalipasan ng gutom./Hindi natunawan.
3. Mabait siya.
Gawain 1
A. 1. Palaging di kumakain sa hustong oras.
2. Hindi dumating sa hustong oras ng usapan.
3. Hndi nag-aral ng leksyon.
B. 1. Laging nahuhuli sa pagpasok.
2. Nagkasakit.
3. Hindi nakarating sa wastong oras.
Gawain 1 A
1. Naglakwatsa sa pag-aaral.
2. Nasiyahan ang mga magulang at kapatid.
3. Tumaas ang marka ng mga kapatid.
4. Nakagawa ng kabutihan sa kanilang lugar.
5. Kumain ng masustansiyang pagkain.
Gawain 2
1. Sanhi: Polusyon
Bunga: Naglalaho ang mga isda at iba pang lamang-dagat.
2. Sanhi: Napaglilipasan ng gutom si Miel.
Bunga: Nagkasakit siya.
3. Sanhi: Nakatulog nang mahimbing ang guardiya.
Bunga: Napasok ito ng magnanakaw.
Gabay sa Pagwawasto
182
4. Sanhi: Pagbabasa ng sari-saring aklat.
Bunga: Lumawak ang kaalaman.
5. Sanhi: Sagupaan ng mga sundalo at rebelde.
Bunga: Nagsilikas ang mga tao.
Sariling Pagsusulit
Pagyamanin Natin
1. Sanhi: Nagsawalang bahala si Jay sa pagsusulit.
Bunga: Lumagpak siya.
2. Sanhi: Palaging nagtulungan ang kasapi sa pamilya ni Mang
Luis.
Bunga: Nakakaraos sila.
3. Sanhi: Mabuti siyang anak.
Bunga: Nasisiyahan ang mga magulang ni Joy.
4. Sanhi: Huwarang mag-aaral si JC.
Bunga: Pinarangalan siya.
5. Sanhi: Pinabayaan ni Rosel na pinaglaruan ng kanyang aso
ang kanyang aklat.
Bunga: Napunit ito.
Sulyap sa Buhay Mag-aaral
Mga Sanhi Mga Bunga
Tamad na mag-aaral Mababa ang grado
Naninigarilyo Nagkasakit sa baga
Mahilig maglakwatsa Hindi nakatapos ng pag-
aaral.
Nakagawa ng krimen Nakulong sa bilangguan

More Related Content

What's hot

Filipino - Sanhi at Bunga
Filipino - Sanhi at BungaFilipino - Sanhi at Bunga
Filipino - Sanhi at Bunga
Jan Lee Nagal
 
Detailed lesson plan
Detailed lesson planDetailed lesson plan
Detailed lesson plan
Jve Buenconsejo
 
Filipino 6 pagbibigay hinuha
Filipino 6 pagbibigay hinuhaFilipino 6 pagbibigay hinuha
Filipino 6 pagbibigay hinuha
Jefferyl Bagalayos
 
K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)
LiGhT ArOhL
 
FILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng Wakas sa Binásang Kuwento.pptx
FILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng  Wakas sa Binásang  Kuwento.pptxFILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng  Wakas sa Binásang  Kuwento.pptx
FILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng Wakas sa Binásang Kuwento.pptx
NiniaLoboPangilinan
 
Filipino 6 dlp 10 mga pangyayari, pagsunud-sunurin natin
Filipino 6 dlp 10   mga pangyayari, pagsunud-sunurin natinFilipino 6 dlp 10   mga pangyayari, pagsunud-sunurin natin
Filipino 6 dlp 10 mga pangyayari, pagsunud-sunurin natin
Alice Failano
 
Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016
Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016
Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016
Chuckry Maunes
 
Epp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotan
Epp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotanEpp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotan
Epp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotan
EDITHA HONRADEZ
 
Panghalip Panao
Panghalip Panao Panghalip Panao
Panghalip Panao
Mailyn Viodor
 
Kasarian ng pangngalan
Kasarian ng pangngalanKasarian ng pangngalan
Kasarian ng pangngalan
diazbhavez123
 
Filipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng Kilos
Filipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng KilosFilipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng Kilos
Filipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng Kilos
Hazel Grace Baldemor
 
SANHI AT BUNGA.pptx
SANHI AT BUNGA.pptxSANHI AT BUNGA.pptx
SANHI AT BUNGA.pptx
ariston borac
 
Pandiwa
PandiwaPandiwa
Detailed Lesson Plan sa filipino 3
Detailed Lesson Plan sa filipino 3Detailed Lesson Plan sa filipino 3
Detailed Lesson Plan sa filipino 3
janehbasto
 
Detailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima Macarompis
Detailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima MacarompisDetailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima Macarompis
Detailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima Macarompis
Untroshlich
 
Masusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.doc
Masusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.docMasusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.doc
Masusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.doc
LycaDelaCruz1
 
Filipino 6 dlp 4 magkasingkahulugan o magkasalungat
Filipino 6 dlp 4   magkasingkahulugan o magkasalungatFilipino 6 dlp 4   magkasingkahulugan o magkasalungat
Filipino 6 dlp 4 magkasingkahulugan o magkasalungat
Alice Failano
 
K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)
LiGhT ArOhL
 
F6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagat
F6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagatF6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagat
F6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagat
Michael Paroginog
 
K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...
K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...
K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...
LiGhT ArOhL
 

What's hot (20)

Filipino - Sanhi at Bunga
Filipino - Sanhi at BungaFilipino - Sanhi at Bunga
Filipino - Sanhi at Bunga
 
Detailed lesson plan
Detailed lesson planDetailed lesson plan
Detailed lesson plan
 
Filipino 6 pagbibigay hinuha
Filipino 6 pagbibigay hinuhaFilipino 6 pagbibigay hinuha
Filipino 6 pagbibigay hinuha
 
K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 LEARNER’S MATERIAL IN FILIPINO (Q1-Q4)
 
FILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng Wakas sa Binásang Kuwento.pptx
FILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng  Wakas sa Binásang  Kuwento.pptxFILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng  Wakas sa Binásang  Kuwento.pptx
FILIPINO 3 QUARTER 2 WEEK 3 Pagbibigay ng Wakas sa Binásang Kuwento.pptx
 
Filipino 6 dlp 10 mga pangyayari, pagsunud-sunurin natin
Filipino 6 dlp 10   mga pangyayari, pagsunud-sunurin natinFilipino 6 dlp 10   mga pangyayari, pagsunud-sunurin natin
Filipino 6 dlp 10 mga pangyayari, pagsunud-sunurin natin
 
Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016
Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016
Filipino 6 Curriculum Guide rev.2016
 
Epp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotan
Epp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotanEpp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotan
Epp aralin 5 8 pangangalaga ng kasuotan
 
Panghalip Panao
Panghalip Panao Panghalip Panao
Panghalip Panao
 
Kasarian ng pangngalan
Kasarian ng pangngalanKasarian ng pangngalan
Kasarian ng pangngalan
 
Filipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng Kilos
Filipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng KilosFilipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng Kilos
Filipino 5 Paggamit ng Pang-abay sa Paglalarawan ng Kilos
 
SANHI AT BUNGA.pptx
SANHI AT BUNGA.pptxSANHI AT BUNGA.pptx
SANHI AT BUNGA.pptx
 
Pandiwa
PandiwaPandiwa
Pandiwa
 
Detailed Lesson Plan sa filipino 3
Detailed Lesson Plan sa filipino 3Detailed Lesson Plan sa filipino 3
Detailed Lesson Plan sa filipino 3
 
Detailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima Macarompis
Detailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima MacarompisDetailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima Macarompis
Detailed Lesson Plan in Filipino by Alkhima Macarompis
 
Masusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.doc
Masusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.docMasusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.doc
Masusing-Banghay-Aralin-sa-Filipino-III-Aspekto-ng-Pandiwa.doc
 
Filipino 6 dlp 4 magkasingkahulugan o magkasalungat
Filipino 6 dlp 4   magkasingkahulugan o magkasalungatFilipino 6 dlp 4   magkasingkahulugan o magkasalungat
Filipino 6 dlp 4 magkasingkahulugan o magkasalungat
 
K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)
K TO 12 GRADE 4 TEACHER’S GUIDE IN FILIPINO (Q1-Q4)
 
F6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagat
F6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagatF6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagat
F6 pb ig-8 pagbibigay ng angkop na pamagat
 
K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...
K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...
K TO 12 GRADE 3 LEARNER’S MATERIAL IN Mother Tongue Based (MTB – Quarter 3) T...
 

Similar to Filipno 6 dlp 16 pagbibigay ng sanhi at bunga

pangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdf
pangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdfpangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdf
pangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdf
ReychellMandigma1
 
Paggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at Bunga
Paggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at BungaPaggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at Bunga
Paggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at Bunga
BeaDeLeon8
 
Sustainable dev't
Sustainable dev'tSustainable dev't
Sustainable dev't
Charm Sanugab
 
Filipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptx
Filipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptxFilipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptx
Filipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptx
LAWRENCEJEREMYBRIONE
 
Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)
Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)
Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)
NorfharhanaAbdulbaky
 
Filipino 6 dlp 12 ano ang iyong reaksyon
Filipino 6 dlp 12   ano ang iyong reaksyonFilipino 6 dlp 12   ano ang iyong reaksyon
Filipino 6 dlp 12 ano ang iyong reaksyon
Alice Failano
 
Sanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptx
Sanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptxSanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptx
Sanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptx
MarwinElleLimbaga
 
Grade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASE
Grade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASEGrade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASE
Grade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASE
R Borres
 
FILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptx
FILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptxFILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptx
FILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptx
IsmaelCuchapin2
 
Filipino-2-Lesson-6.pptx
Filipino-2-Lesson-6.pptxFilipino-2-Lesson-6.pptx
Filipino-2-Lesson-6.pptx
SherylLynnTantiado
 
SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2
SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2
SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2
LilyGauiran1
 
Hiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1only
Hiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1onlyHiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1only
Hiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1onlyCarlo Precioso
 
FILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTO
FILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTOFILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTO
FILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTO
VeniaGalasiAsuero
 
Presentation-final.pptx
Presentation-final.pptxPresentation-final.pptx
Presentation-final.pptx
JoselleTabuelog
 
presentation of alamat Filipino grade nine
presentation of alamat Filipino grade ninepresentation of alamat Filipino grade nine
presentation of alamat Filipino grade nine
JohannaDapuyenMacayb
 
Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1
Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1
Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1
Helen de la Cruz
 
Filipino 6 dlp 17 gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at hu
Filipino 6 dlp 17   gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at huFilipino 6 dlp 17   gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at hu
Filipino 6 dlp 17 gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at hu
Alice Failano
 
Science 3 - Animals in the Environment.pptx
Science 3 - Animals in the Environment.pptxScience 3 - Animals in the Environment.pptx
Science 3 - Animals in the Environment.pptx
CELESTEMENDOZA20
 
Q3W5Day 1-4 Filipino.pptx
Q3W5Day 1-4 Filipino.pptxQ3W5Day 1-4 Filipino.pptx
Q3W5Day 1-4 Filipino.pptx
JohnDavePeterLima
 

Similar to Filipno 6 dlp 16 pagbibigay ng sanhi at bunga (20)

pangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdf
pangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdfpangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdf
pangunahing-at-pantulong-na-kaisipan-worksheet-2.pdf
 
Paggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at Bunga
Paggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at BungaPaggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at Bunga
Paggawa ng Dayagrama ng Ugnayang Sanhi at Bunga
 
Sustainable dev't
Sustainable dev'tSustainable dev't
Sustainable dev't
 
Filipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptx
Filipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptxFilipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptx
Filipino-COTUgnayang-Sanhi-at-Bunga.pptx
 
Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)
Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)
Lesson Plan sa Filipino BSED (Sanhi at Bunga)
 
Filipino 6 dlp 12 ano ang iyong reaksyon
Filipino 6 dlp 12   ano ang iyong reaksyonFilipino 6 dlp 12   ano ang iyong reaksyon
Filipino 6 dlp 12 ano ang iyong reaksyon
 
Sanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptx
Sanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptxSanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptx
Sanhi at Bunga Demo teaching- Filipino 5.pptx
 
Grade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASE
Grade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASEGrade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASE
Grade 7 (Alternative) Filipino I - Learning Module for EASE
 
DLL_ESP 1_Q3_W2.docx
DLL_ESP 1_Q3_W2.docxDLL_ESP 1_Q3_W2.docx
DLL_ESP 1_Q3_W2.docx
 
FILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptx
FILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptxFILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptx
FILIPINO 6 2ND QUARTER WEK 6.pptx
 
Filipino-2-Lesson-6.pptx
Filipino-2-Lesson-6.pptxFilipino-2-Lesson-6.pptx
Filipino-2-Lesson-6.pptx
 
SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2
SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2
SECOND PERIODICAL EXAMINATON FOR QUARTER 2
 
Hiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1only
Hiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1onlyHiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1only
Hiligaynon mtb-mle gr-3-lminsidepagesq1only
 
FILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTO
FILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTOFILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTO
FILIPINO 6 WEEK 2 DAY 1 - PAGBIBIGAY NG BUOD SA TEKSTO
 
Presentation-final.pptx
Presentation-final.pptxPresentation-final.pptx
Presentation-final.pptx
 
presentation of alamat Filipino grade nine
presentation of alamat Filipino grade ninepresentation of alamat Filipino grade nine
presentation of alamat Filipino grade nine
 
Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1
Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1
Detalyadong Banghay aralin sa hekasi ii1
 
Filipino 6 dlp 17 gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at hu
Filipino 6 dlp 17   gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at huFilipino 6 dlp 17   gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at hu
Filipino 6 dlp 17 gamitin ang mga salitang pang-ugnay sa tambalan at hu
 
Science 3 - Animals in the Environment.pptx
Science 3 - Animals in the Environment.pptxScience 3 - Animals in the Environment.pptx
Science 3 - Animals in the Environment.pptx
 
Q3W5Day 1-4 Filipino.pptx
Q3W5Day 1-4 Filipino.pptxQ3W5Day 1-4 Filipino.pptx
Q3W5Day 1-4 Filipino.pptx
 

More from Alice Failano

Ang kuwento ni Felipe
Ang kuwento ni FelipeAng kuwento ni Felipe
Ang kuwento ni Felipe
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 20 pagsusuri ng pangungusap
Filipino 6 dlp 20   pagsusuri ng pangungusapFilipino 6 dlp 20   pagsusuri ng pangungusap
Filipino 6 dlp 20 pagsusuri ng pangungusap
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 19 paghinuha sa saloobing pandamdamin
Filipino 6 dlp 19   paghinuha sa saloobing pandamdaminFilipino 6 dlp 19   paghinuha sa saloobing pandamdamin
Filipino 6 dlp 19 paghinuha sa saloobing pandamdamin
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 21 mga katangian ng tauhan
Filipino 6 dlp 21   mga katangian ng tauhanFilipino 6 dlp 21   mga katangian ng tauhan
Filipino 6 dlp 21 mga katangian ng tauhan
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 18 maghinuha ka
Filipino 6 dlp 18   maghinuha kaFilipino 6 dlp 18   maghinuha ka
Filipino 6 dlp 18 maghinuha ka
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 15 kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayan
Filipino 6 dlp 15   kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayanFilipino 6 dlp 15   kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayan
Filipino 6 dlp 15 kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayan
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 14 naku! mga grapiko
Filipino 6 dlp 14   naku! mga grapikoFilipino 6 dlp 14   naku! mga grapiko
Filipino 6 dlp 14 naku! mga grapiko
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 13 mga pumapailalim na paksa
Filipino 6 dlp 13   mga pumapailalim na paksaFilipino 6 dlp 13   mga pumapailalim na paksa
Filipino 6 dlp 13 mga pumapailalim na paksa
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 11 pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuro
Filipino 6 dlp 11   pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuroFilipino 6 dlp 11   pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuro
Filipino 6 dlp 11 pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuro
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 7 pormularyong pampaaralan sagutin
Filipino 6 dlp 7   pormularyong pampaaralan sagutinFilipino 6 dlp 7   pormularyong pampaaralan sagutin
Filipino 6 dlp 7 pormularyong pampaaralan sagutin
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 9 detalye ng mga balita
Filipino 6 dlp 9   detalye ng mga balitaFilipino 6 dlp 9   detalye ng mga balita
Filipino 6 dlp 9 detalye ng mga balita
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 8 pagbibigay ng maaaring kalabasan
Filipino 6 dlp 8   pagbibigay ng maaaring kalabasanFilipino 6 dlp 8   pagbibigay ng maaaring kalabasan
Filipino 6 dlp 8 pagbibigay ng maaaring kalabasan
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 5 mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba ang
Filipino 6 dlp 5   mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba angFilipino 6 dlp 5   mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba ang
Filipino 6 dlp 5 mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba ang
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 6 Id at kard ng pang-aklatan sagutin
Filipino 6 dlp 6   Id at kard ng pang-aklatan sagutinFilipino 6 dlp 6   Id at kard ng pang-aklatan sagutin
Filipino 6 dlp 6 Id at kard ng pang-aklatan sagutin
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 3 halina't gumawa ng babala
Filipino 6 dlp 3   halina't gumawa ng babalaFilipino 6 dlp 3   halina't gumawa ng babala
Filipino 6 dlp 3 halina't gumawa ng babala
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 2 ano nga ba ang paksa o ideya
Filipino 6 dlp 2   ano nga ba ang paksa o ideyaFilipino 6 dlp 2   ano nga ba ang paksa o ideya
Filipino 6 dlp 2 ano nga ba ang paksa o ideya
Alice Failano
 
Filipino 6 dlp 1 pagsunod sa mga panuto
Filipino 6 dlp 1   pagsunod sa mga panutoFilipino 6 dlp 1   pagsunod sa mga panuto
Filipino 6 dlp 1 pagsunod sa mga panuto
Alice Failano
 
English 6-dlp-52-drawing-conclusions
English 6-dlp-52-drawing-conclusionsEnglish 6-dlp-52-drawing-conclusions
English 6-dlp-52-drawing-conclusions
Alice Failano
 
English 6-dlp-53-comparing-adverbs
English 6-dlp-53-comparing-adverbsEnglish 6-dlp-53-comparing-adverbs
English 6-dlp-53-comparing-adverbs
Alice Failano
 
English 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverb
English 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverbEnglish 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverb
English 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverb
Alice Failano
 

More from Alice Failano (20)

Ang kuwento ni Felipe
Ang kuwento ni FelipeAng kuwento ni Felipe
Ang kuwento ni Felipe
 
Filipino 6 dlp 20 pagsusuri ng pangungusap
Filipino 6 dlp 20   pagsusuri ng pangungusapFilipino 6 dlp 20   pagsusuri ng pangungusap
Filipino 6 dlp 20 pagsusuri ng pangungusap
 
Filipino 6 dlp 19 paghinuha sa saloobing pandamdamin
Filipino 6 dlp 19   paghinuha sa saloobing pandamdaminFilipino 6 dlp 19   paghinuha sa saloobing pandamdamin
Filipino 6 dlp 19 paghinuha sa saloobing pandamdamin
 
Filipino 6 dlp 21 mga katangian ng tauhan
Filipino 6 dlp 21   mga katangian ng tauhanFilipino 6 dlp 21   mga katangian ng tauhan
Filipino 6 dlp 21 mga katangian ng tauhan
 
Filipino 6 dlp 18 maghinuha ka
Filipino 6 dlp 18   maghinuha kaFilipino 6 dlp 18   maghinuha ka
Filipino 6 dlp 18 maghinuha ka
 
Filipino 6 dlp 15 kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayan
Filipino 6 dlp 15   kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayanFilipino 6 dlp 15   kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayan
Filipino 6 dlp 15 kilalanin ang mga pag-ugnay sa tambalan at hugnayan
 
Filipino 6 dlp 14 naku! mga grapiko
Filipino 6 dlp 14   naku! mga grapikoFilipino 6 dlp 14   naku! mga grapiko
Filipino 6 dlp 14 naku! mga grapiko
 
Filipino 6 dlp 13 mga pumapailalim na paksa
Filipino 6 dlp 13   mga pumapailalim na paksaFilipino 6 dlp 13   mga pumapailalim na paksa
Filipino 6 dlp 13 mga pumapailalim na paksa
 
Filipino 6 dlp 11 pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuro
Filipino 6 dlp 11   pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuroFilipino 6 dlp 11   pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuro
Filipino 6 dlp 11 pagsabi ng sarilig palagay o kuru-kuro
 
Filipino 6 dlp 7 pormularyong pampaaralan sagutin
Filipino 6 dlp 7   pormularyong pampaaralan sagutinFilipino 6 dlp 7   pormularyong pampaaralan sagutin
Filipino 6 dlp 7 pormularyong pampaaralan sagutin
 
Filipino 6 dlp 9 detalye ng mga balita
Filipino 6 dlp 9   detalye ng mga balitaFilipino 6 dlp 9   detalye ng mga balita
Filipino 6 dlp 9 detalye ng mga balita
 
Filipino 6 dlp 8 pagbibigay ng maaaring kalabasan
Filipino 6 dlp 8   pagbibigay ng maaaring kalabasanFilipino 6 dlp 8   pagbibigay ng maaaring kalabasan
Filipino 6 dlp 8 pagbibigay ng maaaring kalabasan
 
Filipino 6 dlp 5 mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba ang
Filipino 6 dlp 5   mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba angFilipino 6 dlp 5   mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba ang
Filipino 6 dlp 5 mga salitang magkatulad ang baybay ngunit magkaiba ang
 
Filipino 6 dlp 6 Id at kard ng pang-aklatan sagutin
Filipino 6 dlp 6   Id at kard ng pang-aklatan sagutinFilipino 6 dlp 6   Id at kard ng pang-aklatan sagutin
Filipino 6 dlp 6 Id at kard ng pang-aklatan sagutin
 
Filipino 6 dlp 3 halina't gumawa ng babala
Filipino 6 dlp 3   halina't gumawa ng babalaFilipino 6 dlp 3   halina't gumawa ng babala
Filipino 6 dlp 3 halina't gumawa ng babala
 
Filipino 6 dlp 2 ano nga ba ang paksa o ideya
Filipino 6 dlp 2   ano nga ba ang paksa o ideyaFilipino 6 dlp 2   ano nga ba ang paksa o ideya
Filipino 6 dlp 2 ano nga ba ang paksa o ideya
 
Filipino 6 dlp 1 pagsunod sa mga panuto
Filipino 6 dlp 1   pagsunod sa mga panutoFilipino 6 dlp 1   pagsunod sa mga panuto
Filipino 6 dlp 1 pagsunod sa mga panuto
 
English 6-dlp-52-drawing-conclusions
English 6-dlp-52-drawing-conclusionsEnglish 6-dlp-52-drawing-conclusions
English 6-dlp-52-drawing-conclusions
 
English 6-dlp-53-comparing-adverbs
English 6-dlp-53-comparing-adverbsEnglish 6-dlp-53-comparing-adverbs
English 6-dlp-53-comparing-adverbs
 
English 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverb
English 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverbEnglish 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverb
English 6-dlp-54-using-words-as-adjective adverb
 

Filipno 6 dlp 16 pagbibigay ng sanhi at bunga

  • 1. 169 Module 16 6666 Filipino Pagbibigay ng Sanhi at Bunga A DepEd-BEAM Distance Learning Program supported by the Australian Agency for International Development
  • 2. 170 Kumusta ka? Sana’y nasa mabuti kang kalagayan. Narito na naman ang isa pang aralin. Pagbutihan mo nang matuto ka nang lubos. Marami ka ng narinig o nabasang mga pangungusap na naglalahad ng tinatawag na sanhi at bunga. Subalit sa araling ito, ikaw mismo ang magbibigay ng sanhi at bunga dahil ito ang pag- aaralan mo sa modyul na ito. A. Basahin ang mga pangungusap. Isulat ang magiging bunga ng sumusunod na sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel. 1. Nagbubuga ng usok ang mga sasakyan. 2. Nagkalat ang basura sa mga kanal, estero at ilog. 3. Kailangan ang muling pagtatanim ng mga puno sa nakalbong kabundukan. B. Basahin ang mga pangungusap. Isulat ang sanhi ng sumusunod na mga sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel. 1. Bumagsak sa klase. 2. Sumakit ang tiyan. 3. Ipinagmamalaki si Romel ng kanyang mga magulang. Subukin Natin Sa Mag-aaral Mga Dapat Matutuhan
  • 3. 171 Tapos ka na? Kung oo ang sagot mo, iwasto ang iyong mga sagot. Tingnan sa Gabay sa Pagwawasto ang tamang kasagutan. Kung 5 o 6 ang nakuha mo, magaling ka! Magpatuloy ka na sa susunod na modyul. Kung 4 o mas mababa pa ang nakuha mo, huwag mag-alala. Para sa iyo ang modyul na ito, magpatuloy ka. May napapansin ka bang pagbabago sa ating kalikasan? Anu-ano ang mga pagbabagong ito? Nakabubuti ba o nakasasama ang mga ito? Sa palagay ninyo, nagagalit din ba ang kalikasan? Babasa ka ngayon ng kuwento ngunit bago ka babasa alamin mo muna ang kahulugan ng mga mahihirap na salitang mababasa mo sa kuwento. Talasalitaan: 1. pagdiriwang – selebrasyon; pagpipista 2. dukha – mahirap 3. tradisyon – kaugalian na pamana ng unang panahon Ngayon handa ka nang basahin ang kuwento tungkol sa ilog na nagagalit. Minsan, Nagalit ang Ilog Pag-aralan Natin
  • 4. 172 Tuwang-tuwa ang buong baryo. Nalalapit na naman ang pagdiriwang ng kanilang kapistahan. Tulad ng dati, tatlong araw na namang ipagdiriwang ang kaarawan ng kanilang patrong si Nuestra Señora Buenviaje. Gaya ng inaasahan, walang tigil na pagsasaya ang magaganap sa buong baryo sa tatlong araw ng pagdiriwang. Walang tigil ang handaan para sa lahat. Bawat tahanan, mayaman o dukha ay tiyak na may handa. “Walang saysay ang tatlong araw na pagdiriwang kung walang pagodang igagayak,” ang sabi ng Kapitan ng Barangay. “Naging tradisyon na sa ating baryo na ilibot ang patron,sakay ng bangkang napapalamutian ng iba’t ibang kulay ng mga ilaw at sari-saring dekorasyon tulad ng mga prutas at gulay na inani natin taun-taon,” dagdag pa ng Kapitan. “Ang ibig ninyong sabihin, Kapitan, muling magkakaroon ng prusisyon sa ilog?”ang tanong ng isang lalaking may maputi nang buhok. “Talaga namang iyan ang ginagawa natin taun-taon, di ba?” ang balik na tanong ng Kapitan.” Napakaraming biyaya ang ipinagkaloob sa atin ng ating patron sa taong ito. Higit sa tatlong doble ang inani nating palay kung ihahambing sa mga nakaraang taon. At higit na maraming isda tayong nahuli sa taong ito. Napakaamo ng dagat kaya’t ibig kong maging higit na maganda, masaya at makulay ang kapistahan natin sa taong ito,” paliwanag pa nito. “Ngunit, Kapitan, napakarumi ng ilog. Kailangan malinis muna natin ito. Tambakan na ng basura ang ilog natin,” ang malungkot na sabi ng isang dalaga. “Hayaan mo’t bukas na bukas din ay ipalilinis ko ang ilog. May tatlong araw pa bago dumating ang masayang araw na ating pinakahihintay. Ang ilog na lang ang problema makalawa,” ang sabi ng Kapitan. Lumipas ang isa, dalawa at tatlong araw. Hindi naipalinis ni Kapitan ang ilog. “Hindi ko naipalinis ang ilog dahil abala tayong lahat sa prusisyong gaganapin,” umpisang paliwanag ng Kapitan. “Hindi bale, pag daraan ang bangka, tiyak namang mahahawi ang mga dumi at sukal na naghambalang sa ilog.” Araw ng pistang baryo. Handang-handa na ang lahat sa prusisyong magaganap. Naroon na sa bangka ang patron. Kayganda na bangka! Ang liwanag nito at napakaraming dekorasyon may iba’t ibang kulay, hugis at sukat. Kayraming taong ibig sumakay sa bangka. Bata’t
  • 5. 173 Sagutin ang mga tanong. Isulat ang iyong mga sagot sa sagutang papel. 1. Sinong patron ang ipinagdiriwang sa pista ng baryo? 2. Ilang araw naghanda ang mga tagaroon? 3. Ano ang pinakatampok na bahagi ng pagdiriwang? 4. Bakit nagdiriwang ang mga tagabaryo sa kapistahan ng kanilang patron? 5. Ano ang pagoda? 6. Nakakapamiyesta ka na ba sa baryo? Ano ang napapansin mo sa bawat tahanan? 7. Ano ang naganap sa araw ng pista? Bakit nangyari iyon? 8. Sa iyong palagay, sino ang dapat sisihin sa trahedya? 9. Anong aral ang natutuhan mo sa kuwento? 10. Bilang mag-aaral, anu-ano ang magagawa mo para sa kalikasan? Nangatakot ang mga lulan ng Bangka. Ibig nilang makaalis. Ibig nilang tumalon. Ibig nilang lumundag sa ilog. Nagkagulo ang mga tao. Ang lahat ay nangatakot. Nangagsisigaw. May mga nagdarasal. Maraming umiiyak at nananaghoy. At…at…unti-unting lumulubog ang bangka, kasama ang di mabilang na mga sakay nito. Kinabukasan, laman ng pang-umagang pahayagan ang balitang may 205 sakay ng bangka ang namatay sa aksidenteng iyon. Mahigit pa ring 100 tao ang nawawala. Saka naisip ni Kapitan ang ilog. Ang maruming ilog na pinarumi
  • 6. 174 May mga pangyayari sa kuwentong may ugnayan. - Ano ang dahilan ng pagiging marumi ng ilog? Tinambakan ito ng mga basura ng tao. - Ano ang epekto ng hindi pakikinig ng mga tao nang hindi na sila pinasakay sa pagoda dahil punung-puno na ito? Lumubog ang pagoda. May pangyayaring maiuugnay sa isa pang pangyayari at maaaring ito ang sanhi o bunga. Pag-aralan mo ang dayagram ng ugnayang sanhi at bunga sa mga pangyayari sa itaas. Sanhi Bunga Maaaring ikaw naman ang magbibigay ng mga pangyayaring may ugnayang sanhi at bunga. Subukan mo. 1. Sanhi: Naging abalang-abala ang Kapitan. Bunga: ___________________________________ 2. Bunga: Marami ang namatay. Sanhi: ___________________________________ Tinambakan ng basura ng mga ito ang ilog. Naging marumi ang ilog. Hindi nakinig ang mga tao at sila ay sumakay sa pagoda kahit punung-puno na ito. Lumubog ang pagoda.
  • 7. 175 Ganito ba ang sagot mo? 1. Bunga: Hindi napalinisan ng Kapitan ang ilog. 2. Sanhi: Lumubog ang bangka. Kung katulad ng sa itaas ang sagot mo, tama ka. Kung hindi naman maaari mong iwasto ang iyong sagot. Batay sa mga halimbawa, ang sanhi ay ang dahilang pangyayari at ang bunga ay ang epektong pangyayari. Magpatuloy ka. Gawain 1 A. Ibigay ang sanhi ng sumusunod na kinalabasan. Isulat ang sagot sa sagutang papel. 1. Nagkasakit ng ulcer. 2. Iniwan ng mga kasamahan. 3. Mababang grado. B. Ibigay ang maaaring bunga ng mga nakalahad na sanhi o kaisipan. Isulat ang sagot sa sagutang papel. 1. Laging nagpupuyat sa gabi. 2. Mahilig sa kendi, inuming de-bote at ibang sitserya. 3. Nasiraan ng sasakyan sa daan. Gawin Natin
  • 8. 176 Tapos ka na? Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang nakuha mo? Kung 5 o 6 ang nakuha mo, magpatuloy ka na sa Mga Dagdag na Gawain. Kung hindi naman subukan mo munang sagutin ang Gawain I-A upang maunawaan mo ang araling ito. Gawain I – A Punan ang tsart. Bumuo ng sanhi o bunga ng sumusunod na kaisipan. Gawin ito sa sagutang papel. Sanhi Bunga 1. ________________________________ Hindi nakatapos ng pag-aaral. 2. Tumulong sa gawaing-bahay kung walang pasok. ______________________________ _____________________________ 3. Tinuturuan ang mga nakababatang kapatid sa kanilang aralin. ______________________________ ______________________________ 4. ___________________________________ Naging kilala sa kanilang lugar. 5. ___________________________________ Lumusog ang katawan. Tapos ka na? Kung oo, ang sagot mo, ihambing mo na ang iyong sagot sa tamang sagot na nasa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang iskor mo? Magpatuloy ka na sa Mga Dagdag na Gawain. Basahin ang kalagayan. Ibigay ang sanhi at bunga. Isulat ang sagot sa sagutang papel. Mga Dagdag na Gawain
  • 9. 177 1. Unti-unting naglalaho ang mga isda at iba pang lamang-dagat dahil sa polusyon dito. Sanhi: _________________________________________________ Bunga: _________________________________________________ 2. Laging napaglilipasan ng gutom si Miel kaya nagkasakit siya. Sanhi: _________________________________________________ Bunga: _________________________________________________ 3. Nakatulog nang mahimbing ang guardiya ng grocery store kaya napasok ito ng magnanakaw. Sanhi: _________________________________________________ Bunga: _________________________________________________ 4. Lumawak ang kaalaman ni Faye dahil sa pagbabasa niya ng sari- saring aklat. Sanhi: _________________________________________________ Bunga: _________________________________________________ 5. Dahil sa sagupaan ng mga sundalo at rebelde, nagsilikas ang mga tao. Sanhi: _________________________________________________ Bunga: _________________________________________________ Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang nakuha mo? Matapos mong sagutin ang mga gawain, maaari mo nang sagutin ang mga tanong sa ibaba. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel. Ano ang sanhi? Ano ang bunga?
  • 10. 178 Ang mga pangyayari ay may ugnayang sanhi at bunga. Ang sanhi ay ang pangyayaring nagsasaad ng dahilan at ang bunga ay ang kinalabasan o epekto. Punan ng angkop na sanhi at bunga ang mga kahon kaugnay ng sinundang detalye. Gawin ito sa saguting papel. Sariling Pagsusulit Tandaan Natin Sulyap sa Buhay Mag-aaral Mga Sanhi Mga Bunga Tamad na mag-aaral Nagkasakit sa baga Mahilig maglakwatsa Nakulong sa bilangguan
  • 11. 179 Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang nakuha mo? Kung 3 o 4 ang nakuha mo magaling ka! Magpatuloy ka na sa susunod na modyul. Kung 2 o 1 ang nakuha mo, sagutin mo muna ang Pagyamanin Natin. Basahin ang kalagayan. Ibigay ang sanhi at bunga. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel. 1. Nagsawalang bahala si Jay sa pagsusulit, lumagpak siya. Sanhi: __________________________________________________ Bunga: __________________________________________________ 2. Palaging nagtutulungan ang kasapi sa pamilya ni Mang Luis kaya nakaraos sila. Sanhi: __________________________________________________ Bunga: __________________________________________________ 3. Nasisiyahan ang mga magulang ni Joy sa kanya dahil mabuti siyang anak. Sanhi: __________________________________________________ Bunga: __________________________________________________ 4. Huwarang mag-aaral si JC kaya pinarangalan siya. Sanhi: __________________________________________________ Bunga: __________________________________________________ 5. Pinabayaan ni Rosel na pinaglaruan ng kanyang aso ang kanyang aklat, napunit ito. Sanhi: _________________________________________________ Bunga: _________________________________________________ Pagyamanin Natin
  • 12. 180 Ihambing ang iyong sagot sa Gabay sa Pagwawasto. Ilan ang nakuha mo? Ngayon, handa ka nang magpatuloy sa susunod na modyul. Binabati kita!
  • 13. 181 (Paalala: Kung hindi katulad ang iyong sagot sa nasa Gabay sa Pagwawasto sa Subukin Natin, Gawain I, Gawain I-A, maaari kung sumangguni sa iyong guro.) Subukin Natin A. 1. Nagkaroon ng polusyon sa hangin. 2. Madaling bumaha kung tag-ulan. 3. Muling magkaroon ng kagubatan. B. 1. Hindi nag-aral ng aralin. 2. Nalipasan ng gutom./Hindi natunawan. 3. Mabait siya. Gawain 1 A. 1. Palaging di kumakain sa hustong oras. 2. Hindi dumating sa hustong oras ng usapan. 3. Hndi nag-aral ng leksyon. B. 1. Laging nahuhuli sa pagpasok. 2. Nagkasakit. 3. Hindi nakarating sa wastong oras. Gawain 1 A 1. Naglakwatsa sa pag-aaral. 2. Nasiyahan ang mga magulang at kapatid. 3. Tumaas ang marka ng mga kapatid. 4. Nakagawa ng kabutihan sa kanilang lugar. 5. Kumain ng masustansiyang pagkain. Gawain 2 1. Sanhi: Polusyon Bunga: Naglalaho ang mga isda at iba pang lamang-dagat. 2. Sanhi: Napaglilipasan ng gutom si Miel. Bunga: Nagkasakit siya. 3. Sanhi: Nakatulog nang mahimbing ang guardiya. Bunga: Napasok ito ng magnanakaw. Gabay sa Pagwawasto
  • 14. 182 4. Sanhi: Pagbabasa ng sari-saring aklat. Bunga: Lumawak ang kaalaman. 5. Sanhi: Sagupaan ng mga sundalo at rebelde. Bunga: Nagsilikas ang mga tao. Sariling Pagsusulit Pagyamanin Natin 1. Sanhi: Nagsawalang bahala si Jay sa pagsusulit. Bunga: Lumagpak siya. 2. Sanhi: Palaging nagtulungan ang kasapi sa pamilya ni Mang Luis. Bunga: Nakakaraos sila. 3. Sanhi: Mabuti siyang anak. Bunga: Nasisiyahan ang mga magulang ni Joy. 4. Sanhi: Huwarang mag-aaral si JC. Bunga: Pinarangalan siya. 5. Sanhi: Pinabayaan ni Rosel na pinaglaruan ng kanyang aso ang kanyang aklat. Bunga: Napunit ito. Sulyap sa Buhay Mag-aaral Mga Sanhi Mga Bunga Tamad na mag-aaral Mababa ang grado Naninigarilyo Nagkasakit sa baga Mahilig maglakwatsa Hindi nakatapos ng pag- aaral. Nakagawa ng krimen Nakulong sa bilangguan