OBSTRÜKTİF UYKU APNESİ

  Obstrüktif Sleep Apne Sendromu
               (OSAS)
uyku
• Kişinin çevresel uyaranlara karşı reaktivşitesinin geçiçi olarak
  kaybolmasıdır.
• nREM ve REM periyotları (90 dak) ile devam eden bir siklusu var.
• nREM uykunun % 75-80 ini oluşturur.
• nREM gittikçe derinleşen 4 faza ayrılır.
• 1. Faz % 10-20 lik bir bölüm olup, uykuya geçiştir.
• 2. Faz gerçek uykudur. Uykunun %30-40 ını oluşturur. Faz 1 de
  görülen uyanmalar yoktur.
• Faz 3 ve 4 erişkin uykusunun % 10 unu sağlar.
• Uykudaki dinlenme bu derin uyku peryotlarının süresine bağlıdır.
• REM uykusu erişkinde %20-25 lik bir bölüm olup uykuya dalıştan 90
  dakika sonra görülür.
• Gece boyunca REM uyku süresi gittikçe uzar: REM in büyük bölümü
  uykunun 2. Yarısında oluşur.
uyku
• REM evresinde iskelet kaslarında paralizi
  gelişir.
• Üst hava yolunda kollabe olma riski artar.
• Uyanmaya neden olan vücut koruyucu
  uyarılara duyarlılık azalır. Uzun süreli
  apneler ve düşük oksijen satürasyonu bu
  evrede görülür.
• OSAS daha çok bu dönemde görülür
Uyku bozuklukları
• Yaklaşık 84 hastalık tablosu tanımlanmış.

• Basit horlama
• Üst hava yolları direnç sendromu
• OSAS

• Picwician sendromu
tanım
• Apne: solunumun 10 sn süreyle kesilmesi.
• Hipopne: hava akımının % 50 den fazla azalması.
• OUA: solunum eforu olmasına rağmen hava
  akımının olmaması.
• Santral uyku apnesi: solunum eforunun kaybı ile
  birlikte hava akımı olmaması.
• Mikst UA: santral başlayıp obstrüktif devam eden
  apnedir.
• 1 saatte oluşan apne sayısına “apne indeksi” denir.
• OSAS demek için apne indeksi 5 veya daha fazla
  olmalı.
tipleri
• Obstrüktif SA
• Santral SA
• Miks SA
epidemiyoloji
•   Toplumda % 4 olduğu tahmin ediliyor.
•   Kadınlarda %2, erkeklerde % 5-10.
•   Hastaların 2/3 ü şişmandır.
•   Yaşla birlikte sıklık artar.
•   E; %53, K; %38 i ara sıra
•   E; %31, K; %19 u alışkanlık olarak horlar.
•   Horlama alışkanlığı olanların % 35-60 ında
    muhtemel OSAS vardır.
Fizyopatoloji
• Faringeal kasların tonüsü
• İnspirasyonda oluşan negatif basınç
• Hava yolları anatomisi
  –   Tonsiller hipertrofi
  –   Yumuşak damak genişliği
  –   Büyük uvula
  –   Dil kökü hipertrofisi
  –   Faringeal mukoza darlığı
Fizyopatoloji
• CO2 basıncı artar
• O2 basıncı düşer (60 sn süren apnelerde %
  35-50)
• Pulmoner kan basıncı artar.
• Bradikardi oluşur. 30/dak
• Uyanınca taşikardi oluşur.
• Kardiak arrest, MI riski. indeks 20 ve üzeri
Predispozan faktörler
•   Kilo
•   Erkeklerde 8 kat fazla
•   40 yaş üzeri
•   Boyun yapısı
•   Adeno-tonsiller hipertrofi
•   Büyük uvula
•   Kranio-fasial anomaliler
•   Alkol ve sedatif ilaçlar
•   Nazal tampon
Klinik

• Gündüz belirtileri
  –   Gündüz uyuklamaları
  –   Konsantrasyon bozukluğu
  –   Sabah baş ağrıları (%20)
  –   Unutkanlık, hafıza kusurları
  –   Uykudan yorgun kalkma
klinik
• Gece belirtileri
  –   Horlama
  –   Ağız - boğaz kuruluğu
  –   Nokturnal poliüri
  –   Gece terlemesi
  –   Kabus görme, anormal hareketler
  –   Uykuya dalma ve sürdürmede zorluk
Klinik

• Apne indeksine göre
  – 5-15 hafif
  – 15-30 orta
  – 30 üzeri ağır OSAS
tanı
• Üst hava yolunun değerlendirilmesi
   – Sefalometri
   – BT-MR
• Uyku çalışmaları
• Polisomnografi
   –   EEG
   –   EOG
   –   EMG
   –   EKG
   –   Abdominal ve torakal solunum hareketleri
Çocuk-yetişkin
• Horlama sürekli      •   Horlama apneli
• Ağız solunumu        •   Belirgin değil
  belirgin             •   Şişmanlık önemli
• Şişmanlık belirsiz   •   Gündüz uyuklama
• Okul başarısı        •   Trakeotomi ve CPAP
• Adenotonsillektomi
tedavi
• Medikal tedavi
  – Öneriler
  – Hastalıkların tedavisi
  – İlaç tedavisi (protiptilin) tonüsü artırıyor.
  – Nazal dekonjestanlar.
  – nCPAP*
  – Protezler
  Cerrahi tedavi
    trakeotomi*
    UPPP
  Çocuklarda adenotonsillektomi*

uyku-apnesi (fazlası için www.tipfakultesi.org )

  • 1.
    OBSTRÜKTİF UYKU APNESİ Obstrüktif Sleep Apne Sendromu (OSAS)
  • 2.
    uyku • Kişinin çevreseluyaranlara karşı reaktivşitesinin geçiçi olarak kaybolmasıdır. • nREM ve REM periyotları (90 dak) ile devam eden bir siklusu var. • nREM uykunun % 75-80 ini oluşturur. • nREM gittikçe derinleşen 4 faza ayrılır. • 1. Faz % 10-20 lik bir bölüm olup, uykuya geçiştir. • 2. Faz gerçek uykudur. Uykunun %30-40 ını oluşturur. Faz 1 de görülen uyanmalar yoktur. • Faz 3 ve 4 erişkin uykusunun % 10 unu sağlar. • Uykudaki dinlenme bu derin uyku peryotlarının süresine bağlıdır. • REM uykusu erişkinde %20-25 lik bir bölüm olup uykuya dalıştan 90 dakika sonra görülür. • Gece boyunca REM uyku süresi gittikçe uzar: REM in büyük bölümü uykunun 2. Yarısında oluşur.
  • 3.
    uyku • REM evresindeiskelet kaslarında paralizi gelişir. • Üst hava yolunda kollabe olma riski artar. • Uyanmaya neden olan vücut koruyucu uyarılara duyarlılık azalır. Uzun süreli apneler ve düşük oksijen satürasyonu bu evrede görülür. • OSAS daha çok bu dönemde görülür
  • 4.
    Uyku bozuklukları • Yaklaşık84 hastalık tablosu tanımlanmış. • Basit horlama • Üst hava yolları direnç sendromu • OSAS • Picwician sendromu
  • 5.
    tanım • Apne: solunumun10 sn süreyle kesilmesi. • Hipopne: hava akımının % 50 den fazla azalması. • OUA: solunum eforu olmasına rağmen hava akımının olmaması. • Santral uyku apnesi: solunum eforunun kaybı ile birlikte hava akımı olmaması. • Mikst UA: santral başlayıp obstrüktif devam eden apnedir. • 1 saatte oluşan apne sayısına “apne indeksi” denir. • OSAS demek için apne indeksi 5 veya daha fazla olmalı.
  • 6.
    tipleri • Obstrüktif SA •Santral SA • Miks SA
  • 7.
    epidemiyoloji • Toplumda % 4 olduğu tahmin ediliyor. • Kadınlarda %2, erkeklerde % 5-10. • Hastaların 2/3 ü şişmandır. • Yaşla birlikte sıklık artar. • E; %53, K; %38 i ara sıra • E; %31, K; %19 u alışkanlık olarak horlar. • Horlama alışkanlığı olanların % 35-60 ında muhtemel OSAS vardır.
  • 8.
    Fizyopatoloji • Faringeal kaslarıntonüsü • İnspirasyonda oluşan negatif basınç • Hava yolları anatomisi – Tonsiller hipertrofi – Yumuşak damak genişliği – Büyük uvula – Dil kökü hipertrofisi – Faringeal mukoza darlığı
  • 9.
    Fizyopatoloji • CO2 basıncıartar • O2 basıncı düşer (60 sn süren apnelerde % 35-50) • Pulmoner kan basıncı artar. • Bradikardi oluşur. 30/dak • Uyanınca taşikardi oluşur. • Kardiak arrest, MI riski. indeks 20 ve üzeri
  • 10.
    Predispozan faktörler • Kilo • Erkeklerde 8 kat fazla • 40 yaş üzeri • Boyun yapısı • Adeno-tonsiller hipertrofi • Büyük uvula • Kranio-fasial anomaliler • Alkol ve sedatif ilaçlar • Nazal tampon
  • 11.
    Klinik • Gündüz belirtileri – Gündüz uyuklamaları – Konsantrasyon bozukluğu – Sabah baş ağrıları (%20) – Unutkanlık, hafıza kusurları – Uykudan yorgun kalkma
  • 12.
    klinik • Gece belirtileri – Horlama – Ağız - boğaz kuruluğu – Nokturnal poliüri – Gece terlemesi – Kabus görme, anormal hareketler – Uykuya dalma ve sürdürmede zorluk
  • 13.
    Klinik • Apne indeksinegöre – 5-15 hafif – 15-30 orta – 30 üzeri ağır OSAS
  • 14.
    tanı • Üst havayolunun değerlendirilmesi – Sefalometri – BT-MR • Uyku çalışmaları • Polisomnografi – EEG – EOG – EMG – EKG – Abdominal ve torakal solunum hareketleri
  • 15.
    Çocuk-yetişkin • Horlama sürekli • Horlama apneli • Ağız solunumu • Belirgin değil belirgin • Şişmanlık önemli • Şişmanlık belirsiz • Gündüz uyuklama • Okul başarısı • Trakeotomi ve CPAP • Adenotonsillektomi
  • 16.
    tedavi • Medikal tedavi – Öneriler – Hastalıkların tedavisi – İlaç tedavisi (protiptilin) tonüsü artırıyor. – Nazal dekonjestanlar. – nCPAP* – Protezler Cerrahi tedavi trakeotomi* UPPP Çocuklarda adenotonsillektomi*