SlideShare a Scribd company logo
LLOJET E ENERGJISE
DHE BURIMET E SAJ
Punoi:
Mimoza Domi
 Të kuptojmë konceptin
energji
 Të analizojme llojet dhe
burimet e saj
 Të shpjegojmë zbatimet
ne jetën e përditshme dhe
teknikë
OBJEKTIVAT
 C’ËSHTË ENERGJIA ?
 LLOJET E ENERGJISË
 METODAT E PËRFITIMIT TË
ENERGJISË
 SHNDËRRIMI I ENERGJISË
 TERMODINAMIKA
 BURIMET E ENERGJISË
 MBROJTJA E MJEDISIT
 ENERGJIA NË JETËN E
PËRDITSHME
 PËRFUNDIME
PËRMBAJTJA E
PROJEKTIT
 Energjia (fjala vete rrjedh nga greqishtja
energos që do të thotë “në punë”) në fizikë,
është aftësia e ndërveprimit të një sistemi me
një tjetër. Energjia ka të bëjë edhe me fuqinë e
kërkuar për të lëvizur apo zhvendosur
një peshë në një largësi të caktuar. Sa më e
rëndë të jetë pesha ose sa më e gjatë largësia,
aq më shumë energji nevojitet. Ka shumë lloje
energjish: energji kimike nga fosilet
djegëse, energji elektrike nga shfrytëzimi i
fuqisë se ujit, energji diellore, energjia e
erës, energji termale, dhe energji
bërthamore nga ndarja e atomit. Njësia e
energjisë është xhauli me shenjë "J", për nder
të Xhejms Xhaulit.
Ç’ËSHTË ENERGJIA ?
LLOJET E ENERGJISË
 Energjinë përreth nesh e gjejmë në forma të
ndryshme. Ndër format më të përhapura janë :
1. Energjika bërthamore (nga ndarja e atomit)
2. Energjia kinetike
3. Energjia potenciale
4. Energjia kimike
5. Energjia elektrike
6. Energjia termike
7. Energjia diellore
 Energjia kinetike është aftësia e trupave
që të kryejnë punë për shkak se kanë një
shpejtësi të caktuar. Për ta llogaritur
energjinë kinetike të trupit me masën , i cili
lëviz me shpejtësi , bëhet llogaritja e punës,
e cila nevojitet që forca ta nxitojë trupin në
ndonjë rrugë nga gjendja e qetësisë deri në
gjendjen me shpejtësi . Pra, madhësia e
energjisë kinetike është e barabartë me
punën e cila është kryer në mënyrë që trupi
ta ketë fituar shpejtësinë . energjia kinetike
do të jetë:
ENERGJIA KINETIKE
 Në qoftë se trupi kryen punë negative
atëherë energjia kinetike e tij zvogëlohet .
 Në qoftë se mbi trup kryhet puna
pozitive, atëherë energjia kinetike e tij
zmadhohet .
 Në rast se puna është e barabartë me
zero , atëherë energjia e trupit mbetet
konstante.
 Përveç energjisë kinetike, të cilën e shkakton lëvizja,
trupi mund ta ketë edhe energjinë potenciale, e
cila është pasojë e pozitës së tij ndaj trupave të tjerë
apo pasojë e konfiguracionit të trupit, përkatësisht e
sistemit të trupit. Trupat kanë energji potenciale për
shkak të veprimit reciprok të tyre. Ashtu trupi
me masën , i ngritur në lartësinë mbi sipërfaqen e
Tokës, ka një energji potenciale të caktuar dhe është i
aftë, që duke zbritur nga ajo lartësi, të kryejë një punë
të caktuar. Ngjashëm, susta elastike ka energji
potenciale dhe, duke u kthyer në pozitën ekuilibruese,
mund të kryejë punë. Varësisht nga forca e cila vepron
në trup, dallohen këto lloj energjish potenciale:
të gravitetit, elastike, elektrostatike dhe magnetike.
ENERGJIA POTENCIALE
ENERGJIA POTENCIALE
E GRAVITETIT
ENERGJIA POTENCIALE
E SUSTËS ELASTIKE
 Që të llogariteet
energjia potenciale e
trupit në fushën e
gravitetit në
sipërfaqen e Tokës,
supozohet se grimca
me masën zhvendoset
në fushën e gravitetit
të Tokës. Puna e
forcave të rëndimit
është e barabartë me
ndryshimin e dy
funksionese të pozitës.
Funksioni quhet
energjia potenciale e
gravitetit të trupit në
lartësinë h:
 Që të deformohet
ndonjë trup, për
shembull susta apo
shkopi, nevojitet që në
të të veprohet me një
forcë, përkatësisht të
kryhet një punë . Trupi i
deformuar do të
përftojë një energji
potenciale në llogari të
punës . Supozojmë se
trupi në formë të
shkopit zgjatet për
shkak të veprimit të
forcës, e cila rritet nga
vlera zero deri në
njëfarë vlere . Puna e
kryer është e barabartë
me sipërfaqen e
trekëndëshit:
 Energjia bërthamore është energji e fituar me metodat e
fusionit të kontrolluar në ndërtesa qendrore të Centrale
Bërthamore. Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë furnizuesit më të
mëdhenj të energjisë bërthamore për qëllime komerciale. SHBA-ja
ka më shumë se 100 centrale të liçensuara bërthamore dhe në vitin
2006, këto centrale gjeneronin rreth 20% të prodhimit energjitik në
vend, duke përmbushur 9% të nevojave të vendit me energji. Franca
ka më shumë se 50 centrale bërthamore që sigurojnë 79% të
prodhimit energjitik. Franca është eksportuese e konsiderueshme e
energjisë elektrike në vendet të tjera. Kina ka 11 reaktorë
bërthamorë, por nevojat në vend janë kaq të mëdha, sa kjo
infrastrukturë në vitin 2005 përmbushte vetëm 1% të nevojave të
vendit për energji. Gjendje e ngjajshme ndodhet edhe
në Indi. Rusia hapi uzinën e parë bërthamore në vitin 1954.
Zgjerimi i industrisë u ngadalësua pas katastrofës së Çernobilit. Më
2005, reaktorët bërthamorë prodhonin rreth 6% të energjisë që
konsumohej. Rusia energjinë bërthamore e shehë si një mundësi
ENERGJIA
BERTHAMORE
 Energjia termike: Energjia e brendshme e
sistemit, e barabartë me shumën e energjive
kinetike dhe potenciale të grimcave të
sistemit.Ajo mund të prodhohet nga fërkimi
dhe sjell ndryshim të temperaturës së sistemit.
 Energjia kimike : shuma e energjive
të plota te grimcave perberese të
molekulave. Energjia kimike e
karburanteve dhe e ushqimeve janë
format e energjise kimike te depozituara.
 Energjia elektrike është energjia e
fituar nga rryma e ngarkesës elektrike
nëpër një përçues elektrik.
 Shfrytëzimi i energjisë bëhet më i dobishëm duke i
shfrytëzuar teknologjinë e re. Në kohën e fundit vazhdojnë
hulumtimin e metodave të reja për shfrytëzimin e burimeve alternative
të energjisë. Me termin burimi alternativ i energjisë nënkuptohen
energjia e cila nuk përfitohet nga lëdet e djegshme fosilore.
Vazhdimsia e hulumtimeve për metodat e përfitimit të energjisë nga
burimet e tjera, p.sh :
 Nga energjia potenciale e ujit, duket e akumuluar ujin nga lumenjtë,
ndërtohet hidrocentrale për prodhimin e energjisë elektrike. Energjia
potenciale e ujit i vë në përdorim turbina, pra kjo energji shëndrrohet
në energji mekanike. Turbina vë në lëvizje gjeneratorët të cilët
energjinë mekanike e shëndrrojnë në energji elektrike.
 Nga energjia solare(e diellit) mund të shfrytëzohet ngrohja e banesave,
për centrale elektrike etj.
 Energjia e erës shëndrrohet në energji mekanike, elektrike etj.
 Kohëve të fundit, një burim alternativ i energjisë është Hidrogjeni.
Gjatë djegies së hidrogjenit në prani të oksigjenit lirohet një energji me
sasi të madhe.
METODAT E PERFITIMIT
TE ENERGJISE
 Dy format e shndërrimit të energjisë
janë puna dhe nxehtësia.
 Puna A vlerëson shndërrimin e
energjisë makroskopike të një
sistemi në energjimakroskopike të
një sistemi tjetër dhe anasjelltas.
 Nxehtësia Q vlerëson shndërrimin
e energjisë makroskopike po në
energji mikrskopike ,sikurse rasti i
shkëmbimit të energjisë termike
midis dy trupave me temperatura të
ndryshme në kontakt termik.
SHNDËRRIMI I
ENERGJISË
Ligji i parë i Termodinamikës është:
Nxehtësia që merr një sistem
shndërrohet në energji të brendshme të
sistemit dhe në punë që sistemi kryen
ndaj trupave jashtë tij :
Q = (U2 –U1)+ A
TERMODINAMIKA
Burimet e energjisë
i kemi tre llojesh
Të ripërtërishme
Të paripërtërishme
Alternativë
BURIMET E
ENERGJISË
 Burimet e ripërtërishme të energjisë janë
burime jo-fosile të energjisë të tilla si:
1. Energjia e erës
2. Energjia diellore
3. Hidro-energjia
4. Energjia e biomasës
5. Energjia gjeotermike
6. Energjia e valëve të detit
7. Energjia nga baticat dhe zbaticat
8. Gazi nga mbeturinat
BURIMET E
RIPËRTËRISHME
 Pjesa më e madhe e energjisë
së ripërtërishme vjen
drejpërdrejt ose tërthorazi
nga dielli. Rrezet e diellit, ose
energjia diellore, mund të
përdoret direkt për ngrohje
dhe ndricim të shtëpive dhe
ndërtesave të tjera, për
prodhimin e energjisë
elektrike, për ngrohje të ujit,
ftohje dhe shumë përdorime
të tjera komerciale dhe
industriale.
ENERGJIA DIELLORE
 Nxehtësia e
diellit gjithashtu
shkakton erëra,
energjia e së
cilës kapet nga
turbina të erës.
Pastaj nxehtëis
e erës dhe e
diellit
shkaktojnë
avullimit e ujit.
 Kur uji i avulluar kthehet
në shi ose dëborë dhe
rrjedh teposhtë nëpër
lumenj energjia e tij
mund të përdoret në
hidrocentralet. Hidro-
energjia ose energjia e
ujit është energji që
prodhohet nga fuqia e
ujit. Uji në rënie që rrjedh
nëpër turbinë, në
gjenerator kthehet në
energji elektrike. Kjo
quhet hidro-energji.
 Së bashku me shiun dhe
borën, rrezet e diellit
bëjnë që bimët të rriten.
Lënda organike që
përbën ato bimë njihet si
biomasa. Biomasa mund
të përdoret për ngrohje,
për të prodhuar energji
elektrike, karburante
për transport ose
kimikate. Përdorimi i
biomasës për cilindo nga
këto qëllime quhet
energji e biomasës.
 Jo të gjitha burimet e
ripërtërishme të
energjisë vijnë nga
dielli. Energjia gjeo-
termike e kap
nxehtësinë e
brendshme të Tokës për
një shumëllojshmëri
përdorimesh, përfshirë
prodhimin e energjisë
elektrike, si dhe
ngrohjen dhe ftohjen e
hapësirave
 Energjia e valëve të
oqeanit vjen nga tërheqja
e gravitacionit të hënës
dhe diellit ndaj tokës.
Oqeani absorbon
energjinë diellore, nga
energjia e akumuluar
mund të përfitohet
energji termike dhe
energji mekanike nga
baticat dhe valët
Burimet e ripërtëritshme:
Energjia diellore
Uji
Era
Burimet gjeo-termale
Biomasa etj
Mbrojtja e mjedisit
Ulja e nivelit të
përdorimit të lëndëve
djegëse fosile
Ulja e nivelit të
emetimeve të gazeve
Rritja e shfrytëzimit të
burimeve të
ripërtëritshme të energjisë
Ulja e nivelit të
CO2
Ulja e nivelit të
gazeve serë
Ulja e nivelit të
mbeturinave dhe
riciklimi
Lëndët djegëse fosile:
Thëngjilli
Nafta
Gazi natyror
Lëndët djegëse nukleare
Emetimi i gazrave serë:
Ndryshimet klimatike
Degradimi i mjedisit
Energjia gjen
zbatim në fusha të
ndryshme të jetës
së përditshme duke
u bërë një faktor
shumë i
rëndësishëm i
zhvillimeve të
mëtejshme të
njeriut.
 Energjinë e gjejmë në biologji , ku
dimë shume mire se cdo sistem
natyror apo dhe vete organizmat e
gjalle zotëron energji të cilët në sajë
të kësaj energjie që e fitojnë nga lëndë
të ndryshme kimike , janë të aftë të
lëvizin apo veprojnë.
 Në gjeologji , veprimtaria e
shumë elementeve të natyrës si
tërmetet , ortekët , lëvizjet e erës
etj mund të shpjegohen
nëpërmjet konceptit të energjisë
dhe transformimit të saj.
Falë termodinamikës njeriu tashmë
ka frigoriferin në shtëpinë e tij i
cili e ka bërë më efikase ruajtjen
e burimeve ushqimore.
Falë termodinamikes njeriu njohu
shkëmbimin termik me të cilin
tashmë mbrohet nga i ftohti. Me pak
fjalë me anë të termodinamikës ,
njeriu jeton sot komod dhe
mbizotëron mbi gjallesat e tjera të
natyrës , të paktën për gjysmën e
periudhës së ekzistencës së tij.
 Energjia është aftësia e ndërveprimit të
një sistemi me një tjetër
 Ka shumë lloje energjish: energji kimike nga
fosilet djegëse, energji elektrike nga
shfrytëzimi i fuqisë se ujit, energji
diellore, energjia e erës, energji termale,
dhe energji bërthamore nga ndarja e atomit.
 Ajo shfaqet në forma të ndryshme dhe e
vecanta e saj është se energjia as nuk krijohet
e as nuk shkatërrohet. Ajo thjesht shndërrohet
nga njëra formë në tjetrën
PERFUNDIMET
Shfrytëzimi i energjisë bëhet më i
dobishëm duke i
shfrytëzuar teknologjinë e re.
Dy format e shndërrimit të energjisë
janë puna dhe nxehtësia.
Burimet e energjisë i kemi tre llojesh:
të ripërtërishme ,të paripërtërishme,
Alternativë
Energjia gjen zbatim në fusha të
ndryshme të jetës së përditshme duke
u bërë një faktor shumë i rëndësishëm i
zhvillimeve të mëtejshme të njeriut.

More Related Content

What's hot

Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshme
An An
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
Kristjana Llolli
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Xheni Marku
 
Fiskultur
FiskulturFiskultur
Fiskultur
EGLI TAFA
 
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Joana Eltjona Ymeraj
 
Historia e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesHistoria e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikes
Xhuliana Haxhiu
 
energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise
ornela rama
 
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeNdikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Sa Ide
 
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat ShqipetareTrashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Ke Keiss
 
matematika projekt
matematika projektmatematika projekt
matematika projekt
Facebook
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
Maja
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humbur
FialdoMema
 
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiLojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Alimerko Brunilda
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
Daniela Ela
 
Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperise
melissa cani
 
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshmeZbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Erhan Luma
 
Projekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiProjekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - Elektriciteti
Marinela Abedini
 

What's hot (20)

Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshme
 
Energjia llojet
Energjia llojetEnergjia llojet
Energjia llojet
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Fiskultur
FiskulturFiskultur
Fiskultur
 
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
 
Historia e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesHistoria e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikes
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise
 
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeNdikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
 
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat ShqipetareTrashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
 
matematika projekt
matematika projektmatematika projekt
matematika projekt
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humbur
 
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiLojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
 
Projekt ne fizike
Projekt ne fizikeProjekt ne fizike
Projekt ne fizike
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperise
 
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshmeZbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
 
Projekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiProjekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - Elektriciteti
 

Similar to energjia

Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Marjo Xhani
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
QlirimDubova
 
Energjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeEnergjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshme
Leonard Proko
 
Energjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptx
Energjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptxEnergjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptx
Energjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptx
fixbios2016
 
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Klea Medini
 
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmesProjekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Iris Sakej
 
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEnergjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Eneo Petoku
 
Energjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona Ndrecaj
Energjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona NdrecajEnergjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona Ndrecaj
Energjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona Ndrecaj
QAKP 'Gjon Nikollë Kazazi'-Gjakovë
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Anja Cami
 
Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.
Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.
Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.
Armando Selvija
 
Teknologji XII
Teknologji XIITeknologji XII
Teknologji XII
Denis Lezo
 
Projekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika BerthamoreProjekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika Berthamore
Denis Lezo
 

Similar to energjia (14)

Energjia
EnergjiaEnergjia
Energjia
 
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
 
Niko
Niko Niko
Niko
 
Energjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeEnergjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshme
 
Energjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptx
Energjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptxEnergjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptx
Energjia e rinovueshme dhe Burimet e Energjisë .pptx
 
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
 
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmesProjekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
 
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEnergjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisit
 
Energjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona Ndrecaj
Energjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona NdrecajEnergjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona Ndrecaj
Energjia mekanike kinetike dhe potenciale-Jona Ndrecaj
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
 
Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.
Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.
Energjia dhe llojet e saj alternative. Energjia berthamore.
 
Teknologji XII
Teknologji XIITeknologji XII
Teknologji XII
 
Projekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika BerthamoreProjekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika Berthamore
 

energjia

  • 1. LLOJET E ENERGJISE DHE BURIMET E SAJ Punoi: Mimoza Domi
  • 2.  Të kuptojmë konceptin energji  Të analizojme llojet dhe burimet e saj  Të shpjegojmë zbatimet ne jetën e përditshme dhe teknikë OBJEKTIVAT
  • 3.  C’ËSHTË ENERGJIA ?  LLOJET E ENERGJISË  METODAT E PËRFITIMIT TË ENERGJISË  SHNDËRRIMI I ENERGJISË  TERMODINAMIKA  BURIMET E ENERGJISË  MBROJTJA E MJEDISIT  ENERGJIA NË JETËN E PËRDITSHME  PËRFUNDIME PËRMBAJTJA E PROJEKTIT
  • 4.  Energjia (fjala vete rrjedh nga greqishtja energos që do të thotë “në punë”) në fizikë, është aftësia e ndërveprimit të një sistemi me një tjetër. Energjia ka të bëjë edhe me fuqinë e kërkuar për të lëvizur apo zhvendosur një peshë në një largësi të caktuar. Sa më e rëndë të jetë pesha ose sa më e gjatë largësia, aq më shumë energji nevojitet. Ka shumë lloje energjish: energji kimike nga fosilet djegëse, energji elektrike nga shfrytëzimi i fuqisë se ujit, energji diellore, energjia e erës, energji termale, dhe energji bërthamore nga ndarja e atomit. Njësia e energjisë është xhauli me shenjë "J", për nder të Xhejms Xhaulit. Ç’ËSHTË ENERGJIA ?
  • 5. LLOJET E ENERGJISË  Energjinë përreth nesh e gjejmë në forma të ndryshme. Ndër format më të përhapura janë : 1. Energjika bërthamore (nga ndarja e atomit) 2. Energjia kinetike 3. Energjia potenciale 4. Energjia kimike 5. Energjia elektrike 6. Energjia termike 7. Energjia diellore
  • 6.  Energjia kinetike është aftësia e trupave që të kryejnë punë për shkak se kanë një shpejtësi të caktuar. Për ta llogaritur energjinë kinetike të trupit me masën , i cili lëviz me shpejtësi , bëhet llogaritja e punës, e cila nevojitet që forca ta nxitojë trupin në ndonjë rrugë nga gjendja e qetësisë deri në gjendjen me shpejtësi . Pra, madhësia e energjisë kinetike është e barabartë me punën e cila është kryer në mënyrë që trupi ta ketë fituar shpejtësinë . energjia kinetike do të jetë: ENERGJIA KINETIKE
  • 7.  Në qoftë se trupi kryen punë negative atëherë energjia kinetike e tij zvogëlohet .  Në qoftë se mbi trup kryhet puna pozitive, atëherë energjia kinetike e tij zmadhohet .  Në rast se puna është e barabartë me zero , atëherë energjia e trupit mbetet konstante.
  • 8.  Përveç energjisë kinetike, të cilën e shkakton lëvizja, trupi mund ta ketë edhe energjinë potenciale, e cila është pasojë e pozitës së tij ndaj trupave të tjerë apo pasojë e konfiguracionit të trupit, përkatësisht e sistemit të trupit. Trupat kanë energji potenciale për shkak të veprimit reciprok të tyre. Ashtu trupi me masën , i ngritur në lartësinë mbi sipërfaqen e Tokës, ka një energji potenciale të caktuar dhe është i aftë, që duke zbritur nga ajo lartësi, të kryejë një punë të caktuar. Ngjashëm, susta elastike ka energji potenciale dhe, duke u kthyer në pozitën ekuilibruese, mund të kryejë punë. Varësisht nga forca e cila vepron në trup, dallohen këto lloj energjish potenciale: të gravitetit, elastike, elektrostatike dhe magnetike. ENERGJIA POTENCIALE
  • 9. ENERGJIA POTENCIALE E GRAVITETIT ENERGJIA POTENCIALE E SUSTËS ELASTIKE  Që të llogariteet energjia potenciale e trupit në fushën e gravitetit në sipërfaqen e Tokës, supozohet se grimca me masën zhvendoset në fushën e gravitetit të Tokës. Puna e forcave të rëndimit është e barabartë me ndryshimin e dy funksionese të pozitës. Funksioni quhet energjia potenciale e gravitetit të trupit në lartësinë h:  Që të deformohet ndonjë trup, për shembull susta apo shkopi, nevojitet që në të të veprohet me një forcë, përkatësisht të kryhet një punë . Trupi i deformuar do të përftojë një energji potenciale në llogari të punës . Supozojmë se trupi në formë të shkopit zgjatet për shkak të veprimit të forcës, e cila rritet nga vlera zero deri në njëfarë vlere . Puna e kryer është e barabartë me sipërfaqen e trekëndëshit:
  • 10.  Energjia bërthamore është energji e fituar me metodat e fusionit të kontrolluar në ndërtesa qendrore të Centrale Bërthamore. Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë furnizuesit më të mëdhenj të energjisë bërthamore për qëllime komerciale. SHBA-ja ka më shumë se 100 centrale të liçensuara bërthamore dhe në vitin 2006, këto centrale gjeneronin rreth 20% të prodhimit energjitik në vend, duke përmbushur 9% të nevojave të vendit me energji. Franca ka më shumë se 50 centrale bërthamore që sigurojnë 79% të prodhimit energjitik. Franca është eksportuese e konsiderueshme e energjisë elektrike në vendet të tjera. Kina ka 11 reaktorë bërthamorë, por nevojat në vend janë kaq të mëdha, sa kjo infrastrukturë në vitin 2005 përmbushte vetëm 1% të nevojave të vendit për energji. Gjendje e ngjajshme ndodhet edhe në Indi. Rusia hapi uzinën e parë bërthamore në vitin 1954. Zgjerimi i industrisë u ngadalësua pas katastrofës së Çernobilit. Më 2005, reaktorët bërthamorë prodhonin rreth 6% të energjisë që konsumohej. Rusia energjinë bërthamore e shehë si një mundësi ENERGJIA BERTHAMORE
  • 11.  Energjia termike: Energjia e brendshme e sistemit, e barabartë me shumën e energjive kinetike dhe potenciale të grimcave të sistemit.Ajo mund të prodhohet nga fërkimi dhe sjell ndryshim të temperaturës së sistemit.  Energjia kimike : shuma e energjive të plota te grimcave perberese të molekulave. Energjia kimike e karburanteve dhe e ushqimeve janë format e energjise kimike te depozituara.  Energjia elektrike është energjia e fituar nga rryma e ngarkesës elektrike nëpër një përçues elektrik.
  • 12.  Shfrytëzimi i energjisë bëhet më i dobishëm duke i shfrytëzuar teknologjinë e re. Në kohën e fundit vazhdojnë hulumtimin e metodave të reja për shfrytëzimin e burimeve alternative të energjisë. Me termin burimi alternativ i energjisë nënkuptohen energjia e cila nuk përfitohet nga lëdet e djegshme fosilore. Vazhdimsia e hulumtimeve për metodat e përfitimit të energjisë nga burimet e tjera, p.sh :  Nga energjia potenciale e ujit, duket e akumuluar ujin nga lumenjtë, ndërtohet hidrocentrale për prodhimin e energjisë elektrike. Energjia potenciale e ujit i vë në përdorim turbina, pra kjo energji shëndrrohet në energji mekanike. Turbina vë në lëvizje gjeneratorët të cilët energjinë mekanike e shëndrrojnë në energji elektrike.  Nga energjia solare(e diellit) mund të shfrytëzohet ngrohja e banesave, për centrale elektrike etj.  Energjia e erës shëndrrohet në energji mekanike, elektrike etj.  Kohëve të fundit, një burim alternativ i energjisë është Hidrogjeni. Gjatë djegies së hidrogjenit në prani të oksigjenit lirohet një energji me sasi të madhe. METODAT E PERFITIMIT TE ENERGJISE
  • 13.  Dy format e shndërrimit të energjisë janë puna dhe nxehtësia.  Puna A vlerëson shndërrimin e energjisë makroskopike të një sistemi në energjimakroskopike të një sistemi tjetër dhe anasjelltas.  Nxehtësia Q vlerëson shndërrimin e energjisë makroskopike po në energji mikrskopike ,sikurse rasti i shkëmbimit të energjisë termike midis dy trupave me temperatura të ndryshme në kontakt termik. SHNDËRRIMI I ENERGJISË
  • 14. Ligji i parë i Termodinamikës është: Nxehtësia që merr një sistem shndërrohet në energji të brendshme të sistemit dhe në punë që sistemi kryen ndaj trupave jashtë tij : Q = (U2 –U1)+ A TERMODINAMIKA
  • 15. Burimet e energjisë i kemi tre llojesh Të ripërtërishme Të paripërtërishme Alternativë BURIMET E ENERGJISË
  • 16.  Burimet e ripërtërishme të energjisë janë burime jo-fosile të energjisë të tilla si: 1. Energjia e erës 2. Energjia diellore 3. Hidro-energjia 4. Energjia e biomasës 5. Energjia gjeotermike 6. Energjia e valëve të detit 7. Energjia nga baticat dhe zbaticat 8. Gazi nga mbeturinat BURIMET E RIPËRTËRISHME
  • 17.  Pjesa më e madhe e energjisë së ripërtërishme vjen drejpërdrejt ose tërthorazi nga dielli. Rrezet e diellit, ose energjia diellore, mund të përdoret direkt për ngrohje dhe ndricim të shtëpive dhe ndërtesave të tjera, për prodhimin e energjisë elektrike, për ngrohje të ujit, ftohje dhe shumë përdorime të tjera komerciale dhe industriale. ENERGJIA DIELLORE
  • 18.  Nxehtësia e diellit gjithashtu shkakton erëra, energjia e së cilës kapet nga turbina të erës. Pastaj nxehtëis e erës dhe e diellit shkaktojnë avullimit e ujit.
  • 19.  Kur uji i avulluar kthehet në shi ose dëborë dhe rrjedh teposhtë nëpër lumenj energjia e tij mund të përdoret në hidrocentralet. Hidro- energjia ose energjia e ujit është energji që prodhohet nga fuqia e ujit. Uji në rënie që rrjedh nëpër turbinë, në gjenerator kthehet në energji elektrike. Kjo quhet hidro-energji.
  • 20.  Së bashku me shiun dhe borën, rrezet e diellit bëjnë që bimët të rriten. Lënda organike që përbën ato bimë njihet si biomasa. Biomasa mund të përdoret për ngrohje, për të prodhuar energji elektrike, karburante për transport ose kimikate. Përdorimi i biomasës për cilindo nga këto qëllime quhet energji e biomasës.
  • 21.  Jo të gjitha burimet e ripërtërishme të energjisë vijnë nga dielli. Energjia gjeo- termike e kap nxehtësinë e brendshme të Tokës për një shumëllojshmëri përdorimesh, përfshirë prodhimin e energjisë elektrike, si dhe ngrohjen dhe ftohjen e hapësirave
  • 22.  Energjia e valëve të oqeanit vjen nga tërheqja e gravitacionit të hënës dhe diellit ndaj tokës. Oqeani absorbon energjinë diellore, nga energjia e akumuluar mund të përfitohet energji termike dhe energji mekanike nga baticat dhe valët
  • 23. Burimet e ripërtëritshme: Energjia diellore Uji Era Burimet gjeo-termale Biomasa etj Mbrojtja e mjedisit Ulja e nivelit të përdorimit të lëndëve djegëse fosile Ulja e nivelit të emetimeve të gazeve Rritja e shfrytëzimit të burimeve të ripërtëritshme të energjisë Ulja e nivelit të CO2 Ulja e nivelit të gazeve serë Ulja e nivelit të mbeturinave dhe riciklimi
  • 24. Lëndët djegëse fosile: Thëngjilli Nafta Gazi natyror Lëndët djegëse nukleare Emetimi i gazrave serë: Ndryshimet klimatike Degradimi i mjedisit
  • 25. Energjia gjen zbatim në fusha të ndryshme të jetës së përditshme duke u bërë një faktor shumë i rëndësishëm i zhvillimeve të mëtejshme të njeriut.
  • 26.  Energjinë e gjejmë në biologji , ku dimë shume mire se cdo sistem natyror apo dhe vete organizmat e gjalle zotëron energji të cilët në sajë të kësaj energjie që e fitojnë nga lëndë të ndryshme kimike , janë të aftë të lëvizin apo veprojnë.  Në gjeologji , veprimtaria e shumë elementeve të natyrës si tërmetet , ortekët , lëvizjet e erës etj mund të shpjegohen nëpërmjet konceptit të energjisë dhe transformimit të saj.
  • 27. Falë termodinamikës njeriu tashmë ka frigoriferin në shtëpinë e tij i cili e ka bërë më efikase ruajtjen e burimeve ushqimore. Falë termodinamikes njeriu njohu shkëmbimin termik me të cilin tashmë mbrohet nga i ftohti. Me pak fjalë me anë të termodinamikës , njeriu jeton sot komod dhe mbizotëron mbi gjallesat e tjera të natyrës , të paktën për gjysmën e periudhës së ekzistencës së tij.
  • 28.  Energjia është aftësia e ndërveprimit të një sistemi me një tjetër  Ka shumë lloje energjish: energji kimike nga fosilet djegëse, energji elektrike nga shfrytëzimi i fuqisë se ujit, energji diellore, energjia e erës, energji termale, dhe energji bërthamore nga ndarja e atomit.  Ajo shfaqet në forma të ndryshme dhe e vecanta e saj është se energjia as nuk krijohet e as nuk shkatërrohet. Ajo thjesht shndërrohet nga njëra formë në tjetrën PERFUNDIMET
  • 29. Shfrytëzimi i energjisë bëhet më i dobishëm duke i shfrytëzuar teknologjinë e re. Dy format e shndërrimit të energjisë janë puna dhe nxehtësia. Burimet e energjisë i kemi tre llojesh: të ripërtërishme ,të paripërtërishme, Alternativë Energjia gjen zbatim në fusha të ndryshme të jetës së përditshme duke u bërë një faktor shumë i rëndësishëm i zhvillimeve të mëtejshme të njeriut.

Editor's Notes

  1. Punoi: Mimoza Domi