SlideShare a Scribd company logo

Shnderrimet e energjise (uji)

F
FialdoMema

Shnderrimi i energjise se ujit. Llojet e tjera te energjise

1 of 6
MINISTRIA E ARSIMIT, SPORTIT DHE RINISË
RAHMA SCHOOL
PROJEKT
TEMA: ENERGJIA, LLOJET DHE PËRDORIMET
LËNDA: FIZIKË
KLASA: 7B
ELBASAN,2017
PUNOI: Fialdo Mema
NËNTEMA: Shndërrimet e energjisë që ndodhin në hidrocentral
që nga momenti rënies së ujit nga lartesia deri ne vënien ne punë të
paisjeve tona.
OBJEKTIVAT:
 Emërtojmë lloje të ndryshme të energjisë, japim shembuj me
situate, me lloje te ndryshme të energjisë, dallojmë llojet e
energjise nga njera-tjetra duke idendifikuar burimin qe e prodhon
atë lloje energjie.
 Paraqesim me diagramë shndërrimet e energjisë, japim shembuj
nga situata të jetës së përditëshme të shndërrimit te energjisë nga
një formë në një tjeter.
 Vleresojmë rëndësine e energjisë dhe perdorimin e saj.
1- Hapat që kryen uji gjatë shndërrimit
Kur uji bie nga lartësia ai përmban energji potenciale
dhe energji kinetike. Më pas kjo energji shndërrohet
ne energji mekanike te turbinës së motorrit. Energjia
mekanike shnderrohet ne energji elektrike. Energjia
elektrike shndërrohet ne energji dritore, energji termike dhe energji mekanike.
Hidrocentralet bëjnë shndërrimin e
energjisë potenciale të rëniës së ujit në
energjinë mekanike me anë të turbinës
hidrulike dhe pastaj gjeneratori shndërron
energjinë mekanike në atë elektrike. Ka dy
lloje të hidrocentraleve:
1. Hidrocentralet rrjedhëse, në të cilat
uji vazhdimisht rrjëdh dhë të cilat kanë një
rezervuar të ujit të limituar.
2. Hidrocentralet akumuluese, në të
cilat uji shfrytëzohet nga liqeni akumulues.
Penda ndërtohet mespërmes lumit duke
formuar rezervuarin e epërm dhe rrjedhjen
e pasme të ujit (bjefi i poshtëm). Diferenca
në mes te nivelit të ujit në rezervuar dhe
rrjedhjës së pasme të ujit poshtë pendës
quhet lartësia. Ndërtesa e centralit ndërtohet në pendë. Ndërtesa e centralës ka turbinën e ujit,
gjeneratorin dhe portën kontrolluese. Gjeneratori dhe turbina janë të lidhur në mes veti në një
bosht vertical. Rënia e ujit prodhon rrjedhje të shpejtë të ujit nëpër turbinë – gjenerator, dhe
gjeneratori prodhon energjinë elektrike. Energjia e fituar nga hidrocentrali është e barabartë me
prodhimin e lartësisë dhe sasisë së ujit sipas shprehjës: sasia e elektricitetit lartësia e ujit
koeficienti I shfrytëzimit të gjeneratorit dhe turbinës.
ENERGI
POTENCIALE
ENERGJI
KINETIKE
ENERGJI
MEKANIKE
ENERGJI
ELEKTRIKE
ENERGJI DRITORE
ENERGJI MEKANIKE
ENERGJI TERMIKE
2-Energjia e erës
Energjia e erës ose fuqia e erës nxirret nga rrjedhja e
ajrit duke përdorur turbinat e erës apo velat për të
prodhuar energji mekanike ose elektrike. Mullinjtë e
erës janë përdorur për fuqinë e tyre mekanike,
pompat e erës për pompimin e ujit, dhe velat për të
lëvizur anijet. Energjia e erës si një alternativë e
karburanteve fosile, është e bollshme,
e ripërtëritshme, e shpërndarë gjerësisht, e pastër,
nuk prodhon emetimet e gazit serrë gjatë
operacionit, dhe përdor shumë pak tokë. Efektet në
mjedis janë shumë më pak problematike se ato të
burimeve të energjisë jo-ripërtëritshme.
3-Energjia diellore
Energjia diellore mbështet pothuaj të gjithë jetën në tokë nëpërmes fotosintezës që nga shfaqja
e organizmit të parë. Njerëzit e përdorin energjinë diellore për ndriçim, ngrohtësi, rritjen e të
korrave dhe për shndërrimin e fuqisë diellore në energji elektrike.Me energji diellore
nënkuptohet energjia e prodhuar nga shfrytëzimi i drejtpërdrejte te energjisë se rrezatuar
nga Dielli drejt Tokës. Në çdo ore Dielli transmeton drejt orbitës 1 kËh për meter katror.
Energjia Diellore bën pjesë në grupin e energjive te rinovueshme si Biomasa, Biokarburanti,
Gjeotermike, Hidroenergjetike, Eolike etj.
4-Energjia kinetike
Energjia kinetike është aftësia e trupave që të kryejnë punë për shkak se kanë një shpejtësi të
caktuar. Për ta llogaritur energjinë kinetike të trupit me masën i cili lëviz me shpejtësi , bëhet
llogaritja e punës, e cila nevojitet që forca ta nxitojë trupin në ndonjë rrugë nga gjendja e qetësisë
deri në gjendjen me shpejtësi Pra, madhësia e energjisë kinetike është e barabartë me punën e
cila është kryer në mënyrë që trupi ta ketë fituar shpejtësinë
5-Energjia elektrike
Energjia elektrike është një formë energjie e përftuar nga energjia elektrike potenciale. Ne qarqet
elektrike, rryma eshte nje rrjedhe grimcash shume te vogla te ngarkuara, qe quhen elektrone. Ato
vijne nga atomet. Elektronet mund ta transferojne energjine, per shembull, nga bateria te llamba
elektrike. Ato kane energji potenciale elektrike ose, shkurt, energji elektrike.
6-Energjia kimike
Ushqimi na jep energjine e nevojshme për te cilen ka nevoje qeliza qe te funksionoje.Ajo është
energjia qe ndodhet ne lidhjet qe bashkojne mes tyre atomet qe formojne molekulat e
ushqimeve,e quajtur ENERGJI KIMIKE.Te gjitha substancat me te cilat ushqehemi,qofshin ato
qe vijn nga kafshet/bimet permbajne energji kimike qe shfaqet si flake dhe nxehtesi kur digjen
ushqimet. Energjia qe mund te perdoret nga qelizat permbahet ne molekulen e një sheqeri te
thjështë , glukozes.Reaksioni i djegies se glukozes,qe ne qeliza cliron energjine e nevojshme për
veprimtarinë e tyre,quhet frymemarrje qelizore. Fotosinteza është procesi me ane te te cilit bimet
perdorin energjine e diellit për te prodhuar oksigjen,duke u nisur nga CO2 dhe nga H2O
,molekula organike te pasura me energji kimike si glukoza. Energjia kimike është energjia e
rezervuar ne lidhjet ndërmjet atomeve ose molekulave te lendes.Kjo energji clirohet,për
shembull,ne trajten e energjise termike gjate djegies se lendeve te ndryshme.
7-Energjia bërthamore
Energjia bërthamore është energji e fituar me metodat e fusionit të kontrolluar në ndërtesa
qendrore të Centrale Bërthamore.Përdorimi i kësaj energjie për qëllime civile për dallim nga ato
ushtarake, pas vitit 1945 deri në fund të viteve '60-ta nuk ka qenë i dyshushëm. Në vitet '60,
në ShBA në sipërfaqe dalin lëvizje zë cilat "akceptimin" e deri atëherëshe filluan të vënë në
pikëpyetje. Këto lëvizje nuk kishin ndonjë rol të madhe por u pasqyruan në Republikën Federale
Gjermane rreth vitit 1971. Më pastaj, ky problem filloj të transformohet nga pakënaqësi e
popullit vendas, në pakënaqësi të qeverive poseduese të tyre. Kjo pakënaqësi fillojë të drejtohej
shteteve të cilat gjerë në fund të viteve '80 nuk kishin arritur të zhvillonin apo të huazonin
teknologjinë e prodhimit të kësaj energjie.
8-Energjia termike
Në termodinamikë, energji termike i referohet energjisë së brendshme të pranishme në një
sistem që shkaktohet nga temperatura e tij Nxehtësia është energjia termike e transferuar nëpër
kufirin ndërmjet rajoneve të dy materieve. Si një variabël e procesit, nxehtësia është një
karakteristikë e një procesi, jo pronë e sistemit; ajo nuk është e përfshirë brenda kufijve të
sistemit. Në anën tjetër, energjia termike është një pronë e një sistemi, dhe ekziston në të dy anët
e një kufiri.Energjia termike është pjesë e energjisë termodinamike ose energjisë së brendshme të
një sistemi që është përgjegjëse për temperaturën e sistemit
PËRFUNDIMET:
1. Janë disa lloje energjish si: energjia bërthamore, kinetike, termike,
potenciale, elektrike, elastike, mekanike, dritore, termike, të cilat
ndryshojnë nga njëra-tjetra.
2. Energjia mund të prodhohet dhe të shndërrohet në nje lloj tjetër
energjie. (energjia elektrike = energji dritore, termike)
3. Energjia është e rëndësishme sepse vepron dhe ndikon
drejtëpërsëdrejti në jetën tonë.

Recommended

Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëKlajdi Proko
 
energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise ornela rama
 
Energjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiEnergjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiBlerinaMuobega
 
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Joana Eltjona Ymeraj
 

More Related Content

What's hot

Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.enerisaloti
 
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYREFUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYREirlindi
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
HidrocentraletErgi Nushi
 
Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeAn An
 
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeTema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeJetmira Sula
 
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9arbanhlalni
 
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmesProjekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmesIris Sakej
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjiseroberto1723
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutmikaela basha
 
Projekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzikeProjekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzikeS Gashi
 
Revolucioni i II industrial
Revolucioni i II industrial Revolucioni i II industrial
Revolucioni i II industrial Klarisa Klara
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.ronela hasanaj
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boteroreXheni Marku
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetSindi_haka
 
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme ornela rama
 
Lexim Jashtë klase: "Prici i vogel"
Lexim Jashtë klase:   "Prici i vogel"Lexim Jashtë klase:   "Prici i vogel"
Lexim Jashtë klase: "Prici i vogel"#MesueseAurela Elezaj
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimiFacebook
 

What's hot (20)

Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYREFUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
Hidrocentralet
 
ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!
 
Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshme
 
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeTema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
 
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
 
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmesProjekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
 
Projekt Fizik - valet
Projekt Fizik - valetProjekt Fizik - valet
Projekt Fizik - valet
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
Projekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzikeProjekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzike
 
Revolucioni i II industrial
Revolucioni i II industrial Revolucioni i II industrial
Revolucioni i II industrial
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
 
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
 
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/LiqenetUJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
 
Lexim Jashtë klase: "Prici i vogel"
Lexim Jashtë klase:   "Prici i vogel"Lexim Jashtë klase:   "Prici i vogel"
Lexim Jashtë klase: "Prici i vogel"
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 

Similar to Shnderrimet e energjise (uji)

Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Marjo Xhani
 
Energjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeEnergjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeLeonard Proko
 
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEnergjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEneo Petoku
 
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Klea Medini
 
Rryma alternative dhe perftimi i saj
Rryma alternative dhe perftimi i sajRryma alternative dhe perftimi i saj
Rryma alternative dhe perftimi i sajAmdi Nuredini
 
Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...
Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...
Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...Edward Newgate
 

Similar to Shnderrimet e energjise (uji) (11)

Energjia llojet
Energjia llojetEnergjia llojet
Energjia llojet
 
Energjia
EnergjiaEnergjia
Energjia
 
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
 
Energjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeEnergjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshme
 
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEnergjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisit
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
 
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
 
Niko
Niko Niko
Niko
 
Energjia gjeotermale
Energjia gjeotermaleEnergjia gjeotermale
Energjia gjeotermale
 
Rryma alternative dhe perftimi i saj
Rryma alternative dhe perftimi i sajRryma alternative dhe perftimi i saj
Rryma alternative dhe perftimi i saj
 
Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...
Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...
Zbatimet e elektricitetit ne jeten e perditshme dhe Aparatet matese te elektr...
 

More from FialdoMema

aktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin tone
aktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin toneaktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin tone
aktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin toneFialdoMema
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburFialdoMema
 
Shqiperia pas Luftës së Parë Boterore
Shqiperia pas Luftës së Parë BoteroreShqiperia pas Luftës së Parë Boterore
Shqiperia pas Luftës së Parë BoteroreFialdoMema
 
Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]
Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]
Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]FialdoMema
 
Revolucioni i pare industrial
Revolucioni i pare industrialRevolucioni i pare industrial
Revolucioni i pare industrialFialdoMema
 
Pa familje - HEKTOR MALO
Pa familje - HEKTOR MALOPa familje - HEKTOR MALO
Pa familje - HEKTOR MALOFialdoMema
 
Zhvillimi i teknologjise
Zhvillimi i teknologjiseZhvillimi i teknologjise
Zhvillimi i teknologjiseFialdoMema
 
Mikrogjallesat
MikrogjallesatMikrogjallesat
MikrogjallesatFialdoMema
 

More from FialdoMema (9)

aktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin tone
aktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin toneaktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin tone
aktiviteti fizik dhe ndikimi i tij ne shendetin tone
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humbur
 
Shqiperia pas Luftës së Parë Boterore
Shqiperia pas Luftës së Parë BoteroreShqiperia pas Luftës së Parë Boterore
Shqiperia pas Luftës së Parë Boterore
 
Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]
Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]
Djemtë e Rrugës Pal [Ferenc Molnar]
 
Revolucioni i pare industrial
Revolucioni i pare industrialRevolucioni i pare industrial
Revolucioni i pare industrial
 
Pa familje - HEKTOR MALO
Pa familje - HEKTOR MALOPa familje - HEKTOR MALO
Pa familje - HEKTOR MALO
 
Zhvillimi i teknologjise
Zhvillimi i teknologjiseZhvillimi i teknologjise
Zhvillimi i teknologjise
 
Mikrogjallesat
MikrogjallesatMikrogjallesat
Mikrogjallesat
 
Iluminizmi
IluminizmiIluminizmi
Iluminizmi
 

Shnderrimet e energjise (uji)

  • 1. MINISTRIA E ARSIMIT, SPORTIT DHE RINISË RAHMA SCHOOL PROJEKT TEMA: ENERGJIA, LLOJET DHE PËRDORIMET LËNDA: FIZIKË KLASA: 7B ELBASAN,2017 PUNOI: Fialdo Mema
  • 2. NËNTEMA: Shndërrimet e energjisë që ndodhin në hidrocentral që nga momenti rënies së ujit nga lartesia deri ne vënien ne punë të paisjeve tona. OBJEKTIVAT:  Emërtojmë lloje të ndryshme të energjisë, japim shembuj me situate, me lloje te ndryshme të energjisë, dallojmë llojet e energjise nga njera-tjetra duke idendifikuar burimin qe e prodhon atë lloje energjie.  Paraqesim me diagramë shndërrimet e energjisë, japim shembuj nga situata të jetës së përditëshme të shndërrimit te energjisë nga një formë në një tjeter.  Vleresojmë rëndësine e energjisë dhe perdorimin e saj.
  • 3. 1- Hapat që kryen uji gjatë shndërrimit Kur uji bie nga lartësia ai përmban energji potenciale dhe energji kinetike. Më pas kjo energji shndërrohet ne energji mekanike te turbinës së motorrit. Energjia mekanike shnderrohet ne energji elektrike. Energjia elektrike shndërrohet ne energji dritore, energji termike dhe energji mekanike. Hidrocentralet bëjnë shndërrimin e energjisë potenciale të rëniës së ujit në energjinë mekanike me anë të turbinës hidrulike dhe pastaj gjeneratori shndërron energjinë mekanike në atë elektrike. Ka dy lloje të hidrocentraleve: 1. Hidrocentralet rrjedhëse, në të cilat uji vazhdimisht rrjëdh dhë të cilat kanë një rezervuar të ujit të limituar. 2. Hidrocentralet akumuluese, në të cilat uji shfrytëzohet nga liqeni akumulues. Penda ndërtohet mespërmes lumit duke formuar rezervuarin e epërm dhe rrjedhjen e pasme të ujit (bjefi i poshtëm). Diferenca në mes te nivelit të ujit në rezervuar dhe rrjedhjës së pasme të ujit poshtë pendës quhet lartësia. Ndërtesa e centralit ndërtohet në pendë. Ndërtesa e centralës ka turbinën e ujit, gjeneratorin dhe portën kontrolluese. Gjeneratori dhe turbina janë të lidhur në mes veti në një bosht vertical. Rënia e ujit prodhon rrjedhje të shpejtë të ujit nëpër turbinë – gjenerator, dhe gjeneratori prodhon energjinë elektrike. Energjia e fituar nga hidrocentrali është e barabartë me prodhimin e lartësisë dhe sasisë së ujit sipas shprehjës: sasia e elektricitetit lartësia e ujit koeficienti I shfrytëzimit të gjeneratorit dhe turbinës. ENERGI POTENCIALE ENERGJI KINETIKE ENERGJI MEKANIKE ENERGJI ELEKTRIKE ENERGJI DRITORE ENERGJI MEKANIKE ENERGJI TERMIKE
  • 4. 2-Energjia e erës Energjia e erës ose fuqia e erës nxirret nga rrjedhja e ajrit duke përdorur turbinat e erës apo velat për të prodhuar energji mekanike ose elektrike. Mullinjtë e erës janë përdorur për fuqinë e tyre mekanike, pompat e erës për pompimin e ujit, dhe velat për të lëvizur anijet. Energjia e erës si një alternativë e karburanteve fosile, është e bollshme, e ripërtëritshme, e shpërndarë gjerësisht, e pastër, nuk prodhon emetimet e gazit serrë gjatë operacionit, dhe përdor shumë pak tokë. Efektet në mjedis janë shumë më pak problematike se ato të burimeve të energjisë jo-ripërtëritshme. 3-Energjia diellore Energjia diellore mbështet pothuaj të gjithë jetën në tokë nëpërmes fotosintezës që nga shfaqja e organizmit të parë. Njerëzit e përdorin energjinë diellore për ndriçim, ngrohtësi, rritjen e të korrave dhe për shndërrimin e fuqisë diellore në energji elektrike.Me energji diellore nënkuptohet energjia e prodhuar nga shfrytëzimi i drejtpërdrejte te energjisë se rrezatuar nga Dielli drejt Tokës. Në çdo ore Dielli transmeton drejt orbitës 1 kËh për meter katror. Energjia Diellore bën pjesë në grupin e energjive te rinovueshme si Biomasa, Biokarburanti, Gjeotermike, Hidroenergjetike, Eolike etj. 4-Energjia kinetike Energjia kinetike është aftësia e trupave që të kryejnë punë për shkak se kanë një shpejtësi të caktuar. Për ta llogaritur energjinë kinetike të trupit me masën i cili lëviz me shpejtësi , bëhet llogaritja e punës, e cila nevojitet që forca ta nxitojë trupin në ndonjë rrugë nga gjendja e qetësisë deri në gjendjen me shpejtësi Pra, madhësia e energjisë kinetike është e barabartë me punën e cila është kryer në mënyrë që trupi ta ketë fituar shpejtësinë 5-Energjia elektrike Energjia elektrike është një formë energjie e përftuar nga energjia elektrike potenciale. Ne qarqet elektrike, rryma eshte nje rrjedhe grimcash shume te vogla te ngarkuara, qe quhen elektrone. Ato vijne nga atomet. Elektronet mund ta transferojne energjine, per shembull, nga bateria te llamba elektrike. Ato kane energji potenciale elektrike ose, shkurt, energji elektrike. 6-Energjia kimike Ushqimi na jep energjine e nevojshme për te cilen ka nevoje qeliza qe te funksionoje.Ajo është energjia qe ndodhet ne lidhjet qe bashkojne mes tyre atomet qe formojne molekulat e
  • 5. ushqimeve,e quajtur ENERGJI KIMIKE.Te gjitha substancat me te cilat ushqehemi,qofshin ato qe vijn nga kafshet/bimet permbajne energji kimike qe shfaqet si flake dhe nxehtesi kur digjen ushqimet. Energjia qe mund te perdoret nga qelizat permbahet ne molekulen e një sheqeri te thjështë , glukozes.Reaksioni i djegies se glukozes,qe ne qeliza cliron energjine e nevojshme për veprimtarinë e tyre,quhet frymemarrje qelizore. Fotosinteza është procesi me ane te te cilit bimet perdorin energjine e diellit për te prodhuar oksigjen,duke u nisur nga CO2 dhe nga H2O ,molekula organike te pasura me energji kimike si glukoza. Energjia kimike është energjia e rezervuar ne lidhjet ndërmjet atomeve ose molekulave te lendes.Kjo energji clirohet,për shembull,ne trajten e energjise termike gjate djegies se lendeve te ndryshme. 7-Energjia bërthamore Energjia bërthamore është energji e fituar me metodat e fusionit të kontrolluar në ndërtesa qendrore të Centrale Bërthamore.Përdorimi i kësaj energjie për qëllime civile për dallim nga ato ushtarake, pas vitit 1945 deri në fund të viteve '60-ta nuk ka qenë i dyshushëm. Në vitet '60, në ShBA në sipërfaqe dalin lëvizje zë cilat "akceptimin" e deri atëherëshe filluan të vënë në pikëpyetje. Këto lëvizje nuk kishin ndonjë rol të madhe por u pasqyruan në Republikën Federale Gjermane rreth vitit 1971. Më pastaj, ky problem filloj të transformohet nga pakënaqësi e popullit vendas, në pakënaqësi të qeverive poseduese të tyre. Kjo pakënaqësi fillojë të drejtohej shteteve të cilat gjerë në fund të viteve '80 nuk kishin arritur të zhvillonin apo të huazonin teknologjinë e prodhimit të kësaj energjie. 8-Energjia termike Në termodinamikë, energji termike i referohet energjisë së brendshme të pranishme në një sistem që shkaktohet nga temperatura e tij Nxehtësia është energjia termike e transferuar nëpër kufirin ndërmjet rajoneve të dy materieve. Si një variabël e procesit, nxehtësia është një karakteristikë e një procesi, jo pronë e sistemit; ajo nuk është e përfshirë brenda kufijve të sistemit. Në anën tjetër, energjia termike është një pronë e një sistemi, dhe ekziston në të dy anët e një kufiri.Energjia termike është pjesë e energjisë termodinamike ose energjisë së brendshme të një sistemi që është përgjegjëse për temperaturën e sistemit
  • 6. PËRFUNDIMET: 1. Janë disa lloje energjish si: energjia bërthamore, kinetike, termike, potenciale, elektrike, elastike, mekanike, dritore, termike, të cilat ndryshojnë nga njëra-tjetra. 2. Energjia mund të prodhohet dhe të shndërrohet në nje lloj tjetër energjie. (energjia elektrike = energji dritore, termike) 3. Energjia është e rëndësishme sepse vepron dhe ndikon drejtëpërsëdrejti në jetën tonë.