SlideShare a Scribd company logo

Energjia dhe Burimet e Energjisë

Projekt: "Energjia dhe Burimet e Energjisë" Punuar nga: Klajdi Proko Student në shkollën "Sami Frashëri" Përmet.

1 of 10
Download to read offline
ENERGJIA. BURIMET E ENERGJISE.
OBJEKTIVAT:
- Ç’KUPTOJMË ME MADHESINË FIZIKE, ENERGJI?
- CILAT JANË FORMAT BAZË TË ENERGJISË?
- CILAT JANË DY FORMAT E SHNDËRRIMIT TË ENERGJISË?
ENERGJIA:
Energjia është aftësia e një sistemi për të kryer punë.
FORMAT E ENERGJISE:
Energjia kinetike lidhet me lëvizjen e sistemit ose të pjesëve përbërëse të tij.
Energjia potenciale lidhet me bashkëveprimin e pjesëve të sistemit.
FORMAT E SHNDERRIMIT TE ENERGJISE:
Puna (A) vlerëson shndërrimin e energjisë makroskopike të një sistemi në energji
makroskopike ose mikroskopike të një sistemi tjetër dhe anasjelltas.
Nxehtësia (Q) vlerëson shndërrimin e energjisë mikroskopike po në energji
mikroskopike, ashtu edhe në energji mikroskopike.
LLOJET E NDRYSHE TE ENERGJISE
Energjia Kimike.
Energjia Elektrike.
Energjia e Erës.
Energjia Termale.
Energjia Diellore.
Energjia Bërthamore (nga ndarja e atomit).
ROLI I ENERGJISE NE AKTIVITETIN NJEREZOR
Energjia Kimike
Ushqimi na jep energjinë e nevojshme per të cilën ka nevojë qeliza që të funksionojë. Ajo është energjia që
ndodhet në lidhjet që bashkojnë mes tyre atomet që formojnë molekulat e ushqimeve, e quajtur Energji
Kimike. Të gjitha substancat me të cilat ushqehemi, qofshin ato qe vijnë nga kafshët apo bimet përmbajnë
energji kimike që shfaqet si flakë dhe nxehtësi kur digjen ushqimet. Energjia që mund të përdoret nga qelizat
përmbahet në molekulën e një sheqeri te thjeshtë, glukozës. Reaksioni i djegies se glukozës, që në qeliza
çliron energjinë e nevojshme për veprimtarinë e tyre, quhet frymemarrje qelizore. Fotosinteza është procesi
me anë të të cilit bimët përdorin energjinë e diellit për të prodhuar oksigjen, duke u nisur nga CO2 dhe nga
H2O, molekula organike te pasura me energji kimike si glukoza. Energjia kimike është energjia e rezervuar në
lidhjet ndërmjet atomeve ose molekulave të lëndës. Kjo energji çlirohet,për shembull, në trajtën e energjisë
termike gjatë djegies së lëndëve të ndryshme.
Energjia Bërthamore
Energjia bërthamore është një burim i cmuar që mund të përdorim për të evituar degradimin e mëtejshëm të
planetit, dhe për të mbuluar nevojat me energji të një popullsie gjithnjë në rritje dhe përbën një rrezik serioz
si për njerëzimin ashtu edhe për planetin Tokë.
Energjia Elektrike
Është një formë energjie e përftuar nga energjia elektrike potenciale.
Energjia Diellore (solare)
Energjia e Erës
Energjia Termale
Mbështet pothuaj të gjithë jetën në tokë nëpërmjet fotosintezës që nga shfaqja e organizmit të parë. Njerëzit e
përdorin energjinë diellore për ndriçim, ngrohtësi, rritjen e të korrave dhe për shndërrimin e fuqisë diellore në
energji elektrike. Nxehtësia e krijuar nga dielli përcakton klimën (moti) dhe ndërrimin e stinëve në tokë.
Nxirret nga rrjedha e ajrit duke përdorur turbinat e erës apo velat për të prodhuar energji mekanike ose elektrike.
Mullinjtë e erës janë përdorur për fuqinë e tyre mekanike, pompat e erës për pompimin e ujit, dhe velat për të
lëvizur anijet. Energjia e erës si një alternativë e karburanteve fosile, është e bollshme, e ripërtëritshme, e
shpërndarë gjerësisht, e pastër, nuk prodhon emetimet e gazit serrë gjatë operacionit, dhe përdor shumë pak tokë.
Efektet në mjedis janë shumë më pak problematike se ato të burimeve të energjisë jo-ripërtëritshme.
Në termodinamike energjia termale I referohet energjisë së brendshme, I pranishëm në një sistem për shkak të
temperatures së tij.
NGROHJA GLOBALE & EFEKTI SERE
Ngrohja globale është rritja e temperaturës mesatare afër sipërfaqes së Tokës dhe oqeaneve
që nga gjysma e shekullit të 20-të e në vazhdim. Temperatura e globit është rritur me 0,74 ±
0,18 °C gjatë 100 vjetëve deri në fund të vitit 2005. Grupi Ndërqeveritar i ndryshimit të klimës
(IPCC) konkludoi që rritja e temperaturës qysh në mes të shekullit të 20-të është rezultat i rritjes
së koncentrimit të gazit të efektit serrë. Fenomeni natyral i tillë si variacioni diellor dhe vullkanet
kishin një efekt të vogël ngrohjeje nga kohët para industriale te viteve 1950 dhe një efekt te
vogël freskues nga viti 1950 e në vazhdim. Këto konkluzione bazë kanë qenë konstatuar nga të
paktën 30 shoqata shkencëtarësh dhe akademi shkencash duke përfshirë të gjithë akademitë
kombëtare të shkencës në shumicën e vendeve të industrializuara. Ndërsa individë shkencëtarë
kanë theksuar mos aprovimin me këto gjetje, shumica dërmuese e shkencëtarëve punuan mbi
marrëveshjen e ndryshimit të klimës mbi bazën e konkluzioneve kryesore të IPCC.
Efekti serë
Në pranverën e hershme temperaturat e ajrit, veçanërisht natën janë të ulëta. Nëse e masim
temperaturën e ajrit në brendësi të serrës do të shohim se ajo është shumë më e lartë se jashtë
serrës. Kjo dukuri ngjan për arsye se serra funksionon si një ventil njëkrahesh. Mbulesa e serrës
gjatë ditës lejon depërtimin e rrezeve të diellit, mirëpo nxehtësinë e krijuar brenda serrës e ruan
dhe kështu nuk e lejon të dalë jashtë. Një proces i ngjashëm zhvillohet edhe në planet dhe në
atmosferën e tokës. Siç dihet dielli bën ngrohjen e sipërfaqes së tokës dhe vazhdimisht nxehtësia
rrezaton në drejtim të atmosferës duke dashur ta lëshojë atë. Në sajë të pranisë së disa gazrave
në atmosferë siç janë dioksidi i karbonit, avulli i ujit dhe metani pengohet shpërndarja e
tërësishme e nxehtësisë prej tokës në gjithësi. Ky proces i ngrohjes së atmosferës është i njohur
si efekt i serrës. Sikur të mos ishte ky proces, toka do të ishte shumë më e ftohtë.

Recommended

Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjiseroberto1723
 
Energjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiEnergjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiBlerinaMuobega
 
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e elektricitetit ne teknike dhe ne jeten e perditshme ornela rama
 
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIKKleaHaka
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boteroreXheni Marku
 

More Related Content

What's hot

energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise ornela rama
 
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrikepse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrikekoralda
 
turizmi ne shqiperi
 turizmi ne shqiperi  turizmi ne shqiperi
turizmi ne shqiperi manomano46
 
Te ushqyerit shendetshem
Te ushqyerit shendetshemTe ushqyerit shendetshem
Te ushqyerit shendetshemDarla Evangjeli
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimiFacebook
 
Projekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiProjekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiMarinela Abedini
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia dielloreMaja
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.ronela hasanaj
 
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeNdikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeSa Ide
 
Komunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiKomunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiElton Gjoka
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutmikaela basha
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.enerisaloti
 
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmesProjekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmesIris Sakej
 

What's hot (20)

energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise energjia dhe burimet e energjise
energjia dhe burimet e energjise
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrikepse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
 
turizmi ne shqiperi
 turizmi ne shqiperi  turizmi ne shqiperi
turizmi ne shqiperi
 
PROJEKT-Ndotja e Mjedisit
PROJEKT-Ndotja e MjedisitPROJEKT-Ndotja e Mjedisit
PROJEKT-Ndotja e Mjedisit
 
Te ushqyerit shendetshem
Te ushqyerit shendetshemTe ushqyerit shendetshem
Te ushqyerit shendetshem
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 
ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!ENERGJIA ...!!!!
ENERGJIA ...!!!!
 
Projekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - ElektricitetiProjekt Fizik - Elektriciteti
Projekt Fizik - Elektriciteti
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
 
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeNdikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
 
Energjia llojet
Energjia llojetEnergjia llojet
Energjia llojet
 
Iliret
IliretIliret
Iliret
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
Komunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiKomunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperi
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmesProjekt Fizike  Tema: Energjia e se ardhmes
Projekt Fizike Tema: Energjia e se ardhmes
 

Viewers also liked

Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeAn An
 
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpointResurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpointEniLikaj
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
HidrocentraletErgi Nushi
 
Lëndët Djegëse Fosile - Nafta Qymyri
Lëndët Djegëse Fosile - Nafta QymyriLëndët Djegëse Fosile - Nafta Qymyri
Lëndët Djegëse Fosile - Nafta QymyriErdi Dibra
 
Centralet Berthamore
Centralet BerthamoreCentralet Berthamore
Centralet BerthamoreErgi Nushi
 
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Joana Eltjona Ymeraj
 
Energjia Berthamore
Energjia Berthamore Energjia Berthamore
Energjia Berthamore MartinGega98
 
Projekt fizikë
Projekt fizikë Projekt fizikë
Projekt fizikë Xhoana Pepa
 
Projekt (fizike) klasa 10
Projekt (fizike)   klasa 10Projekt (fizike)   klasa 10
Projekt (fizike) klasa 10Mehmet Emiri
 
Projekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika BerthamoreProjekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika BerthamoreDenis Lezo
 

Viewers also liked (18)

Energjia
EnergjiaEnergjia
Energjia
 
projekt fizike
projekt fizikeprojekt fizike
projekt fizike
 
Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshme
 
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpointResurset e pariperteritshme- powerpoint
Resurset e pariperteritshme- powerpoint
 
Energjia Diellore
Energjia DielloreEnergjia Diellore
Energjia Diellore
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
Hidrocentralet
 
Energjia e Eres
Energjia e EresEnergjia e Eres
Energjia e Eres
 
Energjia gjeotermale
Energjia gjeotermaleEnergjia gjeotermale
Energjia gjeotermale
 
Resurset
ResursetResurset
Resurset
 
Lëndët Djegëse Fosile - Nafta Qymyri
Lëndët Djegëse Fosile - Nafta QymyriLëndët Djegëse Fosile - Nafta Qymyri
Lëndët Djegëse Fosile - Nafta Qymyri
 
Panelet diellore
Panelet diellorePanelet diellore
Panelet diellore
 
Centralet Berthamore
Centralet BerthamoreCentralet Berthamore
Centralet Berthamore
 
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
Fizike "Energja dhe perdorimet e saj"
 
Energjia Berthamore
Energjia Berthamore Energjia Berthamore
Energjia Berthamore
 
Projekt fizike
Projekt fizikeProjekt fizike
Projekt fizike
 
Projekt fizikë
Projekt fizikë Projekt fizikë
Projekt fizikë
 
Projekt (fizike) klasa 10
Projekt (fizike)   klasa 10Projekt (fizike)   klasa 10
Projekt (fizike) klasa 10
 
Projekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika BerthamoreProjekt: Fizika Berthamore
Projekt: Fizika Berthamore
 

Similar to Energjia dhe Burimet e Energjisë

Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Klea Medini
 
Energjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeEnergjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeLeonard Proko
 
Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)FialdoMema
 
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Marjo Xhani
 
Ndryshimet Klimaterike
Ndryshimet KlimaterikeNdryshimet Klimaterike
Ndryshimet KlimaterikeErgi Nushi
 
NDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOT
NDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOTNDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOT
NDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOTroni45
 
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI InxhinieriMjedisi
 
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...InxhinieriMjedisi
 
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9arbanhlalni
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Anja Cami
 
Teknologji XII
Teknologji XIITeknologji XII
Teknologji XIIDenis Lezo
 
energjia diellore
energjia dielloreenergjia diellore
energjia dielloreandi skorra
 
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEnergjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEneo Petoku
 
Ndryshimet klimatike
Ndryshimet klimatikeNdryshimet klimatike
Ndryshimet klimatikeEstherLu3
 

Similar to Energjia dhe Burimet e Energjisë (20)

Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
Energjia e Rinovueshme (Clean energy)
 
Shtepite ekologjike
Shtepite ekologjikeShtepite ekologjike
Shtepite ekologjike
 
Energjia diellore
Energjia dielloreEnergjia diellore
Energjia diellore
 
Ndotja termike
Ndotja termike Ndotja termike
Ndotja termike
 
Energjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshmeEnergjite e rinovueshme
Energjite e rinovueshme
 
Klima dhe ndertesa - Koncepte bazë
Klima dhe ndertesa - Koncepte bazëKlima dhe ndertesa - Koncepte bazë
Klima dhe ndertesa - Koncepte bazë
 
Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)
 
NGROHJA E NDËRTESAVE-KAPITULLI 1
NGROHJA E NDËRTESAVE-KAPITULLI 1NGROHJA E NDËRTESAVE-KAPITULLI 1
NGROHJA E NDËRTESAVE-KAPITULLI 1
 
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
Format dhe burimet e energjis qe i nevojiten njerzimit
 
Ndryshimet Klimaterike
Ndryshimet KlimaterikeNdryshimet Klimaterike
Ndryshimet Klimaterike
 
NDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOT
NDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOTNDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOT
NDIKIMI I BUQESISE NE NDRYSHIMET KLIMATIKE DHE GJENDJA AKTUALE SOT
 
Ngrohja qëndrore
Ngrohja qëndroreNgrohja qëndrore
Ngrohja qëndrore
 
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI
 
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...
Burimet e Rinovueshme te Energjise/ Energjia e Diellit. ELSI MIRASHI Msc Ener...
 
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
Energjia dhe burimet e riperteritshme dhe burimet e pariperteritshme FIZIKA 9
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
 
Teknologji XII
Teknologji XIITeknologji XII
Teknologji XII
 
energjia diellore
energjia dielloreenergjia diellore
energjia diellore
 
Energjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisitEnergjia dhe ndotja e mjedisit
Energjia dhe ndotja e mjedisit
 
Ndryshimet klimatike
Ndryshimet klimatikeNdryshimet klimatike
Ndryshimet klimatike
 

Energjia dhe Burimet e Energjisë

  • 1. ENERGJIA. BURIMET E ENERGJISE. OBJEKTIVAT: - Ç’KUPTOJMË ME MADHESINË FIZIKE, ENERGJI? - CILAT JANË FORMAT BAZË TË ENERGJISË? - CILAT JANË DY FORMAT E SHNDËRRIMIT TË ENERGJISË?
  • 2. ENERGJIA: Energjia është aftësia e një sistemi për të kryer punë. FORMAT E ENERGJISE: Energjia kinetike lidhet me lëvizjen e sistemit ose të pjesëve përbërëse të tij. Energjia potenciale lidhet me bashkëveprimin e pjesëve të sistemit. FORMAT E SHNDERRIMIT TE ENERGJISE: Puna (A) vlerëson shndërrimin e energjisë makroskopike të një sistemi në energji makroskopike ose mikroskopike të një sistemi tjetër dhe anasjelltas. Nxehtësia (Q) vlerëson shndërrimin e energjisë mikroskopike po në energji mikroskopike, ashtu edhe në energji mikroskopike.
  • 3. LLOJET E NDRYSHE TE ENERGJISE Energjia Kimike. Energjia Elektrike. Energjia e Erës. Energjia Termale. Energjia Diellore. Energjia Bërthamore (nga ndarja e atomit).
  • 4. ROLI I ENERGJISE NE AKTIVITETIN NJEREZOR Energjia Kimike Ushqimi na jep energjinë e nevojshme per të cilën ka nevojë qeliza që të funksionojë. Ajo është energjia që ndodhet në lidhjet që bashkojnë mes tyre atomet që formojnë molekulat e ushqimeve, e quajtur Energji Kimike. Të gjitha substancat me të cilat ushqehemi, qofshin ato qe vijnë nga kafshët apo bimet përmbajnë energji kimike që shfaqet si flakë dhe nxehtësi kur digjen ushqimet. Energjia që mund të përdoret nga qelizat përmbahet në molekulën e një sheqeri te thjeshtë, glukozës. Reaksioni i djegies se glukozës, që në qeliza çliron energjinë e nevojshme për veprimtarinë e tyre, quhet frymemarrje qelizore. Fotosinteza është procesi me anë të të cilit bimët përdorin energjinë e diellit për të prodhuar oksigjen, duke u nisur nga CO2 dhe nga H2O, molekula organike te pasura me energji kimike si glukoza. Energjia kimike është energjia e rezervuar në lidhjet ndërmjet atomeve ose molekulave të lëndës. Kjo energji çlirohet,për shembull, në trajtën e energjisë termike gjatë djegies së lëndëve të ndryshme. Energjia Bërthamore Energjia bërthamore është një burim i cmuar që mund të përdorim për të evituar degradimin e mëtejshëm të planetit, dhe për të mbuluar nevojat me energji të një popullsie gjithnjë në rritje dhe përbën një rrezik serioz si për njerëzimin ashtu edhe për planetin Tokë.
  • 5. Energjia Elektrike Është një formë energjie e përftuar nga energjia elektrike potenciale. Energjia Diellore (solare) Energjia e Erës Energjia Termale Mbështet pothuaj të gjithë jetën në tokë nëpërmjet fotosintezës që nga shfaqja e organizmit të parë. Njerëzit e përdorin energjinë diellore për ndriçim, ngrohtësi, rritjen e të korrave dhe për shndërrimin e fuqisë diellore në energji elektrike. Nxehtësia e krijuar nga dielli përcakton klimën (moti) dhe ndërrimin e stinëve në tokë. Nxirret nga rrjedha e ajrit duke përdorur turbinat e erës apo velat për të prodhuar energji mekanike ose elektrike. Mullinjtë e erës janë përdorur për fuqinë e tyre mekanike, pompat e erës për pompimin e ujit, dhe velat për të lëvizur anijet. Energjia e erës si një alternativë e karburanteve fosile, është e bollshme, e ripërtëritshme, e shpërndarë gjerësisht, e pastër, nuk prodhon emetimet e gazit serrë gjatë operacionit, dhe përdor shumë pak tokë. Efektet në mjedis janë shumë më pak problematike se ato të burimeve të energjisë jo-ripërtëritshme. Në termodinamike energjia termale I referohet energjisë së brendshme, I pranishëm në një sistem për shkak të temperatures së tij.
  • 6. NGROHJA GLOBALE & EFEKTI SERE Ngrohja globale është rritja e temperaturës mesatare afër sipërfaqes së Tokës dhe oqeaneve që nga gjysma e shekullit të 20-të e në vazhdim. Temperatura e globit është rritur me 0,74 ± 0,18 °C gjatë 100 vjetëve deri në fund të vitit 2005. Grupi Ndërqeveritar i ndryshimit të klimës (IPCC) konkludoi që rritja e temperaturës qysh në mes të shekullit të 20-të është rezultat i rritjes së koncentrimit të gazit të efektit serrë. Fenomeni natyral i tillë si variacioni diellor dhe vullkanet kishin një efekt të vogël ngrohjeje nga kohët para industriale te viteve 1950 dhe një efekt te vogël freskues nga viti 1950 e në vazhdim. Këto konkluzione bazë kanë qenë konstatuar nga të paktën 30 shoqata shkencëtarësh dhe akademi shkencash duke përfshirë të gjithë akademitë kombëtare të shkencës në shumicën e vendeve të industrializuara. Ndërsa individë shkencëtarë kanë theksuar mos aprovimin me këto gjetje, shumica dërmuese e shkencëtarëve punuan mbi marrëveshjen e ndryshimit të klimës mbi bazën e konkluzioneve kryesore të IPCC. Efekti serë Në pranverën e hershme temperaturat e ajrit, veçanërisht natën janë të ulëta. Nëse e masim temperaturën e ajrit në brendësi të serrës do të shohim se ajo është shumë më e lartë se jashtë serrës. Kjo dukuri ngjan për arsye se serra funksionon si një ventil njëkrahesh. Mbulesa e serrës gjatë ditës lejon depërtimin e rrezeve të diellit, mirëpo nxehtësinë e krijuar brenda serrës e ruan dhe kështu nuk e lejon të dalë jashtë. Një proces i ngjashëm zhvillohet edhe në planet dhe në atmosferën e tokës. Siç dihet dielli bën ngrohjen e sipërfaqes së tokës dhe vazhdimisht nxehtësia rrezaton në drejtim të atmosferës duke dashur ta lëshojë atë. Në sajë të pranisë së disa gazrave në atmosferë siç janë dioksidi i karbonit, avulli i ujit dhe metani pengohet shpërndarja e tërësishme e nxehtësisë prej tokës në gjithësi. Ky proces i ngrohjes së atmosferës është i njohur si efekt i serrës. Sikur të mos ishte ky proces, toka do të ishte shumë më e ftohtë.
  • 7. KURSIMI I ENERGJISE Për të kontribuar në pakësimin e konsumit të energjisë dhe rrjedhimisht në ngadalësimin e faktorëve që sjellin ngrohjen globale, gjithsecili prej nesh mund t’ia nisë nga shtëpia e tij. Më poshtë do të rëndisim disa mënyra për të kursyer energjinë në shtëpi. Kjo do të thotë se do të harxhoni më pak energji dhe do të paguani më pak para. Ndryshoni llambat e zakonshme duke vendosni llamba ekologjike. Një ndër mënyrat më të thjeshta për të zvogëluar konsumin e energjisë elektrike është të zëvendësoni llambat e zakonshme me ato ekonomike. Në Shqipëri ka filluar prej vitesh tregtimi i llambave të tilla, madje edhe llambat fluoreshente. Konsumojnë pak energji dhe janë të madhësive të ndryshme , 12 herë më afatgjata se ato të zakonshmet.
  • 8. DISA KOMPONENTE PER KURSIMIN E ENERGJISE Frigoriferi. Ky elektroshtepiak kaq i domosdoshem për ne, është një nga konsumatoret më të medhenj të energjise. Konsumon edhe me shumë së kondicioneri. Prandaj keshillohet që dera e tij të mos qëndrojë për një kohë shumë të gjatë e hapur, të mos vendosen gjera të ngrohta në frigorifer dhe të mos lejohet formimi i akullit në pjesën e pasme të tij. Gjithashtu, nëse jeni në kërkim të një frigoriferi te ri, kini parasysh diçka: sa më i madh frigoriferi, aq me shumë harxhon. Kondicioneri. Shumë i nevojshem ne ambientet familjare, sidomos gjatë diteve të nxehta të verës. Këshillohet që, në verë, temperatura e kondicionerit të qëndrojë stabël në 25 gradë Celsius, kurse në dimer temperatura perfekte është 20 gradë Celsius. Gjatë verës keshillohet që të përdoret edhe freskuesja, në mënyrë që ajri i ftohtë të shpërndahet në të gjithë dhomën. Televizori. TV Plazma janë konsumatoret me të mëdhenj të energjisë, prandaj nese doni të kurseni, zgjidhni një LCD. Por ndryshimi qëndron edhe tek madhësia, prandaj midis një 32” dhe një 55”, zgjidhni të parin. Kompjuteri. Fikeni kompjuterin nëse nuk do e përdorni për më shumë se 20 min. Reduktoni kontrastin dhendriçimin e ekranit. Ndërroje desktop-in për një lap-top, sepse harxhon më pak energji. Ndërroje ekranin e vjetër të kompjuterit me një LCD, për të njëjtën arsye.
  • 9. BURIMET E RINOVUESHME DHE TE PARINOVUESHME Burimet e rinovueshme janë gjitha burimet që lidhen me rrezatimin e Diellit, si dritor ashtu edhe termik të tij, janë burime të rinovueshme. Tek burimet e parinovueshme hyjnë si: energjia diellore, energjia hidrike, energjia e baticave e zbaticave, energjia e erës. Në këtë grup të burimeve të rinovueshme hyn edhe energjia gjeotermike, që është energjia që çlirohet drejt nga Toka në formë avulli. Burimet e parinovueshme janë lëndët djegëse si qymyri, nafta, gazi natyral, janë formuar përgjatë miliona vjetësh nga dekompozimi i bimëve. Në shkallë botërore, rreth 90% e energjisë që përdoret prodhohet nga lëndët djegëse. Vlerësimet tregojnë se rezervat e shfrytëzueshme tokësore të lëndës djegëse janë shumë të kufizuara; ato mund të mjaftojnë mbase edhe për një shekull apo disa dhjetëra vjeçarë. Kjo i bën këto burime të parinovueshme.
  • 10. ” “ Projekt në Fizikë “ Energjia dhe Burimet e Energjisë ” Punoi: Klajdi Proko Klasa: XII D