SlideShare a Scribd company logo
E DREJTA
CIVILE
E DREJTA CIVILE
Përkufizimi i lendes e Drejta Civile
Nocioni
E drejta civile si dege e se drejtës - përfshinë tërësinë e dispozitave
ligjore me të cilat rregullohen marrëdhëniet shoqërore te karakterit
pasuror.
E drejta civile si shkence juridike - përfshinë tërësinë e studimeve
shkencore me te cilat studiohen normat juridike qe i rregullojnë
marrëdhëniet shoqërore te karakterit pasuror
Objekti i studimit
 Objekt studimi dhe rregullimi i te drejtës civile janë marrëdhëniet shoqërore te karakterit
pasuror ose ato te cilat ne instancën e fundit marrin karakter pasuror
 E drejta civile nuk e rregullon karakterin pasuror te marrëdhënieve shoqërore por aspektet
ligjore (kornizat ligjore te marrëdhënieve pasurore)
 Cilat marrëdhënie shoqërore janë te karakterit pasuror ?
 Shembull:
1. Shitblerja e një veture, banese, toke, kontratat e kredisë etj
2. Kontratat e shërbimeve (kontrata me avokatin, kontrata me këngëtarin, kontrata me
punëtorin etj)
Ndarja e te drejtës civile
E DREJTA CIVILE NDAHET NE:
E drejta civile pjesa e përgjithshme
E drejta sendore-pronësia
E drejta familjare
E drejta trashëgimore
E drejta e detyrimeve (Kontratat)
E drejta e procedurës civile
E drejta civile - pjesa e përgjithshme
 Pjesa e përgjithshme e te drejtës civile i studion dhe përpunon nocionet themelore për te gjitha degët e se drejtës civile
 Ne pjesën e përgjithshme trajtohen si bie fjala:
 Objekti i te drejtës civile
 Parimet e te drejtës civile
 Subjektet e te drejtës civile
 Te drejtat subjektive civile
 Koncepti i pasurisë
 Punët juridike
 Modifikimi i punëve juridike
 Anulimi i punëve juridike
 Shkaktimi i demit si burim i raporteve civile
 Ushtrimi dhe mbrojtja e te drejtave civile .etj
Parimet e te drejtës civile
 Marrëdhëniet te cilat i rregullon e drejta civile rregullohen sipas
këtyre parimeve:
1. Barabarësia e palëve
2. Iniciativa e lire e palëve dhe autonomia e vullnetit
3. Qarkullimi i te drejtave civile
4. Sanksioni pasuror
- Parimet e te drejtës civile ne çdo raport juridiko-civile zbatohen ne
mënyrë komulative
Burimet e të drejtës civile
Burimet e të drejtës civile ndahen në burime materiale dhe formale
Burimet materiale janë forca shoqërore që i krijon normat juridike të së drejtës civile
Burimet formale janë format në të cilat paraqiten normat juridike civile. Ato janë
Burimet e drejtpërdrejta:
A. Ligji
B. Zakoni
Burimet e tërthorta:
a. Praktika gjyqësore
b. Shkenca juridike (doktrina juridike)
Raporti i të drejtës civile me degët tjera të së
drejtës
Raporti i të drejtës civile me:
Të drejtën familjare
Të drejtën trashëgimore
Me të drejtën ekonomike
Të drejtën private ndërkombëtare
Të drejtën administrative
Raporti i të drejtës civile me të drejtën familjare
 E drejta civile dhe e drejta familjare kanë elemente të përbashkëta por edhe
dallime:
 Elementet e përbashkëta:
 Iniciativa e lirë e palëve
 Barabarësia e palëve
 Elementet pasurore të marrëdhënieve juridike të këtyre dy degëve
 Dallimet:
 Natyra juridike e raporteve
 Afatet
 Sanksionet
Raporti me të drejtën trashëgimore
Raportet në mesë këtyre dy degëve qëndrojnë në objektin e rregullimit:
E drejta civile i rregullon marrëdhëniet pasurore për të gjallë të subjekteve (inter vivos)
E drejta trashëgimore i rregullon raportet pasurore në rastet e vdekjes (mortis causa)
Raporti me të drejtën ekonomike
E drejta ekonomike e rregullon zhvillimin e ekonomik duke e studiuar në këndin e perspektives
ekonomike.
E drejta civile me normat e veta i rregullon të raportet ekonomike
Raporti me të drejtën e punës
E drejta e punës i rregullon raportet në mes të punëdhënësit dhe
punëtorit
E drejta civile me normat e veta i rregullon raportet e karakterit
pasurore të raporteve të punës.
Shembull:
Paga
Dëmtimet në punë
Kompensimet për punën shtesë etj.
Raporti me të drejtën private ndërkombëtare
E drejta civile me normat e veta i rregullon marrëdhëniet pasurore brenda një shteti
(marrëdhëniet nacionale)
E drejta private ndërkombëtare i rregullon marrëdhëniet pasurore me element të huaj
ndërkombëtar
Raporti me të drejtën administrative
 E drejta administrative i rregullon raportet e qytetarëve me administratën por
edhe raportet e vetë organeve të administratës.
 Në të drejtën administrative vlen parimi i subordiminit (nënshtrimit) ndërsa në
të drejtën civile vlen parimi i barabarësisë (i koordinimit)
 Mirëpo disa raporteve civile akti administrativ është prezumim (parakusht) për
krijimin e tyre
 Shembull:
 Receta e mjekut për medikamente
 Leja e ndërtimit
 Leja e për blerjen e mjeteve narkotike etj.
Subjektet e të drejtës civile
Subjektet e të drejtës civile janë:
Personat fizik
Personat juridik
Personat fizik janë subjekte natyrore
Personat juridik janë subjekte artificiale të krijuara në bazë të ligjit
Personat fizik
 Çdo person i lindur gjallë dhe që ka formën e njeriut është subjekt i të drejtës civile
 Përjashtimisht edhe personi i palindur (fëmija) është subjekt i së drejtës civile në rastet e caktuar (trashëgimia, dhuratat
etj)
 Subjektet për të hyrë në marrëdhënie juridike civile duhet të kenë:
 Zotësinë juridike dhe
 Zotësinë e veprimit
 Zotësia juridike është aftësia e e subjekteve të jenë bartës të drejtave dhe detyrave.
 Zotësia juridike arrihet me të lindur
 Zotësia e veprimit është aftësia e subjekteve që me deklarimin e vullnetit të krijojnë të drejta dhe detyra për vete.
 Zotësia e veprimit arrihet me arritjen e moshës madhore- 18 vjet
 Përjashtimisht zotësia e veprimit arrihet edhe prej moshës 16 deri 18 vet.
Personat juridik
 Personat juridik janë krijesa ligjore.
 Personat juridik janë subjekte te se drejtës sepse mund te hynë ne raporte juridike
 Personat juridike krijohen kur plotësohen këto kushte:
 Struktura organizative
 Masa pasurore
 Regjistrimi ose dhenia e lejes
 Akti me i larte i personit juridik është Akti i themelimit ose Statuti
 Personat juridike e kane zotësinë juridike dhe zotësinë e veprimit
 Personat juridik ndahen ne persona juridik te se drejtës publike dhe persona juridik te se
drejtës private
Llojet e personave juridike
 Personat juridik sipas disa karakteristikave ndahen:
1. Persona juridik te se drejtës publike
2. Persona juridik te se drejtës private
 Personat juridik mund te jene:
1. Institucione (universitete, institucione shëndetësore, komuna, etj)
2. Shoqata (shoqata e tregtareve, shoqata e zejtareve, shoqatat humanitare etj)
- Struktura organizative e personave juridik:
1. Kuvendi i aksionarëve
2. Bordi i drejtoreve
3. Drejtori ekzekutiv
4. Zyrtaret
- Përgjegjësia e personave juridik. Personat juridik kane te ashtuquajturën zotësi speciale juridike dhe te veprimit
- Autorizimet dhe detyrat e personit juridik i ushtrojnë organet kompetente- përfaqësuesit e personit juridik
Objektet e se drejtës civile
Objekte te se drejtës civile janë vlerat pasurore te drejtpërdrejta
ose ato qe ne mënyre te tërthortë shndërrohen ne vlere pasurore:
Objekte te se drejtës civile janë:
Sendet
Veprimet e njerëzve
Vlerat personale
Produktet shpirtërore (krijimtaria intelektuale)
Sendet
Përkufizimi- send quajmë çdo pjese materiale te natyrës e cila
ndodhet nen pushtetin e njeriut dhe i shërben nevojave të tij.
Sendet duhet te kenë vlerë ekonomike (te shndërrohen në para)
për të qenë objekt i të drejtës civile.
Për të qenë objekt i së drejtës civile sendet duhet të plotësohen dy
kushte:
Kushti fizik (pjesë materiale e natyrës)
Kushti shoqëror (ti shërbej nevojave të shoqërisë)
Ndarja e sendeve
 Sipas disa karakteristikave sendet i ndajmë në:
 Sendet e thjeshta dhe të përbëra
 Sendet e konsumueshme dhe të pakonsumueshme
 Sendet e trupshme dhe sendet e patrupshme
 Sendet e luajtshme dhe të paluajtshme
 Sendet individuale dhe gjenerike
 Sendet e zëvendësueshme dhe të pazëvendësueshme
 Sendet kryesore dhe akcesore
 Sendet tub
Veprimet e njeriut si objekt i se drejtës
civile
Veprimi i njeriut mund të jetë objekt i se drejtës civile nëse mund të shndërrohet në vlerë
ekonomike:
Si veprime mund të jenë:
Veprimi i avokatit
Këndimi i këngëtarit
Puna e punëtorit etj.
Vlerat personale dhe produktet shpirtërore si objekte te se
drejtës civile
 Objekete të së drejtës civile mund të jenë edhe vlerat personale si p.sh:
 Integritetit trupor
 Reputacioni
 Nderi
 Produktet e shpirtit njerëzor (krijimet intelektuale) janë objekte të së drejtës civile kur mund
të shprehen në vlerë ekonomike:
 P.sh:
 Librat e autorëve
 Krijimet artistike muzikore
 Krijimet artistike teatrale etj.
E drejta objektive dhe subjektive
 E drejta objektive është e tere sistemi juridike.
 E drejte objektive janë normat juridike-civile
 Normat ndahen ne fusha dhe institute
 E drejte subjektive- është e drejta te secilen subjektet e nxjerrin nga e drejta objektive:
 Shembull:
 E drejta e trashëgimit
 E drejta e mbajtjes (ushqimit)
 E drejta e integritetit trupor
 E drejta e kompensimit ne rast te dëmtimit etj.
 E drejta subjektive paraqitet si pushtet- ne njeren ane kemi personin e autorizuar ne anën tjetër personin e detyruar
 E drejta subjektive përbëhet nga:
 Autorizimi dhe
 Kërkesa
Raportet juridike
 Kuptimi i raportit juridik
 Raporti juridik ekziston gjithmonë ndërmjet subjekteve lidhur me objektin e te drejtës civile
 E drejta subjektive është e drejta qe subjektet e nxjerrin nga e drejta objektive(normat juridike)
 Raporti juridik mund te jete krijimi, ndryshimi ose shuarja e ndonjë te drejte subjektive civile.
 Raportet juridike krijohen ne baze te fakteve juridike qe i parasheh e drejta
 Faktet juridike mund te jene:
 Ngjarjet dhe
 Veprimet e njerëzve
 Veprimet e njerëzve mund te ndahen ne veprime e lejuara dhe veprime te palejuara.
 Për krijimin e raporteve juridike shpesh kërkohen disa fakte – tubi i fakteve.
 Supozimet
 Fiksionet
Klasifikimi i te drejtave civile
Ne baze te disa karakteristikave te drejtat civile ndahen ne te:
Drejta absolute
Drejta relative
Ndarja është e bazuar ne raportin qe ekziston ne mes te te drejte subjektive civile dhe te
drejtave te personave tjerë.
Te drejtat absolute
 Karakteristikat:
1. Te drejtës se personit te autorizuar i përgjigjët detyrimi i te gjithë personave – veprojne erga omnes
2. Numri i personave te detyruar nuk është i kufizuar
3. Obligimi është negativ
4. Raporti i titullarit te se drejtës me personat e obliguar nuk është i konkretizuar
5. Obligimi i përgjigjët te drejtës subjektive dhe jo autorizimeve
6. Obligimi nuk përbehet nga dhënja e ndonjë efekti pasuror
7. Te drejtat absolute nuk parashkruhen
8. Kërkesa ne te drejtat absolute krijohet ne momentin e shkeljes se te drejtës
9. Ne te drejtat absolute ekziston e drejta e racionit.
Llojet e te drejtave absolute
Te drejtat absolute jane
Te drejtat sendore dhe
Te drejtat personale
Te drejtat sendore - janë te drejtat te cila konstituohen mbi një
send te caktuar
Te drejtat personale - janë te drejtat te cilat lidhen me personin e
caktuar dhe nuk barten ne personat e tjerë
Te drejtat sendore
 E drejta sendore është pjese e veçante e te drejtës civile
 Te drejtat sendore janë:
1. Pronësia
2. Servitutet
3. E drejta e pengut
4. Hipoteka
5. E drejta e ndërtimit
6. Barrët reale
Te drejtat personale
Te drejtat personale janë te drejta absolute
Te drejtat personale janë:
1. Te drejtat personale ne kuptimin e gjere
2. Te drejtat e personalitetit
3. Te drejtat e autorit
Te drejtat personale
 Te drejtat personale janë te drejtat qe kane te bëjnë me statusin juridik te një personi
 Te drejtat personale janë te drejtat nda marrëdhëniet familjare dhe te drejtat e statusit
personal
 Si te drejta te tilla janë:
1. Legjitimiteti i lindjes
2. Mosha madhore
3. Aftësia juridike
4. Aftësia e veprimit
5. Aftësia e trashëgimit etj
- Këto te drejta quhen edhe atribute te personit fizik
Te drejtat e personalitetit
 Te drejtat e personalitetit janë ato te drejta objekt i te cilave është
personaliteti i individit
 Si te drejta te tilla janë:
1. Liria e lëvizjes
2. Liria e shprehjes
3. Integriteti fizik
4. Integriteti mendore (shpirtëror)
5. Liria e përdorimit te gjuhës
6. Liria e zgjedhjes se profesionit etj
Te drejtat e autorit
 Te drejtat e autorit janë te drejta personale por qe objekt i tyre janë produktet shpirtërore (krijimtaria intelektuale).
 Si te drejta te tilla janë:
 Veprat shkencore
 Veprat letrare
 Piktuara
 Skulptura
 Veprat e skenografisë etj
 E drejta e autorit zgjate gjate gjithë jetës se autorit dhe 15 vite pas vdekjes.
 Ekziston edhe grupi tjetër i te drejtave te krijimtarise intelektuale qe realizohet ne prodhim – e drejta e çpikjes.
 çpikje eshte zgjedhje e re e një problemi teknik.
E drejta e çpikjes mbrohet me Patentë. Patenti zgjate 15 vite
E drejta e shfrytëzimit te patentës quhet Licence
Pronësia industriale:
1. Markat tregtare(shenjat e mallit, vulat, etj)
Te drejtat relative (detyrimet)
 Te drejtat relative janë to te drejta ku çdo te drejte përgjigjët obligimi i personit përkatës.
 Personi qe ka te drejte ne raportin e te drejtave relative quhet Kreditor (personi qe ka kërkesë)
 Personi qe ka detyre (borxh) quhet Debitor
 Karakteristikat:
1. Te drejtat relative veprojnë - inter partes (kreditori – debitori)
2. Te te drejtat relative obligimi është pozitive (duhet te kryhet ndonjë bërje)
3. Edhe kur obligimi është rezervimi ai konsiston ne mbrojtjen e ndonjë interesi konkret për palën e autorizuar
4. Obligimi është korelativ me autorizimin
5. Obligimi është pasuror
6. Te drejtat relative parashkruhen
7. Kërkesa sipas rregullit linde ne momentin e krijimit te drejtës
Personat ne raportet e detyrimeve
 Kreditori-personi qe ka te drejta
 Debitori- personi qe ka detyrime
 Ne raportet e detyrimeve mund te ketë edhe me shume persona si ne anën e kreditorit ashtu edhe ne
anën e debitorit
 Nëse ka me shume persona re raportet e detyrimeve, detyrimi mund te jete:
 I ndare dhe
 Solidare
 Përmbajtja e detyrimit është e shtuquajtura ‘’Bërje’’ – ndryshe quhet ‘’prestimi’’
 Prestimi – përbëhet prej, dhënies, veprimit, mosveprimit dhe pësimit.
 Lende e detyrimit është ‘’vlera ekonomike’’ e cila nëpërmjet bërjes bartet nga pasuria e debitorit ne
pasurinë e kreditorit.
Llojet dhe burimet e detyrimeve
 Llojet e detyrimeve:
 Momentale dhe te përhershme
 Pozitive dhe negative
 Te thjeshta dhe te përbëra
 Kryesore dhe aksesore-dytësore
 Civile dhe natyrore
 Burimet e detyrimeve;
 Raportin e detyrimeve e sjellin këto fakte:
 Deklarimet e vullnetit (punët juridike –kontratat, premtimi publik, testamenti etj)
 Veprimet e palejuara – shkaktimi i demit
 Pasurimi i pa baze
 Faktet e farefisnisë – (detyrimi i ushqimit)
 Faktet tjera ligjore – veprimet ne pajtim me te drejtën (detyrimi i fqiut për kompensimin e demit, kompensimi për kalimin e
domosdoshme, kompensimi për eksproprimin etj)
Pasuria
 Pasuria është tërësia i te drejtave civile qe i takojnë një personi
 Pasurinë e përbejnë vetëm te drejtat e karakterit pasuror
 Te gjitha sendet qe e përbejnë lenden pasurinë quhen-mase pasurore
 Pasuria ndahet ne:
 Aktive dhe pasive
 Subjekti dhe pasuria
 Pasuria dhe te trashëguarit
 Konfiskimi
 Bankrotimi - falimentimi
Qarkullimi juridik
 Qarkullimi juridik është bartja e të drejtave prej në subjekti në subjektin tjetër
 Qarkullimi juridik është në pajtim me parimin e të drejtës civile ‘’Qarkullimin-bartja e të drejtave civile’’
 Përmes qarkullimit juridik barten vetëm të drejtat civile pasurore
 Të drejtat personale nuk mund të barten
 Bartja e sendit prej një subjekti në subjektin tjetër – është qarkullim ekonomik
 Bartja e të drejtave është qarkullim juridik
 Të drejtat të cilat mund të barten janë:
 Të drejtat absolute:
 Shembull:
1. Pronësia
2. Servituti
3. Pengu
4. Hipoteka
5. E drejta e shfrytëzimit
6. E drejta e qesimit
7. E drejta e licencës etj
 Të drejtat relative (detyrimet)
 Shembull; kërkesa
Elementet e qarkullimit juridik
 Të drejtat civile janë objekt i qarkullimit juridike.
 Punët juridike (kontrata, testamenti, shprehja e
njëanshme e vullnetit) – janë mjetë për
qarkullimin e të drejtave civile
 Kauza – është qëllimi ekonomik që dëshirojnë
palët të arrijnë me punët juridike
 Shembull: me bartjen e pronësisë është qëllimi
ekonomik që njëra palë të fitoj pronësinë ndërsa
tjetra të marrë çmimin (shumen e të hollave)
 Baza juridike – qarkullimi juridik mund të bëhet
vetëm kur ka bazë juridike. Bartjen e të drejtave
mund ta bëjë vetëm titullari i tyre dhe askush
tjetër.
 Baza juridike – iustus titullus (ose titulli juridike)
është kushtë për fitimin e të drejtave civile:
Si bazë mund të jenë p.sh:
 Kontrata
 Testamenti
 Dhurata
 Parashkrimi fitues
 Vendimi i organeve shtetërore etj
 Fitimi i një të drejte pa bazë juridike – shkakton
pasurimin e pabazë.
Për fitimin e disa të drejtave
kërkohet
 1. baza juridike – iustus titullus –titulli dhe
 2. mënyra e fitimit – modus aquirendi
 Shembull:
 Fitimi i pronësisë mbi paluajtshmeri
 Kontrata e qirasë
 Depozita etj
 Fitimi i të drejtave mund të jetë
 1. derivativ
 2. origjiner
 Bartja e të drejtave mund të jetë: translative
(bartja e plotë e të drejtës) dhe konstituive (bartja
e pjesshme-krijimi i një të drejte p.sh servituti)
Vullneti si fakt për krijimin e raporteve juridike
 Veprimet juridike – janë deklarime të vullnetit të cilat palët i ndërmarrin me qëllim të krijimit të ndonjë raporti juridike.
 P.sh kontrata e shitblerjes
 Veprimet juridike janë edhe mjete të qarkullimit juridik
 Deklarimi i vullnetit duhet të jetë:
 Serioz dhe
 I mundshëm
 Teoria e vullnetit të brendshëm dhe
 Teoria e vullnetit të deklaruar
 Rëndësia e aktit administrativ për krijimin e raporteve juridike
 Llojet e deklarimit të vullnetit:
 1. Veprimet juridike- me të cilat krijohen, dyshohen dhe shuhen raportet juridike por që nuk bartet ndonjë vlerë ekonomike
(gjendja statusore, shkëputja e kontratës, heqja dorë nga pronësia etj)
 2. veprimet juridike – me të cilat krahas krijimit ndryshimit dhe shuarjes së një raporti juridike bartet edhe një vlerë pasurore
prej në subjekti në subjektin tjetër - këto veprime quhen punët juridike.
 Afati – është rrethanë e ardhshme e sigurt nga paraqitja e të cilit varet krijimi, ndryshimi ose
shuarja e një të drejte.
 Afati është kalimi i kohës së caktuar.
 Afati mund të jetë:
 Prekluziv
 I shtyhem dhe i shkëputshim
 Koha e afatit llogaritet sipas kalendarit:
 Llogaritja civile – me vite, muaj dhe ditë
 Llogaritja astronomike- me orë, minuta.
 Afati mund të jetë: subjektiv dhe objektiv
Modifikimi i punëve juridike Punët juridike mund të modifikohen përmes kushtit dhe afatit
 Kushti – është rrethanë e ardhshme e pasigurt nga paraqitja ose mosparaqitja e së cilës varet, krijimi, ndryshimi ose
ndërprerja e ndonjë të drejte.
 Shembull: kontrata e sigurimit (paraqitja e rrezikut)
 Kushti mund të jetë:
 Potestativ
 Kauzal
 I përzire
 Pozitiv dhe negativ
 I shtyhem (suspenziv) dhe i shkëputshim (rrezulotiv)
 Urdhri – ekziston te punët bamirëse dhe dallohet nga kushti
 P.sh. do të falet shtëpia nëse një person e mbanë personit e tretë për gjithë jetën.
Deklarimi i vullnetit përmes - Përfaqësimit
 Nocioni- përfaqësimi është kryerje e veprimeve juridike ne emër dhe për llogari te tjetërkujt
 Subjektet:
 Përfaqësuesi
 I përfaqësuari
 Llojet e përfaqësimit:
 Ligjor dhe kontraktor
 Autorizimi
 Llojet e autorizimit:
 I përgjithshëm dhe i veçanta
 Tejkalimi i autorizimit (ratihabicioni)
 Ndërprerja e përfaqësimit
1. Me marrëveshje
2. Me kalimin e kohës
3. Me revokim
4. Me dorëheqje
5. Me vdekjen e subjekteve
6. Me humbjen e zotësisë se veprimit
Ndarja e puneve juridike
Ne baze te disa kritereve punët juridike ndahen ne:
Kauzale dhe abstrakte
Formale dhe joformale
Midis te gjallëve (inter vivos) dhe ne rast te vdekjes (mortis causa)
Te njëanshme dhe te dyanshme
Kontratat
Kontrata – është pune juridike e dyanshme
Lidhja e kontratës
Oferta
Pranimi i ofertës
Liria e kontraktimit
Llojet e kontratave
Obligimi kontraktues – dhënie, veprim, mosveprimi dhe durimi.
Llojet e obligimit kontraktues (individualizuar dhe gjenerik)
Forcimi dhe sigurimi i kontratave
 Forcimi :
 Avansi
 Denimi kontraktues
 Klauzula kasatore
 Sigurimi real:
 Pengu
 Hipoteka
 Kaucioni
 Sigurimi personal:
 Garancia - dorëzania
Kontratat ne favor te personit te trete dhe veprimi i kontratës midis
palëve
 Kontrata lidhet midis palëve dhe ka veprimi vetëm midis tyre.
 Ekzistojnë edhe disa raste kur kontrata mund te lidhet ne favor te personit
te trete
 Ne këto kontrata kemi tre subjekt-kreditori, debitori dhe shfrytëzuesi
 Shembull: kontrata e sigurimit qe e lidhe prindi për fëmijën ose për gruan
e vet.
 Veprimi i kontratës midis palëve:
 Obligimi për te metat fizike dhe juridike
 Dëmtimi përtej gjysmës
 Klauzola rebus sic stantibus
 Plotësimi-përmbushja e kontratës
 Mënyra e përmbushjes
 Koha e përmbushjes
Përmbushja nga debitori
 Përmbushja ndaj kreditorit
 Arritja e përmbushjes
1. Vonesa e debitorit
2. Vonesa e kreditorit
 Pasojat e mosplotësimit te kontratës
 Ndërrimi i subjekteve
1. Cesioni i kërkesave
2. Marrja e borxhit
Ndërprerja e obligimit
 Plotësimi
 Falja e borxhit
 Dorëheqja
 Novacioni
 Barazim
 Pamundësia e përmbushjes - fizike dhe juridike
 Konfuzioni dhe vdekja
 Kompenzacioni
 Parashkrimi
 Parashkrimi shues
 Parashkrimi fitues
 Afati prekluziv
Kontratat e veçanta
 Shitblerja
 Shkëmbimi
 Kontrata e dhuratës
 Kontrata e qirasë
 Kontrata e
shfrytëzimit
 Kontrata mbi punën
 Kontrata mbi veprën
 Kontrata mbi
autorizimin
 Kontratat reale
1. Huaja
2. Huapërdorja
3. Depozita
4. Dhurata
 Kontrata e ortakërisë
 Kontratat aleatore
1. Basti
2. Bizhozi
3. Kontrata për mbajtjen
e përjetshme
4. Kontrata e sigurimit
Pavlefshmëria e punëve juridike
 Punët juridike jo te plota
 Për te qene puna juridike e plotfuqishme duhet te plotësohen kushte e parapara me ligj për vlefshmërin e saj
 Kushtet për vlefshmëri:
 Deklarimi i vullnetit pa te meta
 Objekti i lejuar
 Respektimi i formës
 Ekzistimi i kauzës
 Ekzistimi i bazës juridike
 Dhënia e pëlqimit nga prindi ose kujdestari për disa pune juridike.
 Dhënia e lejes nga organi kompetent
 Nëse mungon ndonjë element i punëve juridike – disa autor i quajnë -puna juridike është jo e plote.
 Ne shkencën tone juridike, punët juridike jo te plota nuk ekzistoje.
 Puna juridike mund te jete e vlefshme ose e pavlefshme. Ese mungon ndonjë element pune juridike nuk ka ose mund te jete e
pavlefshme.
Punet juridike te pavlefshme
 Nese nuk plotesohen kushtet e parapara me ligj per krijimin e puneve juridike, puna juridike eshte e
pavlefshme
 Punet juridike te pavlefshme ndahen:
 Ne pune te nulshme (pavlefshmeri absolute) dhe te rrezueshme (pavlefshmeri relative)
 Punet juridike te nulshme jane punet juidike te cilat nuk prodhojen aspak efekte juridike dhe
konsiderohet se as nuk jane lidhur.
 Per pavlefshmerine absolute kujdeset edhe organi shteteror sipas detyres zysrtare edhe atehere kur
palet nuk jane te interesuare qe ta prishin punen juridike
 Punet juridike te rrezueshme jane punet juridike, vlejne derisa pala e interesuar ose organi kompetent
nuk e paraqet pavlefshmerine e tyre. Palet mund ta bejne kete deklarim vetem mbrenda afatit te
caktuar
Punët juridike te nulshme
 Punët juridike te nulshme janë:
 Punët antiligjore
 Punët imorale
 Punët fiktive
 Punët te simuluara
 Punët e lidhura ne kundërshtim me statutin e personit juridike
 Punët antiligjore:
 P.sh punët e lidhura për objektin e ndaluar (shitja e drogës) ose punët e lidhura kunder formës se parapare me ligj (nuk është
vërtetuar nga organi kompetent)
 Punët imorale:
 Shembull: shpërblimi për gazetarin qe ta sulmoj ndonjë person përmes gazetës.
 Punët fiktive, nuk lidhet puna juridike por deklarohet se është lidhe, shembull; deklarimi i qirasë ne vend te shitblerjes
 Punët e simuluar , shembull, lidhet nje pune por deklarohet pune tjetër
Punët juridike te rrëzueshme
 Punët juridike te rrëzueshme janë punët qe janë lidhur me mungesa te
vullnetit
 Faktet qe shkaktojnë mungesat e vullnetit janë”
 Lajthim
 Mashtrim
 Kanosje
 Dhune
 Punët e rrëzueshme mund te shpallen te pavlefshme me iniciativën e
palëve te interesuara brend afatit te paraparë me ligj
Mohimi i punëve juridike (padia
pauliane)
 Ekziston një kategori e punëve juridike me te cilat mund te dëmtohen interesat e personave te trete
 Personat e interesuar mund te bëjnë mohimin e punëve juridike me te cilat cenohen interesat e tyre
 Si raste tre këtilla janë: rasti kur debitori e dëmton kreditorin me punën juridike qe e lidh me personin tjetër.
 Kreditori ka te drejte te kërkoj mohimin – prishjen e punës juridike te debitorit qe e ka lidhur me personin e
trete.
 Kushtet e paraqitjes se padisë pauliana:
 1. Qe kreditori te jete dëmtuar me punën juridike
 2. Qe debitori te jete jokoshient
 3. Qe personi i trete te jete jokoshient
. Kjo pune juridike qe e lidhe debitori nuk është e pavlefshme por me ketë dëmtohen interesat e kreditorit
Pasojat e pavlefshmërisë se punëve
juridike
 Anulimi i punës juridike te nulshme
 Anulimi i punës juridike te rrëzueshme brenda afatit te paraparë me ligj
 Anaulimi ex tunc (qe nga lidhja) dhe jo ex nunc (nga momenti i anulimit)
 Afati I anulimit te punëve te rrëzueshme mund te jete subjektiv dhe objektiv
 Shembull, për anulimin e testamenti afati subjektiv është 1 vit ndërsa afati objektiv 10 vite
 Është rregull se te punët tjera juridike afati për paraqitjen e padisë për anulimin e punës juridike te jete
3 vite , përjashtim bëjnë rastet kur puna juridike e ka përmbajtjen e një vepre penale.
 Konvalidimi dhe konversioni
 Restitucioni
Raportet juridike nga faktet tjera
 Veprimet e palejueshme - Shkaktimi i demit
 Përgjegjësia objektive (përgjegjësia për sendet e rrezikshme, përgjegjësia e prindit për fëmijët,
përgjegjësia e kujdestarit për te kujdesurin, përgjegjësia e personit juridike për organet e veta)
 Përgjegjësia subjektive (ekzistimi i fajit)
 Mënyrat e kompensimit për shkaktimin e demit: kompensimi real dhe fitimi i humbur
 Pasurimi i pa baze
 Detyrimet nga marrëdhëniet familjares
 Alimentacioni (ushqimia)
 Ushtrimi dhe mbrojtja e te drejtave civile subjektive

More Related Content

What's hot

E Drejta Romake
E Drejta Romake E Drejta Romake
E Drejta Romake
Refik Mustafa
 
Kushtet esenciale per lidhjen e nje kontrate
Kushtet esenciale per lidhjen e nje kontrateKushtet esenciale per lidhjen e nje kontrate
Kushtet esenciale per lidhjen e nje kontrate
Menaxherat
 
E Drejta Trashëgimore - Pyetje & Përgjigje
E Drejta Trashëgimore - Pyetje & PërgjigjeE Drejta Trashëgimore - Pyetje & Përgjigje
E Drejta Trashëgimore - Pyetje & Përgjigje
Refik Mustafa
 
Burimet E Se Drejtes Publike Nderkombetare
Burimet E Se Drejtes Publike NderkombetareBurimet E Se Drejtes Publike Nderkombetare
Burimet E Se Drejtes Publike Nderkombetare
fidankryeziu
 
E Drejta e Procedures Administrative
E Drejta e Procedures AdministrativeE Drejta e Procedures Administrative
E Drejta e Procedures Administrative
Refik Mustafa
 
E drejta civile
E drejta civileE drejta civile
E drejta civile
zogaj
 
E Drejta Tregtare
E Drejta TregtareE Drejta Tregtare
E Drejta Tregtare
Menaxherat
 
E Drejta Ndërkombtare Publike
E Drejta Ndërkombtare PublikeE Drejta Ndërkombtare Publike
E Drejta Ndërkombtare Publike
Refik Mustafa
 
E drejta familjare (permbledhje)
E drejta familjare (permbledhje)E drejta familjare (permbledhje)
E drejta familjare (permbledhje)
Vehap Hashani
 
E Drejta Trashëgimore
E Drejta TrashëgimoreE Drejta Trashëgimore
E Drejta Trashëgimore
Refik Mustafa
 
E drejta kushtetuese
E drejta kushtetuese E drejta kushtetuese
E drejta kushtetuese
fatmir berisha
 
E Drejta Ndërkombtare Private
E Drejta Ndërkombtare PrivateE Drejta Ndërkombtare Private
E Drejta Ndërkombtare Private
Refik Mustafa
 
E Drejta Civile - Përmbledhje e Shkurtuar
E Drejta Civile - Përmbledhje e ShkurtuarE Drejta Civile - Përmbledhje e Shkurtuar
E Drejta Civile - Përmbledhje e Shkurtuar
Refik Mustafa
 
Fillet e së drejtës
Fillet e së drejtës Fillet e së drejtës
Fillet e së drejtës
fatmir berisha
 
E drejta administrative
E drejta administrativeE drejta administrative
E drejta administrative
petritzogaj
 

What's hot (20)

E Drejta Romake
E Drejta Romake E Drejta Romake
E Drejta Romake
 
Kushtet esenciale per lidhjen e nje kontrate
Kushtet esenciale per lidhjen e nje kontrateKushtet esenciale per lidhjen e nje kontrate
Kushtet esenciale per lidhjen e nje kontrate
 
E Drejta Trashëgimore - Pyetje & Përgjigje
E Drejta Trashëgimore - Pyetje & PërgjigjeE Drejta Trashëgimore - Pyetje & Përgjigje
E Drejta Trashëgimore - Pyetje & Përgjigje
 
Burimet e Se Drejtes
Burimet e Se DrejtesBurimet e Se Drejtes
Burimet e Se Drejtes
 
E drejta e punes komplet
E drejta e punes   kompletE drejta e punes   komplet
E drejta e punes komplet
 
Kriminologjia
KriminologjiaKriminologjia
Kriminologjia
 
Burimet E Se Drejtes Publike Nderkombetare
Burimet E Se Drejtes Publike NderkombetareBurimet E Se Drejtes Publike Nderkombetare
Burimet E Se Drejtes Publike Nderkombetare
 
E Drejta e Procedures Administrative
E Drejta e Procedures AdministrativeE Drejta e Procedures Administrative
E Drejta e Procedures Administrative
 
E drejta civile
E drejta civileE drejta civile
E drejta civile
 
E Drejta Tregtare
E Drejta TregtareE Drejta Tregtare
E Drejta Tregtare
 
E Drejta Ndërkombtare Publike
E Drejta Ndërkombtare PublikeE Drejta Ndërkombtare Publike
E Drejta Ndërkombtare Publike
 
E drejta familjare (permbledhje)
E drejta familjare (permbledhje)E drejta familjare (permbledhje)
E drejta familjare (permbledhje)
 
E Drejta Trashëgimore
E Drejta TrashëgimoreE Drejta Trashëgimore
E Drejta Trashëgimore
 
Normat juridike
Normat juridikeNormat juridike
Normat juridike
 
E Drejta Private
E Drejta PrivateE Drejta Private
E Drejta Private
 
E drejta kushtetuese
E drejta kushtetuese E drejta kushtetuese
E drejta kushtetuese
 
E Drejta Ndërkombtare Private
E Drejta Ndërkombtare PrivateE Drejta Ndërkombtare Private
E Drejta Ndërkombtare Private
 
E Drejta Civile - Përmbledhje e Shkurtuar
E Drejta Civile - Përmbledhje e ShkurtuarE Drejta Civile - Përmbledhje e Shkurtuar
E Drejta Civile - Përmbledhje e Shkurtuar
 
Fillet e së drejtës
Fillet e së drejtës Fillet e së drejtës
Fillet e së drejtës
 
E drejta administrative
E drejta administrativeE drejta administrative
E drejta administrative
 

Viewers also liked

E drejta-civile-1
E drejta-civile-1E drejta-civile-1
E drejta-civile-1
zogaj
 
50740448 5-abdulla-aliu
50740448 5-abdulla-aliu50740448 5-abdulla-aliu
50740448 5-abdulla-aliu
zogaj
 
Historia E Shtetit Dhe Së Drejtës
Historia E Shtetit Dhe Së DrejtësHistoria E Shtetit Dhe Së Drejtës
Historia E Shtetit Dhe Së Drejtës
Refik Mustafa
 
E DREJTA PENALE
E DREJTA PENALE E DREJTA PENALE
E DREJTA PENALE
Refik Mustafa
 
E Drejta Tregtare
E Drejta TregtareE Drejta Tregtare
E Drejta Tregtare
Refik Mustafa
 
E Drejta e Procedures Penale
E Drejta e Procedures Penale E Drejta e Procedures Penale
E Drejta e Procedures Penale
Refik Mustafa
 
E Drejta e Pronësisë Intelektuale
E Drejta e Pronësisë IntelektualeE Drejta e Pronësisë Intelektuale
E Drejta e Pronësisë Intelektuale
Refik Mustafa
 
E Drejta Penale Procedurale
E Drejta Penale Procedurale   E Drejta Penale Procedurale
E Drejta Penale Procedurale
Refik Mustafa
 
E Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me Përgjigje
E Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me PërgjigjeE Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me Përgjigje
E Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me Përgjigje
Refik Mustafa
 
E drejta sendore (Pyetje)
E drejta sendore   (Pyetje)E drejta sendore   (Pyetje)
E drejta sendore (Pyetje)
Ferdi Nuredini
 
Tema 2 e drejta e biznesit
Tema 2 e drejta e biznesitTema 2 e drejta e biznesit
Tema 2 e drejta e biznesit
Bledi Lila
 
Lnda drejta penale
Lnda drejta penaleLnda drejta penale
Lnda drejta penale
zogaj
 
Pyetjet Nga E Drejta Kushtetuese -Shamicevi Kumanov
Pyetjet Nga  E Drejta Kushtetuese -Shamicevi KumanovPyetjet Nga  E Drejta Kushtetuese -Shamicevi Kumanov
Pyetjet Nga E Drejta Kushtetuese -Shamicevi Kumanov
Ramadan Ademi
 
E Drejta Penale e R.Socialiste Te Shqiprise
E Drejta Penale e R.Socialiste Te ShqipriseE Drejta Penale e R.Socialiste Te Shqiprise
E Drejta Penale e R.Socialiste Te Shqiprise
Refik Mustafa
 
KUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVES
KUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVESKUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVES
KUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVES
Refik Mustafa
 
Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE
Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE
Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE
Refik Mustafa
 
EKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILIT
EKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILITEKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILIT
EKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILIT
Refik Mustafa
 
Testamenti i Akademikut Esat Stavileci
Testamenti i Akademikut Esat Stavileci Testamenti i Akademikut Esat Stavileci
Testamenti i Akademikut Esat Stavileci
Refik Mustafa
 
HYRJE NE DREJTSI
HYRJE NE DREJTSI HYRJE NE DREJTSI
HYRJE NE DREJTSI
Refik Mustafa
 

Viewers also liked (19)

E drejta-civile-1
E drejta-civile-1E drejta-civile-1
E drejta-civile-1
 
50740448 5-abdulla-aliu
50740448 5-abdulla-aliu50740448 5-abdulla-aliu
50740448 5-abdulla-aliu
 
Historia E Shtetit Dhe Së Drejtës
Historia E Shtetit Dhe Së DrejtësHistoria E Shtetit Dhe Së Drejtës
Historia E Shtetit Dhe Së Drejtës
 
E DREJTA PENALE
E DREJTA PENALE E DREJTA PENALE
E DREJTA PENALE
 
E Drejta Tregtare
E Drejta TregtareE Drejta Tregtare
E Drejta Tregtare
 
E Drejta e Procedures Penale
E Drejta e Procedures Penale E Drejta e Procedures Penale
E Drejta e Procedures Penale
 
E Drejta e Pronësisë Intelektuale
E Drejta e Pronësisë IntelektualeE Drejta e Pronësisë Intelektuale
E Drejta e Pronësisë Intelektuale
 
E Drejta Penale Procedurale
E Drejta Penale Procedurale   E Drejta Penale Procedurale
E Drejta Penale Procedurale
 
E Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me Përgjigje
E Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me PërgjigjeE Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me Përgjigje
E Dreja e Procedures Penale - Pyetje Me Përgjigje
 
E drejta sendore (Pyetje)
E drejta sendore   (Pyetje)E drejta sendore   (Pyetje)
E drejta sendore (Pyetje)
 
Tema 2 e drejta e biznesit
Tema 2 e drejta e biznesitTema 2 e drejta e biznesit
Tema 2 e drejta e biznesit
 
Lnda drejta penale
Lnda drejta penaleLnda drejta penale
Lnda drejta penale
 
Pyetjet Nga E Drejta Kushtetuese -Shamicevi Kumanov
Pyetjet Nga  E Drejta Kushtetuese -Shamicevi KumanovPyetjet Nga  E Drejta Kushtetuese -Shamicevi Kumanov
Pyetjet Nga E Drejta Kushtetuese -Shamicevi Kumanov
 
E Drejta Penale e R.Socialiste Te Shqiprise
E Drejta Penale e R.Socialiste Te ShqipriseE Drejta Penale e R.Socialiste Te Shqiprise
E Drejta Penale e R.Socialiste Te Shqiprise
 
KUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVES
KUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVESKUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVES
KUSHTETUTA E REPUBLIKES SE KOSOVES
 
Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE
Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE
Nocioni dhe Karakteristikat Themelore të së Drejtës së BE
 
EKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILIT
EKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILITEKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILIT
EKSTRADIMI DHE E DREJTA E AZILIT
 
Testamenti i Akademikut Esat Stavileci
Testamenti i Akademikut Esat Stavileci Testamenti i Akademikut Esat Stavileci
Testamenti i Akademikut Esat Stavileci
 
HYRJE NE DREJTSI
HYRJE NE DREJTSI HYRJE NE DREJTSI
HYRJE NE DREJTSI
 

Similar to E DREJTA CIVILE

Civile 1
Civile 1Civile 1
Civile 1
zogaj
 
E drejta administrative fatmir berisha
E drejta administrative                  fatmir berishaE drejta administrative                  fatmir berisha
E drejta administrative fatmir berisha
fatmir berisha
 
E drejta civile_1
E drejta civile_1E drejta civile_1
E drejta civile_1
zogaj
 
E drejta administrative
E drejta administrativeE drejta administrative
E drejta administrative
Ferdi Nuredini
 
33739619 e-drejta-civile
33739619 e-drejta-civile33739619 e-drejta-civile
33739619 e-drejta-civile
zogaj
 
Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)
Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)
Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)
Ramadan Ademi
 
E drejta civile
E drejta civileE drejta civile
E drejta civile
zogaj
 
Koncepti i sw drejtws publike
Koncepti i sw drejtws publikeKoncepti i sw drejtws publike
Koncepti i sw drejtws publike
Dardan Krasniqi
 
E drejta civile
E drejta civileE drejta civile
E drejta civile
Korab Grabovci
 
E drejta biznesore.
E drejta biznesore.E drejta biznesore.
E drejta biznesore.
anashqipe
 
E drejta-nderkombetare-private
E drejta-nderkombetare-privateE drejta-nderkombetare-private
E drejta-nderkombetare-private
Ellmedina Balidemaj
 
Administrative 2
Administrative 2Administrative 2
Administrative 2
zogaj
 
Ushtrime kollofjum-e drejta biznesore
Ushtrime kollofjum-e drejta biznesoreUshtrime kollofjum-e drejta biznesore
Ushtrime kollofjum-e drejta biznesore
Bessnik Latifi
 
PERSONI JURIDIK.pptx
PERSONI JURIDIK.pptxPERSONI JURIDIK.pptx
PERSONI JURIDIK.pptx
ArdianMorina2
 
Tema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdf
Tema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdfTema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdf
Tema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdf
anaspahiu10
 
E drejta Biznesore
E drejta BiznesoreE drejta Biznesore
E drejta Biznesore
Ermon Cërvadiku
 
Subjektet e se drejtes riza smaka
Subjektet e se drejtes riza smakaSubjektet e se drejtes riza smaka
Subjektet e se drejtes riza smaka
Kastriot Gashi
 
Ligjeratat nga e drejta kushtetuese
Ligjeratat nga e drejta kushtetueseLigjeratat nga e drejta kushtetuese
Ligjeratat nga e drejta kushtetuese
MiLchee Fetahi
 
Shkenca mbi financat dhe e drejta financiare
Shkenca mbi financat dhe e drejta financiareShkenca mbi financat dhe e drejta financiare
Shkenca mbi financat dhe e drejta financiare
Ellmedina Balidemaj
 

Similar to E DREJTA CIVILE (20)

Civile 1
Civile 1Civile 1
Civile 1
 
E drejta administrative fatmir berisha
E drejta administrative                  fatmir berishaE drejta administrative                  fatmir berisha
E drejta administrative fatmir berisha
 
E drejta civile_1
E drejta civile_1E drejta civile_1
E drejta civile_1
 
E drejta administrative
E drejta administrativeE drejta administrative
E drejta administrative
 
33739619 e-drejta-civile
33739619 e-drejta-civile33739619 e-drejta-civile
33739619 e-drejta-civile
 
Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)
Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)
Hyrje Ne Shkencat Administrative Pyetje Pergjigje (Repaired)
 
E drejta civile
E drejta civileE drejta civile
E drejta civile
 
Koncepti i sw drejtws publike
Koncepti i sw drejtws publikeKoncepti i sw drejtws publike
Koncepti i sw drejtws publike
 
E drejta civile
E drejta civileE drejta civile
E drejta civile
 
E drejta biznesore.
E drejta biznesore.E drejta biznesore.
E drejta biznesore.
 
Administrative 2
Administrative 2Administrative 2
Administrative 2
 
E drejta-nderkombetare-private
E drejta-nderkombetare-privateE drejta-nderkombetare-private
E drejta-nderkombetare-private
 
Administrative 2
Administrative 2Administrative 2
Administrative 2
 
Ushtrime kollofjum-e drejta biznesore
Ushtrime kollofjum-e drejta biznesoreUshtrime kollofjum-e drejta biznesore
Ushtrime kollofjum-e drejta biznesore
 
PERSONI JURIDIK.pptx
PERSONI JURIDIK.pptxPERSONI JURIDIK.pptx
PERSONI JURIDIK.pptx
 
Tema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdf
Tema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdfTema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdf
Tema 1. E drejte financiare dhe bankare.pdf
 
E drejta Biznesore
E drejta BiznesoreE drejta Biznesore
E drejta Biznesore
 
Subjektet e se drejtes riza smaka
Subjektet e se drejtes riza smakaSubjektet e se drejtes riza smaka
Subjektet e se drejtes riza smaka
 
Ligjeratat nga e drejta kushtetuese
Ligjeratat nga e drejta kushtetueseLigjeratat nga e drejta kushtetuese
Ligjeratat nga e drejta kushtetuese
 
Shkenca mbi financat dhe e drejta financiare
Shkenca mbi financat dhe e drejta financiareShkenca mbi financat dhe e drejta financiare
Shkenca mbi financat dhe e drejta financiare
 

More from Refik Mustafa

E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme
E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme
E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme
Refik Mustafa
 
E Drejta e Detyrimeve II
E Drejta e Detyrimeve IIE Drejta e Detyrimeve II
E Drejta e Detyrimeve II
Refik Mustafa
 
E Drejta e Detyrimeve I
E Drejta e Detyrimeve IE Drejta e Detyrimeve I
E Drejta e Detyrimeve I
Refik Mustafa
 
E Drejta e Detyrimeve dhe e Kontratave
E  Drejta e Detyrimeve dhe e KontrataveE  Drejta e Detyrimeve dhe e Kontratave
E Drejta e Detyrimeve dhe e Kontratave
Refik Mustafa
 
E Drejta Kushtetuese
E Drejta KushtetueseE Drejta Kushtetuese
E Drejta Kushtetuese
Refik Mustafa
 
E Drejta e Falimentimit
E Drejta e FalimentimitE Drejta e Falimentimit
E Drejta e Falimentimit
Refik Mustafa
 
Interpretimi i Ligjeve Penale
Interpretimi i Ligjeve PenaleInterpretimi i Ligjeve Penale
Interpretimi i Ligjeve Penale
Refik Mustafa
 
Burimet e Se Drejtes Penale
Burimet e Se Drejtes PenaleBurimet e Se Drejtes Penale
Burimet e Se Drejtes Penale
Refik Mustafa
 
Fjalorth i Drejtësise
Fjalorth i DrejtësiseFjalorth i Drejtësise
Fjalorth i Drejtësise
Refik Mustafa
 
E Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi Hapësinor
E Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi HapësinorE Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi Hapësinor
E Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi Hapësinor
Refik Mustafa
 
Parlamentarizmi
ParlamentarizmiParlamentarizmi
Parlamentarizmi
Refik Mustafa
 
E Drejta Penale, Pjesa e Përgjithshme
E Drejta Penale, Pjesa e PërgjithshmeE Drejta Penale, Pjesa e Përgjithshme
E Drejta Penale, Pjesa e Përgjithshme
Refik Mustafa
 
Arta Mandro - E Drejta Romake
Arta Mandro -  E Drejta RomakeArta Mandro -  E Drejta Romake
Arta Mandro - E Drejta Romake
Refik Mustafa
 
E Drejta Penale Nderkombetare - Jola Xhafo
E Drejta Penale Nderkombetare - Jola XhafoE Drejta Penale Nderkombetare - Jola Xhafo
E Drejta Penale Nderkombetare - Jola Xhafo
Refik Mustafa
 
E Drejta Romake - Andrew Borkowski & Paul Du Plessis
E Drejta Romake -  Andrew  Borkowski & Paul Du Plessis E Drejta Romake -  Andrew  Borkowski & Paul Du Plessis
E Drejta Romake - Andrew Borkowski & Paul Du Plessis
Refik Mustafa
 
Daniel Gutman - E Drejta Nderkombetare Private
Daniel Gutman - E Drejta Nderkombetare PrivateDaniel Gutman - E Drejta Nderkombetare Private
Daniel Gutman - E Drejta Nderkombetare Private
Refik Mustafa
 
Procedura Civile
Procedura CivileProcedura Civile
Procedura Civile
Refik Mustafa
 
E DREJTA DHE POLITIKA
E DREJTA DHE POLITIKAE DREJTA DHE POLITIKA
E DREJTA DHE POLITIKA
Refik Mustafa
 

More from Refik Mustafa (20)

E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme
E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme
E Drejta Penale - Pjesa e Posaçme
 
Procedura Penale
Procedura PenaleProcedura Penale
Procedura Penale
 
E Drejta e Detyrimeve II
E Drejta e Detyrimeve IIE Drejta e Detyrimeve II
E Drejta e Detyrimeve II
 
E Drejta e Detyrimeve I
E Drejta e Detyrimeve IE Drejta e Detyrimeve I
E Drejta e Detyrimeve I
 
E Drejta e Detyrimeve dhe e Kontratave
E  Drejta e Detyrimeve dhe e KontrataveE  Drejta e Detyrimeve dhe e Kontratave
E Drejta e Detyrimeve dhe e Kontratave
 
E Drejta Kushtetuese
E Drejta KushtetueseE Drejta Kushtetuese
E Drejta Kushtetuese
 
E Drejta e Falimentimit
E Drejta e FalimentimitE Drejta e Falimentimit
E Drejta e Falimentimit
 
Interpretimi i Ligjeve Penale
Interpretimi i Ligjeve PenaleInterpretimi i Ligjeve Penale
Interpretimi i Ligjeve Penale
 
Burimet e Se Drejtes Penale
Burimet e Se Drejtes PenaleBurimet e Se Drejtes Penale
Burimet e Se Drejtes Penale
 
Fjalorth i Drejtësise
Fjalorth i DrejtësiseFjalorth i Drejtësise
Fjalorth i Drejtësise
 
Kriminologjia
KriminologjiaKriminologjia
Kriminologjia
 
E Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi Hapësinor
E Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi HapësinorE Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi Hapësinor
E Drejta në Ndërtim dhe Planifikimi Hapësinor
 
Parlamentarizmi
ParlamentarizmiParlamentarizmi
Parlamentarizmi
 
E Drejta Penale, Pjesa e Përgjithshme
E Drejta Penale, Pjesa e PërgjithshmeE Drejta Penale, Pjesa e Përgjithshme
E Drejta Penale, Pjesa e Përgjithshme
 
Arta Mandro - E Drejta Romake
Arta Mandro -  E Drejta RomakeArta Mandro -  E Drejta Romake
Arta Mandro - E Drejta Romake
 
E Drejta Penale Nderkombetare - Jola Xhafo
E Drejta Penale Nderkombetare - Jola XhafoE Drejta Penale Nderkombetare - Jola Xhafo
E Drejta Penale Nderkombetare - Jola Xhafo
 
E Drejta Romake - Andrew Borkowski & Paul Du Plessis
E Drejta Romake -  Andrew  Borkowski & Paul Du Plessis E Drejta Romake -  Andrew  Borkowski & Paul Du Plessis
E Drejta Romake - Andrew Borkowski & Paul Du Plessis
 
Daniel Gutman - E Drejta Nderkombetare Private
Daniel Gutman - E Drejta Nderkombetare PrivateDaniel Gutman - E Drejta Nderkombetare Private
Daniel Gutman - E Drejta Nderkombetare Private
 
Procedura Civile
Procedura CivileProcedura Civile
Procedura Civile
 
E DREJTA DHE POLITIKA
E DREJTA DHE POLITIKAE DREJTA DHE POLITIKA
E DREJTA DHE POLITIKA
 

E DREJTA CIVILE

  • 3. Përkufizimi i lendes e Drejta Civile Nocioni E drejta civile si dege e se drejtës - përfshinë tërësinë e dispozitave ligjore me të cilat rregullohen marrëdhëniet shoqërore te karakterit pasuror. E drejta civile si shkence juridike - përfshinë tërësinë e studimeve shkencore me te cilat studiohen normat juridike qe i rregullojnë marrëdhëniet shoqërore te karakterit pasuror
  • 4. Objekti i studimit  Objekt studimi dhe rregullimi i te drejtës civile janë marrëdhëniet shoqërore te karakterit pasuror ose ato te cilat ne instancën e fundit marrin karakter pasuror  E drejta civile nuk e rregullon karakterin pasuror te marrëdhënieve shoqërore por aspektet ligjore (kornizat ligjore te marrëdhënieve pasurore)  Cilat marrëdhënie shoqërore janë te karakterit pasuror ?  Shembull: 1. Shitblerja e një veture, banese, toke, kontratat e kredisë etj 2. Kontratat e shërbimeve (kontrata me avokatin, kontrata me këngëtarin, kontrata me punëtorin etj)
  • 5. Ndarja e te drejtës civile E DREJTA CIVILE NDAHET NE: E drejta civile pjesa e përgjithshme E drejta sendore-pronësia E drejta familjare E drejta trashëgimore E drejta e detyrimeve (Kontratat) E drejta e procedurës civile
  • 6. E drejta civile - pjesa e përgjithshme  Pjesa e përgjithshme e te drejtës civile i studion dhe përpunon nocionet themelore për te gjitha degët e se drejtës civile  Ne pjesën e përgjithshme trajtohen si bie fjala:  Objekti i te drejtës civile  Parimet e te drejtës civile  Subjektet e te drejtës civile  Te drejtat subjektive civile  Koncepti i pasurisë  Punët juridike  Modifikimi i punëve juridike  Anulimi i punëve juridike  Shkaktimi i demit si burim i raporteve civile  Ushtrimi dhe mbrojtja e te drejtave civile .etj
  • 7. Parimet e te drejtës civile  Marrëdhëniet te cilat i rregullon e drejta civile rregullohen sipas këtyre parimeve: 1. Barabarësia e palëve 2. Iniciativa e lire e palëve dhe autonomia e vullnetit 3. Qarkullimi i te drejtave civile 4. Sanksioni pasuror - Parimet e te drejtës civile ne çdo raport juridiko-civile zbatohen ne mënyrë komulative
  • 8. Burimet e të drejtës civile Burimet e të drejtës civile ndahen në burime materiale dhe formale Burimet materiale janë forca shoqërore që i krijon normat juridike të së drejtës civile Burimet formale janë format në të cilat paraqiten normat juridike civile. Ato janë Burimet e drejtpërdrejta: A. Ligji B. Zakoni Burimet e tërthorta: a. Praktika gjyqësore b. Shkenca juridike (doktrina juridike)
  • 9. Raporti i të drejtës civile me degët tjera të së drejtës Raporti i të drejtës civile me: Të drejtën familjare Të drejtën trashëgimore Me të drejtën ekonomike Të drejtën private ndërkombëtare Të drejtën administrative
  • 10. Raporti i të drejtës civile me të drejtën familjare  E drejta civile dhe e drejta familjare kanë elemente të përbashkëta por edhe dallime:  Elementet e përbashkëta:  Iniciativa e lirë e palëve  Barabarësia e palëve  Elementet pasurore të marrëdhënieve juridike të këtyre dy degëve  Dallimet:  Natyra juridike e raporteve  Afatet  Sanksionet
  • 11. Raporti me të drejtën trashëgimore Raportet në mesë këtyre dy degëve qëndrojnë në objektin e rregullimit: E drejta civile i rregullon marrëdhëniet pasurore për të gjallë të subjekteve (inter vivos) E drejta trashëgimore i rregullon raportet pasurore në rastet e vdekjes (mortis causa)
  • 12. Raporti me të drejtën ekonomike E drejta ekonomike e rregullon zhvillimin e ekonomik duke e studiuar në këndin e perspektives ekonomike. E drejta civile me normat e veta i rregullon të raportet ekonomike
  • 13. Raporti me të drejtën e punës E drejta e punës i rregullon raportet në mes të punëdhënësit dhe punëtorit E drejta civile me normat e veta i rregullon raportet e karakterit pasurore të raporteve të punës. Shembull: Paga Dëmtimet në punë Kompensimet për punën shtesë etj.
  • 14. Raporti me të drejtën private ndërkombëtare E drejta civile me normat e veta i rregullon marrëdhëniet pasurore brenda një shteti (marrëdhëniet nacionale) E drejta private ndërkombëtare i rregullon marrëdhëniet pasurore me element të huaj ndërkombëtar
  • 15. Raporti me të drejtën administrative  E drejta administrative i rregullon raportet e qytetarëve me administratën por edhe raportet e vetë organeve të administratës.  Në të drejtën administrative vlen parimi i subordiminit (nënshtrimit) ndërsa në të drejtën civile vlen parimi i barabarësisë (i koordinimit)  Mirëpo disa raporteve civile akti administrativ është prezumim (parakusht) për krijimin e tyre  Shembull:  Receta e mjekut për medikamente  Leja e ndërtimit  Leja e për blerjen e mjeteve narkotike etj.
  • 16. Subjektet e të drejtës civile Subjektet e të drejtës civile janë: Personat fizik Personat juridik Personat fizik janë subjekte natyrore Personat juridik janë subjekte artificiale të krijuara në bazë të ligjit
  • 17. Personat fizik  Çdo person i lindur gjallë dhe që ka formën e njeriut është subjekt i të drejtës civile  Përjashtimisht edhe personi i palindur (fëmija) është subjekt i së drejtës civile në rastet e caktuar (trashëgimia, dhuratat etj)  Subjektet për të hyrë në marrëdhënie juridike civile duhet të kenë:  Zotësinë juridike dhe  Zotësinë e veprimit  Zotësia juridike është aftësia e e subjekteve të jenë bartës të drejtave dhe detyrave.  Zotësia juridike arrihet me të lindur  Zotësia e veprimit është aftësia e subjekteve që me deklarimin e vullnetit të krijojnë të drejta dhe detyra për vete.  Zotësia e veprimit arrihet me arritjen e moshës madhore- 18 vjet  Përjashtimisht zotësia e veprimit arrihet edhe prej moshës 16 deri 18 vet.
  • 18. Personat juridik  Personat juridik janë krijesa ligjore.  Personat juridik janë subjekte te se drejtës sepse mund te hynë ne raporte juridike  Personat juridike krijohen kur plotësohen këto kushte:  Struktura organizative  Masa pasurore  Regjistrimi ose dhenia e lejes  Akti me i larte i personit juridik është Akti i themelimit ose Statuti  Personat juridike e kane zotësinë juridike dhe zotësinë e veprimit  Personat juridik ndahen ne persona juridik te se drejtës publike dhe persona juridik te se drejtës private
  • 19. Llojet e personave juridike  Personat juridik sipas disa karakteristikave ndahen: 1. Persona juridik te se drejtës publike 2. Persona juridik te se drejtës private  Personat juridik mund te jene: 1. Institucione (universitete, institucione shëndetësore, komuna, etj) 2. Shoqata (shoqata e tregtareve, shoqata e zejtareve, shoqatat humanitare etj) - Struktura organizative e personave juridik: 1. Kuvendi i aksionarëve 2. Bordi i drejtoreve 3. Drejtori ekzekutiv 4. Zyrtaret - Përgjegjësia e personave juridik. Personat juridik kane te ashtuquajturën zotësi speciale juridike dhe te veprimit - Autorizimet dhe detyrat e personit juridik i ushtrojnë organet kompetente- përfaqësuesit e personit juridik
  • 20. Objektet e se drejtës civile Objekte te se drejtës civile janë vlerat pasurore te drejtpërdrejta ose ato qe ne mënyre te tërthortë shndërrohen ne vlere pasurore: Objekte te se drejtës civile janë: Sendet Veprimet e njerëzve Vlerat personale Produktet shpirtërore (krijimtaria intelektuale)
  • 21. Sendet Përkufizimi- send quajmë çdo pjese materiale te natyrës e cila ndodhet nen pushtetin e njeriut dhe i shërben nevojave të tij. Sendet duhet te kenë vlerë ekonomike (te shndërrohen në para) për të qenë objekt i të drejtës civile. Për të qenë objekt i së drejtës civile sendet duhet të plotësohen dy kushte: Kushti fizik (pjesë materiale e natyrës) Kushti shoqëror (ti shërbej nevojave të shoqërisë)
  • 22. Ndarja e sendeve  Sipas disa karakteristikave sendet i ndajmë në:  Sendet e thjeshta dhe të përbëra  Sendet e konsumueshme dhe të pakonsumueshme  Sendet e trupshme dhe sendet e patrupshme  Sendet e luajtshme dhe të paluajtshme  Sendet individuale dhe gjenerike  Sendet e zëvendësueshme dhe të pazëvendësueshme  Sendet kryesore dhe akcesore  Sendet tub
  • 23. Veprimet e njeriut si objekt i se drejtës civile Veprimi i njeriut mund të jetë objekt i se drejtës civile nëse mund të shndërrohet në vlerë ekonomike: Si veprime mund të jenë: Veprimi i avokatit Këndimi i këngëtarit Puna e punëtorit etj.
  • 24. Vlerat personale dhe produktet shpirtërore si objekte te se drejtës civile  Objekete të së drejtës civile mund të jenë edhe vlerat personale si p.sh:  Integritetit trupor  Reputacioni  Nderi  Produktet e shpirtit njerëzor (krijimet intelektuale) janë objekte të së drejtës civile kur mund të shprehen në vlerë ekonomike:  P.sh:  Librat e autorëve  Krijimet artistike muzikore  Krijimet artistike teatrale etj.
  • 25. E drejta objektive dhe subjektive  E drejta objektive është e tere sistemi juridike.  E drejte objektive janë normat juridike-civile  Normat ndahen ne fusha dhe institute  E drejte subjektive- është e drejta te secilen subjektet e nxjerrin nga e drejta objektive:  Shembull:  E drejta e trashëgimit  E drejta e mbajtjes (ushqimit)  E drejta e integritetit trupor  E drejta e kompensimit ne rast te dëmtimit etj.  E drejta subjektive paraqitet si pushtet- ne njeren ane kemi personin e autorizuar ne anën tjetër personin e detyruar  E drejta subjektive përbëhet nga:  Autorizimi dhe  Kërkesa
  • 26. Raportet juridike  Kuptimi i raportit juridik  Raporti juridik ekziston gjithmonë ndërmjet subjekteve lidhur me objektin e te drejtës civile  E drejta subjektive është e drejta qe subjektet e nxjerrin nga e drejta objektive(normat juridike)  Raporti juridik mund te jete krijimi, ndryshimi ose shuarja e ndonjë te drejte subjektive civile.  Raportet juridike krijohen ne baze te fakteve juridike qe i parasheh e drejta  Faktet juridike mund te jene:  Ngjarjet dhe  Veprimet e njerëzve  Veprimet e njerëzve mund te ndahen ne veprime e lejuara dhe veprime te palejuara.  Për krijimin e raporteve juridike shpesh kërkohen disa fakte – tubi i fakteve.  Supozimet  Fiksionet
  • 27. Klasifikimi i te drejtave civile Ne baze te disa karakteristikave te drejtat civile ndahen ne te: Drejta absolute Drejta relative Ndarja është e bazuar ne raportin qe ekziston ne mes te te drejte subjektive civile dhe te drejtave te personave tjerë.
  • 28. Te drejtat absolute  Karakteristikat: 1. Te drejtës se personit te autorizuar i përgjigjët detyrimi i te gjithë personave – veprojne erga omnes 2. Numri i personave te detyruar nuk është i kufizuar 3. Obligimi është negativ 4. Raporti i titullarit te se drejtës me personat e obliguar nuk është i konkretizuar 5. Obligimi i përgjigjët te drejtës subjektive dhe jo autorizimeve 6. Obligimi nuk përbehet nga dhënja e ndonjë efekti pasuror 7. Te drejtat absolute nuk parashkruhen 8. Kërkesa ne te drejtat absolute krijohet ne momentin e shkeljes se te drejtës 9. Ne te drejtat absolute ekziston e drejta e racionit.
  • 29. Llojet e te drejtave absolute Te drejtat absolute jane Te drejtat sendore dhe Te drejtat personale Te drejtat sendore - janë te drejtat te cila konstituohen mbi një send te caktuar Te drejtat personale - janë te drejtat te cilat lidhen me personin e caktuar dhe nuk barten ne personat e tjerë
  • 30. Te drejtat sendore  E drejta sendore është pjese e veçante e te drejtës civile  Te drejtat sendore janë: 1. Pronësia 2. Servitutet 3. E drejta e pengut 4. Hipoteka 5. E drejta e ndërtimit 6. Barrët reale
  • 31. Te drejtat personale Te drejtat personale janë te drejta absolute Te drejtat personale janë: 1. Te drejtat personale ne kuptimin e gjere 2. Te drejtat e personalitetit 3. Te drejtat e autorit
  • 32. Te drejtat personale  Te drejtat personale janë te drejtat qe kane te bëjnë me statusin juridik te një personi  Te drejtat personale janë te drejtat nda marrëdhëniet familjare dhe te drejtat e statusit personal  Si te drejta te tilla janë: 1. Legjitimiteti i lindjes 2. Mosha madhore 3. Aftësia juridike 4. Aftësia e veprimit 5. Aftësia e trashëgimit etj - Këto te drejta quhen edhe atribute te personit fizik
  • 33. Te drejtat e personalitetit  Te drejtat e personalitetit janë ato te drejta objekt i te cilave është personaliteti i individit  Si te drejta te tilla janë: 1. Liria e lëvizjes 2. Liria e shprehjes 3. Integriteti fizik 4. Integriteti mendore (shpirtëror) 5. Liria e përdorimit te gjuhës 6. Liria e zgjedhjes se profesionit etj
  • 34. Te drejtat e autorit  Te drejtat e autorit janë te drejta personale por qe objekt i tyre janë produktet shpirtërore (krijimtaria intelektuale).  Si te drejta te tilla janë:  Veprat shkencore  Veprat letrare  Piktuara  Skulptura  Veprat e skenografisë etj  E drejta e autorit zgjate gjate gjithë jetës se autorit dhe 15 vite pas vdekjes.  Ekziston edhe grupi tjetër i te drejtave te krijimtarise intelektuale qe realizohet ne prodhim – e drejta e çpikjes.  çpikje eshte zgjedhje e re e një problemi teknik. E drejta e çpikjes mbrohet me Patentë. Patenti zgjate 15 vite E drejta e shfrytëzimit te patentës quhet Licence Pronësia industriale: 1. Markat tregtare(shenjat e mallit, vulat, etj)
  • 35. Te drejtat relative (detyrimet)  Te drejtat relative janë to te drejta ku çdo te drejte përgjigjët obligimi i personit përkatës.  Personi qe ka te drejte ne raportin e te drejtave relative quhet Kreditor (personi qe ka kërkesë)  Personi qe ka detyre (borxh) quhet Debitor  Karakteristikat: 1. Te drejtat relative veprojnë - inter partes (kreditori – debitori) 2. Te te drejtat relative obligimi është pozitive (duhet te kryhet ndonjë bërje) 3. Edhe kur obligimi është rezervimi ai konsiston ne mbrojtjen e ndonjë interesi konkret për palën e autorizuar 4. Obligimi është korelativ me autorizimin 5. Obligimi është pasuror 6. Te drejtat relative parashkruhen 7. Kërkesa sipas rregullit linde ne momentin e krijimit te drejtës
  • 36. Personat ne raportet e detyrimeve  Kreditori-personi qe ka te drejta  Debitori- personi qe ka detyrime  Ne raportet e detyrimeve mund te ketë edhe me shume persona si ne anën e kreditorit ashtu edhe ne anën e debitorit  Nëse ka me shume persona re raportet e detyrimeve, detyrimi mund te jete:  I ndare dhe  Solidare  Përmbajtja e detyrimit është e shtuquajtura ‘’Bërje’’ – ndryshe quhet ‘’prestimi’’  Prestimi – përbëhet prej, dhënies, veprimit, mosveprimit dhe pësimit.  Lende e detyrimit është ‘’vlera ekonomike’’ e cila nëpërmjet bërjes bartet nga pasuria e debitorit ne pasurinë e kreditorit.
  • 37. Llojet dhe burimet e detyrimeve  Llojet e detyrimeve:  Momentale dhe te përhershme  Pozitive dhe negative  Te thjeshta dhe te përbëra  Kryesore dhe aksesore-dytësore  Civile dhe natyrore  Burimet e detyrimeve;  Raportin e detyrimeve e sjellin këto fakte:  Deklarimet e vullnetit (punët juridike –kontratat, premtimi publik, testamenti etj)  Veprimet e palejuara – shkaktimi i demit  Pasurimi i pa baze  Faktet e farefisnisë – (detyrimi i ushqimit)  Faktet tjera ligjore – veprimet ne pajtim me te drejtën (detyrimi i fqiut për kompensimin e demit, kompensimi për kalimin e domosdoshme, kompensimi për eksproprimin etj)
  • 38. Pasuria  Pasuria është tërësia i te drejtave civile qe i takojnë një personi  Pasurinë e përbejnë vetëm te drejtat e karakterit pasuror  Te gjitha sendet qe e përbejnë lenden pasurinë quhen-mase pasurore  Pasuria ndahet ne:  Aktive dhe pasive  Subjekti dhe pasuria  Pasuria dhe te trashëguarit  Konfiskimi  Bankrotimi - falimentimi
  • 39. Qarkullimi juridik  Qarkullimi juridik është bartja e të drejtave prej në subjekti në subjektin tjetër  Qarkullimi juridik është në pajtim me parimin e të drejtës civile ‘’Qarkullimin-bartja e të drejtave civile’’  Përmes qarkullimit juridik barten vetëm të drejtat civile pasurore  Të drejtat personale nuk mund të barten  Bartja e sendit prej një subjekti në subjektin tjetër – është qarkullim ekonomik  Bartja e të drejtave është qarkullim juridik  Të drejtat të cilat mund të barten janë:  Të drejtat absolute:  Shembull: 1. Pronësia 2. Servituti 3. Pengu 4. Hipoteka 5. E drejta e shfrytëzimit 6. E drejta e qesimit 7. E drejta e licencës etj  Të drejtat relative (detyrimet)  Shembull; kërkesa
  • 40. Elementet e qarkullimit juridik  Të drejtat civile janë objekt i qarkullimit juridike.  Punët juridike (kontrata, testamenti, shprehja e njëanshme e vullnetit) – janë mjetë për qarkullimin e të drejtave civile  Kauza – është qëllimi ekonomik që dëshirojnë palët të arrijnë me punët juridike  Shembull: me bartjen e pronësisë është qëllimi ekonomik që njëra palë të fitoj pronësinë ndërsa tjetra të marrë çmimin (shumen e të hollave)  Baza juridike – qarkullimi juridik mund të bëhet vetëm kur ka bazë juridike. Bartjen e të drejtave mund ta bëjë vetëm titullari i tyre dhe askush tjetër.  Baza juridike – iustus titullus (ose titulli juridike) është kushtë për fitimin e të drejtave civile: Si bazë mund të jenë p.sh:  Kontrata  Testamenti  Dhurata  Parashkrimi fitues  Vendimi i organeve shtetërore etj  Fitimi i një të drejte pa bazë juridike – shkakton pasurimin e pabazë. Për fitimin e disa të drejtave kërkohet  1. baza juridike – iustus titullus –titulli dhe  2. mënyra e fitimit – modus aquirendi  Shembull:  Fitimi i pronësisë mbi paluajtshmeri  Kontrata e qirasë  Depozita etj  Fitimi i të drejtave mund të jetë  1. derivativ  2. origjiner  Bartja e të drejtave mund të jetë: translative (bartja e plotë e të drejtës) dhe konstituive (bartja e pjesshme-krijimi i një të drejte p.sh servituti)
  • 41. Vullneti si fakt për krijimin e raporteve juridike  Veprimet juridike – janë deklarime të vullnetit të cilat palët i ndërmarrin me qëllim të krijimit të ndonjë raporti juridike.  P.sh kontrata e shitblerjes  Veprimet juridike janë edhe mjete të qarkullimit juridik  Deklarimi i vullnetit duhet të jetë:  Serioz dhe  I mundshëm  Teoria e vullnetit të brendshëm dhe  Teoria e vullnetit të deklaruar  Rëndësia e aktit administrativ për krijimin e raporteve juridike  Llojet e deklarimit të vullnetit:  1. Veprimet juridike- me të cilat krijohen, dyshohen dhe shuhen raportet juridike por që nuk bartet ndonjë vlerë ekonomike (gjendja statusore, shkëputja e kontratës, heqja dorë nga pronësia etj)  2. veprimet juridike – me të cilat krahas krijimit ndryshimit dhe shuarjes së një raporti juridike bartet edhe një vlerë pasurore prej në subjekti në subjektin tjetër - këto veprime quhen punët juridike.
  • 42.  Afati – është rrethanë e ardhshme e sigurt nga paraqitja e të cilit varet krijimi, ndryshimi ose shuarja e një të drejte.  Afati është kalimi i kohës së caktuar.  Afati mund të jetë:  Prekluziv  I shtyhem dhe i shkëputshim  Koha e afatit llogaritet sipas kalendarit:  Llogaritja civile – me vite, muaj dhe ditë  Llogaritja astronomike- me orë, minuta.  Afati mund të jetë: subjektiv dhe objektiv
  • 43. Modifikimi i punëve juridike Punët juridike mund të modifikohen përmes kushtit dhe afatit  Kushti – është rrethanë e ardhshme e pasigurt nga paraqitja ose mosparaqitja e së cilës varet, krijimi, ndryshimi ose ndërprerja e ndonjë të drejte.  Shembull: kontrata e sigurimit (paraqitja e rrezikut)  Kushti mund të jetë:  Potestativ  Kauzal  I përzire  Pozitiv dhe negativ  I shtyhem (suspenziv) dhe i shkëputshim (rrezulotiv)  Urdhri – ekziston te punët bamirëse dhe dallohet nga kushti  P.sh. do të falet shtëpia nëse një person e mbanë personit e tretë për gjithë jetën.
  • 44. Deklarimi i vullnetit përmes - Përfaqësimit  Nocioni- përfaqësimi është kryerje e veprimeve juridike ne emër dhe për llogari te tjetërkujt  Subjektet:  Përfaqësuesi  I përfaqësuari  Llojet e përfaqësimit:  Ligjor dhe kontraktor  Autorizimi
  • 45.  Llojet e autorizimit:  I përgjithshëm dhe i veçanta  Tejkalimi i autorizimit (ratihabicioni)  Ndërprerja e përfaqësimit 1. Me marrëveshje 2. Me kalimin e kohës 3. Me revokim 4. Me dorëheqje 5. Me vdekjen e subjekteve 6. Me humbjen e zotësisë se veprimit
  • 46. Ndarja e puneve juridike Ne baze te disa kritereve punët juridike ndahen ne: Kauzale dhe abstrakte Formale dhe joformale Midis te gjallëve (inter vivos) dhe ne rast te vdekjes (mortis causa) Te njëanshme dhe te dyanshme
  • 47. Kontratat Kontrata – është pune juridike e dyanshme Lidhja e kontratës Oferta Pranimi i ofertës Liria e kontraktimit Llojet e kontratave Obligimi kontraktues – dhënie, veprim, mosveprimi dhe durimi. Llojet e obligimit kontraktues (individualizuar dhe gjenerik)
  • 48. Forcimi dhe sigurimi i kontratave  Forcimi :  Avansi  Denimi kontraktues  Klauzula kasatore  Sigurimi real:  Pengu  Hipoteka  Kaucioni  Sigurimi personal:  Garancia - dorëzania
  • 49. Kontratat ne favor te personit te trete dhe veprimi i kontratës midis palëve  Kontrata lidhet midis palëve dhe ka veprimi vetëm midis tyre.  Ekzistojnë edhe disa raste kur kontrata mund te lidhet ne favor te personit te trete  Ne këto kontrata kemi tre subjekt-kreditori, debitori dhe shfrytëzuesi  Shembull: kontrata e sigurimit qe e lidhe prindi për fëmijën ose për gruan e vet.  Veprimi i kontratës midis palëve:  Obligimi për te metat fizike dhe juridike  Dëmtimi përtej gjysmës  Klauzola rebus sic stantibus  Plotësimi-përmbushja e kontratës  Mënyra e përmbushjes  Koha e përmbushjes Përmbushja nga debitori  Përmbushja ndaj kreditorit  Arritja e përmbushjes 1. Vonesa e debitorit 2. Vonesa e kreditorit  Pasojat e mosplotësimit te kontratës  Ndërrimi i subjekteve 1. Cesioni i kërkesave 2. Marrja e borxhit
  • 50. Ndërprerja e obligimit  Plotësimi  Falja e borxhit  Dorëheqja  Novacioni  Barazim  Pamundësia e përmbushjes - fizike dhe juridike  Konfuzioni dhe vdekja  Kompenzacioni  Parashkrimi  Parashkrimi shues  Parashkrimi fitues  Afati prekluziv
  • 51. Kontratat e veçanta  Shitblerja  Shkëmbimi  Kontrata e dhuratës  Kontrata e qirasë  Kontrata e shfrytëzimit  Kontrata mbi punën  Kontrata mbi veprën  Kontrata mbi autorizimin  Kontratat reale 1. Huaja 2. Huapërdorja 3. Depozita 4. Dhurata  Kontrata e ortakërisë  Kontratat aleatore 1. Basti 2. Bizhozi 3. Kontrata për mbajtjen e përjetshme 4. Kontrata e sigurimit
  • 52. Pavlefshmëria e punëve juridike  Punët juridike jo te plota  Për te qene puna juridike e plotfuqishme duhet te plotësohen kushte e parapara me ligj për vlefshmërin e saj  Kushtet për vlefshmëri:  Deklarimi i vullnetit pa te meta  Objekti i lejuar  Respektimi i formës  Ekzistimi i kauzës  Ekzistimi i bazës juridike  Dhënia e pëlqimit nga prindi ose kujdestari për disa pune juridike.  Dhënia e lejes nga organi kompetent  Nëse mungon ndonjë element i punëve juridike – disa autor i quajnë -puna juridike është jo e plote.  Ne shkencën tone juridike, punët juridike jo te plota nuk ekzistoje.  Puna juridike mund te jete e vlefshme ose e pavlefshme. Ese mungon ndonjë element pune juridike nuk ka ose mund te jete e pavlefshme.
  • 53. Punet juridike te pavlefshme  Nese nuk plotesohen kushtet e parapara me ligj per krijimin e puneve juridike, puna juridike eshte e pavlefshme  Punet juridike te pavlefshme ndahen:  Ne pune te nulshme (pavlefshmeri absolute) dhe te rrezueshme (pavlefshmeri relative)  Punet juridike te nulshme jane punet juidike te cilat nuk prodhojen aspak efekte juridike dhe konsiderohet se as nuk jane lidhur.  Per pavlefshmerine absolute kujdeset edhe organi shteteror sipas detyres zysrtare edhe atehere kur palet nuk jane te interesuare qe ta prishin punen juridike  Punet juridike te rrezueshme jane punet juridike, vlejne derisa pala e interesuar ose organi kompetent nuk e paraqet pavlefshmerine e tyre. Palet mund ta bejne kete deklarim vetem mbrenda afatit te caktuar
  • 54. Punët juridike te nulshme  Punët juridike te nulshme janë:  Punët antiligjore  Punët imorale  Punët fiktive  Punët te simuluara  Punët e lidhura ne kundërshtim me statutin e personit juridike  Punët antiligjore:  P.sh punët e lidhura për objektin e ndaluar (shitja e drogës) ose punët e lidhura kunder formës se parapare me ligj (nuk është vërtetuar nga organi kompetent)  Punët imorale:  Shembull: shpërblimi për gazetarin qe ta sulmoj ndonjë person përmes gazetës.  Punët fiktive, nuk lidhet puna juridike por deklarohet se është lidhe, shembull; deklarimi i qirasë ne vend te shitblerjes  Punët e simuluar , shembull, lidhet nje pune por deklarohet pune tjetër
  • 55. Punët juridike te rrëzueshme  Punët juridike te rrëzueshme janë punët qe janë lidhur me mungesa te vullnetit  Faktet qe shkaktojnë mungesat e vullnetit janë”  Lajthim  Mashtrim  Kanosje  Dhune  Punët e rrëzueshme mund te shpallen te pavlefshme me iniciativën e palëve te interesuara brend afatit te paraparë me ligj
  • 56. Mohimi i punëve juridike (padia pauliane)  Ekziston një kategori e punëve juridike me te cilat mund te dëmtohen interesat e personave te trete  Personat e interesuar mund te bëjnë mohimin e punëve juridike me te cilat cenohen interesat e tyre  Si raste tre këtilla janë: rasti kur debitori e dëmton kreditorin me punën juridike qe e lidh me personin tjetër.  Kreditori ka te drejte te kërkoj mohimin – prishjen e punës juridike te debitorit qe e ka lidhur me personin e trete.  Kushtet e paraqitjes se padisë pauliana:  1. Qe kreditori te jete dëmtuar me punën juridike  2. Qe debitori te jete jokoshient  3. Qe personi i trete te jete jokoshient . Kjo pune juridike qe e lidhe debitori nuk është e pavlefshme por me ketë dëmtohen interesat e kreditorit
  • 57. Pasojat e pavlefshmërisë se punëve juridike  Anulimi i punës juridike te nulshme  Anulimi i punës juridike te rrëzueshme brenda afatit te paraparë me ligj  Anaulimi ex tunc (qe nga lidhja) dhe jo ex nunc (nga momenti i anulimit)  Afati I anulimit te punëve te rrëzueshme mund te jete subjektiv dhe objektiv  Shembull, për anulimin e testamenti afati subjektiv është 1 vit ndërsa afati objektiv 10 vite  Është rregull se te punët tjera juridike afati për paraqitjen e padisë për anulimin e punës juridike te jete 3 vite , përjashtim bëjnë rastet kur puna juridike e ka përmbajtjen e një vepre penale.  Konvalidimi dhe konversioni  Restitucioni
  • 58. Raportet juridike nga faktet tjera  Veprimet e palejueshme - Shkaktimi i demit  Përgjegjësia objektive (përgjegjësia për sendet e rrezikshme, përgjegjësia e prindit për fëmijët, përgjegjësia e kujdestarit për te kujdesurin, përgjegjësia e personit juridike për organet e veta)  Përgjegjësia subjektive (ekzistimi i fajit)  Mënyrat e kompensimit për shkaktimin e demit: kompensimi real dhe fitimi i humbur  Pasurimi i pa baze  Detyrimet nga marrëdhëniet familjares  Alimentacioni (ushqimia)  Ushtrimi dhe mbrojtja e te drejtave civile subjektive