Download to read offline
üRolojik taş hastalıkları mehmet tatli
- 1.
- 2. • Epidemioloji • Patofizyoloji •Klinik • Tanı • Tedavi
- 3. Epidemiyoloji • • • • • • • • %5 prevelans Erkek/kadın: 2/1 Ortalama30 lu yaşlarda sıktır Beyazlar zencilere göre iki kat daha fazla Pediatrik hastalarda metabolik bozukluklar (50%) Ürolojik bozukluklar (20%) Enfeksiyon(15%)
- 4. • Böbrek taşıhikayesi olanların 1/3 den fazlası ilk bir yılda,%50 si beş yıl içinde tekrar eder • Üriner süpersaturasyon • Kristallerin büyümesini engelleyen idrar • proteinlerinin azalması (sitrat,Mg,Zn ) • Üriner staz(fiziksel anomali,nörojenik • mesane, kateter takılması,yabancı cisim • varlığı gibi) • Genetik geçiş
- 6. • Böbrek taşlarınabağlı gelişen ağrı; ureterin tıkanmasına ve yanısıra olan hidronefrozun gerota fasya üzerine yaptığı basınca bağlı olarak oluşan yan ağrısıdır. • Renal pelvise oturan izole küçük taşlar bası yapmadığı sürece ağrı oluşturmazlar. • Tıkanma yapmayan ama hareket eden bir taşta ağrı yapar.
- 7. • Tıkanma olduğuzaman renal kan akımı ve renal pelvik basınç artar. Üç saat sonunda renal kan akımı sabit kalır. Renal pelvik basınç artmaya devam eder. • Tedavi edilmezse 3 hafta sonunda irreversibl hasar olur. • Kreatinin hemen yükselmez , diğer böbrek kompanze eder
- 8. • En sıktıkanan bölge • Üreteropelvik bileşkedir , 1cm lik üreterin 2-3mm ‘e daraldığı yer; • pelvic brim, üreterin iliak damarları çaprazladığı bölge • Ureterovesical bileşke(UVJ) mesanenin muskuler yapısndan dolayı • En çok tıkanan bölgelerdir. •
- 9. • Taşın boyutunagöre <5mm den küçük taşlar %98 oranında hiçbir şeye gerek kalmadan 4 hafta içinde kendiliğinden düşer. • 5-7mm nin %60’ı • >7mm %20 si 4 hafta içinde düşer. • Direk grafide görülen boyutundan %20 daha büyüktürler. • BT de %88 gerçek boyutu hesaplanır.
- 10. KLİNİK • Akut şiddetliağrı; ağrı yanlardan başlar,abdomenin anteroinferiorundan testisler veya labium majuslara ilerler. • Bulantı, kusma, terleme eşlik edebilir. • Hasta semptomlardan rahatlayacağı pozisyon arayışı içindedir.
- 11. • • • • • rebound (29%), defans (61%), rijidite(8%). Bulantı-kusma(50%). Adrenerjik yanıta bağlı olarak taşikardi , hipertansiyon ve diaforez görülebilir. • Hematuria 85% hastada görülür.
- 12. Dikkat • Abdominal aortanevrizması ve renal arter enfarktı renal taş hastalığını taklit edebilir. • 60 yaş üzerinde taş çok sık değildir • Taş , hipotansiyon genelde yapmaz.
- 14. Tanı • • • • • • Labaratuvar: Gebelik testi Tit: enfeksiyonvarsa kültür de al Çocuklarda enfeksiyon olmazsada kültür al Üre-kreatinin Wbc yüksek olması enfeksiyon varlığını desteklemez , enfeksiyonsuz renal taş hastalığında yükselebilir.
- 15. Görüntüleme • • • • • Taşın varlığını kanıtlar Diğertanıları dışlatır komplikasyonIarı öngörür. Taşı lokalize eder Tedaviyi öngörür.
- 16. BT • Non-kontrast helikalBT sensitif ve spesifiktir
- 20. ULTRASON • BT içinuygun olmayan hastalar usg ile değerlendirilebilir. • Tanıya yardımcıdır. • Hidronefroz için %98 sensitiftir • Usg de hidronefroz denilenlerin %22 si normal variasyon , kist yada dolu mesaneye bağlıdır. • Hızlı kristalloid infizyonu yanlış pozitif hidroureter gösterebilir.
- 22. • Doppler görüntülemesiylerenal kan akımı hakkında fikir verir. • Ucuz , güvenli ve yan etkisiz bir yöntemdir. • Obezlerde görüntüleme güçtür. • Operatöre çok bağlıdır. • Acil tıp hekimlerinin renal usg başarısı yüksektir.
- 23.
- 24. TEDAVİ • • • • Ağrı kontrolü Bulantı-kusma kontrolü Dehitratasyonunengellenmesi Enfeksiyon varsa tedavisi
- 25. • Forse ıvhidrasyonun minimal ıv hidrasyon la karşılaştırılmasında taşın düşmesine ve semptomların gerilemesine anlamlı bir farkının olmadığı ortaya çıkmıştır.
- 26. • NSAID lerureter üzerinde prostaglandin sentezini azaltarak ağrıyı keserler, ilk tercihtirler. • IV yolla verilirse PO ve IM ye göre daha hızlı etki eder. • GİS ten kanama riski olanlarda ve renal yetmezliği olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
- 27. • Narkotikler iyiağrı kesiciidirler fakat ağrının nedenini ortadan kaldırmazlar. • Renal kolikte narkotiklerde bulantı-kusma yaparlar. • Metpamid renal kolikte çalışması yapılan tek antiemetiktir.
- 28. • Medikal taşdüşürme tedavileri: • -blokörler taş düşürme oranını arttırır, düşürme zamanını azaltır, 3.3 gün tedavi süresini kısaltır. • Ortalama %4 yan etki görülür(hipotansiyon) iyi tolere edilir. • Faydası üreterin distali ile sınırlıdır çünkü alfa reseptörler buradadır. • tamsulosin (0.4 milligrams PO günlük 4 haftaya kadar), • terazosin (5 to 10 milligrams günlük) • Ve doxazosin (4 milligrams günlük) te etkilidir. • Kalsiyum kanal blokörleri özellikle de nifedipin (30 mg / gün) 8 haftaya kadar kullanılabilir. • Steroidlerin de etkili olduğu gösterilmiştir.
- 29.
- 30. ÖZEL DURUMLAR • Gebelerdede yan ağrısı ve hematuri ile gelirler. • Ultrason en uygun görüntülemedir. • Fakat gebelerin çoğunda fizyolojik hidronefroz gözlenebilir. • Uterusunda basısına bağlı olarak hidronefroz sağda daha fazla görülür.
- 31. • Literatüre göre5cGy nin altındaki değerlerde spontan anomali yok denilmektedir. • 10 cGy ile birlikte fetal anomali riski %5 artmaktadır. • BT 2.2 ile 2.5 cGy
- 32. • Çocuklara renaltaş hastalığı varlığında metabolik hastalık araştırmak için yönlendirmek gerekir. • İdrar kültürü istenmelidir.