Өвчтний түүх, сүрьеэ кэйс

1. Anamnesis morbie
Өвчтөнд анх 2009 онд орсон төлөвлөгөөт умайн экстирпацийн үзлэгийн үеийн рентген
шинжилгээгээр зүүн уушгины дээд дэлбэнд өөрчлөлт илэрсэн. Уушгины эмчид үзүүлэхэд
ямар нэгэн өвчний шинж тэмдэгүүд илрээгүй. Хоёр сард умайг авахуулах мэс засалд
орсон, орсоны дараах биеийн байдал сайн.
2010 оны зун тодорхой шалтгаангүйгээр хуурай ханиалга, муу ховхролттой бага хэмжээний
цэр, бие суларч, хоолны дуршил буурч, 38°С халуун, хөлрөх гэх зэрэг шинж тэмдэгүүд
илэрсэн. Өрхийн эмчид хандахад эмчилгээ бичиж өгсөн (АЦЦ). Эмчилгээ үр дүн өгөөгүй
ханиалга хүндэрч, биеийн ачаалал авахад амьсгааддаг болсон. Орон нутгийн клиникийн
эмнэлэгт уушгины эмчид үзүүлж КТ шинжилгээ хийлгэхэд зүүн уушгины дээд дэлбэнд
өөрчлөлтүүд илэрч, саркоидоз, онкопатологи болон сүрьеэ гэх зэрэг эмгэгүүдийг сэжиглэж
эхэлсэн. Бронхоскопийн тусламжтай авсан бронхийн шүүрлийг шинжлэхэд AFB эерэг
гарсан.
01.02.2011 онд орон нутгийн сүрьеэгийн диспансерт стационар эмчилгээнд хамрагдсан.
Аnamnesis vitae
1967 оны 9 сарын 6нд Хөвсгөл аймагт айлийн хоёр дахь хүүхэд болж төрсөн.
17 наснаас оёдолчноор ажиллаж эхэлсэн, одоогийн байдлаар нягтлан бодогчоор ажиллаж
байгаа. Мэргэжлийн онцлог байхгүй.
Гэр бүлийн байдал салсан, ганц охинтой, тусдаа амьдардаг.
Ар гэрийн нөхцөл дунд зэрэг, хувийн хашаа байшинд амьдардаг, хоёр өрөө 6,5х4,5 м, 3х4
м, наран талдаа цонхтой.
Чихрийн шижин, шархлаа, сэтгэл мэдрэлийн болон бэлгийн замын өвчлөлгүй.
Өвчилж байсан өвчлөлүүд: вирусын гаралтай хурц амьсгалын замын өвчин, 2010 онд
умайгаа вавхуулсан, 2004 онд вируст гепатит С илэрсэн, эмчилгээ хийлгээгүй.
Муу зуршил байхгүй.
Эпидемиологийн анамнез: сүрьеэгийн эсрэг вакцин хийлг эгдэж байсан. Зүүн мөрөн дээр 7
мм диаметртай сорви бий.
Сүрьеэгээр өвчилж байсан өвчтөнтэй харилцаж байгаагүй.
Ээжийн талын өвөө нь сүрьеэгээр өвчилж байсан.

2. Status presents
Ерөнхий биеийн байдал дунд, оюун ухаан саруул, биеийн галбир хэвийн, нормостеник,
өндөр 163, жин 67 кг. Арьс салстын өнгө цайвар ягаан, тууралтгүй, хэвийн чийгшилттэй,
хавангүй.
Амны хөндий, нүдний салст бүрхүүл хэвийн өнгөтэй, тууралтгүй. Хэл чийгтэй, өн гөргүй.
Хүзүү хэвийн хэлбэртэй, бамбай булчирхай томроогүй.
Лимфын зангилаанууд мэдрэгдээгүй.
Амьсгалын систем
Цээж конус хэлбэртэй, хоёр тал амьсгалах явцад ижил оролцсон. Амьсгал холимог,
хэвлийн амьсгал давамгайлсан. Амьсгалын хөдөлгөөний давтамж 17/мин.
Тэмтэрч үзэхэд цээж өвдөлт илрэхгүй, уян харимхай, хавирга хоорондын зай хэвийн
хэмжээтэй, хоолойн чичргээн нэгэн жигд тархсан.
Уушгины хилийг тогшиж тогтооход: баруун талын өвчүүний өмнөх болон эгэмний дунд
шугамаар – 5 хавирга, зүүн болон баруун талын суганы өмнөх шугамаар – 7 хавирга,
суганы дунд шугамаар – 8 хавирга, далаар – 10 хавирга, нугалмын өмнөх шугам – 11
цээжний нугалмын ургацаг. Уушгины займжих хэмжээ 7 см.
Харьцуулах тогшилтоор тод уушгины чимээ гарна. Чагнахад цулцангийн амьсгал, зүүн
эгэмний доорхи хэсэгт хуурай хэржигнэх чимээ, ханиалгасны дараа тоо нь ихсэнэ.
Бронхофонийн үед чимээ жигд тархана.
Зүрх судасны систем
Дундаж хурд, хүчтэй оройн цохилт тавдугаар хавирганы хооронд, зүүн эгэмний дунд
шугамнаас дотогш 2 см зайд мэдрэгдэнэ.
Зүрхний хил хязгаар: баруун – цэээжний баруун ирмэгээс 1 см зайтай, дээд – өвчүүний
өмнөх шугамаар 3 хавирганы хооронд, зүүн – зүүн эгэмний дунд шугамаар 5 хавирганы
ойролцоо.
Чагнахад зүрхний чимээ тод, чанга, хэмнэлтэй. Зүрхний агшилтын давтамж 95/мин.
A. radialis-н лугшилт нэгэн хэвийн хэмнэлтэй, сайн дүүрэлттэй. Лугшилтын давтамж
95/мин.

3. Хоол боловсруулах систем
Хэвлий үзлэгийн үед томроогүй, симметр, амьсгалах явцад оролцсон. Харагдахуйц
ходоод, гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөн, арьсан доорхи судасны илрэл байхгүй.
Өнгөц тэмтрэлтийн үед зөөлөн, зүүн амьсгалын доод хэсэгт ялимгүй эмзэглэлтэй, бусад
хэсэгт өвдөлт байхгүй. Цочролгүй.
Гүн тэмтрэлтийн үед S хэлбэрийн гэдэс эмзэглэлтэй, 3см диаметртай, нягт хэлбэртэй
мэдрэгдэнэ.
Тогшилтын үед хэвлийн хөндийд чөлөөт шингэн илрэхгүй.
Элэгний проекц өөрчлөлтгүй. Дээд хил хязгаар нь баруун эгэмний дундд шугмаар 5
хавирганы түвшинд, доод хил баруун хавирганы нумнаас 1см зайтай. Дунд шугамаар дээд
хил нь аюулхай орчим, доод хил нь хүйнээс 8 см дээр. Зүүн хавирганы нумаар зүүн хил нь
7 хавирганы бэхлэгдэх түвшинд байрлан байна.
Курловын аргын дагуу элэгний хэмжээ 11-9-8 см.
Элэгний ирмэг жигд, тэгш гөлгөр, нягт бүтэцтэй.
Цөсний хүүдийн проекц өөрчлөлтгүй. Тэмрэлтэнд мэдрэгдэхгүй. Мюсси, Ортнер, Керын
шинж тэмдэгүүд илрээгүй.
Дэлүүний проекц өөрчлөлтгүй. Тогшиж үзэхэд урт нь 10 см, өргөн нь 5см байсан.
Тэмтрэхэд мэдрэгдэхгүй.
Өвчтөний хэлж байгаагаар өтгөн хоногт 5-6 удаа гадагшилж, хэлбэргүй, бор хүрэн, салс
холилдсон.
Бүсэлхийн хэсэгт өөрчлөлт илрээгүй. Бөөрнүүд тэмтрэгдээгүй.
Өвчтөний хэлж байгаагаар чөлөөтэй, ямар нэгэн эмзэглэлгү шээж байгаа. Шээсний өнгө
цайвар шаргал, эмгэг бүхий хольцгүй.
Сэтгэл санааны байдал
Оюун санаа саруул, ой санамж сайн, нойр сайн. Ярианы зөрчил илрээгүй. Харилцаа хялбар
тогтоосон. Өөрийн биеийн байдалд санаа тавьсан.

4. Шинжилгээний төлөвлөгөө
1. Цусны клиник шинжилгээ
2. Шээсний ерөнхий шинжилгээ
3. HCV маркерт цус өгөх
4. Цусны биохимийн шинжилгээ
5. 2 ТЕ-тэй Матугин реакци, диаскин сорил
6. Цээжний хөндийн эрхтнүүдийн рентгенографи
7. Фибробронхоскопи
8. Цэрний шинжилгээ
9. ЭКГ
Шинжилгээний үр дүн
HBsAg, HCV маркер илрээгүй
RPR negative
Цусны клиник шинжилгээ (02.02.2011)
л/ц –4,4* 109/л (4–9 * 109/л)
э/ц –4,59 *1012 /л (4–5,6 *1012 /л)
п/я –8% (1–6%), с/я – 56% (47–72%)
Нв – 128 г./л (130–175 г./л)
э/ф –2% (0,5–5%)
СОЭ 45 мм/ч (4–12 мм/ч)
Лимфоцит –30% (9–40%)
Моноцит –2% (2–9%)
Эритроцитын тунах хурд өндөр, лейкоцитын томъёо ялимгүй зүүн тийш шилжсэн.

5. Цусны клиник шинжилгээ (01.03.2011)
л/ц –4,4* 109/л (4–9 * 109/л)
э/ц –4,22 *1012 /л (4–5,6 *1012 /л)
п/я –5% (1–6%), с/я –38% (47–72%)
Нв – 115 г./л (130–175 г./л)
э/ф –6% (0,5–5%)
СОЭ 19 мм/ч (4–12 мм/ч)
Лимфоцит –44% (9–40%)
Моноцит –6% (2–9%)
Гипохром анеми, нейтропени, эритроцитуудын тунах хурд өндөр, ялимгүй лимфоцитоз.
Шээсний ерөнхий шинжилгээ (02.02.2011)
Цвет – светло-желтая, прозрачная.
Уд. вес – 1020 (1010–1030)
Сахар отр.
Белок отр.
рН – кислая
л/ц – 1–2 в поле зрения
эпителий – ед. в поле зрения.
Норма
Шээсний ерөнхий шинжилгээ (1.03.2011)
Цвет – светло-желтая, прозрачная.
Уд. вес – 1020 (1010–1030)
Сахар отр.
Белок отр.
рН – щелочная
л/ц – в поле зрения нет
эпителий – ед. в поле зрения
Норма

6. Цусны биохимийн шинжилгээ (2.02.2011)
Alt –43 Ед/л (1–45)
Ast –72 Ед/л (1–45)
Нийт билирубин – 12,1 мкмоль/л
Глюкоз 6,2 ммоль/л (3,0 -6,4)
Мочевин 4,1 ммоль/л (1,2–8,3)
Нийт уураг – 81,3 г/л (62–85)
Трансаминазын өндөр түвшин Ast.
Цусны биохимийн шинжилгээ (1.03.2011)
Alt –43 Ед/л (1–45)
Ast –41Ед/л (1–45)
Нийт билирубин – 13,2 мкмоль/л
Хэвийн
Үр дүн Үнэлгээ
Мантугийн реакци 2 ТЕ 10 мм Эерэг
Диаскин тест 15 мм Эерэг
Цээжний хөндийн эрхтнүүдийн рентгенографи
Цээжний хөндийн эрхтнүүдийн сайн чанарын зөөлөн рентген зураг.
Зураглал ихэссэн зүүн талын уушгины SI,III,IV,V дээд болон дунд хэсгүүдэд дундаж
тодролтой уушгины эдийн сүүдэржилт, тод бус контуртай, уушгины угтай холбогдсон
голомтот бүтэц үүссэн байна.
Баруун уушгины уг нь тод ялгаралтай байхад зуун уушгиных бүдэг.
Өрцний нум тэгш, тод.
Далны яс чөлөөлөгдсөн.
Синусууд чөлөөлөгдсөн.

7. Бронхоскопи
Баруун талдаа 3-4 эрэмбийн бронхуудад хүрэх боломжтой, салслаг ягаан өнгөтэй,
хавангүй, бага хэмжээний салслаг шүүрэл.
Зүүн талдаа доод дэлбэнгийн 3-4 эрэмбийн бронхуудад хүрэх боломжтой, салслаг цайвар-
ягаан өнгөтэй, хавангүй, бага хэмжээний салслаг шүүрэл.
Дээд дэлбэнгин бронхийн завсрын салслаг давхрага хавдсан учир бронхоскоп орох
боломжгүй. Хана болон завсар зайд өтгөн цагаан өнгийн масс байна. Шүүрлийг бүхэлд нь
зайлуулах боломжгүй.
Цэрний шижилгээ
Люминисцент микроскопи
Он, сар, өдөр Үр дүн
27.01.2011 AFB 1
7.02.2011 AFB сөрөг
1.03.2011 AFB 3
Микобиологийн шинжилгээ (BACTEC MGIT 960)
5.03.2011 байдлаар эерэг хариутай гарсан. Цэрэнд микобактери байгаа нь бактери
гадагшлаж байгааг илтгэнэ.
ЭКГ
Синусын тахикарди. Зүрхни агшилтын давтамж 95/мин.

8. Клиникийн оношилгооны үндэс
Өвчтөнд илэрч буй гол хам шинжүүд:
1. Хордлогын хам шинж (38°С хүртэл халуурах, хоолны дуршил буурах, бие сулрах,
ESR 19 мм/ц)
2. Амьсгалын эрхэнг хамарсан эмгэг хам шинж: муу ховхролттой хуурай хаиалга,
биеийн ачаалал авах үеийн амьсгаадалт, зүүн эгэмний доороос хуурай хэржигнэх
чимээ чагнагдах, ханиалгасны дараа хэмжээ нь ихсэх, бронхоскопийн үр дүн.
3. Рентгенологийн хам шинж: зүүн талын уушгины SI,III,IV,V дээд болон дунд хэсгүүдэд
дундаж тодролтой уушгины эдийн сүүдэржилт, тод бус контуртай, уушгины угтай
холбогдсон голомтот бүтэц үүссэн байна.
Дээрхи илэрсэн эмгэг хам шинжүүд болон цэрэнд илэрсэн сүрьеэгийн микобактери,
Мантугийн ба Диаскин сорилын эерэг хариунууд дээр үндэслэн дараах клиник онош
тавигдана:
Ерөнхий
Зүүн уушгины дээд дэлбэнгийн нэвчдэст сүрьеэ. Идэвхитэй фаз. Зүүн дээд дэлбэнгийн
бронхийн нэвчдэст сүрьеэ.
Хүндрэл
I түвшний амьсгал дутал.
Дагалдагч
Вируст гепатит С.
Эмчилгээ
1. Химийн эмчилгээ
Rp. Tabl. Isoniazidi 0,3
D.t.d.№100
S. Хоол идсэний дараа өдөрт нэгээр 2 удаа (5 мг/кг/хоног)
Rp. Tabl. Rifampicini 0,6
D.t.d.№100
S. Өдөрт 1 удаа

9. Rp. Tabl. Pyrazinamidi 1,0
D.t.d.№100
S. Өдөрт 2 ширхэгийг ганц удаа
Rp. Tabl. Ethambutoli 1,0
D.t.d.№100
S. Хоол идсэний дараа өдөрт нэгийг (15 мг/кг/хоног)
2. Патогенетик эмчилгээ
Хордлого тайлах эмчилгээ (5% Glucosa, 0,9% NaCl)
Антиоксидантууд (токоферол)
Витаминууд (В6, В1, В12)
Адаптогенууд (элеутерококк).
Цаашдын явц: амь насанд аюулгүй, эдгэрэх боломжтой.
Клиникийн онош
Ерөнхий
Зүүн уушгины дээд дэлбэнгийн нэвчдэст сүрьеэ. Идэвхитэй фаз. Зүүн дээд дэлбэнгийн
бронхийн нэвчдэст сүрьеэ.
Хүндрэл
I түвшний амьсгал дутал.
Дагалдагч
Вируст гепатит С.