Downloaded 14 times
![1 kafaiskeletibutunu-2015 [uyumluluk modu]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/1-kafaiskeletibutunu-2015uyumlulukmodu-150302085640-conversion-gate02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
8-baş anatomisi.pptx
- 1.
- 2. Cranium (kafa tası-skull) •Calvaria kubbe-tavan kısmıdır • Basis crani kafa tabanıdır ve ethmoid,occipital ve temporal kemiklerden oluşur. • Çene kemiği mandibula ve yüz kemikleri hariç olan kısmına neurocranium (beyin kutusu) denir.
- 3. • Erişkin neurocranium8 kemik tarafından oluşturulur. • Os frontale • Os parietale x2 • Os temporale • Os occipitale • Os sphenoidale • Os ethmoidale
- 4. • Yüz iskeleti(viscerocranium) 14 düzensiz kemikten oluşur. • Os lacrimale x2 • Os nasale x2 • Maxilla x2 • Os zygomaticum x2 • Os palatinum x2 • Concha nasalis inferior x2 • Mandibula • Vomer
- 5. • Maxilla’lar baziscranii’ye sabitlenmiş hareketsiz üst çeneyi oluşturur. • Mandibula, temporomandibular (TME-TMJ) eklem ile kafa tabanına (bazis cranii) bağlanır.
- 6. Os frontale • Aşağıdanasal ve zigomatik kemiklerle eklem yaparak alın iskeletini oluşturur. • Göz çukuru orbita’nın tavanını oluşturur. • Göz üzerindeki arcus supraciliaris’ler arasındaki bölge Glabella’dır ve os nasale ile burada eklem yapar.
- 7. Os maxilla • Üstçeneyi yapan maxilla’ların processus alveolaris’leri maksiller dişler için çukurlar bulundurur. • Apertura piriformis’in (armut benzeri açıklık) (diğer adı apertura nasalis-burun açıklığı) büyük kısmı ve margo infraorbitale’lerin (marijinal) medial bölümünü oluşturur.
- 8. mandibula • Processus alveolaris’lerile mandibular dişleri barındıran U şekilli bir kemiktir. • 2.premolar dişin aşağısında mental sinirin geçtiği foramen mentale’ler bulunur. • 2 kemik ortada symphysis ile kaynaşır. • TME’e katılan proccessus condylaris ve kasların yapışma yeri processus coronoideus ramus’un üst ucunda bulunur.
- 9. Cranium’un arkadan görünüşü •Os occipitale, os parietale’nin bölümleri ve os temporale’nin mastoid çıkıntıları görünür. • Orta hatta kolayca palpe edilen kabartı protuberentia occipitalis externa’dır.
- 10. Üstten görünüş • Önde osfrontale • Dış yanlarda os parietale • Arkada os occipitale • Bu kemikleri bağlayan eklemlere dikiş anlamında «sutura» denir. • Sutura coronalis (parietale-frontale) • Sutura sagittalis (parietal kemikler arası) • Sutura lamboidea (parietal-occipital)
- 11. Basis cranii externa(kafa tabanı dış görünüş) • Arcus alveolaris superior (dişlerin oturduğu kemer) • Maxilla’ların processus palatinus’ları • Os palatina • Os sfenoidale • Os vomer • Os temporale ve os occipitale • Sert damak maxilla’nın processus palatinusu ve os palatina tarafından oluştururlur.
- 12. • Damağın (palatum)arka kenarının üstünde choana-apertura nasalis posterior denen 2 büyük açıklık vardır. • Os vomer choana’ları birbirinden ayırır. • Choana = baca-huni • Septum nasalis’in büyük kısmını Vomer oluşturur.
- 13. Os sphenoidale (kama) • Frontal,temporalve occipital kemikler arasında yer alır. • Ala majör, ala minör ve processus pterygoideum adında 3 çıkıntısı vardır.
- 14. • Os occipitalebasis cranii’nin arka kısmını oluşturur. • Önde os sphenoidale ile eklem yapar • Ortada medulla spinalis’in çıktığı foramen magnum bulunur. • Foramen magnum içinden ; • Medulla spinalis ve zarları • N.accessorius (CN11-MS’ten yukarı doğru) • A.vertebralis’ler • A.spinalis anterior ve posterior geçer. • Os occipitale ile os temporale arasında foramen jugulare bulunur.
- 15. • Foramen jugulare’den •V.jugularis interna • CN9 N.glossopharyngeus • CN10 N.vagus • CN11 N.accessorius (!) • Çıkar.
- 16. • Vena jugularisinterna
- 17. • Nervus accessorius(CN11) medulla spinalis’ten köken aldığı için (C1-6) foramen magnumdan içeri girip foramen jugulare’den geri çıkar. • Cranium’a girip geri çıkan tek sinirdir. • M.trapezius ve m.sternocleidomastoideus’u innerve eder.
- 18. • Os occipitale’ninalt tarafında foramen magnumun dış kenarlarında «condylus occipitalis»ler bulunur. • Condylus occipitales C1-Atlas ile eklem yapar.
- 19. • Foramen jugulare’ninsuperolateralinde meatus acusticus internus bulunur. • İçinden • CN7 N.facialis (yüz siniri) • CN8 n.vestibulocochlearis (işitme siniri) geçer.
- 20. • For. Jugulare’ninönünde apertura externa canalis carotici bulunur ve içinden beyne giden arterlerden a.carotis interna geçer. • A.carotis communis C3-4 seviyesinde interna ve externa olarak dallanır. • A.carotis externa da yüze dallar verir.
- 21. • Kasların yapıştığımeme şekilli çıkıntıya processus mastoideus denir.
- 22. • Foramen stylomastoideum •Proc.mastoideus ile proc.styloideus arasındadır. • İçinden CN7 n.fascialis geçer.
- 23. Basis cranii’nin içten görünüşü •Fossa cranii anterior • Fossa cranii media • Fossa cranii posterior Adlı 3 adet çukur bulunur.
- 24. Fossa cranii anterior • Beynin(encephalon) lobus frontalis’leri oturur. • Önde os frontale, ortada os ethmoidale arkada os sphenoidale’nin corpus ve ala minor’ları oluşturur.
- 25. • Orta hattaethmoid (süzgeç benzeri) kemik üzerinde yukarı uzanan çıkıntıya crista galli denir. • Crista galli’nin her iki yanında kalbur/elek gibi delikli olan ethmoid kemik laminasına lamina cribrosa denir. • Lamina cribrosa’dan 1.kafa çifti CN1 n.olfactorius’un lifleri geçer.
- 26. Fossa cranii media •Kelebek şeklindedir. • Ortada os sphenoidale’nin «sella turcica»sı, Türk Eğeri bulunur. Hipofiz bezi oturur.
- 27. Fossa cranii media •Lateralde os sphenoidale’nin ala majör’ları ile os temporale’nin pars squamoza’ları (balık pulu) • Arkada os temporale’nin pars petrosa’ları oluşturur. (sonraki slayt) • Fossa crani media’ya encephalon’un lobus temporalis’leri oturur. • Fossa crani posterior ile sınırı dorsum sella oluşturur. • Sella turcica’nın köşeleri proc. clinoideus (yatak) anterior & posterior
- 28. Os temporale • Parssquamoza = pul benzeri kısım • Pars petrosa = kaya benzeri kısım
- 29. Fossa cranii media •Sfenoid kemiğin corpus’unun tabanında her iki yanda yarımay şeklinde dizilmiş 4’er adet delik bulunur. • Fissura orbitalis superior • Foramen rotundum • Foramen ovale • Foramen spinosum
- 30. • Fissura orbitalissuperior • Sfenoid kemiğin küçük ve büyük kanatları arasındadır, orbita (göz çukuru) ile bağlantıyı sağlar. • Göze giden sinirler burdan geçer. • CN3 n.oculomotorius • CN4 n.trochlearis • CN5-1 n.trigeminus’un oftalmik dalı (n.lacrimalis, n.nasociliaris, n.frontalis) • CN6 n.abducens
- 31. • Foramen rotundum(round- yuvarlak) • Fissura orbitalis superior (FOS)’un medial ucunun arkasında kalır (posteromedialinde) • Maksiller kemik ve üst çenenin mukoza, deri ve dişleri innerve eden n.trigeminus’un maksiller dalı buradan geçer. CN5-2
- 32. Yeri gelmişken • N.trigeminus5. kafa çiftidir (CN5) ve 3 dalı vardır.
- 33. • Foramen ovale •For.rotundum’un posterolateralindedir. • Fossa infratemporalis’e açılır. • İçinden CN5-3 n.trigeminus’un dalı n.mandibularis geçer.
- 34. • Foramen spinosum •For.ovale’nin posterolateralindedir. • İçinden V.A.N. Meningea media geçer
- 35. • Foramen lacerum(yırtık) (yarımay şekilli dörtlüye dahil değil) • Yarık şeklindedir. • Fossa hypophysealis’in posterolateralinde yer alır. • İçinden hiçbir şey geçmez • Kıkırdak lamina ile kapalıdır.
- 36. Fossa cranii posterior •Fossa cranii’lerin en derin ve geniş olanıdır. • İçine Cerebellum, Pons, Medulla Oblongata (Bulbus) oturur. • Büyük kısmını os occipitale oluşturur. • Ön sınırı os sphenoidale • Dorsum sella’dan foramen magnum’a uzanan platform gibi kemik kısma clivus denir. • Arkada crista occipitalis interna fossa’yı, fossa cerebellaris’lere ayırır.
- 37. Yeri gelmişken • Mesencephalon(mid-brain, orta beyin) • Pons • Bulbus (medulla oblongata) • Bu üçüne beyin sapı denir.
- 38. • Crista occipitalisinterna protuberentia occipitalis interna’da sonlanır. • Dural venöz sinüslere ait horizontal seyirli sulcus sinüs transversi ve S şekilli sulcus sinüs sigmoidei isimli oluklar görülür.
- 39. yüz • Yüz kasları •Subkütanöz olan yüz kasları (fasya yok) deriyi hareket ettirirler bu nedenle mimik kasları olarak adlandırılırlar. • Skalp’ın ön ve arkasında, yüz ve boyunda yer alırlar. • Kemik veya fasyaya yapışıp deriyi hareket ettirirler. • N.fascialis CN7 tarafından innerve edilirler. • Göz, burun, ağız açıklıklarının etrafını sararak sfinkter gibi davranırlar.
- 40. Alın kasları • M.frontalis,skalp kası olan m.occipitofrontalis’in ön parçasıdır-venter frontalis. • Herhangi bir kemiğe yapışmayan m.frontalis kaşları yukarı kaldırarak şaşkınlık ifadesi verir.
- 41. Ağız, dudak veyanak kasları • Üst dudağın elevatör, retraktör ve evertörleri. • Alt dudağın depressor, retraktör ve evertörleri. • Ağız etrafındaki sfinkter • Yanaktaki buccinatör (üfleten) • Ağzın sfinkteri m.orbicularis oris sindirim kanalının ilk sfinkteridir. • Lifleri dudak içindedir.
- 42. • M.mentalis mandibula’danbaşlar • Çene derisini yukarı çeker- şüphe ifadesi.
- 43. • M.buccinator molardişler hizasında mandibula maxilla ve raphe pterygomandibularise tutunur. • Gülme, çiğneme, ıslık ve emmede çalışır.
- 44.
- 45. • M.depressor angulioris • Ağız köşelerini deprese eder.
- 46. • M.levator angulioris • Ağız köşesine elevasyon yaptırır.
- 47. • M.zygomaticus majör,zygomatic kemikten (elmacık kemiği) ağız köşesine uzanarak ağız köşesini eleve eder. (angulis oris) • M.zygomaticus minör daha medialdedir.
- 48. • M.levator labiisuperioris margo infraorbitalis’ten üst dudağa uzanır.
- 49. • M.depressor labiiinferioris • M.mentalis’in lateralinde yer alır. • Mentalis yukarı, depressor aşağı !
- 50. • M.risorius • Sırıtmaifadesindeki gibi ağız köşelerini laterale çeker.
- 51. • M.platysma • Boynunsubkütanöz dokusunda geniş ve ince bir kas tabakasıdır. • M.deltoideus ve m.pectoralis majör üzerindeki fasyadan başlar. Superomediale doğru clavicula üzerinden geçip mandibulada sonlanır. • CN7-N.fascialis’in servikal dalı ile innerve olur.
- 52. Orbital kaslar (göz çevresi) •M.orbicularis oculi (orb:küre) • Gözü kapatır ve vertikal kırışıklıkları oluşturur. • Lifleri medialdeli ligamentum palpebrale mediale’ye yapışır. • Lateralden mediale doğru kasılarak gözyaşını gözyaşı kanalına (canalis lacrimalis) doğru süpürür.
- 53. • m.corrugator supercilii(buruşturan) • Burun çıkıntısından başlar (nasal prominens) kaş derisinde sonlanır. • Kaşları çatar.
- 54. Burun etrafındaki kaslar • Hepsin.fascialis tarafından innerve olur. • Esas kas M.nasalis’tir. • Pars transversa (m.compressor naris) ve pars alaris (m.dilator naris) kısımlarından oluşur.
- 55. Yüzün sinirleri • N.trigeminus(CN5) yüzün duyusunun, çiğneme kaslarının ve birkaç küçük kasın motor siniridir. • Ganliyon trigeminale’nin 3 periferik uzantısı vardır. • N.ophtalmicus (CN5-1) • N.maxillaris (CN5-2) • N.mandibularis (CN5-3)
- 56. N.ophtalmicus CN5-1 • Tamamenduyusaldır. • Fissura orbitalis superior’dan orbitaya girer. Köz küresini ve burun bışluğunun üst kısmın innerve eder. şu dalları verir; • N.nasociliaris • N.frontalis • N.lacrimalis • Ramus nasalis externus • N.infratrcohlearis • N.supratrochlearis • N.supraorbitalis • N.lacrimalis dallarını verir.
- 57. N.Maxillaris CN5-2 • Tamamenduyusaldır.os sphenoidale’nin ala majör(büyük kanat) tabanındaki foramen rotundumdan çıkar. • Sonra fossa pterygopalatina’ya girer ve gangliyon pterygopalatina’ya dallar verir. • N.infraorbitalis olarak sonlanır.
- 58. N.mandibularis CN5-3 • CN5’in motorlif taşıyan tek dalıdır. • Foramen ovale’den çıkar. • Motor lifleri çiğneme kaslarını innerve eder. • Major kütanöz dalları; • N.auriculotemporalis • N.buccalis • N.mentalis
- 59. Yüzün motor sinirleri •N.fascialis (CN7) ve N.trigeminus’un (CN5) n.mandibularis (CN5- 3) dalının motor dalı-radix motoria’dır. (çiğneme kasları: m.masseter, m.temporalis, m.pterygoideus med&lat)
- 60. N.Fascialis (CN7) • Kafatabanını foramen stylomastoideum’dan terk eder. • Motor ve duyusal olarak 2 dalı vardır. • Motor dalı; mimik kasları, boyun yüzeyel kası (platysma), aurikular kaslar, skalp kasları, 2 yutak kavsi kaslarını inerve ever. • Mimik kaslarını inerve eden TEK sinirdir. Dilin 2/3 ön bölümü tat duyusunu alır.
- 61. CN7 • Proc.mastoideus ile proc.styloideusarasındaki for.stylomastoideum’dan çıktıktan hemen sonra n.auricularis posterior’u verir. • Bu dal m.occipitofrontalis ve m.auricularis post.’u innerve eder.
- 62. • N.auriicularis posterior’u verdiktensonra sinirin gövdesi öne doğru ilerleyerek parotis bezinin içinde plexus intraparotideus’u oluşturur. Bu plexus’tan 5 dal çıkar. • Rr.temporales • Rr.zygomatici • Rr.buccales • R.marginalis mandibularis • R.colli (cervicalis)
- 64. CN7 • Yüzde duyusallif taşımaz. • Submandibular, sublingual tükrük bezlerine ve küçük lingual bezlere sekretomotor lif taşıyan ana sinirdir.
- 65. Yüzün damarları • Çoğua.carotis externa’nın dalıdır. • A.facialis yüzün majör arteridir. • A.carotis externa’dan çıkıp m.masseter önünden mandibula alt kenarına uzanır oradan yukarı doğru açılanarak orbita medialine kadar ilerler. A.angularis olarak sonlanır.
- 66. • A.temporalis superficialis kulakönünden üst kafa derisine gider. • A.transversa faciei a.temporalis sup.’den çıkar zygomatik kemik üzerinden yüzü çaprazlar. • A.maxillaris; mandibulanın iç yüzeyinde fossa pterygopalatina’ya girer.
- 67. Glandula parotidea (parotis bezi) • 3çüft tükrük bezinin en büyüğüdür. • Sert bir kapsülü vardır.(parotis kılıfı) • Dış kulak yolunun (meatus acusticus externus) anteroinferiorunda, proc. Mastoideus ile ramus mandibula arasındadır. • Apexi angulus mandibula arkasında • Bazis’i arcus zygomaticum’dadır. • Ductus parotideus m.masseter’in ön kenarında mediale döner, m.buccinator’u deler ve üst 2. molar diş hizasında ağıza açılır.
- 68. Skalp (saçlı deri) •5 katlı bir yapıdır. • Deri • Bağ doku • Aponevroz (galea aponeurotica) • Gevşek bağ doku • Pericranium (periost) • Sinirleri ; kulakları üstten birleştiren hattın ön kısmı CN5-1, arkası servikal sinirler ile inerve olur. • Boyun fıtığı baş ağrısı yapar mı ?
- 69. meninksler • Dura mater(iç ve dış kat) • Dış - external, periosteal kat kalvarium’un iç yüzeyini saran periost tarafından oluşturulur. • İç-internal kat güçlü bir fibröz membran olup foramen magnumdan omurilik boyunca devam eder.
- 70. Dural katlantılar • Duranıniç katı, dış katından uzaklaşarak beyni bölen katlantılar oluşturur. • Falx cerebri • Tentorium cerebelli • Diaphragma sella
- 71. • En büyükkatlantı falx cerebri’dir. • Longitudinal fissür’de yer alır. • Cerebrum-beyin’i sağ ve sol hemisfrelere ayırır. • Tentorium cerebelli yarımay şeklinde beynin occipital loblarını cerebellum’dan ayırır. • Falx tentoriuma bağlanarak yukarı çeker (tente-çadır) • Tentorium cerebelli kranial boşluğu infratentorial ve supratentorial olarak ikiye ayırır.
- 72. Dural venöz sinüsler •Duranın iki tabakası (dış periostal-iç fibröz) arasında katlantıların başladığı yerdeki boşluklardır. • Beynin yüzeyinden gelen büyük venler bu sinüslere boşalır ve beyinden gelen bütün kan sonunda V.jugularis internaya akar.
- 73. • Superior sagittalsinüs, sinüs rectus, occipital sinüs ve transvers sinüs confluence sinuum’da birleşir. • İnferior sagittal sinüs falx cerebrinin iç kenarındadır, sinüs rectus’da sonlanır. • Kavernöz sinüs (mağara) sella turcica’nın her iki yanında yer alır.
- 74. Sinus cavernosus !!! •Anteriorda superior orbital fissür posteriorda os temporale pars petrosa’ya uzanır. • Oftalmik venlerden, vena cerebri media superficialis’den ve sinüs sphenoparietalis’ten kan alır. • Lateral duvarından; • CN3 n.oculomotorius • CN4 n.trochlearis • CN5-1 n.ophtalmicus • CN5-2 n.maxillaris • CN6 n.abducens • A.carotis interna geçer
- 75. Duranın vaskülarizasyonu veinnervasyonu • A.maxillaris’in dalı a.meningea media cranium’a foramen spinosum’dan girer. • Çoğunlukla 5. kafa çifti n.trigeminus’un meningeal dalları ile inerve olur.
- 76. Pia ve Arachnoidmater (leptomeninx) • Periton veya plevra gibi tek bir zarın viseral-pariteal katları olarak düşünülebilir. • Beyin omurilik sıvısı bu iki zar arasındadır. • Pia beyne yapışıktır ve tüm kıvrımlarını takip eder, gözle görülmez, arachnoid örümcek ağı gibidir.
- 77. beyin • Cerebrum • Cerebellum •Beyin sapı (brain stem> ortabeyin, pons ve medulla oblongata)’dan oluşur.
- 78. • Beyindeki longitudinalfissur beyni sağ ve sol hemisferlere ayırır. • Sulcus’lar ise hemisferleri daha küçük alanlara böler. • Beyin kıvrımlarına Gyrus denir (çember-devre-kıvrım)
- 79. Serebral hemisferler • Enbüyük bölümü oluştururlar. • Anterior ve orta cranial fossayı doldururlar. • Cerebellar tentorium ve cerebellum üzerine otururlar. • Lateral ventriküller hemisferler içindedir.
- 80. diensefalon • Epitalamus, dorsal talamusve hipotalamus’tan meydana gelir. • Beynin santral çekirdeğinin oluşturur ve 3. ventrikülü sarar.
- 81. Mezensefalon (orta beyin) • Beyinsapının rostral (ağız tarafı-ventral) parçasıdır. • Aquaductus cerebri (3- 4. ventrikülleri bağlayan kanal) bu kısımdadır.
- 82. pons • Rostralde mesencephalon (ortabeyin) caudal’de medulla oblongata arasındaki beyin sapı parçasıdır. • 4.ventrikülün üst kısmını oluşturur.
- 83. Medulla oblongata • Beyinsapının en caudal kısmıdır. Posterior fossaya uzanır. • Omurilik- medulla spinalis olarak devam eder. • 4.ventrikülün alt kısmını içerir.
- 84. cerebellum • Pons vemedulla oblongata’nın dorsalinde,posterior fossa’da tentorium cerebelli’nin altındadır. • İki hemisferi ve ortada vermis’i bulunur
- 85. Beynin ventriküler sistemi •İki adet lateral ventikül, interventriküler foramen ile 3. ventriküle, o da aquaductus cerebri ile 4. ventriküle açılır. Omurilikte canalis santarlis olarak devam eder. • Beyin omurilik sıvısı günde 400-500cc olarak ventrikül içindeki Choroid Plexuslarda üretilir. (arachnoid-pia arası)
- 86. Beynin kanlanması • Beyinsubarachnoid boşluğa giren 2 arter ile beslenir. • A. Carotis interna • A.vertebralis
- 87. a.Carotis interna • A.carotiscommunis’ten ayrılır. • Kafa tabanına temporal kemikteki canalis caroticus’tan girerler. Kanal boyunca anteromediale kavernöz sinüs’e girip karotid olukta ilerler.
- 88. • A.carotis interna;a.cerebri anterior (ACA) ve a.cerebri media (MCA) olarak 2 dala ayrılarak beynin ön ve yan dolaşımını sağlar.
- 89. Vertebral arter • A.subclavia’dançıkarlar. • İlk altı cervical vertebranın (C1-C6) transvers processlerinin foramen transversarium’larından geçerek foramen magnum’dan craniuma girerler. • Pons önünde birleşerek a.basillaris’i oluştururlar.
- 91. Willis poligonu (circleof willis) • Beyin tabanındaki 4 arterin anastomozudur.
- 92. orbita • Tabanı anteriorda(yüz) apeksi posteriorda piramit şekilli bir boşluktur. • 4 duvarı ve 1 apexi vardır. • Superior duvar(çatı): Frontal • Medial duvar: Etmoid, frontal, lakrimal, sfenoid • Inferior duvar (taban): Maxilla • Lateral duvar: zigomatik kemik. • Apexi: Sfenoid kemik kanatları arasındaki superior orbital fissür
- 93. Göz kapakları • Gözkapaklarıdışarıda ince bir deri içeride palpebral konjunktiva ile döşeli, hareketli kıvrımlardır. • Tarsal plaklar konjunktiva ile deri arasında göz kapağının sert tabakalarıdır. • M.orbicularis oculi tarsal plaklara tutunur. • Medial ve lateral palpebral ligamentler tarsal plakları orbitaya sabitler.
- 94. Lakrimal aparatus CN7 •Lakrimal glandlar gözyaşını salgılar • Lakrimal kanallar gözyaşını konjunktivaya taşır. • Lakrimal kanaliküller (kanalcık) gözyaşını lakrimal punktum’dan lakrimal keseye taşır. • Nazolakrimal kanal gözyaşını lakrimal keseden burun boşluğuna taşır.
- 95. Göz küresi • 3tabakadan oluşur. • Dışta fibröz tabaka: Sklera ve Kornea • Ortada vasküler (pigmente) tabaka: Choroid, siliyer cisim ve İris • İç tabaka: retina, lens ve damarlar
- 96. Dış tabaka • Skleragözün posterior 5/6 sını çevreleyen opak tabakadır. (göz akı) • Kornea anterior 1/6’yı çevreleyen şeffaf tabakadır.
- 97. Orta-vasküler tabaka • Choroid:sklera ve retina arasındaki koyu kahverengi (pigmente) vasküler dokudur. • Sklerayı içerden döşer. • Siliyer cisimde sonlanır. • Siliyer cisim müskülerdir. Choroid’i iris’e çember şeklinde bağlar. Siliyer proces-çıkıntılar ve Suspensor ligamentler ile lense bağlanır. • Göz sıvısını (humor aqueous) salgılar. • İris : lensin önünde yer alır. • M.sphyncter pupilla pupillayı daraltır • M.dilatator pupilla pupillayı genişletir.
- 98. İç tabaka (retina) • RetinanınNöral tabaka ve pigmente tabaka olmak üzere 2 tabakası vardır. • Nöral tabaka fotoreseptör tabakadır. • Retina üzerindeki optik disk n.opticus’un göze girdiği yerdir ve fotoreseptör içermediği için ışığa duyarsızdır. • Optik diskin lateralindeki macula lutea «kör nokta» ve merkezindeki fovea centralis görmenin en keskin olduğu kısımdır. • A.centralis retinayı besler.
- 99. Gözün refraktif (ışığınkırılması) araçları • Işık göz boyunca kornea, aköz humor (su benzeri sıvı) lens ve vitröz humor’dan (camsı sıvı) geçer. • Anterior kamaradaki (kornea-iris arası resimde kırmızı alan) ve posterior kamaradaki (lens-iris arası,resimde yeşil alan) akışkan sıvı-aköz humor silier prosesler tarafından üretilir ve iris- kornea birleşim yerindeki Schlemm kanalına boşalır (Sinus venosus sclera).
- 100. • Lens irisin posteriorundave vitröz humor’un önündedir. • Silier cisme suspensor ligamentler ile asılı şeffaf bir kapsülle çevrilidir • Bikonvekstir. • Silier kaslar görme netliği-akomodasyonu sağlar.
- 101. • Vitröz humorgöz küresinin arka 4/5 lik kısmını doldurur. • Bulunduğu alana vitröz kamara veya posterior segment denir. • Işığı geçirir ve retinayı içerden şişirilmiş bir balon gibi yerinde tutar.
- 102. Orbita kasları (extraocular) •M.levator palpebra superioris • 4 adet rectus (sup,inf,med,lat) • 2 adet obliquus • M.levator papebra superioris, m.orbicularis oculi’nin antagonistidir. Üst göz kapağına yapışır.
- 103. Rectuslar ve oblikkaslar • Rectus’lar ortak tendon halkasından kaynaklanırlar. (Zinn halkası- Annulus of Zinn) • İnferior oblik superolaterale • Superior oblik trochlea (makara)dan geçerek inferolaterale çevirir.
- 104. Orbita innervasyonu (LR6SO4/gerisiCN3) • Nervus opticus (CN2) dışında; • Fissura orbitalis superior’dan giren; • N.oculumotorius (CN3) • N.trochlearis (CN4) (obq sup) • N.abducens (CN6) (lat rect)
- 105. • N.ophtalmicus (CN5-1) • N.lacrimalis(CN5-1) • N.zygomaticus (CN5-2) • N.frontalis (CN5-1) • N.ethmoidalis (CN5- 1) • N.ciliaris brevis & longus (CN5-1)
- 107. Ortibanın kanlanması • Büyükölçüde a.catoris interna’nın dalı olan a.ophtalmica tarafından sağlanır. • Optik sinir (CN2) ile birlikte canalis opticus’tan geçer. • Gözün içine a.centralis retinae dalını verir. • A.centralis retinae, retinanın tek kanlanma kaynağıdır.
- 108. Temporal bölge • Arcus zygomaticus’un üst fossatemporalis, altı fossa infratemporalis olarak adlandırılır.
- 109. Fossa temporalis • İçindem.temporalis bulunur. • Superior ve posteriorda linea temporalis superior • Anteriorda os frontalis • Lateralde arcus zygomaticus • İnferiorda crista infratemporalis bulunur.
- 110. Fossa infratemporalis • Arcus zygomaticus’un altında,ramus mandibula’nın derininde ve maxilla’nın posteriorunda kalan düzensiz boşluktur.
- 111. • Fossa infratemporalisiçerisinde • M.temporalis’in alt kısmı • M.pterygoideus lateralis ve medialis • A.maxillaris (a.carotis interna dalı) • Plexus venosus pterygoideus • N.mandibularis bulunur.
- 112. • M.temporalis mandibula’nın processuscoronoideus’una ve ramus mandibulanın ön yüzüne yapışır. Çiğneme kaslarından biridir. • M.pterygoideus lateralis TME’den sfenoid kemiğin ala majörüne yapışır. • M.pterygoideus medialis mandibula ramus’unun medial yüzünden
- 113. • M.masseter ramus mandibula’nınlateral yüzünü örter. • Arcus zygomaticum’a yapışır.
- 114. Oral bölge • Oralkavite, dişler, gingiva, dil, damak ve tonsilla palatinalardan oluşur. • Vestibulum oris; dişler, dudaklar ve yanaklar arasında kalan boşluk, cavitas oris propria üst ve alt diş kemerleri arasında kalan boşluktur.
- 115. • Dudaklar a.facialisile beslenir. • Üst dudak trigeminal sinirin n.maxillaris’inin (CN5-2) infraorbital dallarının superior labial dalları ile innerve olur. • Alt dudak ise n.trigeminus’un n.mandibularis’inin (CN5-3) n.mentalis dalının inferior labial dalları ile innerve olur.
- 116. dişler • Sert konikalyapılar olup üst ve alt çenenin alveollerine yerleşiktir. • Çocukların 20 adet primer/süt dişi vardır. • Erişkinlerin 32 • Dişlerin tipleri: • Kesici (incisor) dişler: ince keskin kenarlı • Köpek (canine) dişleri: tek sivri uçlu • Premolar dişler: sagittal bir yarık ile ayrılmış 2 sivri tepe. • Molar dişler: 3 veya daha fazla sivri tepe
- 117. • Bir dişintaç (Corona-crown), boyun (cervix) ve kök (radix-root) kısımları bulunur. • Corona dentis; gingiva’dan itibaren görünen kısımdır. • Cervix dentis; taç ve kök arasındaki kısımdır. • Radix dentis (kök-root) alveolar kemiklere periodontal ligament ile tutunan köklerdir. • Diş hacminin büyük kısmını dentin oluşturur. • Dentin taç kısmında enamel, kök kısmında cementum ile kaplıdır. • Kan damarları ve sinirler Pulpa kavitesindedir.
- 118. damak • Palatum durum(sert damak): • Damağın ön 2/3lük kısmı os maxilla’nın processus palatinuslar ve os palatinum’un lamina horizontalisi ile oluşturulur. • 3 adet delik (foramen) vardır • Fossa incissiva x1 • Foramen palatina majus x2 • Foramen palatina minus x2
- 119. • Palatum molle arka1/3’lük yumuşak ve hareketli kısımdır. • Küçük dil Uvuladır (üzümcük) • Yumuşak damağı güçlendiren aponevrotik tabaka m.tensor veli palatini’nin uzamış tendonudur.
- 120. Tonsilla palatina Sadece «tonsil»de denir. Oropharynx’in her iki yanındaki lenfoid dokudur. Tonsiller fossa içine yerleşiktirler.
- 121. Yumuşak damağın kasları (palatummolle) • M.levator veli palatini • M.tensor veli palatini • M.palatoglossus • M.palatophrayngeus • M.uvulae
- 122. dil • Kökü (radix),apexi (ucu), dorsum (sırt) ve inferior yüzü olan bir organdır. • Kök-radix kısmı hyoid ve mandibula’ya sabitlenmiş kısmıdır.
- 123. • Dil sırtındaki«V» şekilli oluğun adı «sulcus terminalis»tir. • Sulcus terminalis’in uç noktasındaki «foramen caecum» tiroid bezinin geliştiği tiroglossal kanalın kalıntısıdır.
- 124. • Dilin mukozalyüzünde tat almayı sağlayan 4 tip papilla vardır. • Papilla vallata (halkasal) • Papilla foliata (katlantı) • Papilla filiformes (ipliksi) • Papilla fungiformes (mantar benzeri)
- 125. Dis kasları • Ekstrensekkaslar dilin pozisyonunu, intrensek kaslar dilin şeklini değiştirir. • 4 intrensek kas, 4 ekstrensek kas septum lingua ile birbirinden ayrılır. • Çoğunlukla beraber çalışırlar, bir hareketi tek bir kasa atfetmek çok zordur. • Ekstrensek kaslar; • M.genioglossus • M.hyoglossus • M.styloglossus • M.palatoglossus • İntrensek kaslar; • M.longitudinalis superior • M.longitudinalis inferior • M.transversus • M.verticalis
- 126. Ekstrensek kaslar-1 • M.genioglossus •Mandibula’dan başlar • Yelpaze şeklinde dilin sırtına doğru genişler. • Alt lifleri hyoid kemiğe yapışır ve dili öne çeker.
- 127. Ekstrensek kaslar-2 • M.hyoglossus •Hyoid kemikten dilin alt kenarına tutunarak dili aşağı çeker.
- 128. Ekstrensek kaslar-3 • M.styloglossus •Processus styloideus’tan başlar. M.hyoglossus ile birleşir. • Dil kenarlarını yukarı çeker. • Yutma sırasında dili oluk haline getirir.
- 129. Ekstrensek kaslar-4 • M.palatoglossus •Yumuşak damaktan başlayıp dil kenarına tutunur.
- 130. İntrensek kaslar 1 •M.longitudinalis superior • Apex’ten dil köküne kadar gider • Dilin ucunu yukarı kıvırır
- 131. İntrensek kaslar 2 •M.longitudinalis inferior • Dilin altında, apexten dil köküne uzanır. • Dilin ucunu aşağı kıvırır.
- 132. İntrensek kaslar 3 •Mm.transversus lingua • M.long.sup.’un altındadır • Septumdan sağa ve sola uzanır.
- 133. İntrensek kaslar 4 •M.verticalis lingua • Dilin içinde dik yerleşimli bir kastır, dilin sırtından inferolaterale seyreder • Dili düzleştirir ve genişletir.
- 134. Dilin innervasyonu • Dilintüm kasları CN12 n.hypoglossus ile innerve olur. • Dokunma-ısı gibi genel duyusu CN5-3 n.mandibularis’in n.lingualis’i ile. • Özel duyusu (tat alma) CN7’nin nervus chorda tympani dalı ile. • Dolaşım a.carotis externa’nın a.lingualis
- 135. Tükrük bezleri- salivary glands •Parotis, submandibuler ve sublingual bezlerdir. • Ağzı nemli tutular • Yemeği kayganlaştırır • Nişasta sindirimini başlatır • Ağız hijyenini sağlar.
- 136. burun • Palatum durum(sert damak) üzerinde yer alır. • Septum nasi ile sağ ve sol boşluklara ayrılır. • Dış burun nasus externustur. • Burun ucu apex nasi • Burun kanatları ala • Burun delikleri nares’tir. • Görevleri • Olfaksiyon (koku alma) • Respirasyon (solunum) • Filtrasyon • Solunum havasını nemlendirme • Paranazal sinüslerden ve canalis lacrimalisten gelen sekresyonların atılması.
- 137. • Nasus externus’un iskeleti •Os nasale • Maxilla’nın processus frontalis’i • Os frontale’nin pars nasalis’i ve spina nasalis’ten oluşur.
- 138. • Septum nasi •Burun boşluğunu ikiye ayırır • Os ethmoidale’nin lamina perpendicularis’i • Vomer • Cartilago septi nasi’den oluşur.
- 139. Cavitas nasi (burun boşluğu) •Önde nares (burun deliği) ile dış ortama, arkada coana ile nasopharenx’e açılır. • 3 adet concha (concha nasalis superior, medius ve inferior) burnu 4 geçit- meatus’a ayırır.
- 140. Paranasal sinüsler • Os ethmoidale •Os sphenoidale • Os frontale • Maxilla içinde yer alan hava dolu boşluklardır.
- 141. Kulak (auris) • Vestibulocochlearorgandır • Externa, media ve interna olmak üzere 3 kısımdır. • Denge ve işitmeyi sağlar. • Dış ve orta kulağı membrana tympanica ayırır (kulak zarı) • Faryngotimpanik tüp (östaki borusu) orta kulağı nazofarenkse bağlar.
- 142. Dış kulak (aurisexterna) • Kulak kepçesi (pinna); • Helix • Antihelix • Tragus • Antitragus • Lobulus (kulak memesi) • Ve concha’lardan oluşur. • Kıkırdak iskelet, vücutta nadir bulunan elastik kıkırdaktan oluşur.
- 143. Dış kulak yolu •Meatus acusticus externus temporal kemiğin timpanik kısmı boyunca içeri uzanır. • Membrana tympanica dış kulak yolunun sonundadır ve orta kulakla dış kulağı birbirinden ayırır.
- 144. • Kulak zarı(membrana tympanica) • Zarın merkezindeki konkaviteye Umbo denir. • Malleus (çekiç)’un iz yaptığı noktadan yukarı doğru «V» şeklindeki parçası yumuşaktır ve pars flaccida adını alır. • Geri kalan gergin kısmı pars tensa’dır. • Ön-alt kısımdaki ışık yansıması, zarın sağlıklı olduğunu belirtir.
- 145. Orta kulak • Temporalkemiğin pars petrosa’sı içindedir. • Orta kulak boşluğu cavitas tympanica’da; • Malleus Incus Stapes (MIS) • M.stapedius ve m.tensör tympani • Chorda tympani (CN7 dalı) • Plexus tympanicus bulunur.
- 146. Tuba auditiva (östakiborusu-eustachian tube) • Cavitas tympanica ile nasopharenx’i birbirine bağlar. • Orta kulak basıncı ile atmosfer basıncını eşitler. • Böylece membrana tympanica gerilmeden çalışabilir. • M.levator veli palatini ve m.tensör veli palatini ile sürekli açık tutulur.
- 147. İç kulak (aurisinterna) • İç kulak vestibulocochlear organı içerir. • Os temporale’nin pars petrosa’sına gömülüdür. • İşitme ve dengeyi (kafa’nın dengesi) sağlar. • Kemik labirent içinde membranöz labirent vardır.
- 148. • Kemik labirentiniçi sıvı doludur ve 3 kısımdan oluşur. • Vestibulum • Cochlea • Semisirküler kanallar.