ธาตุหมู่ 6A
ธาตุหมู่ 6A → ได้แก่ O, S, Se, Te และ Po
ธาตุ O, S, Se มีสมบัติเป็น อโลหะ
Te, Po เป็น กึ่งโลหะ
การจัดเรียงอิเล็กตรอนวงนอกเป็น ns2 np4
เช่น O = 1s2 2s2 2p4
ธาตุ O มี 2 อัญรูป คือ ไดออกซิเจน (O2)
และไตรออกซิเจนหรือโอโซน (O3)
ธาตุ S (กามะถัน) มี 3 อัญรูป คือ
Monoclinic (S8) → เสถียรที่ ประมาณ 95 ⁰C
Rhombic (S8)
→ เสถียรที่อุณหภูมิหอง
้
Amorphous sulfur (Sx)
ในธรรมชาติ S อยู่ในรูปของแร่ซัลไฟด์หรือซัลเฟต (CaSO4)
ธาตุ Se และ Te ก็มอัญรูปที่เป็น Te8 และ Se8 ซึ่งมีโครงสร้าง
ี
ลักษณะเดียวกับ S8 และมีโครงสร้าง amorphous Tex และ Sex ด้วย
Se และ Te ในธรรมชาติมปริมาณน้อยกว่า S และพบอยู่ร่วมกับแร่
ี
ซัลไฟด์
Po สมบัติทางเคมีคล้ายกับ Te และ Bi มีถึง 33 isotope เป็นธาตุ
กัมมันตรังสี
Po เตรียมได้โดยปฏิกิริยาของ Pb หรือ Bi ในเตาปฏิกรณ์ปรมาณู
isotope ที่เตรียมได้ง่ายคือ 210Po (half-life 138.376 days)
ตัวอย่างสารประกอบของธาตุหมู่ 6A และการเกิดปฏิกิริยา

1.Oxides
• ออกไซด์ที่สาคัญ คือ SO2 เตรียมได้จากการเผาซัลเฟอร์หรือซัลไฟด์ใน
อากาศ
bent structure

• ธาตุที่เป็นอโลหะสามารถเกิดสารประกอบออกไซด์ → มีสมบัติเป็น
กรดเมือละลายน้า ตัวอย่างเช่น
่
SO2 + H2O → H2SO3
1.Oxides
• สารประกอบออกไซด์ของอโลหะ เป็น ตัวออกซิไดซ์ที่ดี จึงนิยมใช้
ออกซิไดซ์โลหะเพือเปลี่ยนเป็นสารประกอบ
่
Cu + 2H2SO4 → CuSO4 + SO2 +2H2O
• H2SO3 และ H2SO4 จัดเป็น oxoacid (กรดที่มออกซิเจนเป็น
ี
องค์ประกอบ)
• เมือกรดแตกตัวให้ H+ จะเกิดเป็น oxoanion และมีโครงสร้างเป็น
่
ทรงสี่หน้า (tetrahedral)
SO42-
2.Hydrides
• เกิดสารประกอบไฮไดรด์ที่มสูตร
ี
H2X → H2O, H2S, H2Se, H2Te → covalent
- ทั้งหมดเป็นแก๊สพิษ ยกเว้น H2O
- รูปร่างเป็น V-shape
- มุมพันธะ H2O (104.5⁰) > H2S (92.2⁰) > H2Se (91⁰)
ขนาดอะตอมกลางเล็ก → bond length สัน, bond energy
้
มาก → แรงผลักระหว่าง 2 bonding pairs of e- มาก → มุม
พันธะกว้างออก)
2.Hydrides
- H2O มี H-bonding ระหว่างโมเลกุล → H2O เป็นของเหลว นอกนั้น
เป็นก๊าซ
- H2S ละลายน้าแล้วมีสมบัติเป็นกรด
• H2O2 เป็นไฮไดรด์ของ O ที่สาคัญอีกหนึ่งตัว → ใช้เป็น oxidizing
agent, สารฟอกจางสี, เชื้อเพลิงในจรวด
3.Halides
• สารประกอบ fluorides เช่น SF4, SF6
1) SF6 เกิดจากปฏิกิริยา fluorination ของ S
S8 + 24 F2 → 8 SF6 “inert” (F 6 ตัวล้อมรอบ → S-F bond
energy สูง)
2) SF4 เตรียมจาก SCl2 + Cl2 + 4 NaF → SF4 + 4 NaCl
- SF4 ว่องไวมาก เกิด hydrolysis ในน้าได้ (SF4 + 2 H2O
→ SO2 + 4 HF)
- SF4 เป็น fluorinating agent ในการสังเคราะห์สารอินทรีย์
โดยจะเปลี่ยนหมู่ COH และ C=O ให้เป็นหมู่ CF และ CF2
3.Halides
• สารประกอบ chlorides, bromides, iodides มีสูตร A2X2, AX2,
หรือ AX4 → เช่น S2Cl2, SeBr2, TeI4 → เกิดจากธาตุรวมตัวกับ
ฮาโลเจนโดยตรง → reactive

ธาตุหมู่ 6A

  • 1.
  • 2.
    ธาตุหมู่ 6A →ได้แก่ O, S, Se, Te และ Po ธาตุ O, S, Se มีสมบัติเป็น อโลหะ Te, Po เป็น กึ่งโลหะ การจัดเรียงอิเล็กตรอนวงนอกเป็น ns2 np4 เช่น O = 1s2 2s2 2p4 ธาตุ O มี 2 อัญรูป คือ ไดออกซิเจน (O2) และไตรออกซิเจนหรือโอโซน (O3) ธาตุ S (กามะถัน) มี 3 อัญรูป คือ Monoclinic (S8) → เสถียรที่ ประมาณ 95 ⁰C Rhombic (S8) → เสถียรที่อุณหภูมิหอง ้ Amorphous sulfur (Sx)
  • 3.
    ในธรรมชาติ S อยู่ในรูปของแร่ซัลไฟด์หรือซัลเฟต(CaSO4) ธาตุ Se และ Te ก็มอัญรูปที่เป็น Te8 และ Se8 ซึ่งมีโครงสร้าง ี ลักษณะเดียวกับ S8 และมีโครงสร้าง amorphous Tex และ Sex ด้วย Se และ Te ในธรรมชาติมปริมาณน้อยกว่า S และพบอยู่ร่วมกับแร่ ี ซัลไฟด์ Po สมบัติทางเคมีคล้ายกับ Te และ Bi มีถึง 33 isotope เป็นธาตุ กัมมันตรังสี Po เตรียมได้โดยปฏิกิริยาของ Pb หรือ Bi ในเตาปฏิกรณ์ปรมาณู isotope ที่เตรียมได้ง่ายคือ 210Po (half-life 138.376 days)
  • 4.
    ตัวอย่างสารประกอบของธาตุหมู่ 6A และการเกิดปฏิกิริยา 1.Oxides •ออกไซด์ที่สาคัญ คือ SO2 เตรียมได้จากการเผาซัลเฟอร์หรือซัลไฟด์ใน อากาศ bent structure • ธาตุที่เป็นอโลหะสามารถเกิดสารประกอบออกไซด์ → มีสมบัติเป็น กรดเมือละลายน้า ตัวอย่างเช่น ่ SO2 + H2O → H2SO3
  • 5.
    1.Oxides • สารประกอบออกไซด์ของอโลหะ เป็นตัวออกซิไดซ์ที่ดี จึงนิยมใช้ ออกซิไดซ์โลหะเพือเปลี่ยนเป็นสารประกอบ ่ Cu + 2H2SO4 → CuSO4 + SO2 +2H2O • H2SO3 และ H2SO4 จัดเป็น oxoacid (กรดที่มออกซิเจนเป็น ี องค์ประกอบ) • เมือกรดแตกตัวให้ H+ จะเกิดเป็น oxoanion และมีโครงสร้างเป็น ่ ทรงสี่หน้า (tetrahedral) SO42-
  • 6.
    2.Hydrides • เกิดสารประกอบไฮไดรด์ที่มสูตร ี H2X →H2O, H2S, H2Se, H2Te → covalent - ทั้งหมดเป็นแก๊สพิษ ยกเว้น H2O - รูปร่างเป็น V-shape - มุมพันธะ H2O (104.5⁰) > H2S (92.2⁰) > H2Se (91⁰) ขนาดอะตอมกลางเล็ก → bond length สัน, bond energy ้ มาก → แรงผลักระหว่าง 2 bonding pairs of e- มาก → มุม พันธะกว้างออก)
  • 7.
    2.Hydrides - H2O มีH-bonding ระหว่างโมเลกุล → H2O เป็นของเหลว นอกนั้น เป็นก๊าซ - H2S ละลายน้าแล้วมีสมบัติเป็นกรด • H2O2 เป็นไฮไดรด์ของ O ที่สาคัญอีกหนึ่งตัว → ใช้เป็น oxidizing agent, สารฟอกจางสี, เชื้อเพลิงในจรวด
  • 8.
    3.Halides • สารประกอบ fluoridesเช่น SF4, SF6 1) SF6 เกิดจากปฏิกิริยา fluorination ของ S S8 + 24 F2 → 8 SF6 “inert” (F 6 ตัวล้อมรอบ → S-F bond energy สูง) 2) SF4 เตรียมจาก SCl2 + Cl2 + 4 NaF → SF4 + 4 NaCl - SF4 ว่องไวมาก เกิด hydrolysis ในน้าได้ (SF4 + 2 H2O → SO2 + 4 HF) - SF4 เป็น fluorinating agent ในการสังเคราะห์สารอินทรีย์ โดยจะเปลี่ยนหมู่ COH และ C=O ให้เป็นหมู่ CF และ CF2
  • 9.
    3.Halides • สารประกอบ chlorides,bromides, iodides มีสูตร A2X2, AX2, หรือ AX4 → เช่น S2Cl2, SeBr2, TeI4 → เกิดจากธาตุรวมตัวกับ ฮาโลเจนโดยตรง → reactive