Οι φίλοι μου ( 6η ενότητα ) Τελικές προτάσεις αποτελεσματικές προτάσεις Ευθύς και πλάγιος λόγος

1. Κεφάλαιο 6
οι φίλοι μας, οι φίλες μας

2. Η Γραμματική μας
• Τελικές προτάσεις
• Αποτελεσματικές προτάσεις
• Ευθύς και πλάγιος λόγος

3. Τελικές
προτάσεις

4. Το γνωρίζατε, αγαπητοί μου πως στα
αρχαία ελληνικά τέλος σήμαινε
σκοπός; Γι’ αυτό και οι τελικές
προτάσεις, δηλαδή οι δευτερεύουσες
προτάσεις που φανερώνουν σκοπό,
ονομάστηκαν έτσι!
Για να δούμε λοιπόν, θα τα καταφέρω
να βγάλω το βιβλίο χωρίς να χαλάσω
τη στήλη; Τι λέτε;
Για να μην ξεχαστώ:
Οι τελικές προτάσεις εισάγονται με
τα : να, για να

5. Προμηθευτείτε τα απαραίτητα εργαλεία και ξετρυπώστε τις τελικές
προτάσεις:
να
για να
να
για να

6. Θέλω να μιλήσω με τον Πέτρο, για να λύσουμε την παρεξήγηση που δημιουργήθηκε μεταξύ μας.
Μου αρέσει να μελετώ τα μαθήματά μου μόλις γυρίζω από το σχολείο, για να έχω ελεύθερο το
απόγευμά μου.
Ξέχασα να διαβάσω την Ιστορία μου αλλά η δασκάλα δε με μάλωσε. Είπε μόνο να φροντίσω να
καλύψω τα κενά μου.
Άκουσα πως με έψαχνες. Ήθελες να συζητήσουμε κάτι;
Θέλω να ταξιδέψω σε όλο τον κόσμο για να γνωρίσω διαφορετικούς πολιτισμούς, διαφορετικούς
ανθρώπους.
Όταν βγάζουμε βόλτα το σκύλο μαςκαλό θα είναι να μαζεύουμε τις ακαθαρσίες του με ένα
φτυαράκι. Είναι δείγμα πολιτισμού και σεβασμού στον εαυτό μας και στο περιβάλλον μας.
Σε πολλές πόλεις της Ευρώπης υπάρχουν για τον σκοπό αυτό, ειδικά κουτιά, από όπου μπορεί ο
καθένας να πάρει ένα σακουλάκι και να κάνει το καθήκον του.
Αν διάλεξες να με καταδικάσεις, πριν με ακούσεις, τι μπορώ να κάνω για να σου αλλάξω γνώμη;
Χαμήλωσα τη μουσική για να σε αφήσω ήσυχο να διαβάσεις.
Δείξε μου τον τρόπο να λύσω την άσκηση, σε παρακαλώ.

7. Αποτελεσματικές προτάσεις
Οι δευτερεφουςεσ αποτελεςματικζσ προτάςεισ ειςάγονται με τουσ
αποτελεςματικοφσ ςυνδζςμουσ ώςτε, που. Χρειάηεται πολλι
προςοχι γιατί θ λζξθ « που » φανερώνει κι άλλα πράγματα. Για να
μθν μπερδεφεςτε κα ψάχνετε να ανακαλφψετε αν η δευτερεφουςα
αιτιολογική πρόταςη φανερώνει το αποτζλεςμα τησ κφριασ
πρόταςησ Δείτε δυο παραδείγματα:
Φώναξε τόςο δυνατά που ζκλειςε η φωνή τησ.Είδες; Το αποτζλεσμα
της δυνατής φωνής της ήταν νακλείσει ο λαιμός της.
Η δαςκάλα μου μου ζχει τόςθ εμπιςτοςφνθ ώςτε με πιςτεφει ό, τι κι
αν τησ πω. Το αποτζλεσμα της εμπιστοσφνης που μου ζχει η
δασκάλα μου είναι να πιστεφει ό, τι κι αν της πω.

8. Και τώρα λαγωνικά της Γραμματικής, μυριστείτε τις αποτελεσματικές
προτάσεις
ώστε
που
ώστε
που
ώστε
που
που
ώστε
που
ώστε

9. Θα διαβάζω περισσότερο, ώστε να βελτιωθώ στα μαθήματα.
Ο Στάθης είναι τόσο ανεύθυνος που δεν τον εμπιστεύεται κανείς.
Πού έκρυψες τα βιβλία μου;
Θα συνεργαστούμε, ώστε να τελειώσουμε τη δουλειά μας σήμερα.
Ο παρουσιαστής μιλούσε τόσο γρήγορα που δεν μπορούσαμε να τον παρακολουθήσουμε.
Τα ξαδέρφια μου ζουν τόσα χρόνια στην Αμερική που έχουν ξεχάσει σχεδόν να μιλούν
ελληνικά.
Περπατήσαμε τόσο πολύ που κουραστήκαμε.
Θα συνεχίσω την προσπάθεια, ώστε να πετύχω το στόχο μου.
Ήθελα να ήμουν εκεί, ώστε να σας έβλεπα.
Έκανε οικονομίες, ώστε να πάει ένα μεγάλο ταξίδι.
Ήταν τόσο εκνευρισμένος που δεν έλεγχε τον εαυτό του.
Είδα που καθυστερούσες και ανησύχησα.
Δεν είναι τόσο χαζός, ώστε να μην καταλαβαίνει πως τον κοροιδεύετε!
Μας έχει πει τόσα ψέματα, ώστε δεν τον εμπιστευόμαστε πια.
Ήθελε να σπουδάσει και να κάνει μια δουλειά που να την αγαπάει, ώστε να μην έχει ανάγκη
τους γονείς του.
Ο καιρός χάλασε τόσο πολύ που ο θείος Βρασίδας ανέβαλε τις διακοπές του.

10. Ευθύς λόγος
Είναι όμορφο να έχεις
φίλους...
που να σ’ αγαπούν
γι’ αυτό που είσαι
και να μην
προσπαθούν να σ’
αλλάξουν!

11. Το γουρουνάκι είπε « τι όμορφο να
έχεις φίλους » και ο Γουίνι
συμπλήρωσε « που να σ’ αγαπούν
γι’ αυτό που είσαι και να μην
προσπαθούν να σ΄αλλάξουν ».

12. Πλάγιος λόγος
Το γουρουνάκι είπε πως είναι όμορφο να
έχεις φίλους και ο Γουίνι συμφώνησε και
συμπλήρωσε πως οι φίλοι σου θα πρέπει
να σ’ αγαπούν γι’ αυτό που είσαι και να
μην προσπαθούν να σ’ αλλάξουν.

13. Ένα παράδειγμα ακόμα;
Μόνο που αυτή τη φορά χρειάζεται να είσαι πιο παρατηρητικός/ή.
Εστίασε την έρευνά σου στους παρακάτω προβληματισμούς:
• Τα ονόματα των ηρώων αναφέρονται στον ευθύ ή στον πλάγιο
λόγο;
• Πότε χρειάζονται οι σύνδεσμοι για να ενώσουμε τις προτάσεις
μας; Στον ευθύ ή στον πλάγιο λόγο;
• Σε ποια περίπτωση χρησιμοποιούμε ρήματα όπως ρώτησε,
απάντησε, είπε κλπ
• Στον πλάγιο ή στον ευθύ λόγο μετατρέπονται οι κύριες
προτάσεις σε εξαρτημένες;
• Πότε χρησιμοποιούμε α΄ πρόσωπο ( π.χ θέλω ) και πότε γ΄ (π.χ
θέλει ) στα ρήματα;
• Σε ποια περίπτωση μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουμε το χρόνο
στα ρήματα ( π.χ έριξαν
είχαν ρίξει )

14. Ευθύς ή πλάγιος λόγος; Διάλεξε εσύ το σωστό και αιτιολόγησέ το.
Είμαι σίγουρος πως θα
ανέβω στον ογδοηκοστό
όροφο νωρίτερα από σένα!
Κι εγώ
στοιχηματίζω πως
θα κατέβω πριν
προλάβεις να με
προκαλέσεις!

15. Ευθύς ή πλάγιος λόγος;
Ο Σούπερμαν είναι σίγουρος πως θα
φτάσει στον ογδοηκοστό όροφο πριν
από τον Σπάιντερμαν κι εκείνος
στοιχηματίζει πως θα κατέβει πριν
προλάβει να τον προκαλέσει.

16. Ευθύς ή πλάγιος λόγος
Ο Σούπερμαν είπε « είμαι σίγουρος πως
θα ανέβω στον ογδοηκοστό όροφο πριν
από σένα » και ο Σπάιντερμαν του
απάντησε « κι εγώ στοιχηματίζω πως θα
κατέβω πρν προλάβεις να με
προκαλέσεις».

17. Συμπέρασμα
Στον ευθύ λόγο ακούμε τα λόγια κάποιου όπως ακριβώς τα λέει
ενώ στον πλάγιο λόγο τα λόγια αυτά τα μεταφέρει κάποιο τρίτο
πρόσωπο.
Για να μετατρέψω τον ευθύ σε πλάγιο λόγο:
1.
2.
3.
4.
5.
Προσθέτω τα ονόματα των προσώπων
Βάζω συνδέσμους για να ενώσω τις προτάσεις
Χρησιμοποιώ ρήματα όπως ρώτησε, απάντησε, είπε κλπ
Μετατρέπω τις κύριες προτάσεις σε εξαρτημένες.
Αλλάζω το πρόσωπο των ρημάτων από πρώτο ( θέλω ) σε
δεύτερο ( θέλει ).
6. Μερικές φορές αλλάζω και τον χρόνο του ρήματος.