Πολιτιστικό πρόγραμμα του
5ου
νηπιαγωγείουΠεράματος
Νηπιαγωγός του κλασικού τμήματος:
Προυτσάλη Θωμαή
Νηπιαγωγοί του ολοήμερου τμήματος:
Αναγνωστάκου Ευδοκία
Ποταμιάνου Άννα
1
2.
Τη φετινή χρονιάσε συνεργασία με το τμήμα Πολιτιστικών
προγραμμάτων υλοποιήσαμε project με θέμα «Αρχαιολογικοί
χώροι της πατρίδας μας και της πόλης μας». Η επιλογή του
θέματος ουσιαστικά έγινε από εμάς, λαμβάνοντας όμως υπόψη το
ενδιαφέρον που έδειχναν αλλά και τις γνώσεις που είχαν ορισμένα
απ’ τα παιδιά του τμήματός μας σχετικά με αρχαίους μύθους,
ήρωες και θεούς.
Γενικότερος στόχος των δραστηριοτήτων μας ήταν, αξιοποιώντας
τις πρότερες γνώσεις των παιδιών, να τα βοηθήσουμε να
αντιληφθούν ότι οι μύθοι των θεών και των ηρώων που γνώριζαν,
και άλλοι που θα μαθαίναμε στην πορεία, οδήγησαν στην
κατασκευή αρχιτεκτονημάτων που σήμερα αποτελούν τον
αρχαιολογικό θησαυρό της πατρίδας μας.
Επιμέρους παιδαγωγικοί στόχοι που θέσαμε ήταν
• Να κάνουν μια πρώτη γνωριμία με την πολιτιστική
κληρονομιά της πατρίδας μας
• Να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα που αφορούν την
προστασία της
• Να καλλιεργήσουν το αισθητικό κριτήριο που απαιτείται για
την εκτίμησή της
• Να εμπλουτίσουν την καλλιτεχνική έκφρασή τους
• Να προβληματιστούν πάνω στα θέματα που αναπτύσσουμε
και να καλλιεργήσουν τη φυσική περιέργειά τους θέτοντας
ερωτήσεις και προβληματισμούς, δίνοντάς τους νέα
διάσταση
• Να προσεγγίσουν διαθεματικά τις προσφερόμενες γνώσεις
αναπτύσσοντας παράλληλα δεξιότητες των επιμέρους
τομέων.
Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήσαμε, προσαρμοσμένη στα
δεδομένα της τάξης μας (και τα δύο τμήματα με 23 παιδιά το
καθένα εκ των οποίων τα μισά προνήπια) βασίστηκε
• Στις αρχές του project (διερεύνηση προηγούμενων γνώσεων,
διατύπωση αποριών για απόκτηση περεταίρω γνώσεων,
έρευνα για εύρεση υλικού, διαθεματική προσέγγιση,
παρουσίαση συμπερασμάτων),
2
3.
• τη συζήτηση,μέσα στο πλαίσιο της οποίας τα παιδιά
μπόρεσαν να αναπτύξουν τις γνώσεις που ήδη είχαν, τις
απορίες που τους είχαν προκαλέσει, να ανταλλάξουν
απόψεις και να επιχειρηματολογήσουν, να προτείνουν νέα
θέματα και υποθέματα (καταιγισμός ιδεών) και μ’ αυτή τη
διαδικασία να αναπτύξουν πρωτοβουλίες,
• ενεργητική – βιωματική μάθηση μέσα από παιχνίδια ρόλων
και δραματοποίηση μυθικών σκηνών.
Ήδη απ’ την αρχή του project εμπλέξαμε τους γονείς στέλνοντας
μια επιστολή στην οποία τους περιγράφαμε το πρόγραμμα και
ζητώντας να αναλάβουν σχετική δράση, με όποιον τρόπο
μπορούσαν, φέρνοντας στο σχολείο οποιοδήποτε υλικό διέθεταν,
βιβλία, dvd, χάρτες, εικόνες, παραμύθια, παιχνίδι που τυχόν
αγόρασαν απ’ το πωλητήριο κάποιου μουσείου που επισκέφθηκαν
με το παιδί, φωτογραφίες του παιδιού από κάποιον αρχαιολογικό
χώρο κλπ. Με το υλικό που συγκεντρώθηκε δημιουργήσαμε μια
γωνιά στην τάξη, η οποία διατηρήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του
προγράμματος και ήταν στη διάθεση των παιδιών.
Επικοινωνήσαμε με το Αρχαιολογικό Μουσείο Ακροπόλεως και
δανειστήκαμε τη μουσειοσκευή του, καθώς και με την θεατρική
ομάδα που παρουσιάζει
Οι γνώσεις που απέκτησαν διαχύθηκαν και συνδέθηκαν με όλα τα
μαθησιακά πεδία του Αναλυτικού Προγράμματος (Παιδί και
Γλώσσα, Παιδί και Μαθηματικά, Παιδί και Ανθρωπογενές και
Φυσικό Περιβάλλον, Παιδί και Τέχνες, Παιδί και Τ.Π.Ε.)
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΑΜΕ
Γνωρίζω τη θεά Αθηνά και την πόλη της
Μιλήσαμε για την πόλη της Αθήνας, είπαμε πόσο σπουδαία ήταν
απ’ τα αρχαία ακόμα χρόνια και πως κρατάει το ίδιο όνομα από
τότε. Αναρωτηθήκαμε γιατί ονομάστηκε Αθήνα κι αυτό στάθηκε
αφορμή να αναζητήσουμε πληροφορίες σε βιβλία και το διαδίκτυο
για το πώς η θεά Αθηνά έδωσε το όνομά της στην πόλη της Αθήνας
και έγινε η προστάτιδά της.
3
4.
Διαβάσαμε για το«διαγωνισμό» μεταξύ της Αθηνάς και του
Ποσειδώνα και τα δώρα τους στους Αθηναίους, την αιωνόβια ελιά
με τα τόσα πολύτιμα προϊόντα και οφέλη της και τη θάλασσα.
Μάθαμε για το βασιλιά Κέκροπα που ήταν μισός άνθρωπος και
μισός φίδι και το σπουδαίο ρόλο που είχαν διάφορα μυθικά
τέρατα, μερικά απ’ τα οποία τα συναντήσαμε και αργότερα
(μέδουσα, Πήγασος)
Μάθαμε τον παράξενο τρόπο με τον οποίο γεννήθηκε η Αθηνά,
μέσα απ’ το κεφάλι του Δία, επισημάναμε ποιο είναι το σύμβολό
της (η κουκουβάγια) και ποιο το σύμβολο του θεού Ποσειδώνα
(τρίαινα), του θεού των ωκεανών. Βγάλαμε το συμπέρασμα ότι
όλοι οι θεοί έχουν ένα δικό τους σύμβολο για κάποιο λόγο,
ψάξαμε σε βιβλία και σε βίντεο στο διαδίκτυο να τα βρούμε, όπως
επίσης και πώς γεννήθηκαν οι υπόλοιποι θεοί. Έτσι διαβάσαμε και
είδαμε βίντεο με θέμα τη Θεογονία και την ιστορία του Κρόνου
που έτρωγε τα παιδιά του, της Ρέας που τα έσωσε, και αυτά
αργότερα τον πολέμησαν και έγιναν έτσι θεοί στη θέση του.
4
5.
Στο παρακάτω φύλλοεργασίας που δόθηκε παρατήρησαν ότι τα
στάχυα είναι το σύμβολο της θεάς Δήμητρας, αναρωτήθηκαν γιατί,
και με αφορμή αυτόν τον προβληματισμό αναφερθήκαμε στο μύθο
της Δήμητρας και στις εναλλαγές των εποχών και είδαμε ένα
σχετικό βίντεο.
5
Σε επόμενο φύλλοεργασίας συμπληρώνουμε τα ονόματα των θεών
με το γράμμα Α, α
7
8.
Περσέας και Μέδουσα
Έκανεεντύπωση στα παιδιά η απεικόνιση της μέδουσας που είχε
πάνω της η ασπίδα της Αθηνάς και μ’ αυτό ως αφορμή
ασχοληθήκαμε με το σχετικό μύθο του Περσέα και τη Μέδουσας,
είδαμε ταινίες στο youtube, ψάξαμε και βρήκαμε διάφορες
απεικονίσεις της μέδουσας σε αρχαία αγγεία, σε γλυπτά και
νεότερους πίνακες ζωγραφικής, ζωγραφίσαμε την ασπίδα ….
…και κατασκευάσαμε μια μέδουσα από πλαστικό πιάτο και
σύρμα πίπας με την οποία παίξαμε μια παραλλαγή του παιχνιδιού
«στρατιωτάκια ακίνητα, αμίλητα, αγέλαστα». Στο άκουσμα μιας
ζωηρής μουσικής τα παιδιά κινούνταν στον χώρο ελεύθερα.
Ξαφνικά εμφανίζεται όμως η «μέδουσα» που φοράει την τρομερή
μάσκα της, η μουσική σταματάει και τα παιδιά «παγώνουν» και
μένουν ακίνητα σε μια αστεία στάση που τους αρέσει
8
9.
Στο μύθο τουΠερσέα συναντήσαμε και άλλο ένα μυθικό τέρας
όμως, τον Πήγασο, που τον ζωγραφίσαμε και του συμπληρώσαμε
τα φτερά του στο παρακάτω φύλλο εργασίας
9
10.
Απόγονος του Περσέαήταν ο Ηρακλής. Για τους άθλους του μάς
ενημέρωσε η Μαριάνθη, νήπιο, της οποίας ο παππούς είναι λάτρης
της μυθολογίας και της έχει μεταδώσει την αγάπη του αυτή.
Δραματοποιήσαμε τη Λερναία Ύδρα μαθαίνοντας ταυτόχρονα
τον αριθμό ‘’εννέα’’ μετρώντας τα κεφάλια της. Στη συνέχεια
προσθέταμε τα κομμένα κεφάλια για να φτάσουμε στον αρχικό
αριθμό ή τα αφαιρούσαμε αντίστοιχα από αυτόν για να βρούμε
πόσα έπρεπε να κόψει ακόμα ο Ηρακλής.
10
11.
Σε φύλλο εργασίαςπου απεικόνιζε τον ήρωά μας με το ρόπαλό του
σε μορφή αριθμημένου παζλ, χρωματίσαμε τους αριθμούς που
βλέπαμε με το χρώμα που τους αντιστοιχούσε.
Στην Αθηνά ήταν αφιερωμένος ένας σπουδαίος ναός, ο
Παρθενώνας της Ακρόπολης των Αθηνών. Παρακολουθήσαμε
βίντεο που εξιστορούν τις περιπέτειές του μέσα στους αιώνες και
δανειστήκαμε απ’ το Αρχαιολογικό μουσείο Ακροπόλεως την
μουσειοσκευή «Πάμε στην Ακρόπολη», παρατηρήσαμε τις αφίσες
που απεικονίζουν την πορεία των κτιρίων του Ιερού Βράχου απ’
την 4η
χιλιετία π.Χ. ως σήμερα, διαβάσαμε τα συνοδευτικά
φυλλάδια, τοποθετήσαμε τα κτίσματα στη σωστή τους θέση στο
πρόπλασμα που περιέχει η μουσειοσκευή. Είδαμε την ταινία και
παίξαμε τα ψηφιακά διαδραστικά παιχνίδια απ’ το cd που
συνοδεύει και που μπορεί κανείς να τα δει και στην σελίδα του
μουσείου.
11
Επισκεφτήκαμε και παίξαμεμε την ψηφιακή εφαρμογή με τίτλο
«Αθηνά, η θεά της Ακρόπολης» (www.acropolis-athena.gr), η
οποία είναι μία εικονική περιήγηση στο μουσείο με στόχο τη
γνωριμία με τις διαφορετικές υποστάσεις της θεάς, αλλά και με το
Μουσείο Ακρόπολης.
Συμμετείχαμε στη δράση «Αρχαϊκά Χρώματα» μέσα από το
ψηφιακό παιχνίδι «Χρωμάτισε την Πεπλοφόρο». Διαλέξαμε
πινέλα και χρώματα και χρωματίσαμε το άγαλμα της Πεπλοφόρου
μια που όπως είδαμε τα αγάλματα που σήμερα βλέπουμε λευκά,
τότε ήταν στολισμένα με διάφορα ζωηρά χρώματα.
Εκτός απ’ τον Κέκροπα, τον πρώτο βασιλιά της Αθήνας, μιλήσαμε
και για έναν κατοπινό βασιλιά, τον Αιγαία και το γιο του, το
Θησέα. Ο πρώτος έδωσε το όνομά του στο Αιγαίο Πέλαγος και ο
δεύτερος έσωσε τους νέους της Αθήνας απ’ τον Μινώταυρο της
Κνωσού. Έτσι κάναμε μια σχετικά μικρή αναφορά στο σπουδαίο
παλάτι της Κνωσού αλλά και της Φαιστού και των Μαλίων, το
βασιλιά Μίνωα, τα ταυροκαθάψια, το Μινώταυρο και το
Λαβύρινθο και τον έξυπνο τρόπο με τον οποίο ο Θησέας μπόρεσε
να βγει από κει, ο οποίος μάλιστα τους θύμισε το παραμύθι του
Κοντορεβιθούλη. Οι περιπέτειες του Θησέα απεικονίστηκαν σε
έναν ναό που σώζεται μέχρι σήμερα, έχει το όνομά του και είναι ο
πιο καλοδιατηρημένος ναός που τον βλέπουμε δίπλα στις γραμμές
του τρένου, το Θησείο.
13
14.
Στο παρακάτω φύλλοεργασίας ζωγραφίσαμε και αντιγράψαμε τα
ταυροκαθάψια
Καλέσαμε την ομάδα Νέες Σελίδες και παρακολουθήσαμε το
εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ένα παιδί μεγαλώνει στην αρχαία
Αθήνα». Με πληθώρα μέσων, αντικείμενα, εικόνες, ψηφιακές
απεικονίσεις, παραμύθια, βιωματικά παιχνίδια και παιχνίδια
ρόλων τα παιδιά έμαθαν πώς ήταν τα σπίτια το χρυσό αιώνα του
Περικλή, ότι χωρίζονταν στον ανδρωνίτη και το γυναικωνίτη, ότι
εκεί ζούσαν μαζί με τους γονείς αλλά και πολλούς δούλους με
διάφορα καθήκοντα, ποια ήταν τα παιχνίδια των παιδιών, τι
έτρωγαν, ότι στο σχολείο μάθαιναν ανάγνωση και γραφή στο
τετράδιό τους, το γραμματείον, μουσική κοντά στον κιθαριστή και
γυμναστική κοντά στον παιδοτρίβη, διασκέδαζαν με διάφορα
παιχνίδια, όπως τα κότσια και την πλαγκόνα, και
παρακολουθώντας θέατρο.
14
Εικόνα 11. Αντιστοιχίζουνμπιμπερό και αλογάκι
Εικόνα 12. Αντιστοιχίζουν την εικόνα της μπάλας στο αγγείο και ένα τετράδιο
20
21.
Εικόνα 13. Τοπανώ έχει ολοκληρωθεί
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΓΙΟΡΤΗ ΛΗΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ
Οι δραστηριότητες που περιγράφηκαν και η γενικότερη
ενασχόλησή μας με τη μυθολογία, τους ήρωες και τους θεούς
κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών. Στη γιορτή για τη
λήξη της χρονιάς παρουσιάσαμε στους γονείς τις νέες γνώσεις που
απέκτησαν τα παιδιά συνδυάζοντας το μύθο της Αθηνάς και του
Ποσειδώνα και με την ιστορία της Λυσιστράτης.
Ζωγράφισαν την πρόσκληση που δόθηκε στους γονείς, ένα αγγείο
που αναπαριστούσε την Αθηνά, ενώ στο τέλος της γιορτής πήραν
μαζί τους την τρισδιάστατη κατασκευή που είχαν τα ίδια
δημιουργήσει και είχε θέμα τον Ποσειδώνα και την Αθηνά.
21
Τα ίδια ταπαιδιά φιλοτέχνησαν και το εξώφυλλο του φακέλου
τους με το Πολιτιστικό Πρόγραμμα ζωγραφίζοντας, κόβοντας και
κολλώντας σε χαρτόνι Α4 έναν αρχαίο ναό.
Στο τέλος της σχολικής χρονιάς μαζί με τα αναμνηστικά πήραν
ένα βραβείο για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα
25
26.
ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΙΚΟΥΛΙΚΟ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΑΜΕ
• Φίλιππος Μανδηλαράς, «Αθήνα, η πόλη της Αθηνάς»,
εκδόσεις Παπαδόπουλος
• Περσεφόνη 4 εποχές, http://www.youtube.com/watch?
v=rptxvqaJOO4
• Θεογονία οι 12 θεοί του Ολύμπου,
http://www.youtube.com/watch?v=jUWdAxOPPqw
• Λούσυ Κόουτς και Άντονυ Λιούις, Αττικός ο παραμυθάς, 100
μύθοι από την Ελληνική Μυθολογία, εκδόσεις Πατάκη
• Περσέας και Δανάη, http://www.youtube.com/watch?
v=cHvuEOkKzHg
• Περσέας και Μέδουσα, http://www.youtube.com/watch?
v=lHDe22rAnzo, http://www.youtube.com/watch?
v=Ow_Kra05KIA
• Ρεβέκκα Κατσαντώνη, Μυθολογία, εκδόσεις Μένανδρος
• Η Ακρόπολη των Αθηνών,
http://www.youtube.com/watch?v=3T7_oi985dg
• Ο Παρθενώνας του Κώστα Γαβρά,
http://www.youtube.com/watch?v=DbkgtsHGDJc
• Οι μουσειοσκευές του Αρχαιολογικού μουσείου
Ακροπόλεως, http://www.ysma.gr/%CE%B5%CE%BA%CF
%80%CE%B1%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF
%83%CE%B7-%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE
%B5%CE%B9%CE%BF%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF
%85%CE%AD%CF%82
• Ψηφιακή εφαρμογή: Αθηνά, η θεά της Ακρόπολης,
http://www.acropolis-athena.gr/
• Ψηφιακή εφαρμογή: Χρωμάτισε την πεπλοφόρο,
http://www.theacropolismuseum.gr/peploforos/
• Μινωική Κρήτη, εκδόσεις Ερευνητές
• Οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου, εκδόσεις Παπαδόπουλος
26
27.
• Ιστορίες αγάπηςαπό την ελληνική μυθολογία, εκδόσεις
Σαββάλας,
• Βεατρίκη Κάντζολα – Σαμπατάκου, Ηρακλής, εκδόσεις
Σαββάλας
• Αρχαία Ελλάδα, τα μνημεία τότε και τώρα, Πολιτιστικές
εκδόσεις
• Μαίρη Κεκροπούλου, Αρχαία Αθήνα, Αρχαιολογικοί οδηγοί
για παιδιά, εκδόσεις Ενάλιος
• Μοΐρα Μοδέα, Οι αγώνες στην αρχαία Ολυμπία, εκδόσεις
Καστανιώτη
• Cristiana Leoni, Επισκεφτείτε την πόλη μου, Η Αθήνα του
Περικλή με ξεναγό τον Σωκράτη, εκδόσεις Τούμπης
27
