1. โรคระบบทางเดินหายใจ
โรคภูมิแพ้ Allergy

3. โรคภูมิแพ้ Allergy
โรคทางเดินหายใจเป็ นโรคที่พบมากของประเทศไทย โดยเฉพาะ
ประชาชนในเขตเมืองเนื่องจากมลภาวะและภูมแพ้ บทความนี้จะนาเสนอ
ิ
เรื่องราวเกี่ยวกับภูมิแพ้ ในหลายแง่มุมที่คุณควรจะรู้

4. โรคภูมแพ้คืออะไร
ิ
ระบบภูมิค้ ุมกันของร่างกายมีหน้ าที่ท่จะจดจาสิ่งแปลกปลอมที่จะทาร้ ายร่างกาย เรา
ี
เช่น เชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัสโดยการสร้ างภูมิค้ ุมกันขึ้นต่อสู้กบเชื้อโรค
ั
โรคภูมิแพ้ เป็ นภาวะที่ภมิของร่างกายมีปฏิกริยากับโปรตีนหรือสารก่อภูมิแพ้
ู ิ
allergen จากสิ่งแวดล้ อมซึ่งปกติจะไม่มีอนตรายสาหรับผู้ท่ไม่แพ้ ปฏิกริยานี้เริ่มเมื่อเรา
ั ี ิ
ได้ รับสารก่อภูมิแพ้ กจะเกิดการสร้ างภูมิท่เรียกว่า IgE antibody ตัว antibody นี้จะกระตุ้น
็ ี
Mast cell ให้ มีการหลั่งสาร Histamin ขึ้นที่เนื้อเยื่อต่าง เช่น ผิวหนัง ปอด จมูก ลาไส้ ทา
ให้ เกิดการอักเสบของอวัยวะต่างๆ อาการแสดงจะเกิดตามอวัยวะต่างๆ เช่น
ลมพิษที่ผวหนัง คัดจมูก แน่นหน้ าอกเนื่องจากหอบหืด บางรายอาจจะรุนแรงถึงกับ
ิ
เสียชีวิตได้ Anaphylaxis shock

5. ตัวอย่างโรคที่เกิดจากภูมิแพ้ สารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ที่พบบ่อย
 โรคหอบหืด
 ไรฝุ่ น
 Anaphylaxis
 เรณูหรือเกสรดอกไม้ และหญ้ า
 Eczema,
 สะเก็ดรังแคของสัตว์(แมว สุนัข ม้ า)
 contact dermatitis,
 แมลงสาบ
 ลมพิษ urticaria
 เชื้อรา
 allergic conjuntivitis
 อาหาร(ไข่ขาว นม แป้ งสาลี ถั่วเหลือง อาหาร
 แพ้ ยา แพ้ แมลง แพ้ ยาง
ทะเล ถั่ว)
 แพ้ อาหาร
 เหล็กไนของผึ้งและตัวต่อ
 โรคภูมิแพ้ หรืออาการคัดจมูก
 ยา
 การรักษาโรคภูมิแพ้
 ยางพารา
 ยาแก้ แพ้

6. คนเราเป็ นภูมิแพ้ได้อย่างไร
เนืองจากเกิดโรคภูมิแพ้เป็ นจานวนมากจึ งได้มีการวิจยหาสาเหตุของโรคภูมิแพ้
่ ั
•กรรมพันธุ์ ผู้ท่มีประวัติภมิแพ้ ในครอบครัว เช่นพ่อแม่ พี่น้อง ก็จะเป็ นเครื่องบ่งชี้ว่าจะเป็ นโรคภูมิแพ้
ี ู
ได้ ง่าย เด็กชายเป็ นมากกว่าเด็กหญิงหากพ่อหรือแม่เป็ นโรคภูมิแพ้ เด็กจะเป็ นภูมิแพ้ ได้ ร้อยละ 30 แต่
หากทั้งพ่อและแม่เป็ นภูมิแพ้ เด็กจะมีโอกาศเป็ นโรคภูมิแพ้ ร้อยละ 50-60
•สิ่งแวดล้ อมของเด็กในขวบปี แรกสาคัญมาก การสัมผัสควันบุหรี่ ไรฝุ่ น เกสรดอกไม้ สะเก็ดรังแคสัตว์
การใช้ ยาปฏิชีวนะ การรับประทานอาหารสาเร็จรูป เหล่านี้จะทาให้ เกิดโรคภูมิแพ้
•การติดเชื้อไวรัสในวัยเด็ก การที่มีเชื้อ lactobacillus ในลาไส้ หรือการอาศัยใกล้ ฟาร์มสัตว์จะลด
อุบัติการณ์ของภูมแพ้
ิ
การหลีกเลี่ยงหรือนาสิ่งที่ก่อให้ เกิดภูมิแพ้ ออกจากสิ่งแวดล้ อมใกล้ ตัวเป็ นการรักษาที่สาคัญที่สดในการ
ุ
รักษาโรคภูมิแพ้ ซึ่งจะทาให้ ลดอาการของโรคภูมิแพ้ และลดปริมาณการใช้ ยา

7. ทาไมคนในเมืองถึงเป็ นโรคภูมิแพ้มากขึ้ น
พบว่าปัจจัยที่สาคัญคือการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้ อมจากสังคมชนบทเป็ นสังคมเมือง
• คนในเมืองอยู่บ้านมาก ติด • การตกแต่งบ้ าน ติดตั้งพรมและติด
เครื่องปรับอากาศ ไม่ออกกาลังกาย เครื่องปรับอากาศทาให้ อากาศถ่ายเท
ทาให้ ร่างกายอ่อนแอ เกิดการติดเชื้อ ไม่ดี เชื้อไรฝุ่ นเจริญได้ ดี
ได้ ง่าย • มลภาวะจากอุตสาหกรรม และ
• เด็กกินนมแม่น้อยลง คนรับประทาน การจราจร
อาหารจานด่วนมาก ทาให้ ได้ รับ • การสูบบุหรี่
สารอาหารไม่ครบถ้ วน และได้ รับสิ่ง
แปลกปลอมเข้ ามามาก เช่น สี สาร
กันบูด
• คนนิยมเลี้ยงสัตว์เลี้ยงในบ้ านเพิ่ม

8. สารทีก่อให้เกิด และ วิธีปองกัน โรคภูมิแพ้
่ ้
สารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ในบ้าน วิธีปองกันสารก่อภูมิแพ้ในบ้าน
้
• สารก่อโรคภูมิแพ้ ในบ้ านจะพบได้ ตลอดปี • เปิ ดหน้ าต่างให้ เกิดการถ่ายเทของอากาศ
และเป็ นสาเหตุสาคัญในการเกิดโรค โดยเฉพาะห้ องครัว ห้ องนาโดยเปิ ด
้
ภูมิแพ้ คัดจมูก โรคหอบหืด ผื่นแพ้ หน้ าต่างอย่างน้ อยครั้งละ 1 ชั่วโมงเปิ ดวัน
eczema สารก่อภูมแพ้ ในบ้ านที่สาคัญได้ แก่
ิ ละสองครั้งหากแพ้ เกสรควรปิ ดหน้ าต่าง
• ไรฝุ่ นพบมากบนที่นอน โซฟา โดยเฉพาะช่วงที่มีเกสรดอกไม้ มาก
• สะเก็ดรังแคสัตว์ นาลาย และเหงื่อของสัตว์
้ • ไม่ควรตากผ้ าในห้ องนอนและห้ องนั่งแล่น
เลี้ยง • ถ้ าห้ องมีความชื้นมากให้ เปิ ดให้ อาการ
• ขนนก ของเสียแมลงสาบ รา ถ่ายเทให้ มาก

9. การปฏิบติตวเมือเป็ นโรคภูมแพ้
ั ั ่ ิ
• ไม่ควรตกแต่งห้ องนอนด้ วยพรม หรือมีตกตา มั่นเช็ดฝุ่ นบ่อยๆ
ุ๊
• ไม่เลี้ยงสัตว์ท่มีขนไว้ ในบ้ านโดยเฉพาะในห้ องนอน
ี • ห้ องนอนไม่ควรจะมีช้ัน หรือหนังสือ
• เครื่องนอนควรจะซักและต้ มสัปดาห์ละครั้ง
• กาจัดเศษอาหารให้ มิดชิดเพื่อป้ องกันแมลงสาบ
• งดบุหรี่ หรือทาสีในบ้ าน
• หมั่นทาความสะอาด และดูดฝุ่ นบ้ านและม่านกันแดด