ภูมิแพ
โรคภูมิแพ
      โดย
น.พ.สาธิต สันตดุสิต
โรคภูมิแพหรือโรคแพ (Allergy)
    คือ โรคที่เกิดขึ้นกับผูที่มีอาการไวผิด
ปรกติตอสิ่งที่กอใหเกิดภูมิแพ (Allergen)
ซึ่งธรรมชาติสารเหลานี้อาจไมกอใหเกิด
ภูมิแพกับคนทั่วไป
สิ่งที่ทําใหเกิดภูมิแพ เรียกวา สาร
กอภูมิแพ (Allergens) หรือสิ่งกระตุน ซึ่ง
                                    
อาจเขาสูรางกายทางระบบหายใจ อาหาร
การสัมผัสทางผิวหนัง ตา หู จมูก การ
ฉีด หรือถูกกัดตอย.
อายุที่พบบอย
พบไดในทุกเพศทุกวัย
พบบอยในเด็กอายุ 5 ถึง 15 ป
ไมติดตอ และเปนพันธุกรรมได
โรคภูมิแพประกอบดวย
  1.โรคแพอากาศ
  2. โรคหอบหืด
  3. โรคภูมิแพผิวหนัง
  4. โรคแพอาหาร
โรคแพอากาศ หรือ โรคจมูกอักเสบจาก
ภูมิแพ
          อาการ
                  - น้ํามูกไหล คัดจมูก คันจมูก จาม
                  - คันตา ตาแดง
                  - เสมหะในคอ
                  - เปนมากเวลาเชาหรือกอนนอน
                  - เปนตลอดป ยกเวนบางคนเปนบอยใน
                    ฤดูหนาว
ALLERGIC RHINITIS




          Allergic salute
การวินิจฉัยโรคแพอากาศ
 1. การซักประวัติ
 2. การตรวจรางกาย
 3. การตรวจเลือด
 4. การทดสอบภูมิแพทางผิวหนัง
 5. การตรวจเยื่อบุโพรงจมูก
 6. เอกซเรย
การแพทางตา
  สิ่งกระตุนจะทําใหหลอดเลือด
เยื่อบุตาขยายตัว ตาจะแดง แสบตา
คันตา น้ําตาไหล และถาเปนมาก ตา
ก็จะบวม
การทดสอบภูมิแพทางผิวหนัง ( Skin Tests )
วิธีนแพทยจะน้ําสกัดของสารกอภูมิแพมาหยดลงบนผิวหนังบริเวณ
     ี้
ทองแขน หรือหลัง น้ําสกัดนั้นมาจากสารกอภูมิแพที่พบบอย ๆ เชน
ฝุนบาน ไรฝุน เชื้อราในบรรยากาศ แมลงตาง ๆ ในบาน เชน แมลงสาบ
ยุง เกสรดอกไม และอื่น ๆ แลวใชปลายเข็มที่สะอาด สะกิดลงบนผิวหนัง
เพื่อใหน้ํายาซึมซับลงไป แลวทิ้งไวประมาณ 20 นาที ตุมใดที่ผูปวยแพก็
จะเปน รอยนูนคลายรอยยุงกัด แพทยจะทําการวัดรอยนูนและรอยแดง
ของแตละตุมที่ปรากฏ ซึ่งทําใหทราบไดทันทีวา แพสารใดบาง ตุมใดที่
ไมแพก็จะไมมีรอยนูนแดง สําหรับวิธีทดสอบทางผิวหนังทําไดตั้งแต
อายุไดไมกี่เดือน จน ถึงเปนผูใหญ
ทดสอบการแพ
ตัวไรฝุน(บาน)มักจะปะปนอยูในฝุนที่มี
ขนาดเล็กกวา 0.3 มม. ซึ่งมองไมเห็นดวยตาเปลา
พรมภัยใกลตัว
ซากูระ ตนสัก
น้ําหอม เสปรย สารละเหย ทินเนอร
การดูแลผูปวยโรคแพอากาศ

 1. หลีกเลี่ยงสารกอภูมิแพ
 2. ใชยาปองกัน
 3. ใชยารักษาอาการ
 4. ฉีดวัคซีนสรางภูมิตานทานสารกอภูมิแพ
หอบหืด
เกิดขึ้นอยางไร ?
โรคหอบหืด ประกอบดวย
 ภาวะอุดกันทางเดินหลอดลม
           ้
 การอักเสบของหลอดลม
 ภาวะหลอดลมไวเกินตอสิ่งกระตุน
พันธุกรรม
                              สิ่งกระตุนอื่นๆ
 สารกอภูมิแพ

                 โรคหอบหืด       การติดเชื้อ

 หลอดลมอุดกั้น
 เยื่อบุหลอดลมบวม
 การอักเสบของเยื่อบุหลอดลม
 การเพิ่มของเสมหะในหลอดลม
อาการของโรคหอบหืด

หายใจเสียงวี้ด กลางวัน และ/หรือกลางคืน
หายใจเหนื่อยเปนระยะ
ไอ
ไอเวลานอน
หอบเวลาออกกําลังกาย
การวินิจฉัยโรคหอบหืด

 การซักประวัติ
 การตรวจรางกาย
 การวินิจฉัยทางหองปฏิบัติการ
ust mite                            Timothy pollen




                       Alternaria
           The Cockroaches
การรักษาโรคหอบหืด

 การรักษาภาวะหอบเฉียบพลัน
 การควบคุมการหอบเรื้อรัง
The nebulizer compressor system
The coffee cup delivery
system
Spacer devices
Mini Wright
peak flow meter
ภูมิแพทางผิวหนัง
   สิ่งกระตุนที่เขามาทางผิวหนัง เชน
สารเคมี ยา เครื่องสําอางค น้ํามันเชือ
                                     ้
เพลิง น้ํามันหลอลื่น จะทําใหเกิดผื่น
แดง คัน ถาเปนซ้ํา ๆอาจทําใหเกิดการอักเสบ
บางครั้งเรียกวาน้าเหลืองไมดี
                  ํ
แพสบูลางจาน
ตุม
การแพอาหาร
ที่พบไดบอย คือ นมวัว ไขแดง ไขขาว
ถั่วเหลือง อาหารทะเล เชน กุง ปลาหมึก แปงสาลี
         อาจทําใหเกิดผืนคัน ผื่นคัน ลมพิษ
                        ่
บวมตามตัว หายใจไมออก
สิ่งกระตุนเขามาทางอาหาร จะ
ทําใหปวดทอง อาเจียน ทองเสีย ถาย
เปนเลือด เปนผื่นแดง คัน ลมพิษ หนา
ตาบวม
ผิวหนัง อาจเปนลมพิษแบบเฉียบพลันหรือเรื้อรัง
  มีอาการที่ผิวหนังอักเสบ หรือบวมตามผิวหนัง
ในเด็ก พบวาการแพไข หรือนมวัว มักทําใหเกิด
  ผิวหนังอักเสบในทารก
อาหารทะเล เชน กุง ปู ปลา มักทําใหเกิดลมพิษ
   แบบเฉียบพลัน
สารผสมในอาหาร เชนสี สารกันบูด หรือเชื้อราที่
ปนเปอน อาจทําใหลมพิษเรื้อรังมีอาการกําเริบขึ้นได
ในทางเดินอาหาร อาจมีปากอักเสบ แผลในปาก
ปวดทอง ทองเดิน เลือดออกในทางเดิน อาหาร หรือ
ลําไสอักเสบ
ผงชูรส ไขมัน
ยาฆาแมลง ของหมักดอง
นม ไข ถั่ว
เปลือกตนไม
   ปากเจอ
การแพยา/เซรุม
กลุมยาซัลฟา ปฏิชีวะนะ เชน
เพนนิซิลลิน เตตราไซคลิน
ยาลดไขแกปวดพวกแอสไพริน
ไดไพโรน ยาโรคกระดูก (NSAID)
เซรุมตานพิษงู พิษสุนขบา
                      ั
แพยาเพ็นนิสซาลิน
เกิดขึ้นภายใน ๒-๓ นาที
 หรือเปนชั่วโมงหลังทาน
แพสี
การรักษา
ผูที่มีอาการรุนแรง อาจจําเปนตองใหนาเกลือ
                                       ้ํ
ใหยาฉีดพวก แอดดรีนาลีน ในรายที่มีอาการช็อค
อาการทางผิวหนัง อาจใหยาทา/ยาทาน/ยาฉีด
แกแพ(ตานฮิสตามีน) หรืออาจใชยาพวกสเตียรอยด
ในระยะสั้นๆ
         ผูที่มีอาการรุนแรง อาจตองพกยาฉีดที่มียา
แอดดรีนาลีน lgตียรอยดชนิดบรรจุเสร็จไวติดตัว
ฉีดดวน
ยาที่ควรประจําบาน
ยาทาแกคัน
ยาทาแกแพ + แกคัน
ครีมทาแกแพ
สเตียรอยดครีม
ถาเคยเปนรุนแรงมากควรมียาฉีด
แอดดรีนาลีน และเด็กคาครอน(สเตียรอยด)
การสงเสริมสุขภาพ/ปองกัน/รักษา/ฟนฟู
การฉีดวัคซีนใหรางกายเกิดภูมิตานทาน
    มีวิธีการรักษาโรคภูมิแพอีกประการหนึ่งที่เปนการ รักษา
ไดผลดีพอสมควร ไดแกการหาสาเหตุของโรคภูมิแพใหพบแลว
นําสารกอภูมิแพที่ตรวจพบนี้นํามาผลิตวัคซีนใหผูปวย เพื่อให
รางกายสรางภูมิตานทานสารที่แพ ( อิมมูโนบําบัด ) คือ รักษาให
รางกายเกิดภูมิตานทานสารที่แพ หรือที่เรียกอีกอยางหนึ่งวา การ
รักษาเพื่อ ลดภูมิไว คือ ใหรางกายลดความไวตอสารที่กอให
เกิดโรค
เหตุปจจัยของโรคภูมิแพในผูสูงอายุ
ผิวหนังเสื่อมสภาพ
ไขมันที่ผิวหนังมีนอย
อาหาร
ออกกําลังกาย
สิ่งแวดลอม
สิ่งแวดลอม
ความรอน
ความเย็น
การขูด
กดทับ
อารมณ
- กังวล
- เครียด
- ทุกขใจ
วิธีพิชิตโรคภูมิแพ
ซักเครื่องนอนในน้ารอนทุกสัปดาห
                  ํ
จัดเก็บบานใหสะอาด
ปดประตูหองนอนไมใหสุนัขและแมวเขา
           
ทําความสะอาดเศษแมลง
ทําชั้นวางรองเทาและถอดรองเทากอนเขาบาน
หลีกเลี่ยงอาหารหรือยาที่แพ
ออกกําลังกายใหแข็งแรง
ขอบคุณครับ

Allergy