1. ภญ.ศุภานันท ปงเจริญกิจกุล

2. โรคภูมิแพ
โรคภูมิแพมีหลายโรค เกิดขึ้นไดหลายระบบ
1. เกิดขึ้นในระบบการหายใจ : น้ํามูกไหล จาม คันจมูก คัดจมูก (คน
ทั่วไปมักเรียกโรคแพอากาศ)
2. เกิดขึ้นที่ผิวหนัง เชน อาการลมพิษ หรือผื่นภูมิแพในเด็ก หรือผื่นแพ
จากการสัมผัส สาเหตุใหญของลมพิษมักเปนอาหารและยา
3. เกิดขึ้นในระบบทางเดินอาหาร ไดแก อาการปวดทอง อาเจียน ทองรวง
สาเหตุสวนใหญเกิดจากการแพอาหาร
4. เกิดขึ้นในหลายระบบและรุนแรง ผูปวยบางรายมีอาการแพมาก อาจมี
อาการเกิดขึ้นในทุกระบบ เชน หอบ ลมพิษ ช็อค

3. ยารักษาโรคภูมิแพ
• ยาแกแพ (Antihistamine)
• Nasal decongestant
• Steroid
• Immunotherapy

4. ยาแกแพ (Antihistamine)
• ยาที่มีใชกันอยางกวางขวางในการรักษาโรคที่เกี่ยวของกับ
หลั่งของสารฮีสตามีน (Histamine-related disease)
โดยเฉพาะอยางยิ่ง โรคภูมิแพ (Allergic disorders) และโรคผิวหนัง
(Dermatology disease)
• ปจจุบันมี 3 รุน
– รุนที่ 1 (First generation) - งวงนอน
– รุนที่ 2 (Second generation)
ไมงวงนอน
– รุนที่ 3 (Third generation)

5. รุนที่ 1 (First generation)
• ตัวยาผานตัวกลางของระบบเลือดและสมองไดดี
• มีฤทธิ์ขางเคียงตอระบบประสาทสมองสวนกลาง
• มึนงง ซึม งวงนอน ไมสดชื่น คอแหง ปากแหง ทองผูก ปสสาวะลําบาก
• Chlopheniramine, Hydroxyzine ,
Brompheniramine , Dimenhydrinate

6. รุนที่ 1 (First generation)
มึน ซึม งวง ปากแหง คอแหง

7. รุนที่ 2 (Second generation)
• ยากลุมนี้ไดพัฒนาเพื่อแกจุดดอยของยาในกลุมที่ 1 โดยมีจุดเดน 3
ประการคือ
– ไมงวง อาการปากแหง คอแหง ทองผูก ปสสาวะลําบากเกิดไดนอยลง
– ออกฤทธิ์นานกวา 12 ชั่วโมง จนถึงหลายวัน
– ออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงกับ receptor ตอฮีสตามีน ทําใหได
ผลการรักษาดีกวากลุมแรก
• Loratadine

8. รุนที่ 3 (Third generation)
• หลีกเลี่ยงปญหาเกี่ยวกับการเมตาโบลิซึ่ม (metabolism) ที่
ตับ โดยไดพัฒนาในรูปแอคทิฟ (active) เลย จึงไมมีผลตอหัวใจ
• Fexofenadine / Cetirizine

9. • ขอแนะนําในการใชยา
- ยาในรุนที่ 1 ใหระวังในการใชรวมกับยาที่มีฤทธิ์กดระบบประสาท
สวนกลาง เพราะจะทําใหมีอาการงวงมากขึ้น ไดแกยานอนหลับ ยา
ระงับประสาท และพวก Alcohol
- ยาในรุนที่ 2 ใหระวังการใชยารวมกับยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเมตาโบลิ
ซึ่มของตับ ซึ่งมีผลเสี่ยงตอการทํางานของหัวใจ ควรหลีกเลี่ยงการใชยา
รวมกับ Macrolides / Azoles group รวมไปถึงยา
เกี่ยวกับโรคหัวใจ
- ยาในรุนที่ 3 เปนยากลุมที่ไมมีปญหาเหมือนรุน 1 และ 2 แตจะมี
ปญหาในเรื่องราคายาที่มีราคาคอนขางสูง

12. ยาพนจมูก (nasal spray)
• กําจัดน้ํามูกออกจากจมูกใหหมด (ถามี)
• เขยาขวดยา นั่งตัวตรงเอนศีรษะไปดานหลังเล็กนอย หุบปาก
• เปดฝาขวดยาออก แลวสอดปลายที่พนยาเขาไปในรูจมูก ใชนิ้วมืออีกขางกดรูจมูก
ขางที่เหลือ
• สูดหายใจเขาพรอมกับกดที่พนยาเขาจมูก
• กลั้นหายใจ 2-3 นาที
• พนยาในจมูกอีกขางดวยวิธีเดียวกัน
• เช็ดทําความสะอาดที่ปลายพน ปดฝา และเก็บใหเรียบรอย
• การใชยาพนจมูก อาจทําใหรูสึกถึงรสขมของยาไดเพราะชองจมูกกับลําคอมีทาง
ติดตอถึงกัน

13. nasal spray
Nasal decongestant
corticosteroid

14. Nasal decongestant
• ยาพนบรรเทาอาการคัดจมูก
• ใชเพื่อบรรเทาอาการคัดจมูกเปนครั้งคราวเมื่อจําเปน
• ใชเมื่อเวลามีอาการคัดจมูกเทานั้น

15. corticosteroid
• ตองใชอยางสม่ําเสมอ ทุกวัน ตามแพทยสั่ง
• ถาลืมพนยาใหพนยาทันทีที่นึกได แตถานึกขึ้นไดในเวลาใกลเคียงกับ
เวลาที่จะพนยาครั้งตอไป ใหพนยาของครั้งตอไปไดเลย โดยไมตองเพิ่ม
ขนาดยาเปน 2 เทา
• ไมควรหยุดยา ลดขนาดยา หรือเพิ่มขนาดยาเอง โดยไมไดปรึกษาแพทย

16. ยาพนจมูกกลุม corticosteroid
ชวยลดการอักเสบของเยื่อบุโพรงจมูก

18. ยาพนรักษาหอบหืด
• แบงตามชนิดของยาพน มี 3 ชนิด
– Metered-Dose Inhalers[MDI]
– Dry Powder Inhaler [DPI]
– การใชเครื่องพนชนิด Diskus
• แบงเปนยาควบคุมอาการและบรรเทาอาการ
– ยาควบคุมอาการ : corticosteroid
– ยาบรรเทาอาการ : ventolin , berodual etc.

19. Metered-Dose Inhaler [MDI]
ยาบรรเทาอาการ

20. Dry Powder Inhaler
ยาควบคุมอาการ

21. ยาควบคุมอาการ
ตองพนทุกวันอยางสม่ําเสมอ เพื่อควบคุมอาการหอบหืด

22. Thank You
For
Your
Attention

24. • http://pharm.kku.ac.th/thaiv/pharmpractice/e
ent/lesson/multimedia/nasalspray.htm
(วิธีการใชยาพนจมูก)
http://www.youtube.com/watch?v=_V9TrenSDac