Παρουσίαση από την Γεωγράφο-GISanalyst κα Δήμητρα Σηφάκη-Πιστόλλα (Msc, PhD candidate) του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης στην ημερίδα του Σχολικού Συμβούλου Γιάννη Τζωρτζάκη που έγινε στο Ηράκλειο στις 12/2/2015 με θέμα: "Εισαγωγικό Εργαστηριακό Σεμινάριο Ψηφιακής Χαρτογραφίας με χρήση του λογισμικού QGIS"

1. Δήμητρα Σηφάκη-Πιστόλλα (Msc, PhD candidate) 1
1 Γεωγράφος- GISanalyst, Επιδημιολόγος ερευνήτρια,Κλινική Κοινωνικήςκαι
ΟικογενειακήςΙατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
*Contact: emails / spdimi11@gmail.com , sp_dimi@hotmaill.com,d.sifaki@med.uoc.gr,
Sites: https://sites.google.com/site/geomathsinmedicine/
http://www.fammed.uoc.gr/Joomla/index.php/clinic/staff/scientific-collaborators
https://www.researchgate.net/profile/Dimitra_Sifaki-Pistolla/?ev=hdr_xprf
http://www.linkedin.com/profile/view?id=240836684&trk=nav_responsive_tab_profile_pic
ΕκπαιδευτικάΣενάρια Σχεδιασμού καιΨηφιακήςΧαρτογραφίας από το AutoCAD στο GIS

2. Εισαγωγή
Ορισμοί - έννοιες
Συστήματα: Σχέση τόπου, χρόνου,
ατόμου και φαινομένου
Εφαρμογές
Χωροταξία &
Περιβάλλον
Παιδεία Οικονομία
Σκοπός:
 να εισάγει και να περιγράψει τις κύριες έννοιες γύρω από τα Συστήματα Γεωγραφικών
Πληροφοριών (Σ.Γ.Π/G.I.S) και της γεωπληροφορικής
 να παρουσιάσει επιλεγμένες εφαρμογές των GIS σε διάφορα πεδία όπως: χωροταξία,
παιδεία, οικονομία, υγεία, περιβάλλον, τουρισμός
Υγεία Περιβάλλον Τουρισμός
Συζήτηση / Έξτρα υλικό και Βιβλιογραφία

3. Ορισμοί-έννοιες - Ι
Γεωγραφία?
 Η συλλαβή «γεω» φέρεται με 4 έννοιες:
 χωρώ, εξ ου και γη
λαμβάνω και δέχομαι (εξ ου και γωγυτός), η τών βελών θήκη, κάποιος πού είναι χωρυτός = χωρείν τά ΄ρυτά,
γεννώ= εξ ου και γυνή
το φωνώ, εξ ου και γεγωνώς, (αρσ.) και τώρα, γεγ-ο-ν-ό-ς.
 Το «χ» από το χωρώ μετατρέπεται σέ "γ", και γίνεται γέω/γώ + γράφω = γεννώ ( δηλ, γράφει/ζωγραφίζει όσα χωρούν, ο
γεωγράφος). Γεωγραφία = ζωγραφική / γραφή (και καταγραφή) όσων χωρούν, δηλ. της Γης.
Η επιστήμη
του ΧΩΡΟΥ
και του
ΧΡΟΝΟΥ
 Η Γεωγραφία είναι η συστηματική σπουδή και περιγραφή τόσο της επιφάνειας της
Γης, όσο και των φαινομένων που συμβαίνουν σ΄αυτή (φυσικά ή/και ανθρωπογενή).

4. Ορισμοί-έννοιες - ΙΙ
Φυσική Γεωγραφία
Ανθρωπογεωγραφία /
Χωροταξία
Βιογεωγραφία Πολιτική Γεωγραφία
ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩ-ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ & ΚΛΑΔΟΙ
ΠΟΥ ΑΛΛΗΛΟΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ
Φυσική
Μαθηματικά
Στατιστική
Ιστορία
Οικονομία
Πληροφορική
Πολεοδομία
Κλιματολογία
Ανθρωπολογία & Κοινωνιολογία
Πολιτική
Θρησκείες
Διατροφή
Αθλητισμός
Ζωολογία
Ιατρική
Επιδημιολογία
ΔημόσιαΥγεία …………………

5. Ορισμοί-έννοιες – ΙΙΙ
Γεωπληροφορική?
 Γεωπληροφορική= βαση των γεω-επιστημών (θεωρητικό πλαίσιο των ΣΓΠ)
 Είναι η επιστήμη και η τεχνολογία που αναπτύσσει και χρησιμοποιεί την επιστήμη
της πληροφοριακής υποδομής για την αντιμετώπιση των προβλημάτων/θεμάτων της
γεωγραφίας, των γεωεπιστημών και των συναφών κλάδων της μηχανικής.
 Συστηματοποιημένη και ολιστική προσέγγιση για:
Συλλογή, αποθήκευση, διαχείριση, όπτικοποίηση, ανάλυση, προβολή της γεωγραφικής
και άλλης πληροφορίας (χωρικά δεδομένα, γεω-δεδομένα, spatial data, geo-data)

6. Ορισμοί-έννοιες – ΙV
Χαρτογραφία?
 Επιστημονικός κλάδος της γεωγραφίας: σύνολο προσδιορισμένων μελετών,
τεχνικών, καλλιτεχνικών εργασιών που αφορούν απεικονίσεις επάνω σε επίπεδη ή
σφαιρική επιφάνεια, σε σμίκρυνση, ενός τμήματος ή όλης της γήινης επιφάνειας.
- Με άλλα λόγια: η πειθαρχημένη αξιοποίηση της σύλληψης, παραγωγής, διάδοσης και
μελέτης των χαρτών
 Διαδικασία χαρτογράφησης: 1. Μέθοδοι, 2. Τεχνικές οπτικοποίησης, 3. Αρχές
 Μέθοδοι χαρτογράφησης = χαρτογραφικές προβολές (σφαιρικές ή ελλειψοειδής κ.α)
 Τεχνικές: παραδοσιακές vs σύγχρονες, ποιοτικές vs ποσοτικές vs συνδυασμός κ.α
 Αρχές: γενικοί κανόνες για την διατήρηση της ποιότητας και της αξιοπιστίας, χρήση συμβόλων
Κλάδοι Χαρτογραφίας: 1) Θεματική 2) Αναλυτική (Μαθηματική) 3) Ψηφιακή 4) Σατιρική

7. Ορισμοί-έννοιες –V
Χάρτες….

8. Ορισμοί-έννοιες –VI
Χάρτες….

9. Ορισμοί-έννοιες –VΙΙ
Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (ΣΓΠ/GIS) ?
 ΣΓΠ/GIS: Μια οργανωμένη συλλογή υπολογιστικών μηχανημάτων (hardware),
λογισμικών συστημάτων (software), χωρικών δεδομένων και ανθρώπινου δυναμικού, με σκοπό
τη συλλογή, καταχώρηση, ενημέρωση, διαχείριση, ανάλυση και απόδοση/προβολή, κάθε
μορφής πληροφορίας που εξελίσσονται ή συμβαίνουν στο γεωγραφικό περιβάλλον και τον
πραγματικό κόσμο .

10. Ορισμοί-έννοιες –VΙΙ
Γεω-δεδομένα και τρόποι αποτύπωσης?
Χωρικό Μέγεθος:
 Θέση (συντεταγμένες χ,y)
 Κατεύθυνση
 Ένταση
 Χρονική διάρκεια
 Άλλες ιδιότητες – προσδιοριστές (δημογραφικά χαρακτηριστικά- κλινικά χαρακτηριστικά κ.α)
Τύποι δεδομένων – Συμβολισμοί
Σημεία – συμβολίζονται με ένα σημείο/ κουκίδα/
σύμβολο πχ. Ασθενής, εστία μόλυνσης κ.α
Γραμμές – συμβολίζονται με ευθείς ή καμπύλες
γραμμές με αρχή και τέλος εντός δύο σημείων πχ. Πορεία νόσου, ροές-εκροές ασθενών από και προς τα νοσοκομεία κ.α
Πολύγωνα – συμβολίζονται με πολυγωνικά σχήματα των οποίων η αρχή και το τέλος εφάπτονται πχ. Περιοχή που εντοπίζεται
μια επιδημία, περιοχή κινδύνου, βέλτιστη περιοχή για παρέμβαση δημόσιας υγείας κ.α
Τύποι μεταβλητών: κείμενο, ποιοτικές, διακριτές, συνεχείς, ημερομηνίες …

11. Ορισμοί-έννοιες – Ι
Συστήματα: Σχέση τόπου, χρόνου, ατόμου και φαινομένου!
ΣΥΣΤΗΜΑ?
-Συνάθροιση οντοτήτων
(συλλογή αφηρημένων ή υλικών
αντικειμένων)
- Αποτελούν σύνολο:
Κάθε στοιχείο αλληλεπιδρά ή σχετίζεται
με ένα τουλάχιστον στοιχείο του
συνόλου
- Τα ΣΓΠ είναι συστήματα που
διασύνδεουν τις πληροφορίες του
μαθηματικού συστήματος με αυτές
του περιβάλλοντος, του χώρου και
του χρόνου

12. Χωροταξία & Περιβάλλον- I
GIS in urban planning: Best practices: http://www.esri.com/~/media/Files/Pdfs/library/bestpractices/urban-regional-planning.pdf

13. Χωροταξία & Περιβάλλον - ΙΙ

14. Παιδεία - Ι
- Διδασκαλία (Χρήση νέων τεχνολογιών) - Έρευνα

15. Παιδεία- ΙΙ

16. Οικονομία- I
1) Research for research
2) Development
3) Economic Development Leverages GIS Data to Foster Job Growth and Investment
4) Data—The Secret Sauce for Economic Development

17. Οικονομία - II

18. Υγεία - I
WWW.CRC.UOC.GR

20. Εσωτερική λειτουργία, χωροθέτηση, καθήκοντα, διαχείριση
και το παράδειγμα με τα επείγοντα

21. GIS- Body viewer and analyst
Geospatial analysis- Κλινική πράξη και χειρουργείο

22. Περιβάλλον
http://www.esri.com/esri-news/arcnews/summer14articles/reduced-risk-building-wind-and-solar-energy-plants

23. Τουρισμός

24.  Η επιστήμη της Γεωγραφίας μπορεί να συμβάλλει στην μελέτη στα πεδία που αναφέρθηκαν
παραπάνω συνεισφέροντας και στην διαμόρφωση του πάγιου σκελετού της κάθε επιστήμης
ξεχωριστά, υποστηρίζονταςτις βασικές αρχές (άτομο, χώρος, χρόνος, φαινόμενο)
Τα GIS μπορούν να προσφέρουν χρήσιμα, ενδιαφέροντα, αξιόπιστα αποτελέσματα για την
διεξαγωγή συμπερασμάτων αλλά και την χάραξη πολιτικών
Τα GIS μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο αλλά και μεθοδολογικό πλαίσιο που θα
καθοδηγεί σε θέματα μεθοδολογίας και τεχνικών αλλά και τρόπου επιστημονικής σκέψης και
θεώρησης των φαινομένων
Διεπιστημονικότητα

25.  Ελλάδα:
 Μεγάλη ανάγκη δημιουργίας οργανωμένου συστήματος συλλογής πληροφορίας και
εισαγωγής (εκπαίδευσης) στα GIS, τις εφαρμογές , διεξαγωγή αποτελεσμάτων και διάχυση
 Προγράμματα ενημέρωσης και εκπαίδευσης ανθρώπινου δυναμικού
 Ενημέρωση σε επίπεδο κοινότητας και εντοπισμός χρηστών των GIS εφαρμογών

26.  A quick look to our future research plans
(Geo-Maths in Primary Care team, CSFM)*
i. New manuscript: CHD in Europe, Greece & Crete (the Spili study) a – GIS epidemiology & network analysis on a
database of a previous project of the CSFM
ii. Study: impact of economic crisis on CVD and cancer (place & time parameters) / special focus on
spirituality/religiosity (in the framework of a previous project and a theoretical background of spirituality by
Anifantakis et al., 2013a and an ongoing collaboration between CSFM and the Department of Oncology of the
University hospital of Heraklion).
iii. Study: variations on morbidity in relation to several socio-economic factors and place of residence among the
patients of the Academic Primary Care Unit , in the inner Heraklion.
(at the Municipality of Heraklion)
iv. Other ideas: create applications with clinical impact and special focus on personalized care
v. 4 proposals for the Horizon 2014-2020 (GIS applications in Health)
* Clinic of Social & Family Medicine (CSFM), Head: Prof. Lionis Christos,
http://www.fammed.uoc.gr/Joomla
a D.Anyfantakis,E. K. Symvoulakis, D. B. Panagiotakos, D. Tsetis, E. Castanas, Sue Shea, M. Venihaki, C. Lionis. Impact of religiosity/spirituality on biological and preclinical markers related to cardiovascular disease. Results from the SPILI III study.
HORMONES 2013, 12(3):385-398

27. •"Geographic Information Systems as an Integrating Technology: Context, Concepts, and Definitions". ESRI. Retrieved 9
June 2011.
•Jump up .Clarke, K. C., 1986. Advances in geographic information systems, computers, environment and urban
systems, Vol. 10, pp. 175–184.
•Jump up to: Maliene V, Grigonis V, Palevičius V, Griffiths S (2011). "Geographic information system: Old principles with
new capabilities". Urban Design International 16 (1). pp. 1–6. doi:10.1057/udi.2010.25.
•Jump up .Goodchild, Michael F (2010). "Twenty years of progress: GIScience in 2010". Journal of Spatial Information
Science.
•School of Geomatic Engineering, Univ. of New South Wales. http://surveying.mentabolism.org/geomatic.htm
•Canadian Institute of Geomatics. http://surveying.mentabolism.org/geomatic.htm
•Ch. Dondo *, S. T. Bhunu, U. Rivett. GIS IN TOURISM - A ZIMBABWEAN PERSPECTIVE.
http://www.isprs.org/proceedings/XXXIV/6-W6/papers/dondo.pdf
•http://www.esri.com/
•http://www.esri.com/esri-news/arcnews/summer14articles/reduced-risk-building-wind-and-solar-energy-plants

29. Computersand Geosciences (http://www.iamg.org/candg.html)
• Geographical and Environmental Modelling
• Geoinformatica (http://www.kluweronline.com/issn/1384‐6175)
• GeoJournal
• InternationalJournal of Geographical Information Science (http://www.geog.utah.edu/~hmiller/IJGIS/)
• Journalof Geographic Information and Decision Analysis(http://www.geodec.org/)
• Journalof Geographical Systems(http://link.springer.de/link/service/journals/10109/index.htm)
• Transactionsin GIS (http://www.blackwellpublishers.co.uk/asp/journal.asp?ref=1361‐1682&src=aim)
• GEO World (http://www.gw.geoplace.com/gw/)
• GEOEurope(http://www.gw.geoplace.com/ge/)
• GeospatialSolutions (http://www.geospatial‐online.com/geospatialsolutions/)
• GPS World (http://www.gpsworld.com/gpsworld/)
• Spatialand spatio‐temporalepidemiology (www.elsevier.com)
List of GIS Journals (http://www.library.umaine.edu/sec/guides/gisjournals.htm)
List of GIS Conference Proceedings (http://www.sgi.ursus.maine.edu/gisweb/biblio/home.html)
Applied GIS http://www.appliedgis.net/
• ESRI User Conference Proceedings http://www.esri.com/library/userconf/archive.html
• Directions Magazine:http://www.directionsmag.com
• SpatialNews: http://spatialnews.geocomm.com
• GeoSpatial Solutions: http://www.geospatialonline.com/geospatialsolutions/
• GeoWorld: http://www.geoplace.com/default.asp
• GPS World: http://www.gpsworld.com/gpsworld/
• GIS Vision: http://www.giscafe.com
• GIS Monitor: http://www.gismonitor.com
• URISA Journal: http://www.urisa.org
• GITA: http://www.gita.org
• Point of Beginning: http://www.pobonline.com
• GIS Journal Listing at U Maine http://www.library.umaine.edu/sec/guides/gisjournals.htmGISJournalListing at NCSU
http://www.ncsu.edu/gisined/text‐journal.htm
• See the links on Nativemapshttp://www.nativemaps.org/links.html
• See the links at the USGS http://www.usgs.gov/indian/selected_links.html

30. MORE AT: http://www.researchraven.com/conferences/category/epidemiology.aspx