การจัดการเรียนรู้โดยใช้เกม
วิธีสอนโดยใช้เกม คือ กระบวนการที่ผู้สอนใช้ในการช่วยให้
ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กาหนด โดยการให้ผู้เรียน
ผู้เรียนเล่นเกมตามกติกา และนาเนื้ อหาและข้อมูลของเกม
พฤติกรรมการเล่น วิธีการเล่น และผลการเล่นเกมของผู้เรียนมาใช้
มาใช้ในการอภิปรายเพื่อสรุปการเรียนรู้
วัตถุประสงค์
วิธีสอนโดยใช้เกม เป็นวิธีการที่ช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เรื่อง
ต่าง ๆ อย่างสนุกสนานและท้าทายความสามารถ โดยผู้เรียนเป็นผู้เล่น
เอง ทาให้ได้รับประสบการณ์ตรง เป็นวิธีการที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนมี
ส่วนร่วมสูง
องค์ประกอบสาคัญ (ที่ขาดไม่ได้) ของวิธีสอน
1. มีผู้สอนและผู้เรียน
2. มีเกม และกติกาการเล่น
3. มีการเล่นเกมตามกติกา
4. มีการอภิปรายเกี่ยวกับผลการเล่น วิธีการเล่น และพฤติกรรม
การเล่นของผู้เล่นหลังการเล่น
5. มีผลการเล่นของผู้เรียน
ขั้นตอนสาคัญ (ที่ขาดไม่ได้) ของการสอน
1. ผู้สอนนาเสนอเกม ชี้แจงวิธีการเล่น และกติกาการเล่น
2. ผู้เรียนเล่นเกมตามกติกา
3. ผู้สอนและผู้เรียนอภิปรายเกี่ยวกับผลการเล่นและวิธีการหรือ
พฤติกรรมการเล่นของผู้เรียน
4. ผู้สอนประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน
เทคนิคและข้อเสนอแนะต่างๆ
ในการใช้วิธีสอนโดยใช้เกม
การเลือกและการนาเสนอเกม
การเลือกเกมเพื่อนามาใช้สอนทาได้หลายวิธี ผู้สอนอาจเป็น
ผู้สร้างเกมขึ้นให้เหมาะกับวัตถุประสงค์ของการสอนของตนก็ได้
หรืออาจนาเกมที่มีผู้สร้างขึ้นแล้ว มาปรับดัดแปลงให้เหมาะกับ
วัตถุประสงค์ตรงกับความต้องการของตน แล้วนาไปใช้สอนเลยก็ได้
หากผู้สอนต้องการสร้างเกมขึ้นใช้เอง ผู้สอนจาเป็นต้องมีความรู้
ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีสร้างและจะต้อง ทดลองใช้เกมที่
สร้างหลาย ๆ ครั้ง
การชี้แจงวิธีการเล่นและกติกาการเล่น
เกม แต่ละเกมมีวิธีการเล่นและกติกาการเล่นที่มีความยุ่งยาก
ซับซ้อนมากน้อยแตกต่างกัน แต่ถ้าเกมนั้นมีความซับซ้อนมาก
ผู้สอนควรจัดลาดับขั้นตอนและให้รายละเอียดที่ชัดเจนโดยอาจต้อง
ใช้สื่อเข้าช่วย และอาจให้ผู้เรียนซ้อมเล่นก่อนการเล่นจริง
กติกาการเล่น เป็นสิ่งสาคัญมากในการเล่นเกม เพราะถูกตั้งขึ้น
เพื่อควบคุมให้การเล่นเป็นไปตามวัตถุประสงค์
การเล่นเกม
ก่อนการเล่น ผู้สอนควรจัดสถานที่ของการเล่นให้อยู่ในสภาพที่
เอื้อต่อการเล่น เพราะอาจจะทาให้การเล่นเป็นไปอย่างติดขัดและ
เสียเวลา เสียอารมณ์ของผู้เล่นด้วย การเล่นควรเป็นไปตามลาดับ
ขั้นตอน และในบางกรณีต้องควบคุมเวลาในการเล่นด้วย ในขณะที่
ผู้เรียนกาลังเล่นเกม ผู้สอนควรติดตามสังเกตพฤติกรรมการเล่นของ
ผู้เรียนอย่างใกล้ชิด และควรบันทึกข้อมูลที่จะเป็นประโยชน์ต่อการ
เรียนรู้ของผู้เรียนไว้เพื่อนาไปใช้ในการอภิปราย
หลังการเล่น
การอภิปรายหลังการเล่น
ขั้นตอนนี้เป็นขั้นตอนที่สาคัญมาก หากขาดขั้นตอนนี้ การเล่น
เกมก็คงไม่ใช่วิธีสอนเป็นเพียงการเล่นเกมธรรมดา ๆ จุดเน้นของเกม
อยู่ที่การเรียนรู้ยุทธวิธีต่าง ๆ ที่จะเอาชนะอุปสรรคเพื่อจะไปให้ถึง
เป้ าหมาย ผู้สอนจาเป็นต้องเข้าใจว่าจุดเน้นของการใช้เกมในการ
สอนนั้นก็เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์
การอภิปราย จึงควรมุ่งประเด็นไปตามวัตถุประสงค์ของการ
สอน ถ้าการใช้เกมนั้นมุ่งเพียงเป็นเครื่องมือฝึกทักษะ
ให้ผู้เรียน การอภิปรายก็ควรมุ่งไปที่ทักษะนั้น ๆ
ข้อดีของวิธีสอนโดยใช้เกม
1. เป็นวิธีสอนที่ช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ โดยการเห็น
ประจักษ์แจ้งด้วยตนเองทาให้การเรียนรู้นั้นมีความหมายและอยู่
คงทน
2. เป็นวิธีสอนที่ช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้สูง
ผู้เรียนได้รับความสนุกสนานและเกิดการเรียนรู้จากการเล่น
3. เป็นวิธีสอนที่ผู้สอนไม่เหนื่อยแรงมากขณะ
สอนและผู้เรียนชอบ
ข้อจากัดของวิธีสอนโดยใช้เกม
1. เป็นวิธีสอนที่ใช้เวลามาก
2. เป็นวิธีสอนที่ต้องอาศัยการเตรียมการมาก
3. เป็นวิธีสอนที่มีค่าใช้จ่าย
แนวทางการจัดการเรียนรู้
ลักษณะของเกมประกอบการสอน
1. ให้ได้ความรู้ ความคิดตามจุดมุ่งหมาย
2. เพิ่มความเข้าใจ และแรงจูงใจในเนื้อหา
3. ช่วยการเรียนกันเองในกลุ่มเล็กๆ โดยไม่ต้องมีครูผู้สอนอยู่ด้วย
4. ทักษะพื้นฐานที่มีลาดับขั้นตอน เช่น การรับรู้ภาพ มโนทัศน์ใน
ตัวเลข การเล่นที่มีกติกา กฎเกณฑ์
5. การสร้างคาศัพท์โดยผู้สอนออกแบบให้มีการสะกดคาและสร้าง
คาศัพท์ขึ้นใหม่จากอักษรที่ให้โดยมีการแข่งขันกัน
สรุปได้ว่า ลักษณะของเกมประกอบการสอนนั้น ต้องมี
จุดมุ่งหมาย กฎเกณฑ์ กติกา ในการเล่นที่ชัดเจน เข้าใจง่าย
เนื้อหา และระยะเวลาของการเล่นเกมต้องเหมาะสมกับ
เป้ าหมายและระดับชั้นของผู้เรียน ผู้เรียนควรมีส่วนร่วมใน
การทากิจกรรมอย่างทั่วถึง ได้รับความสนุกสนานและเป็น
การดึงดูดความสนใจในการเรียน
ตัวอย่างการจัดการเรียนรู้โดยใช้
เกม
รีรีข้าวสาร
เกมโดมิโน่
งูกินหาง
เกมเก็บเก้าอี้/คลานลอดเชือก
เกมเรียงฝาขวดน้า
การเรียนการสอนแบบเกม (1)

การเรียนการสอนแบบเกม (1)