VERNIEUWENDE ZORG INBRUSSELStudiedag Ruimte voor zorg13 juni 2013 Herwig Teugels
Komen aan bod… Brusselse context Demografie Vaststellingen Een meervoudige aanpak Vertrekpunten Woonzorgzoneconcept...
Brusselse context:Demografie ‘Groenste’ gewest, maar ook 14%ouderen (>150.000) 1 op 6 ouderen is > 85 jaar (grootsteverz...
Brusselse contextDemografie
Brusselse contextDemografie Stad van minderheden Diversiteit & dualisering welgestelde, Belgische ouderen arme & alloc...
Brusselse contextDemografie Laatste 5 jaar: bevolking met >100.000 inw. gestegen van 1.018.000 naar 1.119.000 Volgende...
Brusselse contextVaststellingen Vastgoedmarkt onder druk terreinen worden schaars voor vlugge beslissers  gesubsidieer...
Brusselse contextVaststellingen Voorzieningenlogica thuiszorg ondermaats uitgebouwd (VG: 3,19u/inw.;Bxl: 1,86 u/inw.)  ...
Brusselse contextVaststellingen Naast elkaar werken vrij initiatief geen geïntegreerde aanpak gebrek aan onderlinge af...
Een meervoudige aanpakVertrekpunten Wat bestaat er al? Naar andere modellen Sector- en zuiloverstijgend Gedegen planni...
Een meervoudige aanpakKeuze voor woonzorgzoneconceptWoonzorgzone‘Gewone (stads)wijk met een verhoogdegeschiktheid voor zel...
Een meervoudige aanpakKeuze voor woonzorgzoneconcept Naar 33 woonzorgzones: typologieKansarm, dichtbevolkt,huurwoningen s...
Een meervoudige aanpakKwalitatief ouder worden, eensamenspel van …ZorgWonenWelzijnSociaal netwerkActiveringOpenbaar vervoe...
Een meervoudige aanpakWerkwijze Weten wat er leeft bij ouderen onderzoek: bevraging van ouderen wonen-, welzijn-, zorgn...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgSites: terrein Evere: beperkt stuk grond, aanpalendbij GGC-erkend rusthuis 30 WZC +...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgOpportuniteiten Inbedding van lokaal dienstencentrum inintergenerationeel ecologisch...
Op zoek naar ruimte en wonen voorzorgSynergie met andere sectoren Lokaal dienstencentrum,dagverzorgingscentrum, assistent...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgSynergie met andere sectoren Situering gemeenschappelijke delen waar en hoe synergi...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgAlternatieve woonvormen Woonzorg is allereerst ouderen in de hunvertrouwde omgeving ...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgAlternatieve woonvormen Brussel: project Samenhuizen plaats voor 10 woningen geric...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgAlternatieve woonvormen Enkele kanttekeningen Ongekend is onbemind Kleinschalig, h...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgHedendaagse modellen
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgHedendaagse modellen Woonzorgcentrum in de straat:afstappen van voorzieningenmodel ...
Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgHedendaagse modellen Resterende schaarse ruimte wordt nietopgeofferd Vertrekken van...
Op zoek naar ruimte voor wonenen zorgAandachtspunten Betaalbaarheid van project voor iedere gebruiker: aandeel geconven...
Vlaams/federaalGewestniveauBovenlokaalLokaalWoonzorgzoneZorgknooppuntZORGWONENWELZIJNThuiswonenZelfzorgAlternatieve woonvo...
Kenniscentrum Woonzorg BrusselLakensestraat 76 bus 21000 Brussel02/211 02 40www.woonzorgbrussel.beinfo@woonzorgbrussel.beM...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Herwig Teugels 'Vernieuwende zorg in Brussel'

721 views
583 views

Published on

Studiedag 'Ruimte voor zorg'. 13 juni 2013. Zorgcentrum Toermalien, Genk. Presentatie Herwig Teugels 'Vernieuwende zorg in Brussel'

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
721
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
279
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Herwig Teugels 'Vernieuwende zorg in Brussel'

  1. 1. VERNIEUWENDE ZORG INBRUSSELStudiedag Ruimte voor zorg13 juni 2013 Herwig Teugels
  2. 2. Komen aan bod… Brusselse context Demografie Vaststellingen Een meervoudige aanpak Vertrekpunten Woonzorgzoneconcept Kwalitatief ouder worden: een samenspelvan… Werkwijze Op zoek naar ruimte voor wonen en zorg Sites Zoektocht naar opportuniteiten Synergie met andere sectoren Alternatieve woonvormen Hedendaagse modellen Aandachtspunten Maquette Brusselse woonzorgzone
  3. 3. Brusselse context:Demografie ‘Groenste’ gewest, maar ook 14%ouderen (>150.000) 1 op 6 ouderen is > 85 jaar (grootsteverzilvering) Tot 80 thuis, vanaf 85 woont 16% inrusthuis Voorspeld tekort van 2.500 plaatsen inwoon- en zorgvoorzieningen
  4. 4. Brusselse contextDemografie
  5. 5. Brusselse contextDemografie Stad van minderheden Diversiteit & dualisering welgestelde, Belgische ouderen arme & allochtone ouderen Tegen 2020: naar 50% ouderen vanvreemde origine?
  6. 6. Brusselse contextDemografie Laatste 5 jaar: bevolking met >100.000 inw. gestegen van 1.018.000 naar 1.119.000 Volgende 5 jaar: aangroei 7,50% Hoge woondensiteit: van 6238 naar 6934 inw/km² op 5 jaar tijd(A’pen: 2282 inw/km²) Watermaal-Bosvoorde: 1.868 inw/km² Sint-Gillis: 22.047 inw/km² gemeenten met hoogste densiteit kijken aantegen grootste bevolkingsaangroei (5 j.): Watermaal-Bosvoorde: 1,23 % Sint-Gillis: 14,45% Ruimte voor wonen, scholen, winkels,zorginstellingen, mobiliteit, openbare ruimte, énkantoren, cultuur … in een al verzadigde stad
  7. 7. Brusselse contextVaststellingen Vastgoedmarkt onder druk terreinen worden schaars voor vlugge beslissers  gesubsidieerdesectoren onderlinge concurrentie tussen bvb. welzijn enonderwijs vooral gebouwd voor kapitaalkrachtigen(woningen, ouderenzorg …) Betaalbaar wonen/woonzorg gemiddeld inkomen/inw: €12.593 (€1049/mnd) gemiddelde huurprijs 1slk-woning: € 540,00 slechts 39.000 sociale woningen (7,61%) voor26,3% van de bevolking onder dearmoederisicogrens (helft = 65+) dagprijzen in voorzieningen : tot € 74(€ 2220/mnd)
  8. 8. Brusselse contextVaststellingen Voorzieningenlogica thuiszorg ondermaats uitgebouwd (VG: 3,19u/inw.;Bxl: 1,86 u/inw.)  uitbouw voorzieningen ‘neerpoten’ door … voor … (geen participatie) geen interactie met buurtbewoners zelden bevraging naar zorgbehoeften vaninwoners zelden onderzoek naar alternatieven gericht op winstgevende diensten Sectoraal denken nog steeds schotten, ook in woonzorg(ouderenzorg, thuiszorg, PmH) leeftijdsgebonden of zorgbehoefte-gebondendienstverlening? Zuilgebonden denken netwerking vanuit verticale lijnen scheiding private en publieke initiatieven
  9. 9. Brusselse contextVaststellingen Naast elkaar werken vrij initiatief geen geïntegreerde aanpak gebrek aan onderlinge afstemming Programmatie puur cijfermatig voor de regio/gemeente Brussels gewest: 2 regio’s geen analyse van toegankelijkheid van buurten,van wijksamenstelling, van geografische spreiding FIFO-principe Onbeperkte keuzevrijheid keuze voor zorgverstrekker? keuze voor zorgsysteem? Van verzorgingsmaatschappij naarparticipatiemaatschappij VM: afwachtend; ontvangend PM: betrokken, verantwoordelijkheid opnemen
  10. 10. Een meervoudige aanpakVertrekpunten Wat bestaat er al? Naar andere modellen Sector- en zuiloverstijgend Gedegen planning volgens accuratereparameters Toegankelijkheid van leefomgeving endiensten Wijkgericht Geïntegreerd (verschillende functiessamen) Gedifferentieerd Betrokkenheid van bewoners Rekening houdend met diversiteit Armoedepercentage als leidraad Volgens keuze voor zorgsysteem
  11. 11. Een meervoudige aanpakKeuze voor woonzorgzoneconceptWoonzorgzone‘Gewone (stads)wijk met een verhoogdegeschiktheid voor zelfstandig wonen vanmensen die op (intensieve) zorg zijnaangewezen’ Concept uit Denemarken – Nederland ‘Extramuralisering’ ouderenzorg Aanmoedigen zelfstandig wonen Keuze minst ingrijpende zorgvorm Minstens basisaanbod per zone Spreiding van de initiatieven Samenhang Wonen, Welzijn, Zorg in dewijk: woonservicegebieden
  12. 12. Een meervoudige aanpakKeuze voor woonzorgzoneconcept Naar 33 woonzorgzones: typologieKansarm, dichtbevolkt,huurwoningen slechtekwaliteit, multicultureel,onderaanbod WZC, welbuurtvoorzieningen
  13. 13. Een meervoudige aanpakKwalitatief ouder worden, eensamenspel van …ZorgWonenWelzijnSociaal netwerkActiveringOpenbaar vervoer/mobiliteitOntmoetingPsychisch welzijnParticipatieZelfzorgMantelzorgToegankelijke dienstenThuiszorgMedische zorgDagverzorgingKortverblijfGespecialiseerde residentiële zorgWoonzorgcentrumAssistentiewoningenAlternatieve woonvormenAangepaste woningVeilige leefomgevingZelfstandig thuiswonen Wonen staat voorop, maar welzijn komtvoor zorg
  14. 14. Een meervoudige aanpakWerkwijze Weten wat er leeft bij ouderen onderzoek: bevraging van ouderen wonen-, welzijn-, zorgnoden alternatieve woonvormen Preventief en sensibiliserend werken bvb. steunpunt woningaanpassing Brussel Werken aan zorginnovatie en uitbouw thuiszorg Diensten op gefundeerde wijze uitbouwen(projectontwikkeling) hiaten opsporen complementair aan wat bestaat wijken bepalen checken op toegankelijkheid inbedding zorgknooppunt partners zoeken accenten leggen aansluiten op het stedelijk en maatschappelijkweefsel verenigingsleven, informele zorgverstrekking geïntegreerd met andere diensten (cultureel …)
  15. 15. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgSites: terrein Evere: beperkt stuk grond, aanpalendbij GGC-erkend rusthuis 30 WZC + LDC + 17 aanleunwoningen kleinschalig wonen voor dementerenden vertaalslag naar Brussel: hoogbouw (9 niveaus) vraagt andere organisatie van de zorg Ook industriële site Vaak moeilijk qua herinrichting (regelgeving) volledige reconversie optimalisering van bruikbare ruimte
  16. 16. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgOpportuniteiten Inbedding van lokaal dienstencentrum inintergenerationeel ecologisch samenhuisproject Samen met 20-tal gezinnen die invulling zochten voorgelijkvloers Het geheel is meer dan de delen: ruimte LDC krijgt extrafunctie: gemeenschapsplaats voor bewoners tijdensweekend Veel overleg qua contractuele afspraken, juridischestructuur van mede-eigendom, huishoudelijk reglement Weerstand counteren: overlast-angst (NIMBY) Bouw van delen van de gezinnen niet afgestemd op ritmeoverheidsprocedures en regelgeving aangaandeopenbare aanbestedingBron: brutopia
  17. 17. Op zoek naar ruimte en wonen voorzorgSynergie met andere sectoren Lokaal dienstencentrum,dagverzorgingscentrum, assistentiewoningen;40-tal koopwoningen Op grond van aanpalende school Samen met gemeenschapsvoorzieningen:school, jeugdhuis, jeugdvereniging,kinderdagverblijf Via PPS: DBF-formule Promotor staat in voor niet-gesubsidieerd deelvan de zorgdelenBron: Urban Platform
  18. 18. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgSynergie met andere sectoren Situering gemeenschappelijke delen waar en hoe synergie creëren onderlinge relaties goed in kaartbrengen verder kijken dan vandaag Angst eigenheid te verliezen gezicht van de voorziening, nietvolledig opgaan in het geheel evenwicht tussen geïntegreerd versusversmelting PPS: promotor vinden goede afspraken en contracten promotor die toch minstens voor eendeel wil meestappen op ritme vansubsidieprocedures
  19. 19. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgAlternatieve woonvormen Woonzorg is allereerst ouderen in de hunvertrouwde omgeving laten blijven wonen is veel meer dan voorzieningenbeleid daarbij ondersteuning bieden: informele enformele zorg ouderen elkaar laten ondersteunen Inzetten op nieuwe woonvormen:tussenvormen tussen volledig zelfstandigwonen en wonen in woonzorgvoorziening individueel wonen: zelfstandig wonen,kangoeroewonen, aanleunwonen, centraal wonen groepswonen: sociaal wonen, centraal wonen,cohousing, gestippeld wonen woongemeenschap: woongroep, leefgemeenschap woonzorgcentrumWonen zonder zorg(en). 10 woonvormen om over na tedenken.
  20. 20. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgAlternatieve woonvormen Brussel: project Samenhuizen plaats voor 10 woningen gericht naarouderen en personen met handicap(Korsakov) verschillende woontypes engemeenschappelijke ruimten + stilteruimte Anderlecht: intergenerationeel wonen gemeenschapsvorm voor Afrikaanse mama’s,woningen voor ouderen in combinatie metgezinswoningen gelinkt aan een lokaal dienstencentrum Vragen van Chinese, Belgische,Marokkaanse ouderen en homo’s
  21. 21. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgAlternatieve woonvormen Enkele kanttekeningen Ongekend is onbemind Kleinschalig, huiselijker Kan als deel van groter geheel (bvb.appartementsgebouw) => onmiddellijkinzetbaar Ingebed in de wijk, sociaal netwerk Grote participatie van de bewoners bijontwikkeling en werking van het initiatief Kansen voor thuiszorgdiensten: andereorganisatie Financieel haalbaarder Bij voorkeur intergenerationeel Aandacht voor specifieke doelgroepen(allochtone ouderen) Regie nog volledig in eigen handen Inboeten aan privacy
  22. 22. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgHedendaagse modellen
  23. 23. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgHedendaagse modellen Woonzorgcentrum in de straat:afstappen van voorzieningenmodel lokaal dienstencentrum als zorgknooppunt inwoonzorgzone vandaaruit vertrekt de thuiszorg metoproepsysteem (multidisciplinair) bewoners kunnen zich aansluiten (keuzevrijheidvoor zorgsysteem) aangepaste woning en woonomgeving isnoodzakelijk woningaanpassing en toegankelijkheid van dewijk ondersteund door ICT-applicaties (noodoproep,toegang, medicijninname …) veelheid aan woonvormen worden opgenomenin model zorg verricht door bestaande diensten komen tot wijkteams inschakeling informele zorg
  24. 24. Op zoek naar ruimte en wonenvoor zorgHedendaagse modellen Resterende schaarse ruimte wordt nietopgeofferd Vertrekken van bestaande huisvesting Sociale huisvesting kan worden ingebed Kan voor individu en groep (woonvormen) Bestaande huisvesting aanpassen Combineerbaar met ADL-centrale Performante ICT-ondersteuningnoodzakelijk Vernieuwde functieprofielen 24-uurszorg kan op hoger niveau:bovenlokaal
  25. 25. Op zoek naar ruimte voor wonenen zorgAandachtspunten Betaalbaarheid van project voor iedere gebruiker: aandeel geconventioneerdewoningen Ligging: het gaat in de eerste plaats om‘wonen’ wonen staat voorop en sociaal netwerk, niet de zorg Goede woning is toegankelijk en aangepast sensibilisering rond woningaanpassing bij burger enarchitecten Design for all bij nieuwbouw verplicht stellen belangrijk voor bewoner en thuiszorg Aangepaste woonomgeving andere visie op publieke ruimte en urbanisme overtuigend toegankelijkheidsbeleid Oog voor belendende sectoren: (sociaal)vervoer, klusdiensten, buurtwinkels …
  26. 26. Vlaams/federaalGewestniveauBovenlokaalLokaalWoonzorgzoneZorgknooppuntZORGWONENWELZIJNThuiswonenZelfzorgAlternatieve woonvormenAssistentiewoningThuiszorgDagverzorgingscentraKortverblijfMantelzorg/informele zorgSociaal netwerkActiveringOntmoetingPsychisch welzijn/zorgOpenbaar vervoer/mobiliteitGeenThuisResidentieel IntensiefParticipatieToegankelijke dienstenMedische zorgVeilige leefomgevingWoonzorgcentrummeldpuntinformatiecoördinatieparamedici preventiegezinszorgWZCLDCwoonvormenADLDVC gemeenschapscentrumverenigingenbiburbanismepremies24-uurs zorg klusdienstsociaal vervoerverhuisdienststedenbouwruimtelijke planningpremies woningaanpassing(sociale) huisvestingprogrammatiecoördinatietoegankelijkheidsbeleidinfopunt/back-officeopenbaar vervoersociale regelgevingkwaliteitseisenPAB/PGBerkenningstatuut personeelregels samenhuizenAangepaste woningGespeciliaseerde residentiële zorgOp zoek naar ruimte voor wonenen zorgMaquette woonzorgzone
  27. 27. Kenniscentrum Woonzorg BrusselLakensestraat 76 bus 21000 Brussel02/211 02 40www.woonzorgbrussel.beinfo@woonzorgbrussel.beMet de steun van

×