Download to read offline
![What’s in the...
Cont’d from page 9
in Arabic in 1977 in Baghdad. The
author, Kamal Mazhar Ahmed, does
not mince his words in portraying the
Kurdish participation in the persecu-
tion of the Armenians in Turkey, but
he tries to shed light on the historic
contradictions which have led to
Kurdish association with the ruling
power.
First, he dwells on the factors
which united the Armenians and the
Kurds, chief among them being
exploitation by the government. But
dividing factors outnumber those uni-
fying them. There is the religious fac-
tor, which has been used to pit the two
against each other. Then there was the
policy of the Sultan to divide and rule.
The historian underscores that the
Armenians were advanced in terms of
education and had amassed consider-
able capital, whereas the Kurds were
the opposite. He also mentions that
the Sultan encouraged fears that the
Armenians may aspire toward inde-
pendence.
The Hamidian military units which
the Sultan had created to quell ethnic
unrest were mostly composed of
Kurds.
The author does not justify the
Kurdish role in the Armenian mas-
sacres, as he writes in his conclusion:
“We have to confess that blind fanati-
cism and cultural backwardness were
those two major factors which moti-
vated the Kurdish majority to partici-
pate in the extermination of the
giavurs (literally heathens, meaning
Armenians).”
At the conclusion of his review,
Hovhannisyan mentions his discussion
with a Kurdish activist, a PKK repre-
sentative in the former Soviet
republics, to whom he has posed a
question about the future Kurdistan:
“‘How do you and your party figure out
the creation of a future Kurdistan?
What territory do you have in mind?’
Guessing the thrust of my question,
the Kurdish leader answered that their
leader Oçalan believes that the Kurds
and Armenians are friends; when the
time comes, everything will be
revealed.”
Professor Hovhannisyan, frustrated
by the ambivalent answer, remembers
French statesman Charles Talleyrand
about the ruling French dynasty, the
Bourbons, that “They have not forgot-
ten anything and they have not learned
anything.”
This pretty much outlines the
prospect that Armenians should bear
in mind as history moves towards the
creation of an independent Kurdistan
in the heartland of historic Armenia.
My more recent personal experi-
ence sheds more light on Kurdish aspi-
rations. During the centennial com-
memorations, many Turks and Kurds
arrived in Yerevan to publicly apolo-
gize to the Armenians for the
Genocide. They placed wreaths at
Tsitsernakaberd, and even cried with
the Armenians. I was staying at the
same hotel with the Kurdish groups
and thus we had many discussions
about the ongoing political situation in
Turkey. During one of our discussions,
I asked a direct question to one of the
Kurdish leaders: “I know that at this
time the odds are against the
Armenians receiving their territorial
rights in present-day Turkey, but at
least in principle, what is their percep-
tion of Armenian claims?”
The Kurdish leader looked into my
eyes and said, “You mean to say that
after so much bloodshed, we have to
take those lands and turn them over to
the Armenians?”
Therefore, the Armenians must not
hold their breath as to what Oçalan
has to “reveal;” we already know his
answer.
10 • ABAKA • LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015
ArmenianGenocide poster has been
placed on building of Ancient
Municipality in Italy
A poster devoted to the Armenian
Genocide has been placed on the
frontal of the municipality of the
ancient Treviso city in the Veneto
region of Italy, report Hayern Aysor’s
sources in Italy. The municipality was
built in 1300.
It should be mentioned that this is
the first time that the municipality is
allowing the placement of a poster on
the building. Let us also mention that
Treviso is one of the first cities of Italy
that recognized the Armenian
Genocide in 2003.
World Bank ready to increase financial
support to Armenia
Armenia’s PM Hovik Abrahamyan today received the delegation headed by
the newly appointed World Bank Vice President for Europe and Central Asia
Cyril Muller, as reported by Armenian Government press-service. The delegation
also included World Bank Regional Director for the South Caucasus Mercy
Tembon, head of the World Bank Yerevan office Laura E. Bailey and other World
Bank officials.
Welcoming the guests, Abrahamyan congratulated them on their new offices
and wished them fruitful work. The PM stressed that the bilateral cooperation
between Armenian and World Bank includes almost all the spheres, and
Armenia’s Government is ready to the cooperation in both current programs and
new perspective projects. Cyril Muller called the cooperation of the World Bank
with Armenia unique. According to him, the World Bank is continuing to support
the key areas of Armenian economy and is ready to increase the amount of finan-
cial support in the future.
During the meeting, the interlocutors discussed a wide scope of issue concer-
ning Armenia-World Bank cooperation, as well as confirmed the bilateral readi-
ness to apply new instruments and flexible approaches for overcoming the exist-
ing challenges and implementing systemic reforms in the sphere of economy.
The residents of Aygehovit village
in the Tavush province of Armenia
have ultimately decided not to carry
out harvesting in their vineyards that
are under constant Azerbaijani fire.
The prefect of Aygehovit, Levon
Grigoryan, told the aforesaid to
Armenian News-NEWS.am.
“As soon as they [i.e. the villagers]
go to the vineyards, the Azerbaijanis
starts shooting,” Grigoryan said. “It’s
impossible to come close to these
vineyards. We have prepared the acts
at the provincial governor’s order and
submitted [them] to the provincial
hall; let’s see what they can help with.”
The provincial administration of
Tavush had decided to stop the grape
harvest in the Aygehovit vineyards,
where there is 150 tons grape harvest.
Cross-stone Dedicated to Armenian
Genocide Centennial Placed in Argentina
A cross-stone commemorating the 100th anniversary of the Armenian
Genocide was placed in the Vicente Lopez City of Buenos Aires on October 10,
report Hayern Aysor’s sources in Argentina. The cross-stone was brought from
Armenia and placed in the yard of the St. Gevorg Armenian Church. The authors
of the initiative are the Armenians of Vicente Lopez, who were supported by the
local municipality. Among those attending the unveiling of the cross-stone were
RA Ambassador to Argentina Alexan Harutyunyan, deputies, as well as members
of the local community and schoolchildren. The cross-stone was blessed by spiri-
tual pastor of the St. Gregory the Illuminator Armenian Church of Buenos Aires,
Father Maghakia Archimandrite Amirian. Chairman of the board of the Armenian
community of Vicente Lopez, George Tosounian and Mayor George Makri gave
speeches, and the congratulatory message of RA Minister of Diaspora Hranush
Hakobyan was read. The ceremony included performances by singers Alin and
Talin and the Nairi Dance Ensemble. In the end, Ofelia Derdzagian granted a
plaque to the mayor of Vicente Lopez on behalf of the Armenian community.
Armenia village’s 150 tons of grapes will not
be collected due to Azerbaijan shooting](https://image.slidesharecdn.com/abaka02-11-2015-151031203708-lva1-app6892/85/Abaka-02-11-2015-10-320.jpg)
More Related Content
Abaka 02 11-2015
- 1. A X GA | I N % M < A K O U J A | I N : U F A S A R A K A K A N < A B A J A J : R J LX& TARI JIU 2007 :RKOU<ABJI% 2 NO|:MB:R 2015 • VOL. XXXVI, NO 2007 • LUNDI, 2 NOVEMBRE 2015 • MONDAY, NOVEMBER 2, 2015 1915-2015 FA|OZ Z:{ASPANOUJ:AN 100-RD TAR:DAR} KE |I<:M :U KE PAFAN+:M Նախագահ Սարգսեան. «ԵՄ-ի հետ յարաբերութիւններու ծիրէն ներս հասած ենք պատասխանատու հանգրուանին» Աշխատանքային այցելու- թեամբ Սպանիա գտնուող նախագահ Սերժ Սարգսեան Չորեքշաբթի՝ 21 Հոկտեմ- բեր 2015-ին, Մատրիտի մէջ մասնակցած է Եւրոպական ժողովրդական կուսակցու- թեան համագումարին: Համագումարին մասնակ- ցած են Եւրոպական խոր- հուրդի եւ Եւրոպական յանձնաժողովի նախագահ- ներ Տոնալտ Թուսքն եւ Ժան-Քլոտ Եունքերը, Եւրո- պական Միութեան անդամ եւ Արեւելեան գործընկեր երկիրներէ Եւրոպական ժո- ղովրդական կուսակցու- թեան անդամակցող կու- սակցութիւնները ներկայաց- նող պետութիւններու եւ կա- ռավարութիւններու ղեկա- վարներ: Նախագահի պաշտօնա- կան կայքին փոխանցումով` Սերժ Սարգսեան, համա- գումարին ընթացքին հան- դէս եկած է ելոյթով` յայ- տարարելով, թէ Եւրոպա- կան Միութեան հետ յարա- բերութիւններուն մէջ Հա- յաստանը հասած է պա- տասխանատու հանգրուա- նին: Ստորեւ նախագահ Սար- գըսեանի ելոյթը. «Նախ` ուզում եմ շնորհա- կալութիւն յայտ ն ե լ ԵԺԿ Նախագահ պարոն Ժոզեֆ Տոլին այս համագումարին մասնակցելու հրաւէրն ու- ղարկելու համար: Շնորհա- կալ եմ, պարոն նախագահ: «Տիկնա՛յք եւ պարոնա՛յք, «Արեւելեան գործընկե- րութեան Ռիգայի գագաթ- նաժողովը ողջունեց Հայաս- տանի եւ Եւրամ ի ո ւ թ ե ա ն միջեւ գործակցութեան ապա- գայ շրջանակի շուրջ նախ- նական պայմանաւորուա- ծութիւն ձեռք բերելը: Այսօր ուրախ եմ նշելու, որ ԵՄ-ի հետ յարաբերութիւններում մենք հասել ենք հերթական պատասխանատու հանգըր- ւանին. անցած շաբաթ Լիւք- սեմբուրգում Եւրոպական Միութեան խորհուրդը տրա- մադրեց Հայաստանի հետ յա ր ա բ ե ր ո ւ թ ի ւ ն ն ե ր ի ն ո ր ի ր ա ւ ա կ ա ն հ ի մ քի ձե ւ ա - ւորման շուրջ բանակցու- թիւններ սկսելու մանդատը: Շար. էջ 4 Սերժ Սարգսեան. «Ատրպէյճանը կը շարունակէ խախտել միջազգային իրաւունքի չափանիշերը եւ ստանձնած պարտաւորութիւնները» Ատրպէյճանը կը շարու- նակէ մերժել Լեռնային Ղա- րաբաղի հակամարտու- թեան խաղաղ կարգաւոր- ման ուղղուած ԵԱՀԿ Մինս- քի խումբի համանախա- գահներու առաջարկները եւ պարբերաբար կը խախտէ հրադադարի պայմանագի- րը, որ կը յանգեցնէ զոհերու` նաեւ խաղաղ բնակչութեան մէջ: Այս մասին, ըստ Armen- press.am-ի, ՄԳԻՄՕ-ի եր- րորդ միջազգային ֆորումի ժամանակ իր ելոյթին մէջ ըսած է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեան: «Բոլորովին վերջերս Ատրպէյճանը կոպտօրէն խախտում էր հրադադարը հ ա յ - ա տ ր պ է յ ճ ա ն ա կ ա ն սահմանին եւ ղարաբաղա- ատրպէյճանական շփման գծում` օգտագործելով ծանր զինատեսակներ: Ատրպէյ- ճանը շարունակում է խախ- տել միջազգային իրաւունքի բոլոր նորմերը եւ ստանձ- նած պարտաւորութիւնները հակամարտութեան կարգա- ւորմանը հասնելու ճանա- պարհին»,- նշած է երկրի ղե- կավարը: ՀՀ նախագահը նշած է, որ Ատրպէյճանը իր ապա- կառուցողական քա յլե ր ը արդարացնելու համար պար- բերաբար յղում կը կատարէ հակամարտութեան կարգա- ւորման ՄԱԿ-ի ա ն վ տ ա ն - գութեան 4 բանաձեւերուն, սակայն առաջինը ինքը կը խախտէ այդ բանաձեւերը: «Այդ 4 բանաձեւերից ամե- նակարեւորը ռա զմ ա կ ա ն գործողութիւնների անյա- պաղ դադարեցումն է, Մինս- քի խմբի շրջանակներում հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորումն է, իսկ Ատըր- պէյճանը ցոյց է տուել, որ ընդունակ չէ դրան: Հետե- ւաբար, հէնց ատրպէյճանն է խախտում այդ բանաձեւե- ր ը » , - ը ն դ գծա ծ է ն ա խ ա - գահը: Եզրափակելով ելոյթը` ՀՀ նախագահը վերահաստա- տած է Հայաստանի պատ- րաստակամութիւնը Լեռնա- յին Ղարաբաղի հակամար- տութեան խաղաղ կարգա- ւորման հասնելու հարցով: Գալուստ Սահակեան. «Հայաստանը մեծ ցաւ կ’ապրի Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն առնչութեամբ» Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակեան Ժընեւի մէջ հանդիպում ունեցած է Սուրիոյ խորհրդարանի նախագահ Մոհամետ Ժիհատ Լահհամի հետ: Ազգային ժողովի հասարակութեան հետ կապերու վար- չութեան փոխանցումով` հանդիպումը տեղի ունեցած է Միջխորհրդարանական միութեան 133-րդ վեհաժողովին շրջագիծին մէջ: Ազգային ժողովի նախագահը նշած է, որ Հայաստանը Շար. էջ 4 Na.agaf S;rv Sargs;an Է. Նալպանտեան. «Միջին Արեւելքի մէջ ազգային փոքրամասնութիւններու խնդիրը մշտական անհանգստութեան պատճառ է» Ահաբեկչական գործողութիւնները մարտահրաւէր են ամ- բողջ քաղաքակիրթ մարդկութեան համար: Այս մասին յայ- տարարեց Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գոր- ծոց նախարար Էդուարդ Նալպանտեան` Մոսկուայի միջազ- գային յարաբերութիւններու պետական հիմնարկի շրջանա- ւարտներու երրորդ միջազգային ֆարումի ընթացքին` նման հաւաքները համարելով լաւ հնարաւորութիւն` մտքեր փո- խանակելու միջազգային յարաբերութիւններուն մէջ առկայ խնդիրներուն մասին: «Հայերը բնակւում են Մերձաւոր Արեւելքի բոլոր երկնե- րում` կազմելով բազմազգ, բազմակրօն խճանկարի անբա- ժանելի մասը: Սիրիական կոնֆլիկտի հետեւանքով միայն Սիրիայից Հայաստանն ընդունել է 17000 փախստական: Մերձաւոր Արեւելքում հայկական համայնքների, ազգային փոքրամասնութիւնների խնդիրը մեզ համար մշտական անհանգստութեան առիթ է»,- ըսած է նախարարը` խօսելով յատկապէս Միջին Արեւելքի մէջ առկայ իրավիճակէն: Նալպանտեան շեշտեց համարեց նաեւ Իրանի միջուկա- յին ծրագրի հարցով գործընթացներու կարգաւորումը` նշե- լով, որ Իրանի մէջ տնտեսութեան զարգացումը էակա- նօրէն կը փոխէ իրավիճակը ամբողջ տարածաշրջանին մէջ: Մոսկուայի միջազգային յարաբերութիւններու պետական հիմնարկի շրջանաւարտներու երրորդ միջազգային ֆո- րումին մասնակցելու նպատակով Հայաստան ժամանած են 300-էն աւելի մասնակիցներ շուրջ 40 երկիրներէ: Բացման արարողութեան կը յաջորդեն Մոսկուայի Լազարեան ճեմա- րանի 200-ամեակին նուիրուած շարք մը ձեռնարկներ: Լա- զարեան ճեմարանը երկու կրթօճախներէն մէկն է, որոնց հիման վրայ կազմաւորուած է ՄԳԻՄՕՆ-ն: Ֆորումի բաց- ման արարողութենէն առաջ մասնակիցները Ծիծեռնակա- բերդի յուշահամալիրին մէջ յարգած են Հայոց Ցեղասպա- նութեան զոհերու յիշատակը: Hdouard Nalpant;an
- 2. <abajaj;rj Hebdomadaire Arménien Armenian WeeklyISSN 0382-9251 Publié par /Published by Le Centre de Publication Tékéyan 825 rue Manoogian, Saint-Laurent, Québec H4N 1Z5 Tél: (514) 747-6680 • FAX: (514) 747-6162 e-mail: abaka@bellnet.ca www.tekeyanmontreal.ca PM40015549R10945 TPS/GST – R119209294 • TVQ/PST #1006268699 2 • ABAKA • LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 Canada 2nd Class $80 (QC & ON) 1ère classe/first class $90 U.S.A. 1st class (US)$90 Autres pays/Other countries: 1st class (US)$120 Per issue $1.75 Dépôt légal: Bibliothèque du Québec ABAKA Patas.anatou .mbagir^ AU:TIS PAGGAL:AN ’anouzoumn;rou% nouiratououjiunn;rou ;u gras;n;aki patas.anatou^ SALBI MARKOS:AN Joronjoi patas.anatou^ MATAJ B& MAMOUR:AN “We acknowledge the financial support of the Government of Canada through the Canada Periodical Fund (CPF) for our publishing activities.” Տուպլինի մէջ տեղի ունեցաւ Տիգրան Համասեանի` Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած համերգը Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած ձեռնարկնե- րու ծիրէն ներս Տուպլինի մէջ Հա- յաստանի Հանրապետութեան պատ- ւոյ հիւպատոս Օհան Երկայնհարս- եանի հովանաւորութեամբ՝ Հոկ- տեմբեր 17-ին Տուպլինի Քրիստոսի տաճարին մէջ տեղի ունեցաւ Տիգ- րան Համասեանի եւ Երեւանի պե- տական կամերային երգչախումբի «Լոյս ի լուսոյ» համերգը: Այս մասին կը յայտնեն ՀՀ արտաքին գործոց նախարարութեան մամուլի ծառա- յութենէն: Համերգին ներկայ էին Հայ Առա- քելական եկեղեցւոյ Միացեալ Թա- գաւորութեան եւ Իռլանտայի թեմի առաջնորդ Յովակիմ եպիսկոպոս Մանուկեանը, Տուպլինի արքեպիս- կոպոս Միքայէլ Ճաքսընը, իռլան- տական խորհրդարանի անդամներ եւ այլ պաշտօնատար անձինք: Ներկաներուն ուղղուած ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ Տուպլինի մէջ ՀՀ պատուոյ հիւպատոս Օհան Եր- կայնհարսեան: Դոկտ. Արշաւիր Կէօնճեանի պատմական ուղերձը «Ապագայ»ի 40-ամեակի հանդիսութեան առիթով - Վսեմաշուք Պրն. Արմէն Եգան- եան՝ Գանատայի մօտ Հայաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան - Արժ. Հայրեր, Տէր Վազգէն քհնյ. Պոյաճեան եւ Տէր Կոմիտաս քհնյ. Միրզախանեան. - Գաղութի տարբեր կազմակեր- պութեանց ներկայացուցիչներ եւ հիւրեր, - Սիրելի գործակից անդամներ Թ.Մ.Մ.եան Կեդրոնական Վարչու- թեան եւ Թ.Մ.Մ.եան պատգամաւոր- ներ որոնք եկած են Միացեալ Նա- հանգներու եւ Գանատայի տարբեր շրջաններէն, - Յատ ուկ ողջո յ ն Ռ .Ա.Կ-եան Մամլոյ Նահապետ Դոկտ. Նուպար Պէրպէրեան, - Դուք բոլորդ Ապագայի թան- կագին նուիրատուներ եւ ընթեր- ցողներ որոնք եկած էք միասնաբար նշելու մեր քառասնամեայ սիրելի «Ապագայի»ն, Գանատայի առաջին շաբաթաթերթին քառասուն տարի- ներ անխափան եւ անընդհատ հրա- տարակութեան, հրաշք՝ տարեդար- ձը: Այսօր ես յանձն առի, այս հանդի- սաւոր առիթով, եւ յարաբերաբար հակիրճ ձեւով, կատարել այն ինչ որ պատշաճ է որ կատարուի մեր գա- ղութի անկիւնադարձային այս հան- գըրուանին: - Զետ ե ղել « Ա պագայ»ն մեր գաղութի պատմութեան ընդհանուր պատկերին մէջ եւ բացատրել անոր ծնունդ տուող միտքը եւ պատճառ- ները, - Վերյիշել անոր պատմութեան գլխաւոր հանգրուանները, որոնք մտերմօրէն կապուած եւ շաղախ- ւած են մեր գաղութին եւ հայ ժո- ղովուրդին վերջին քառասուն տա- րիներու պատմութեան հետ, - Յիշել եւ գնահատել այն երախ- տաւորները որոնք անցեալին եւ ներկային համակ նուիրումով եւ խոր գիտակցութեամբ, անսայթաք կը սատարեն «Ապագայ»ի գոյատեւ- ման, - Եւ ի վերջոյ բացատրելու թէ այսօրուընէ սկսեալ դէպի ուր կը ծ րագր է ա րշաւե լ «Ա պագայ»-ն, մ իշտ ո ր պ էս Մոնթրէալ էն հնչող հարազատ եւ առողջ խօսափողը մեր գաղութին եւ մեր ժողովուրդին: Այսպէս ուրեմն՝ « Ա պագայ»-ն, ծնունդ առաւ եւ աւելի ճիշդը, ծնունդ տուինք անոր, 1975 տարուայ Սեպ- տեմբեր ին : Պատահակ ան, կամ գրոց բրոց քանի մը հոգիներու քմա- հաճոյքէն բխած քայլ մը չէր երբեք այս խոշոր իրադարձութիւնը: Քանի մը տարիներէ ի վեր խոր- հելէ, ծրագրելէ եւ հազար ու մէկ դժուարութիւններու լուծումներ գտնելէ ե տ ք էր որ, գլխաւորու- թեամբ երեք հոգիներու, Տիթրոյթէն Երուանդ Ազատեանը եւ Մոնթրէա- լէն Տօքթ. Արզումանեանը եւ ես, շրջապատուած, խորունկ գիտակ- ցութիւն եւ նուիրում ունեցող Մոնթ- րէալի Ռ.Ա.Կ.-եան եւ Թ.Մ.Մ.-եան հոյլ մը անդամներու, որոնցմէ առա- ջին հերթին կը յիշեմ Նուպար Մա- մուրեանը, հանգուցեալ Վահէ Քէթ- լին, Վարդուհի Պալեանը, Նուպար Պապիկեանը եւ նոյնիսկ այսօր մեր հետ եղող Արա Գուլեանը, շրջա- պատած էինք այդ օրերու նորագոյն հրաշք տպագրական գործիք՝ «Com- pugraphic» մեքենան եւ ընդհան- րապէս իրենց կեանքին մէջ թերթ չհրատարակած այս հոյլ մը սրբա- զան խենթերը, մինչեւ առաւօտեան ժամը 5-ը, քիչ մը քնանալով յետոյ վերադառնալով մեքենային շուրջ, Շաբաթ օր Սեպտեմբերի 13-ին, ծնունդ տուինք «Ապագայ»-ին: Բայց ինչ էր այս հսկայ գործին ձեռնարկելու, մեր այսքան կրքոտ եւ տենդոտ աշխատանքին մղիչ ոյժը: Յարգելի եւ սիրելի բարեկամներ, այդ մղիչ ոյժը, նորաստեղծ Գանա- տահայ եւ Մոնթրէալահայ այս գաղու- թին մէջ, մեր առաքելութեան խոր գիտակցութիւնն էր: «Ապագայ»-ն պիտի ըլլար եւ իսկապէս ալ եղաւ այս գաղութին գիտակից եւ առողջ գոյութեան ենթակառոյցին վերջին եւ շաղկապիչ անհրաժեշտ օղակը, այդ ենթակառոյցին վերջին սիւնը: Անկէ առաջ, անցնող 5-6 տարի- ներուն ընթացքին նոյն տենդով, օգնած եւ առաջնորդած էինք գա- ղութին ենթակառոյցին միւս սիւնե- րուն հաստատման աշխատանք- ները: Մոնթրէալի առաջին եկեղե- ցաշէնքին՝ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր Տաճարի իրագործումէն ետք, Գանատայի առաջին հայ դպրոցին՝ անկարելի նկատուած Ալեք Մանուկ- եան վարժարանին ստեղծումէն ետք՝ անհրաժեշտ էր, ամբողջ գա- ղութը իրար շաղկապել եւ նաեւ մեր գաղութը ամբողջ հայ աշխարհին կապող, մինչեւ այդ ժամանակ բոլորովին բացակայ կամուրջը ստեղծել: Հաղորդակցութեան այդ կենա- րար կամուրջն էր որ պէտք էր որ հաստատէինք եւ այդպէս ալ, «Ապա- գայ»ին ծնունդ տալով, «Ապագայ»ն տառացիօրէն կախարդական մէկ հարուածով լուսաւորեց մեր գաղու- թը: Դեռեւս ճիշդ այդ պատճառաւ ալ մեր այսօրուայ այս յայտագրին վեր- ջին բաժինը յատկացուցինք կա- խարդական աճպարարութեան մէկ բացառիկ ներկայացման որ մեզի պիտի հրամցուի երիտասարդ եւ արդէն իսկ միջազգային համբաւի հասած Պետօ Աքքէլեանի կողմէ: Հաւատացէք՝ սիրելի բարեկամ- ներ, թէ իսկապէս հաշուի առած մեծ դժուարութիւնները, մարդոյժի, նիւ- թականի եւ մեր դիմագրաւած բոլոր միւս դժուարութիւնները, «Ապա- գայ»-ի ստեղծումը 1975-ին, որպէս Գանատահայ առաջին թերթ, անոր մինչեւ այսօր, քառասուն տարիներ անխափան հրատարակութիւնը, կախարդութեան համազօր իրա- գործում մըն է անկասկած: Միայն թէ ափսոս՝ կախարդութիւնը իսկու- թեան մէջ անզօր է այս գործին մէջ: Երբ հպանցիկ ակնարկ մը նե- տենք «Ապագայ»ի էջերուն, այնտեղ կը տեսնենք մեր գաղութին եւ հայ աշխարհին վերջին քառասուն տա- րիներու տենդոտ կեանքին ամբող- ջական ցոլացումը: - Մեր գաղութի ազգային եկեղե- ցական կեանքը պիտի անցնէր փո- թորիկներէ եւ ապա շինիչ շրջան- ներէ: 1975-էն 1984, Գանատահա- յոց Առաջնորդութեան ստեղծումը պիտի անցնէր խոշոր դժուարու- թիւններէ: Այդ մեծ ծրագիրը փոքր հաշիւներու զոհ երթալու ենթակայ դարձած էր: «Ապագայ»-ն բացատ- րեց եւ լուսաւորեց ճամբան դէպի շինիչ վերջնական հանգրուանը: - Նոյնիսկ Գանատայի առաջին հայ դպրոցի ստեղծումը, եւ Մա- նուկեան փողոցին վրայ կանգնած այս հոյակապ շէնքին իրագործումը 70-էն 80-ական թուականներուն, պիտի անցնէր անձնական եւ այլ անմիտ հաշիւներով ստեղծուած ցնցումներէ: «Ապագայ»-ն լո յս սփռեց բոլոր այդ մանր հաշիւները ստեղծողներուն մասին եւ Ալեք Մա- նուկեան վարժարանը որպէս ամրոց կը կանգնի այսօր իր հազարաւոր շրջանաւարտներու հունձքով: - Յանկարծ 1988-ին պիտի ծա- գէր Ղարաբաղի պահանջատիրա- կան անսպասելի եւ ցնցիչ շ ա ր - ժումը: «Ապագայ»ն բացատրեց ժո- ղովուրդին այդ ժամանակ, սկզբնա- ւորութեան տակաւին չափով մը մտահոգիչ եւ դժուար հասկնալի խոշոր այս շարժումին ետին գտնը- ւող տուեալները, եւ «Ապագայ»ն ջահակիրը դարձաւ պահանջատի- րական գանատահայ շարժումին: - Այս խրթին մթնոլորտին մ էջ յանկարծ պատահեցաւ երկ ր ա - շարժի ահաւոր աղէտը: «Ապագայ»ն իր կոչերով օգնեց, համահայկական օժանդակութեան Գանատայի տար- բեր ձեռնարկներուն: - 1991-ին հայ աշխարհը պ ի - տի դիմագրաւէր, աներեւակայելի նկատուած Հայաստանի անկ ա - խացման հրաշալի լուսաբ ա ցը : «Ապագայ»ն բնականօրէն յանձն առաւ, բացատրողի եւ ուղղութիւն տալու իրմէ ակնկալուած առաքե- լութիւնը: Այսպէս շարունակ, մէկ գաղու- թային եւ համազգային փոթորկու- մէն միւսը, «Ապագայ»ն շարունակեց կատարել ոսկէ կամուրջի եւ լու- սարձակի իր դերը մինչեւ այսօր, ուր Շար. էջ 6 Dokt& Ar,auir Khøny;an
- 3. LUNDI 2 NOVEMBRE2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 3 ԹԷՔԷԵԱՆԱԿԱՆ ԳՐՔԵՐՈՒ ՇՆՈՐՀԱՆԴԷՍ Թ.Մ.Մ. ՊՏԳՄ. ԺՈՂՈՎԻՆ ԱՌԸՆԹԵՐ Հոկտեմբեր 10-11 շաբաթավերջի ձեռնարկներով ծանրաբեռնուած վերջին միջոցառումը կը հանդիսա- նար անցնող քանի մը տարիներու ընթացքին հրատարակուած Վա- հան Թէքէեանի հետ առնչուող հրա- տարակո ւթի ւններու խտացեալ շնորհանդէսը: Կիրակի առաւօտ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր Տաճարի մէջ ի յիշատակ բանաստեղծ Վա- հան Թէքէեանի կատարուած հոգե- հանգստեան արարողութենէն ետք, գրասէր հանրութիւնը հաւաքուե- ցաւ Թէքէեան Մշակ. Միութեան հանդիսասրահը, ուր Գոհաբանա- կան Տօնի առթիւ եւ Վահան Թէքէ- եանի յիշատակի հոգեճաշ տեղի ունեցաւ: Սրահին մէկ անկիւնը ցուցադ- րըուած էին Թէքէեանի հետ առնչը- ւած հրատարակութիւններէ տաս- նեակ մը հատորներ, ինչպէս՝ Յա- կոբ Վարդիվառեանի «Հանդիպում- ներ»ու վերջին հատորը եւ «Մեծ Երազի Ճանապարհորդները» (ծրա- գըրուած վեց մատենաշարի առա- ջինը), Վաչէ Սեմերճեանի «Լուսար- ձակին Տակ» երկու պատկառելի հատորներն ու «Յիշատակելի դի- մաքանդակները», Երուանդ Ազատ- եանի խմբագրած Վահան Թէքէ- եանի երկլեզուեան հատընտիրի հրատարակութիւնը եւ Հայաստանի Թ.Մ.Մ.-ի կողմէ հրատարակուած Թէ- քէեանի հատընտիրը, Ազատեանի շաբաթական քաղաքական քրոնիկ- ներու Նիգոլ Բաբազեանի կողմէ ֆրանսերէն թարգմանութեան հա- տորը, Արա Ահարոնեանի «Երախ- տաւորներու Ուղին» Ա. եւ Բ. հա- տորները, եւլն: Գրքերու շնորհանդէսի հանդի- սավար՝ պրն. Պերճ Գոգորեան ող- ջունեց Թ.Մ.Մ.-ի Պատգամաւորական Ժողովի առիթով քաղաքս այցելող վաստակաշատ մտաւորականները՝ Երուանդ Ազատեան, Դոկտ. Նու- պար Պէրպէրեան, Արամ Արքուն, Նորա Ազատեան Իփէքեան, Յակոբ Վարդիվառեան եւ ուրիշներու ներ- կ այութ ի ւնը , ու առաջին առթիւ հրաւիրեց Տօքթ. Յարութիւն Ար- զումանեանը որ ներկայացնէ Յա- կոբ Վարդիվառեանի «Մեծ Երազի Ուղեւորները ...» նոր հրատարակ- ւած հատորը: Յարգելի բանախօսը յայտնեց թէ մ եծադ ի ր 400 էջե րով հրատա- րակուած այս նորագոյն հատորը առաջինն է վեց հատորներու մա- տեն ա շ ա րի ն որ պի տի ամփոփէ Ռ.Ա.Կ.-ի ամբողջական պատմու- թիւնը, լրացնելու համար պակաս մը՝ միւս երկու հայ կուսակցու- թիւններու ունեցած իրենց հաւա- քածոներուն նման: Այս տիտանա- կան աշխատանքի իրագործումը պիտի ըլլար անհամար յուշերու, նամակներու, յօդուածներու, ար- խիւներու խղճամիտ եւ նուիրական հաւաքական աշխատանքի ար- դիւնքը: Այս հատորը կը ներկա- յացնէ ՌԱԿ-ը բաղկացնող եօթ կու- սակցութիւններու կամ քաղաքա- կան հոսանքներու երեք տասնամ- եակներու ընթացքին միաձուլումին արդիւնքը հանդիսացնող, 1921-ին կազմուած Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան: Այս հատորը ման- րամասնեալ կերպով կը ներկա- յացնէ երկու գլխաւոր բաղկացուցիչ կուսակցութիւնները՝ Արմենական (առաջին) կուսակցութիւնը Վանի եւ շրջակայքին մէջ, եւ Ժողովրդական Կուսակցութիւնը Արեւելահայաս- տանի մէջ: Բանախօսը եզրակա- ցուց թէ, թէեւ հեղինակը պատ- մաբան մը չէ, սակայն այս աշխա- տասիրութենէն անկասկած պիտի օգտուին պատմաբաններ, մտաւո- րականներ եւ հասարակ հանրու- թիւնը: Խօսք առնելու հրաւիրուեցաւ հեղինակ Վարդիվառեանը, որ շեշ- տեց կարեւորութիւնը պատմաբան- ներու, քաղաքական անձնաւորու- թիւններու եւ հանրութեան տրա- մադրելի դարձնելու Ռ.Ա.Կ.-ի ճշգրիտ եւ ոչ աղաւաղուած պատմութիւնը: Ան իր խօսքերը աւարտեց ըսելով՝ «Ես հպա’րտ եմ մաս կազմելու Ռամկավար Ազատական Կուսակ- ցութեան մեծ ընտանիքին: Եւ այս հատորները վկան են իմ սրբազան ուխտիս:» Երկրորդ ներկայացումը կատա- րեց Թ.Մ.Մ. Կեդր. Վարչութեան Վա- րիչ Տնօրէն` Արամ Արքուն: Ան UCLA-ի դոկտորայի թեկնածու է եւ պատ- մական ու հրապարակագրական վաստակաւոր գիտաշխատող մը: Արքուն անգլերէն լեզուով անդրա- դարձաւ Վահան Թէքէեանի 23 լա- ւագոյն քերթուածներէն անգլերէնի թարգմանութեան, որ մեծ մասամբ կատարած է բանաստեղծ Ճօն Բա- բազեան եւ անոր վախճանումէն ետք իր եղբօր որդին՝ բեմի վաս- տակաւոր արուեստագէտ՝ Ժիրայր Բաբազեան: Բանախօսը շեշտեց երկու կարեւոր կէտեր. առաջին՝ թարգմանիչը բանաստեղծական խառնուածք ունենալով կարողա- ցած է թափանցել Վահան Թէքէեա- նի զգացումներու խորքին եւ ար- տայայտել զանոնք անգլերէնով, կա- րելի հարազատութեամբ, եւ երկ- րորդ՝ գրքի հրատարակութ ի ւ ն ը կատարուած է Քալիֆորնիոյ Նա- հանգային Համալսարանի (Ֆրէզնo) կողմէ, որ այս հրատարակութիւնը կը դասէ ակադեմական մակար- դակի եւ հասանելի մշակութային բարձրագոյն խաւերու: Բանախօսը կարեւորեց նաեւ այս գրքին մէջ ներկայացուած արժէքաւոր արտա- յայտութիւններ Վահան Թէքէեանի անձնական կեանքի մասին, գրուած՝ Նո ր ա Ազա տ ե ա ն Իփ էքե ա ն ի ե ւ Երուանդ Ազատեանի կողմէ որոնք մօտէն ճանչցած եւ գործակցած են «Բանաստեղծութեան Իշխան»ին հետ: Երուանդ Ազատեան, արագ ակ- նարկով մը անդրադարձաւ Հայաս- տանի Թ.Մ.Մ.-ի կողմէ եւ իր խմբագ- րութեամբ հրատարակուած աւելի ընդարձակ հատընտիրին մասին, անգամ մը եւս հաստատելով «Թէքէ- եանագէտ»ի իր համբաւը: Յայտագիրը գագաթնակէտին հասաւ երբ Նորա Ազատեան, ըն- դառաջելով ներկաներու փափա- քին, ինքնաբուխ կերպով արտասա- նեց Թէքէեանի փունջ մը քերթուած- ներ, որոնց համազգային եւ համա- մ ա ր դ կ ա յի ն էո ւ թ ի ւ ն ը խ ո ր ա պ էս յուզեց ներկաները: Թղթակից Tøqj& |aroujiun Arxouman;an :rouand Axat;an Aram Arqoun Nora Axat;an I˜hq;an P;ry Gogor;an |akob Wardiwa®;an
- 4. «Կլենտէյլ Ատուենդիսդ» բժըշ- կականկեդրոնի շուրջ չորս տասն- եակ մասնագէտները կը շարունա- կեն իրենց հմտութիւններով կիս- ւիլ Նոյեմբերեանի բժշկական կեդ- րոնի բժշկական անձնակազմի հետ` միաժամանակ, սահմանամերձ հա- մայնքներու բնակչութեան տրա- մադրելով մասնագիտական խոր- հըրդատւութիւն եւ բժշկական օգ- նութիւն: ՀՀ առողջապահութեան նախա- ր ար ութե ա ն կ ողմէն հ աւատար- մագրուած առաջատար մասնա- գէտներու խումբի հինգօրեայ այցը կեդրոնացած է մասնաւորապէս Նո- յեմբերեանի մէջ: Անոնք եւ «Հայաս- տան» համահայկական հիմնադ- ր ամ ը ա յս բժշկակ ան կ եդրոնին պիտի նուիրաբերեն մեծ քանակով բ ժշկա կ ա ն սար քե ր, ներառեալ` անեսթեզիոլոկիական սարքեր, ինչ- պէս նաեւ ժամանակակից յագեց- ւածութեամբ երկու շտապ օգնու- թեան մեքենայ: Պատուիրակութեան կազմին մէջ ընդգրկուած են մանկաբոյժներ, անեսթեզիոլոկներ, սրտաբաններ, նեղ մասնագիտացում ունեցող հայ եւ օտար այլ բժիշկներ: Մասնագէտ- ները կ՝իրականացնեն լայնածաւալ ախտորոշիչ հետազօտութիւններ, համայցեր եւ վիրահատութիւններ: Չնայած բժիշկներու գերծան- րաբեռնուած աշխատանքային ըն- թացքին, այցելուներու մեծ հոսքին, անոնք սիրով եւ բարձր պատրաս- տակամութեամբ կը մատուցեն բժշկական ծառայութիւններ սահ- մանամերձ մարզի բնակչութեան: ՀՀ առողջապահութեան նախա- րարութեան եւ «Հայաստան» հա- մահայկական հիմնադրամի նա- խաձեռնութիւնը առաջին իսկ օրէն տաւուշցիներուն անտարբեր չէ ձգած: 4 • ABAKA • LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 Նախագահ Սարգսեան... Շար. էջ 1-էն Լիայոյս եմ, որ բանակցութիւն- ների արդիւնքում մշակուած փաս- տաթուղթը կ’ուրուագծի փոխա- դարձ հետաքրքրութիւն ներկայաց- նող բոլոր ոլորտներում հա մ ա - պարփակ փոխգործակցութիւնը` դառնալով Հայաստան-եՄ յարա- բերութիւնները նոր մակարդակի բարձրացնելու համատեղ յանձնա- ռութեան լաւագոյն երաշխիք: «Անշուշտ, մեր ճանապարհն այս- քան հարթ չէր լինի, եթէ չլինէր մեր գործընկերների, այդ թւում նաեւ եԺԿ ընտանիքի աջակցութիւնը: Լիայոյս եմ, որ բանակցութիւնների ընթացքում եւս եԺԿ-ն մեր կող- քին կը լինի` դրանք հնարաւորինս արագ աւարտին հասցնելո ւ ե ւ արդէն նոր իրաւական հիմքով Հա- յաստանի եւրոպական օրակարգը շարունակելու համար: Մենք մեր երկրում շարունակում ենք զարգացնել ժողովրդավարա- կան ինստիտուտները, իշխանու- թեան ճիւղերի հաւասարակշռումը, մարդու իրաւունքների պաշտպա- նութիւնն ու դատական համակար- գի անկախութիւնը: Այդ ուղղ ո ւ - թեամբ մենք մեծ քայլ ենք կատա- րել` նախաձեռնելով սահմանադ- րական բարեփոխումներ մեր երկ- րում, ինչն իրականացնում ենք Վե- նետիկի յանձնաժողովի հետ սերտ համագործակցութեամբ: եթէ մեր ժողովուրդը Դեկտեմբերի 6-ին կա- յանալիք հանրաքուէի ժամանակ հաւանութիւն տայ սահմանադրա- կան փոփոխութիւններին, ապա Հա- յաստանը կիսանախագահական կառավարման մոդելից կ’անցնի խորհրդարանական մոդելի, ինչն էլ աւելի արդիւնաւէտ կը դարձնի իշ- խանութեան տարբեր թեւերի փոխ- գործակցութիւնը, հիմքեր կը ստեղ- ծի տնտեսութեան աւելի ինտենսիւ զարգացման համար, կը բարձրաց- նի մարդու իրաւունքների պաշտ- պանութեան մակարդակը, կ’ուժե- ղացնի ընդդիմութեան ինստիտու- ցի ո ն ա լ դ ե ր ա կ ա տ ա ր ո ւ մ ը : Հ ա ն - րաքուէն դիտարկելու համար մենք հրաւիրել ենք եՄ, եԽԽՎ, եԱՀԿ եւ այլ միջազգային կառոյցների ներ- կայացուցիչների. վստահ եմ, որ ձեր մասնակցութեամբ եւ ձեր լաւագոյն փորձով էլ աւելի կը խթանէք Հա- յաստանում ժողովրդավարական գործընթացների առաջընթացը: «Նախքան խօսքս եզրափակելը մէկ անգամ եւս նշեմ, որ հայ ժո- ղովուրդը մեծապէս գնահատում է եւրոպական խորհրդարանի` Հայոց Ցեղասպանութիւնը դատապարտող բանաձեւի ընդունման գործում եԺԿ ունեցած ներդրումը, ինչպէս նաեւ եԺԿ քաղաքական համաժողովի կողմից Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ր դ տ ա ր ե լի ցի ն ն ո ւ ի ր ո ւ ա ծ` «Հայոց Ցեղասպանութիւնը եւ եւրո- պ ա կ ա ն ա ր ժէքն ե ր ը բ ա ն ա ձե ւ ը : Սր ա ն ք գա լի ս ե ն փ ա ս տ ե լո ւ , ո ր եւրոպայի ժողովրդական կուսակ- ցութիւնը` որպէս եւրոպական խոր- հըրդարանում ներկայացուած ամե- նամեծ քաղաքական խումբ եւ եւրո- պական ինքնութեան ու գաղափարի առաջ մղող ուժ, անկախ ամենա- տարբեր քաղաքական նկատառում- ներից, յանձնառու է մարդու հիմնա- րար իրաւունքների պաշտպանու- թեանը: «եւ վերջում, երկխօսութեան այս իւրատեսակ հարթակին մաղթում եմ շարունակական եւ արդիւնաւէտ աշխատանք»: Գալուստ Սահակեան. Հայաստանը... Շար. էջ 1-էն մեծ ցաւ կ՛ապրի Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն առնչութեամբ: «Մենք Սուրիոյ հետ աւելի քան բարեկամներ ենք: Մենք երբեք չենք մոռնար, որ Ցեղասպանութենէն մազապուրծ եղած հայերը ջերմութեամբ ընդունած են Սուրիոյ մէջ եւ ապրելու համար անհրաժեշտ պայմաններ ապահոված», ըսած է Սահակեան: Խօսելով հայ-սուրիական խորհրդարանական գործակցութեան մասին` Հայաստանի խորհրդարանի նախագահը նշած է, որ պատգամաւորները պարբերաբար կ՛այցելեն Սուրիա, կը ծանօթանան տեղւոյն իրավիճակին եւ մանրամասն տեղեկութիւններ կը հաղորդեն իրեն: Գալուստ Սահակեան նկատել տուած է, որ թէ՛ Հայոց Ցեղասպանութեան եւ թէ՛ աշխարհի միւս ցեղասպանութիւններուն լիարժէք դատապարտման բացակայութեան պատճառներէն մէկը այն է, որ այսօր ալ աշխարհին մէջ գոյութիւն ունին ցեղասպանութեան յատկանիշներով պատերազմներ եւ այլ երեւոյթներ: Խօսելով Սուրիոյ հետ բազմակողմանի համագործակցութեան մասին` Սահակեան վստահեցուցած է, որ Հայաստանի խորհրդարանականները բոլոր միջազգային հարթակներուն վրայ կը շարունակեն ըլլալ եղբայրա- կան Սուրիոյ կողքին: Սուրիոյ խորհրդարանի նախագահը Գալուստ Սահակեանը հրաւիրած է Սուրիա: «Ռուս-սուրիական դաշինքը արդէն լուրջ յաջողութիւններ արձանագրած է: Շնորհակալ ենք մեր կողքին ըլլալու, մեզի աջակցելու համար, եւ կը խնդրեմ Սուրիոյ նախագահ Պաշար Ասատի շնորհակալութիւնը փոխանցել Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանին», ըսած է Մոհամետ Ժիհատ Լահհամ: Խօսելով Միջխորհրդարանական միութեան վեհաժողովի աշխատանք- ներուն մասին` Սուրիոյ խորհրդարանի նախագահը յայտարարած է, որ մի- ջազգային հանրութեան կողմէ իրենց նկատմամբ կը կիրարկուին երկակի չափանիշներ: Galoust Safak;an ;u Mofam;t Vifat Laffami Արդէն 6-րդ անգամ ըլլալով կազմակերպուած այցելութեան ծիրէն ներս երեւանաբնակ մօտ 1400 ծնողներ մեկնած են սահմանամերձ զօրամասեր հանդիպելու իրենց զաւակներուն եւ ծանօթանալու անոնց ծառայութեան պայմաններուն: Քաղաքապետարանի հասարակայնութեան հետ կապերու վարչութենէն կը յայտնեն, որ ինչպէս նախորդ բոլոր այցելութիւններու ժամանակ, այս անգամ ալ ծնողները հնարաւորութիւն ստացած են շրջելու զօրամասերու, ծանօթանալու իրենց զաւակներուն ծառայութեան պայմաններուն, իսկ զօրամասի ճաշարաններուն մէջ ալ ծանօթացած են ճաշացանկին ու սննդակարգին: Զինուորական հրամանատարութիւնը ընդգծած է, որ այս այցելու- թիւնները ոչ միայն ընկերային, այլեւ բարոյահոգեբանական շատ կարեւոր նշանակութիւն ունին բանակ-հասարակութիւն կապի ամրապնդման, զինուած ուժերու մարտունակութեան բարձրացման առումով: Մօտ 1400 ծնողներ հանդիպած են սահմանամերձ զօրամասերու մէջ ծառայող իրենց զաւակներուն հետ Սահմանամերձ գիւղերու բնակչութեան՝ բժշկական ծառայութիւններ
- 5. LUNDI 2 NOVEMBRE2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 5 Նախագահ Սահակեան մօտէն ծանօթացաւ Արցախի մատենադարանի շէնքի կառուցման աշխատանքներուն Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեան 19 Հոկտեմ- բերին այցելած է Գանձասարի վանական համալիրին կից կառուցուող Մա- տենադարանի շէնք եւ ծանօթացած տարուած աշխատանքներուն: ԼՂՀ նախագահի աշխատակազմի տեղեկատուութեան գլխաւոր վար- չութեան փոխանցմամբ՝ երկրին ղեկավարը հանդիպում ունեցած է Մես- րոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու գիտահետազօտական հիմ- նարկի` Մատենադարանի տնօրէն Հրաչեայ Թամրազեանի եւ հաստատու- թեան խումբ մը գիտաշխատողներու ու մասնագէտներու հետ: Նախագահը գոհունակութեամբ նշած է, որ աշխատանքները արդէն թեւակոխած են վերջնական հանգրուան, եւ շուտով աշխատելու պիտի սկսի այս կարեւոր գիտամշակութային կեդրոնը: Նախագահ Բակօ Սահակեան երախտագիտութիւն յայտնած է Մեսրոպ Մաշտոցի անուան Մատենադարանի տնօրէնին եւ աշխատակիցներուն` մնայուն աջակցութեան համար` նշելով, որ առանց անոնց բարձր մասնա- գիտական եւ հայրենանուէր գործունէութեան անկարելի պիտի ըլլար յա- ջողութեամբ իրականացնել Արցախի մէջ Մատենադարանի հիմնադրու- թեան աշխատանքները: Մերքել իրեն հետ հայկական հարցի թղթածրարը Թուրքիա տարած է Տեղի ունեցած է Գերմանիոյ վար- չապետ Անկելա Մերքելի եւ Թուր- քիոյ նախագահ Ռեճէպ Թայյիպ Էր- տողանի հանդիպումը Անգարայի մէջ: Թրքական «Haberturk» լրա- տուակայքի տեղեկացմամբ` դռըն- փակ պայմաններու մէջ իրակա- նացուած հանդիպումէն ետք հա- մատեղ մամլոյ ասուլիս հրաւիրուած է: Էրտողան յայտարարած է, ո ր հանդիպման քննարկուած են Թուր- քիոյ եւրոանդամակցութեան վերա- բերող խնդիրներ: «Ես յատկապէս խնդրեցի Գերմանիային, Ֆր ա ն - սային, Անգլիային, Սպանիային եւ նման միւս երկիրներուն` այս հար- ցով աջակցութիւն ցուցաբերել մե- զի»,- ermenihaber.am-ի փոխանց- մամբ` նշած է Էրտողան: Իսկ Մերքել իր խօսքին մ էջ ընդգծած է, որ հանդիպումը բաւա- կան արդիւնաւէտ ընթացած է: Գեր- մանիոյ վարչապետը նշած է, որ հանդիպման առանցքային թեմա- ներէն եղած են ահաբեկչութեան դէմ պայքարն ու փախստական- ներու խնդիրները: Ըստ անոր` բոլոր հարցերը քննարկուած են «փոխա- դարձ շահի» ծիրէն ներս եւ որոշակի «փոխհամաձայնութիւն ձեռք բեր- ւած է»: «Եկանք այն ընդհանուր եզրա- կացութեան, որ Թուրքիոյ եւ Եւրո- մ ի ո ւ թ ե ա ն մ ի ջ ե ւ պ էտ ք է ա ւ ե լի ս ե ր տ ո ւ ա շ խ ո յժ հ ա մ ա գո ր ծա կ - ցութիւն ձեւաւորել: Կրնամ ըսել, որ համաձայնութիւն ձեռք բերուեցաւ նաեւ վիզաներու համակարգի, փա- խըստականներու ետ ընդունման պայմանագրի շուրջ»,- ըսած է Մեր- քել: Նշենք նաեւ, որ աւելի վաղ թրքա- կան ընդդիմադիր «Sozcս» պար- բերականի կայքը լուր հրապարա- կած էր այն մասին, թէ փախստա- կաններու խնդիրի կարգաւորման գործին մէջ Էրտողանը «համոզե- լու» նպատակով Մերքել իրեն հետ Թուրքիա տարած է «Հայկական եւ քրտական հարցերու փաթեթները»` մանրակրկիտ մշակուած գերմա- նացի քաղաքագէտներու կողմէ»: Ըս տ ն ո յն ա ղ բ ի ւ ր ի ն ` մ ա ս ն ա ւ ո - րապէս հայկական հարցի ծիրէն ներս Գերմանիան Թուրքիոյ հետ «փոխզիջումներու հասնելու յոյ- սով պատրաստակամութիւն պիտի յայտնէր ալ աւելի յետաձգելու Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ երկրի խորհրդարանին մէջ (Պուն- տեսթակի) քննարկման սպասող բանաձեւի հաստատումը»: Հոկտեմբեր 9-12 Նորվեկիոյ մէջ տեղի ունեցած ՆԱԹՕ Խորհրդա- րանական վեհաժողովի տարեկան նստաշրջանին Հայաստանի խոր- հրդարանի պատուիրակութիւնը առաջարկներ ներկայացուցած է առանձին բանաձեւերու վերաբեր- եալ, որոնք ընդունուած են: Այս մա- սին կը յայտնէ panorama.am-ը: Վերջերս, լրագրողներուն հետ հանդիպման ժամանակ հայկական պատուիրակութեան ղեկավար Կո- րիւն Նահապետեան տեղեկացու- ցած է, որ իրենց առաջարկները վե- ր աբ երա ծ ե ն սուրիակ ան ճգնա- ժամի հետեւանքով փախստական- ներ ընդունած գործընկեր պետու- թիւններուն աջակցութիւն ցուցաբե- րելուն: «Միայն Հայաստան շուրջ 17 հա- զար փախստական ընդունած է Սու- րիայէն: Ճիշդ է պետութիւններու անուններ չեն հնչած, բայց մենք նման առաջարկ ներկայացուցած ենք, որոնք ընդունուած են եւ որեւէ խնդիր այս մասով չէ եղած», -աւել- ցուցած է Նահապետեան: Շարունակելով ներկայացնել Վե- հաժողովի աշխատանքները, Նահա- պետեան տեղեկացուցած է, որ ԽՎ Քաղաքական հարցերու յանձնաժո- ղովին մէջ ատրպէյճանական պատ- ւիրակութեան կեցուածքը եղած է ինչպէս միշտ: «Ատրպէյճանական պատուիրա- կութիւնը ներկայացուց ղարաբաղ- եան հակամարտութեան վերաբեր- եալ աւանդական դարձած իրենց ձեւակերպումները եւ որեւէ նոր բան չէ հնչած: Պէտք է նշել, որ նախա- գահը ընդհատեց ատրպէյճանական պատուիրակին, քանի որ օրակար- գէն դուրս հարց կը հնչէր: Տպաւո- րութիւնը այն էր, որ բոլորը յոգնած էին նոյնանման յայտարարութիւն- ներ լսելէն»,- նկատեց Նահապետ- եան` ընդգծելով, որ ատրպէյճա- նական պատուիրակութիւնը հէնց միայն այդ յանձնաժողովի նիստին մասնակցած է` անտեսելով նստա- շրջանի աշխատանքները: Ընդհանուր առմամբ, ըստ Նա- հապետեանի, ՆԱԹՕ-ի ԽՎ աշխա- տանքները Հայաստանի համար «եղած են բարենպաստ»: Տաւութօղլու եւ Մերքել Հայոց Ցեղասպանութեան հարցն ալ քննարկած են Թուրքիոյ վարչապետ Ահմեդ Տաւութօղլու Կիրակի՝ 18 Հոկտեմբեր 2015-ին, Գերմանիոյ վարչապետ Անկելա Մերքելի հետ հանդիպման ժամանակ անդրադարձած է նաեւ Հայոց Ցեղասպանութեան թեմային, կը գրէ News.am-ը: Թուրքիոյ վարչապետը, անդրադառնալով Պուն- տեսթակի մէջ քննարկման դրուած Ցեղասպանութեան մասին բանա- ձեւի նախագիծին, նորէն խօսած է պատմաբաններու յանձնաժողով ստեղծելու անհրաժեշտութեան մասին, կը տեղեկացնէ Գերմանիոյ կա- ռավարութեան պաշտօնական կայքը: «Մենք անդրադարձած ենք նաեւ 1915 թուականին վերաբերող թե- մաներուն եւ այն նախագիծին, որ այդ առնչութեամբ դրուած է Պուն- տեսթակի քննարկման: Ես նշած եմ, որ այդ թեմաները իրականու- թեան մէջ պէտք է քննարկուին ակադեմական մակարդակով` յատուկ յանձնաժողովի կողմէ, որուն կազմին մէջ պէտք է ըլլան նաեւ գերմա- նացի պատմաբաններ: Ես կ՛ուզեմ եւս մէկ անգամ ներկայացնել թրքական կողմի դիրքորոշումը. Գերմանիան եւ Թուրքիան Առաջին համաշխարհային պատերազմին նոյն կողմի վրայ կը կռուէին, եւ այս հարցով անոնք պէտք է պատմաբաններու յանձնաժողովի կազմին մէջ այլ գիտնականներու հետ ներկայացուած ըլլան, որպէսզի քննարկեն այդ հարցը: Մենք պատրաստ ենք այդ հարցով որեւէ օգնութիւն ցու- ցաբերելու: Մենք կ՛ուզենք հայերու հետ պատմական հաշտեցման հասնիլ եւ պատրաստ ենք որեւէ համագործակցութեան»,- ըսած է Տաւութօղլու: Անկելա Մերքել իր հերթին շնորհակալութիւն յայտնած է հայ- թրքական հաշտեցման հարցով Տաւութօղլուի առաջարկին համար եւ նշած, որ իր կարծիքով, իրենք կրնան շարունակել աշխոյժօրէն աշ- խատիլ միասին: Հայաստան ՆԱԹՕ-ին առաջարկած է աջակցիլ Սուրիայէն փախստական ընդունած երկիրներուն
- 6. 6 • ABAKA• LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 Դոկտ. Ա. Կէօնճեանի... Շար. էջ 2-էն Եղեռնի հարիւրամեակի այս պատ- մական օրերուն, այսօր աւելի քան երբեք, մեր ժողովուրդը պահանջքը ունի կազմակերպելու իր հաւաքա- կան կեցուածքը, եւ յետ 100-ամ- եակին լաւագոյնս կազմակերպուե- լ ու եւ հ ետ ապն դել ու իր արդար պահանջատիրութիւնը մինչեւ որ իր իրաւունքներու հատուցումը կա- տարուի: Սիրելի բարեկամներ՝ այս բոլորը ըսելը եւ թուելը հեշտ է, կատարելն է որ դժուար է եւ շատ դժուար...: «Ապ ա գա յ»ն ե ւ անոր գլուխը գտնուող գաղափարապաշտ անձե- րը , արծիւի ուշադրութեամբ կը հետեւին, մէկ կողմէ ազգային կեան- քին եւ միւս կողմէ լրատուական աշխարհին մէջ կատարուող ան- սանձելի հսկայական զարգացում- ներուն: Բոլորիս ծանօթ է թէ ինչպէս այս օրերուն, նոյնիսկ աշխարհի մեծա- գոյն թ եր թե րը, շար ունակական նիւթական եւ թէքնիքական զարգա- ցումներու պայքարին առջեւ կը կքին: «Ապագայ»ն կանգուն է իր մեծ առաքելութեան նկատմամբ ունե- ցած հաւատքին ոյժով, ինչպէս նաեւ ձեր բոլորին՝ սիրելի ընթերցողներ ե ւ նու ի րա տո ւներ, «Ա պագայ»ն գնահատող աշխարհատարած իր ընթերցողներէն եւ բարեկամներէն ստացած իր ներշնչումով եւ գործօն զօրավիգով: Արդէն մի քանի տարիներէ ի վեր որոշ էր մեզի համար թէ մինչ «Ապա- գայ»ն իր աւանդական թղթատիպ ձ եւով պ էտ ք էր շարունակէր իր գոյութիւնը, սակայն անհրաժեշտ էր նաեւ յարմարիլ թէքնիքական նո- րագոյն զարգացումներուն պատ- ճառաւ ստեղծուած պահանջքնե- րուն: Պէտք էր որ «Ապագայ»ն ունե- նար Internet-ի միջոցաւ համացան- ցային, online, տեղեկութիւնները օրը օրին տարածող իր տարբերակը: Այս եւս կը պահանջէ հսկայական աշխատանք: Նիւթական յաւելուա- ծական աղբիւր պահանջող, թէքնիք աշխարհի նրբութիւններուն տի- րապետող մասնագէտներու աշխա- տանք պահանջող եւ վերջապէս այս բոլորը կրկին իրարու մօտ բերող հաւատաւոր անհատներու համա- խըմբում պահանջող ծրագիր մըն է այս, որ պէտք էր յաջողեցնէինք: Հետեւաբար, այսօր, այս վայրկ- եանիս, «Ապագայ»ն, Մոնթրէալի, Թ.Մ. Մ իո ւթիւնը եւ Ռ .Ա.Կ.-եան ակո ւմբ ը ե ւ այ ս բ ոլ որին կեանք տուող նուիրուած անձերու համա- խըմբումը, մեծ հպարտութեամբ եւ գոհունակութեամբ կը յայտարա- րեն թէ այսօր՝ 2015 Հոկտեմբերի 10-ին արդէն ծնունդ առած է «Abakanews.org» Ապագայի Inter- net-ային կայքէջը: Ձեզմէ իւրա- քանչիւրը, այստեղ կամ երկրա- գունդի որեւէ մէկ անկիւնը, ձեր տարբեր computer-ային գործիք- ներուն վրայ, այս վայրկեանէն սկսեալ կրնաք, գաղութային կամ համազգային լուրերը տեսնել, կար- դալ եւ նոյնիսկ ձեր միտքերը եւ դի- տողութիւնները կատարել: «Abakanews.org» ը այսպիսով, եւ ըստ մեր գիտակցութեան, կը դառ- նայ այսօրուայ առաջին եւ միակ հայկական եռալեզու լրատուական միջոցը: Ահա սիրելի բարեկամներ, քա- ռասնամեակի այս առիթով, մեր գաղութին եւ մեր ժողովուրդին հրամցուած մեր նուէրը: «Ապագայ»ի տիտանային այս բոլոր իրագործումները թուելէ ետք հիմա,հանդիսաւոր այս առիթով, ժամանակն է անկեղծ երախտագի- տութեան եւ գնահատանքի մեր խօսքը կատարելու բոլոր անոնց որոնք անցնող չորս տասնամեակ- ներուն ընթացքին եւ մինչեւ այսօր կեանք եւ սնունդ տուին առօրեայ հոգատարութիւն պահանջող այս հսկայական աշխատանքին: Նախ եւ առաջ, ինչպէս բազմա- թիւ տարբեր առիթներով կատարած ենք, կ’ուզեմ մեր խոր երախտա- գիտութիւնը յայտնել ոգեկոչելով սփիւռքահայ մեծագոյն դէմքը հան- դիսացած հանգուցեալ Ալեք Մա- նուկեանը որուն միտքը եւ սիրտը կը գործէին եւ կը տրոփէին, մեզի հետ, համաչափ կերպով: Մեր գաղութին կարեւորագոյն բոլոր միւս իրագոր- ծումներու շարքին «Ապագայ»ի իրագործման եւս համարձակեցանք ձեռնարկել որովհետեւ կրցանք հաշ- ւել այդ անզուգական անձնաւորու- թեան գիտակից եւ սրտակից զօրա- վիգին: Յարգանք իր յիշատակին: Կ’ուզեմ յետոյ յիշել նախ անուն- ները հանգուցեալ խումբ մը երախ- տաւորներու որոնք այսօր դժբախ- տաբար յաւէտ բաժնուած են մեզմէ, եւ որոնք երկար տարիներ կենսա- կան դեր կատարած են «Ապագայ»ն կանգուն պահելու աշխատանքին մէջ: Կը յիշեմ մասնաւորապէս Մկրտիչ Ղազարեանը, Սարգիս Սարգիսեանը, Մուրատ Քէօշկէր- եանը եւ հանգուցեալ Վահէ Քէթլին, Երուանդ Բաբազեանը, Օննիկ Պալ- եանը եւ Վահան Գոչունեանը: Հան- գիստ իրենց հոգիներուն: Հիմա անցնելով այն յոյլ մը նուիրեալ աշխատողներուն որոնք, Փառք Աստուծոյ, մեզի հետ են այսօր եւ որոնց ամբողջ սրտով կը մաղթենք երկար կեանք եւ քաջա- ռողջութիւն, գոհունակութեամբ եւ գնահատանքով կը թուենք երկա- րամեայ խմբագիր եւ այժմ հան- գըստեան կոչուած Արսէն Նուպար Մամուրեանը, ապա մեր այսօրուայ տինամիք եւ գործունեայ խմբագիր Աւօ Պաքքալեանը, ֆրանսական բաժնի երկարամեայ խմբագրուհի Նիքոլ Բաբազեանը, հանգստեան կոչուած մեր սիրելի քարտուղա- րուհի Նուարդ Բարաղամեա ն ը , այսօրուայ տինամիք վարիչ քար- տուղարուհի Սալբի Մարկոսեանը, շնորհիւ իր ձեռներէցութեան «Ապա- գայ»-ին կարեւոր նիւթական աղբիւր հայթայթող Արթօ Մանուկեանը, երկարամեայ վարչական պատաս- խանատու Հրաչ Թորիկեանը, եր- կար տարիներու էջադրող Ժա գ Գոֆթիքեանը, գեղարուեստական իրենց նուրբ ճաշակը հայթայթող Պարթեւ Պաթմանեանը եւ Տէմսի Արզումանեանը, լուռ ու մունջ եւ անտրտունջ գործող Ծերօն Օհան- եանը, մշտական օժանդակ Կարպիս Աբօշեանը, Սիլվա Դէլլալեան, Պերճ Քիւփէլեան եւ ուրիշներ: Միւս կողմէ մեր խոր գնահատանքը կը յայտ- նենք թերթին կանոնաւոր աշխա- տակցողներուն սկսելով համազգա- յին մակարդակով ծանօթ մտաւորա- կան եւ փնտռուած իր խորիմաստ յօդուածներով, Երուանդ Ազատեա- նին, նոյնպէս Նիւ Եորքաբ ն ա կ ազգային կարկառուն գործիչ եւ Ռ.Ա.Կ.եան Մամլոյ դիւանի ատենա- պետ Յակոբ Վարդիվառեանին , մեր գաղութէն շարունակական աշխա- տակիցներ Քրիստինէ Տրդատեան- Գույումճեանին, Արմինէ Քէօշկէր- եանին, Պերճ Գոգորեանին, եւ վստա- հաբար տակաւին ուրիշներ: Վերջապէս կեդրոնանալով յատ- կապէս այսօրուայ անկիւնադար- ձային մեր նոր իրագործման՝ «Aba- kanews.org» համացանցային թերթի մեր խոշոր իրագործման աշխա- տանքին, վերեւը յիշուած բազմաթիւ անձերէն զատ կ’ուզեմ աւելցնել յատկապէս, մասնաւոր նպաստը Թէքէեանի երկարամեայ անդամ- ներէն եւ նախկին ատենապե տ ՝ Աւետիս Ճիհանեանին եւ յետոյ մա- նաւանդ յատուկ գնահատանքով եւ շնորհակալութեամբ կ’ուզեմ յիշել բացառիկ աշխատանքը, Թէքէեանի երիտասարդագոյն ոյժերէն եւ Inter- net-ի թէքնիքական աշխարհին տի- րապետած, բացառիկ կարո ղ ո ւ - թիւններով օժտուած կեդրոնական անձը որուն շնորհիւ է որ «Aba- kanews.org»ը ծնունդ առաւ այսօր, այդ անձը Արա Եազըճեանն է: Կեց- ցես Արա, Bravo. Եւ հիմա ինչպէս անգլեր էն ո վ կ’ըսենք Last but not least: Այս եր- կար անուանացանկը, ինքնին քոնք- րէթ պատկերացում մը կու տ ա յ այն հսկայական աշխատանքին եւ նուիրուած անձերու համախմբու- մին մասին, որոնց շնորհիւ «Ապա- գայ»ն ժամացոյցի կանոնաւորու- թեամբ լոյս կը տեսնէ ամէն շաբաթ քառասուն տարիներէ ի վեր: Սակայն այս բոլորով մէկ տեղ, ապահով պէտք է գիտնաք թէ այս- պիսի կանոնաւորութեամբ «Ապա- գայ»ի բազկերակին զարկը պահող աւելի եւս խորունկ գաղտնիք մը կայ՝ պէտք է որ ըլլայ: Իսկապէս ալ քառասուն տարուայ ընթացքին, խմբագիրներ եւ անձնա- կ ա զմ , ժա մ ա ն ա կ ա ռ ժա մ ա ն ա կ անցած են իրենց յատուկ անձնա- կան եւ այլ լուրջ տագնապներէն, եւ սակայն դուրսի աշխարհը ոչ մէկ կերպով չէ զգացած այդ տագնապ- ներու գոյութիւնը, որովհետեւ եղած է մտաւորական բացառիկ կարո- ղութիւններով օժտուած եւ համակ ն ո ւ ի ր ո ւ մ ո ւ ն ե ցո ղ ա ն ձ մ ը ո ր հրեշտակի գուրգուրանքով հսկած է «Ապագայ»ին եւ շնորհիւ իր գրիչին եւ լուռ աշխատանքին, ամէն անգամ «Ապագայ»ն մնացած է իր պատկա- ռելի պատուանդանին վրայ: Այս ան- զուգական բացառիկ անձնաւորու- թիւնը իր մտքի հարստութեան չափ նոյնքան ալ հարուստ է իր զմայլելի համեստութեամբ: Քիչ առաջ վերեւի երկար անուա- նացանկին մէջ, վստահ եմ նշմարե- ցիք խոշոր պակաս մը, անոր պատ- ճառը պարզապէս այն է թէ այսօր հանդիսաւոր այս առիթով կ’ուզենք բոլորէն զատ, մասնաւորապէս իրեն յա յտ ն ե լ մ ե ր հ ա ւ ա քա կ ա ն խ ո ր գնահատանքը եւ շնորհակալու- թիւնը: Այդ անձնաւորութիւնը իմ սիրելի բարեկամս եւ «Ապագայ»էն դուրս եւս, մեր գաղութին եւ ազ- գային կեանքին իր բերած բազ- մաթիւ ծառայութիւններով ծանօթ Տօքթ. Յարութիւն Արզումանեանն է: Մինչեւ այսօր «Ապագայ»ին բե- րած քառասնամեայ իր անհաշիւ նպաստին առ ի գնահատանք Տօքթ. Յարութիւն Արզումանեանը այսօր կը հռչակենք «Ապագայ»ի պատուա- կալ եւ Ցկեանս Պատուոյ Խմբագիր: Շնորհակալութիւն եւ սրտանց շ ն ո ր հ ա ւ ո ր ո ւ թ ի ւ ն քե զի ս ի ր ե լի Տօքթ. Յարութիւն Արզումանեան եւ քու ազնիւ կողակից Սիմային: Այսպէս ուրեմն, սիրելի բարե- կամներ, կ’աւարտեմ իմ խօսքս, շնորհակալութիւն յայտնելով ձեզ բոլորիդ ապա՝ բարի շարունակու- թիւն մաղթելով Ապագայ շաբաթա- թերթին՝ եւ բարի երթ մաղթելով նորաստեղծ համացանցային Abaka- news. մեր նորածին հրատարակու- թեան: Կեցցէ մեր գաղութը եւ կեցցէ անոր մէջ լոյս սփռող յաւիտենական «Ապագայ»ն: Ատոմ Էգոյեան. «Հայոց Ցեղասպանութիւնը օրինակ դարձած է Հոլոքոսթի hամար» Հանրայայտ բեմադրիչ Ատոմ Էգոյեանի վեր- ջին ֆիլմը` «Remember», ցուցադրուած է Մոնթ- րէալի «Festival du Nouveau Cinéma»ամենամեայ կինոփառատօնի ծիրէն ներս: Ֆիլմի գլխաւոր հերոսը հրեայ է, որ վերապ- րած է Հոլոքոսթը ու շատ տարիներ անց գտած է հ ամ ա կ են տ րո նաց ման ճամբարի նախկին հսկիչը, որ սպաննած էր իր ամբողջ ընտանիքը: Էգոյեանի խօսքով, իր ֆիլմը կը բարձրացնէ յի- շողութեան ու արդարութեան, նաեւ չբացայայ- տըո ւած պ ատմութեան հարցը, կը յայտնէ News.am-ը՝ վկայակոչելով thelinknewspaper-ը: Ըլլալով հայ, Էգոյեան զանգուածային սպանու- թիւններու մասին այս ֆիլմի թեմային կը վերա- բերի որպէս չբացայայտուած հարցի, քանի որ Հայոց Ցեղասպանութեան ոճրագործները այդ- պէս ալ չեն ընդունած իրենց մեղքը, ու Թուրքիոյ կառավարութիւնը դեռ չէ ճանչցած Հայոց Ցե- ղասպանութիւնը: Բեմադրիչը կը համարէ, որ այս ֆիլմով ինքը իր սեփական տեսակէտը կը ներկայացնէ պատ- մութեան վերաբերեալ, բայց միաժամանակ կը հասկնայ «թէ յատկապէս որ յամառութիւնը յան- գեցուցած է Հոլոքոսթի»: Էգոյեան կը հպարտանայ, որ կաթոլիկ եկեղե- ցին ճանչցած է Հայոց Ցեղասպանութիւնը, թէեւ ան աւելի շատ ուրախ է, որ Գերմանիան ու Աւստրիան խոստովանած են, որ իրենք նոյնպէս դերակատարութիւն ունեցած են այդ իրադար- ձութիւններուն մէջ: «Այս տարի շարք մը արտա- կարգ իրադարձութիւններ եղած են: Մարդիկ սկսած են հասկնալ, որ ցեղասպանութիւնը (Հայոց Ցեղասպանութիւնը-խմբ.) օրինակ դար- ձած է այն ամէնուն համար, ինչ որ կատարուած է անկէ ետք»,- կը համարէ Էգոյեան:
- 7. Editorial écrit enanglais par Edmond Y. Azadian et publié dans The Armenian Mirror-Spectator en date du 16 octobre 2015 Lors de la conclusion, en mai 1994, de l’accord de cessez-le-feu entre l’Arménie et l’Azerbaïdjan, sous la médiation de la Russie, personne n’a eu l’illusion que le spectre de la guerre se dissiperai dans le Caucase du Sud. La pomme de discorde entre les deux adversaires, au sujet du Haut- Karabagh, est devenue l’un des « conflits gelés » dans le sillage de l’effondrement de l’Union soviétique. Mais la récente escalade des tensions à la frontière des deux pays met en scène de nombreuses hypothèses et quelques alliances. Les discours prononcés durant l’Assemblée générale des Nations Unies marquant son 70e anniversaire, par le Président d’Arménie Serge Sargissian ainsi que le ministre des Affaires étrangères d’Azerbaïdjan, Elmar Mammadyarov, ne donnent aucune indication d’une paix à portée de main ; au contraire, les deux dis- cours conclus à des menaces à peine voilées de guerre. Le fait que le Haut-Karabagh n’ait jamais fait partie intégrante du territoi- re de l’Azerbaïdjan n’a pas reçu d’appui sur le forum international. Même durant la période soviétique, la région avait le statut de région autono- me sous la juridiction de Bakou, plutôt que de territoire azéri. Nonobstant la déclaration de Nariman Narimanov, après la soviéti- sation de l’Azerbaïdjan, le Karabagh, le Zanguezour et le Nakhitchevan font partie du territoire arménien à perpé- tuité. Narimanov était le leadeur azéri durant l’ère post-soviétique immédiat. C’est en 1920, que le gouvernement britannique a convaincu le Conseil consultatif du Karabagh d’accepter la tutelle de l’Azerbaïdjan, jusqu’à ce que son statut final puisse être déterminé par le Traité de Sèvres (10 août 1920). Depuis, les Arméniens du Karabagh sont en attente d’un statut juridique pour leurs terres ancestrales. L’allié stratégique de l’Arménie, la Russie, n’a pas approuvé le principe selon lequel le Karabagh ait rompu avec l’Azerbaïdjan, et l’Union sovié- tique utilisant le même véhicule juri- dique (la Constitution soviétique) que Bakou a mis en œuvre lors de la disso- lution de ses liens avec l’Union sovié- tique, ce qui rendait l’acte final d’Helsinki, censé résoudre l’auto- détermination des peuples du Karabagh impossible sans compro- mettre l’intégrité territoriale de l’Azerbaïdjan. Quatre résolutions des Nations Unies sur la question ont déclaré le Karabagh partie intégrante du territoi- re de l’Azerbaïdjan, mettant l’Arménie au défi d’une bataille juridique. Ces résolutions ont été adoptées par des manipulations politiques de la Turquie et les votes des adhérents de la Conférence islamique, dont sont membres Ankara et Bakou. La politique autour de ce conflit est basé sur les paramètres juridiques mentionnés ci-dessus. Depuis la signature du cessez-le-feu, la résolution du conflit a été octroyé à l’Organisation pour la sécurité et la coopération en Europe (OSCE) et le Groupe de Minsk, sous la co-présiden- ce de la Russie, des Etats-Unis et de la France. Au cours des deux dernières décen- nies, le Groupe de Minsk s’est engagé dans une navette diplomatique, en vain. Le Groupe a, jusqu’à présent, tou- jours parlé d’une seule voix. Ceci est plus vrai. Plusieurs réunions, par le biais de l’OSCE, entre les présidents des deux pays, dans des endroits aussi variés que Key West, Astana, Madrid et Moscou, n’ont pas été en mesure de réaliser une percée. Au cours des dernières escar- mouches transfrontalières, cependant, de nouveaux systèmes d’armes dange- reux ont été introduits à partir de la Turquie. La violation du cessez-le-feu a été accompagné d’une forte rhétorique belliqueuse, et pas seulement par des représentants du gouvernement de troisième classe. Le Président Ilham Aliev d’Azerbaïdjan a lui-même récla- mé non seulement le territoire du Karabagh, mais aussi le territoire sou- verain de l’Arménie. Joignant ses paroles aux actes, l’armée d’Aliev a attaqué la population de la région de Tavoush en Arménie, et a violé le ces- sez-le-feu, à la frontière entre l’Arménie et le Nakhitchevan. Un éditorial sur lragir.am du 1er octobre suggère : « Bien sûr, Aliev pourrait être contraint par le Groupe de Minsk de l’OSCE, mais évidem- ment, le groupe n’a pas de consensus sur ce point. Il est clair que la politique russe encourage l’Azerbaïdjan à rechercher de nouvelles violations. » La discorde au sein du Groupe de Minsk est évidente, le co-président américain James Warlick a seul émis des observations, apparemment sans coordination avec ses collègues. L’une de ces déclarations persistantes met de l’avant l’argument selon lequel la partie arménienne doit céder les sept régions autour du Karabagh, qui ont été occupées comme tampon straté- gique pour garantir la sécurité du peuple du Karabagh et leurs forces armées. Ce mantra a été instauré par l’ex- ministre turc des Affaires étrangères d’alors, Mehmet Davutoglu, après l’effondrement des protocoles turco- arméniens à Zurich en 2009, afin de démontrer sa flexibilité, la partie arménienne doit au moins évacuer une région. Dans les deux cas, il n’y a eu aucune suggestion réciproque de la partie azérie. Un compromis signifie deux parties consentantes avec pour objectif des concessions réciproques afin d’atteindre un objectif commun. Une concession d’une seule partie ne conduit pas à une solution. Jusqu’à présent, les représailles du côté arménien ont été rapide et efficace. Mais l’Azerbaïdjan a besoin de la Suite à la page 8 LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 7 S E C T I O N F R A N Ç A I S E LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 Imminence d’une guerre dans le Caucase ? Conférence internationale sur le génocide arménien à Erévan Une conférence internationale inti- tulée « Le centenaire du génocide arménien : De la reconnaissance aux réparations » a eu lieu à l’Académie nationale des sciences d’Arménie. Les participants à la conférence ont discuté du génocide arménien, son his- toire, ses théories, la mémoire et la géopolitique; les problèmes juridiques, politiques et sociopolitiques des dédommagements, et l’élimination des conséquences du génocide; l’incidence du génocide arménien dans la littératu- re et les arts, ainsi que le génocide cul- turel. La conférence était organisée par l’Académie nationale des sciences d’Arménie et de l’Université d’Etat d’Erévan. Elle a réuni plus de 100 par- ticipants d’Arménie, d’Allemagne, des Etats-Unis, d’Autriche, de Russie, d’Australie, d’Ukraine, du Canada, de Pologne et de Hongrie. Le président arménien Serge Sargissian s’est adressé aux partici- pants de la conférence. « L’écrivain et philanthrope français Anatole France a dit en 1916 : « L’Arménie est en train de mourir, mais elle survivra. Le peu de sang qui reste est un sang précieux et va don- ner naissance à une génération héroïque. Une nation qui ne veut pas mourir, ne meurt pas. » Oui, notre nation ne meurt pas, elle a survécu, a rétabli son statut d’Etat et demande aujourd’hui justice, ce qui implique des travaux préparatoires sérieux, y com- pris de recherche. » « Ce n’est pas par hasard que les conférences scientifiques et de recherches ont une place unique parmi les manifestations dédiées au 100e anniversaire du génocide arménien. Je pense que l’ouverture de cette confé- rence sera marquée par le fait que, tout en étant intitulé « De la reconnais- sance aux réparations », et se consacre à un grand éventail de ques- tions sur le génocide arménien, il porte également l’attention sur l’élimination des conséquences de ce grave crime contre l’humanité, et sur des questions de réparation, » a ajouté le président Sargissian. L’Arménie présidera la Commission économique eurasienne Le Président d’Arménie, Serge Sargissian, a participé à la réunion du Conseil suprême de la Commission économique eurasienne. Lors de cet évènement, au Kazakhs- tan, les présidents des pays membres (Arménie, Russie, Biélorussie, Ka- zakhstan et Kirghizistan) ont examiné les questions les plus urgentes et les perspectives pour le développement de cette union. Les parties ont également signé plusieurs documents qui précisent les modalités de coopération avec les pays tiers et les organisations internatio- nales. En outre, il a été décidé d’entamer des négociations avec Israël pour mettre en place une zone de libre-échange. Les dirigeants des pays de l’Union ont confirmé la liste des types de services, le personnel et les questions d’actualité. Ils ont également déterminé qui assumera le poste de président du conseil de la Commission économique eurasienne. En conséquence, et à partir du 1er février 2016, ce rôle reviendra au représentant de l’Arménie, Tigran Sargissian.
- 8. Imminence d’une... Suite dela page 7 rhétorique de guerre, sinon de la guerre elle-même. Le régime dictato- rial a été sévèrement critiqué par l’Union européenne et les Etats-Unis pour ses violations des droits de la personne. Malgré le style de vie obscène et l’opulence du clan Aliev au pouvoir, plus de 700 000 Azéris sont des réfu- giés intérieurs maintenus dans une pauvreté abjecte, dans le seul but de détourner l’attention du monde sur leur « ennemi étranger ». Les jeux de guerre récents aux fron- tières de l’Arménie, avec la participa- tion de la Turquie, de l’Azerbaïdjan et des forces armées géorgiennes sont destinés démontrer que l’Arménie est un pays isolé, ce qui n’est pas loin de la vérité. Cette situation est exacerbée par le dépeuplement rapide de l’Arménie, ce qui plait énormément à Aliev. Il a indiqué à plusieurs reprises que l’Azerbaïdjan peut attendre jusqu’à ce que l’Arménie devienne une proie facile grâce à son dépeuplement. Les récents commentaires de la Turquie ont enflammé une situation déjà volatile. En effet, le chef de l’état- major général des Forces armées turques, Hulusi Akar, a déclaré : « La Turquie soutiendra l’Azerbaïdjan dans le règlement du conflit du Haut- Karabagh. » Ajoutant l’insulte à l’injure il y a la position équivoque russe lorsque la sécurité de l’Arménie est en question. L’Arménie est un partenaire de la Russie au sein de l’Union douanière. Elle est aussi une alliée stratégique de l’OTSC. Les autres membres de l’OTSC, le Kazakhstan et la Biélo- russie, poursuivent leurs relations avec l’Azerbaïdjan, et émettent des déclarations générales en vue des vio- lations du cessez-le-feu. La base mili- taire russe à Gumri est censé protéger l’Arménie en cas d’attaque. Bakou a détourné ses tirs du Karabagh vers l’Arménie elle-même, mais nous atten- dons encore un commentaire de notre allié russe. L’éditorial mentionné précédem- ment dans Iragir présente des com- mentaires sur les relations russo-armé- niennes : « Et quand un allié et ami de facto arme l’ennemi, donnant le feu vert à l’agression, une alliance de facto avec les États-Unis est de plus en plus importante. » L’Azerbaïdjan achète aussi ses armements de la Turquie et surtout des drones en provenance d’Israël. Un expert israélien, le Dr Alexander Tsinker, a révélé : « Nous fournissons le matériel à l’Azerbaïdjan, mais ce sont les affaires. J’ai parlé à des col- lègues arméniens et leur ai dit que si l’Arménie le voulait, elle pourrait aussi acheter le matériel nécessaire d’Israël, mais la réponse de l’Arménie a été embrouillée, disant qu’elle était un membre de l’OTSC » et l’armement n’est pas compatible avec les systèmes de l’OTSC. Ce que Davutoglu et Warlick suggè- rent a également trouvé un écho auprès du président Poutine. Lors de la dernière réunion en tête-à-tête, le président Poutine a déclaré au prési- dent arménien Serge Sargissian que pour apaiser les tensions, l’Arménie devait unilatéralement abandonner le contrôle de sept régions autour du Karabagh, sans aucune garantie sur un futur statut du Karabagh. Il s’agit d’un véritable test de traité militaire russo- arménien. Moscou tente depuis longtemps d’introduire des forces de maintien de la paix russes au Karabagh pour consolider sa position militaire dans le Caucase. La partie arménienne a résis- té à cette politique, avec l’argument que ses forces armées peuvent garan- tir la sécurité des deux républiques arméniennes, malgré l’exode alarmant de l’Arménie, les guerres d’aujourd’hui ont été remportées grâce à la techno- logie et la stratégie. Les analystes mili- taires estiment que l’Arménie possède encore l’avantage stratégique. Cependant, personne ne peut dire pour combien de temps. La Russie a ses mains pleines en Ukraine et en Syrie, mais plus souvent qu’autrement, des seconds fronts de guerre sont ouverts au sein de ce genre de situations confuses. La dernière chose dont l’Arménie a besoin est d’une nouvelle guerre. Même si l’Arménie l’emporte, elle sera coûteuse et sanglante. Traduction N.P. 8 • ABAKA • LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 L’Azerbaïdjan applique « la diplomatie du caviar » « La diplomatie du caviar » est devenue la politique de l’Azerbaïdjan. C’est ce qu’a décla- ré le Président de l’Assemblée nationale d’Arménie, Calouste Sahakian, au cours d’un entretien avec Ryszard Czarnecki, vice-pré- sident de l’Assemblée parlemen- taire Euronest, et vice-président du Parlement européen. Sahakian a également déclaré que l’Union européenne (UE) était et est toujours l’un des plus impor- tants partenaires de l’Arménie. Il a ajouté que l’adhésion de l’Arménie à l’Union économique eurasienne est due à des réalités géopolitiques, et est dans l’intérêt du pays. Le président du parlement arménien a noté avec plaisir que le Conseil des Affaires étrangères de l’Union européenne a autorisé la Commission européenne et son haut-représentant à ouvrir des négociations quant à un nouvel accord avec l’Arménie. Calouste Sahakian a déclaré que parvenir à un règlement pacifique dans le conflit du Haut-Karabagh est une priorité de la politique étrangère de l’Arménie. Il a ajouté, cependant, que l’approche non constructive de l’Azerbaïdjan est gênante, et se traduit par une escalade de la tension, et de nouvelles victimes. En outre, le chef du Parlement a souligné la coopération entre le parlement euro- péen et l’Assemblée nationale arménienne. Czarnecki a, pour sa part, noté que bien que ce soit sa quatrième visite en Arménie, tant comme chrétien que comme être humain, il ne pouvait oublier sa visite durant les commémorations du centenaire du génocide arménien, en avril dernier. Il a également noté l’importance du développement et la coopération des rela- tions UE-Arménie. À la fin de l’exposé, Calouste Sahakian a décerné à Ryszard Czarnecki la médaille d’honneur de l’Assemblée nationale arménienne, en reconnaissance pour sa contribution au renforcement des liens d’amitiés parlementaires. La Présidente de l’APCE fait part de ses préoccupations sur la situation des droits humains en Azerbaïdjan La Présidente de l’Assemblée parle- mentaire du Conseil de l’Europe (APCE), Anne Brasseur, a écrit au pré- sident Ilham Aliev, afin d’exprimer ses « vives préoccupations » sur la détério- ration de la situation en Azerbaïdjan en ce qui concerne la démocratie, les droits humains et la primauté du droit, a déclaré l’APCE sur son site Internet. Rappelant les obligations et engage- ments de l’Azerbaïdjan envers le Conseil de l’Europe, la Présidente a cité quatre « points inquiétants. » • Une série de récentes décisions judiciaires condamnant des militants des droits humains et des journalistes à de longues peines de prison. « Ces décisions judiciaires produisent un effet dissuasif sur la liberté d’expression et le pluralis- me en Azerbaïdjan, en violation des obligations et engagements du pays envers le Conseil de l’Europe. » • Des cas de harcèlement et d’humiliation ainsi que les attaques physiques contre les défenseurs des droits humains et des militants de la société civile en détention. Citant les cas de Ilgar Mammadov et Intigam Aliev, Leyla et Arif Yunus, Mme Brasseur a exhorté le président à intervenir pour mettre fin à l’inti- midation comme des prisonniers. • L’incapacité de l’Azerbaïdjan pour exécuter l’arrêt de la Cour européenne des droits de la personne dans le cas d’Ilgar Mammadov, qui exigeait la libération de M. Mammadov. Mme Brasseur a exhorté M. Aliev à « prendre les mesures nécessaires avec les autorités afin de remédier à cet échec. » • L’incapacité de l’Azerbaïdjan à satisfaire une série de recommandations - à la fois de l’Assemblée et de la Commission de Venise du Conseil de l’Europe - concernant l’organisation d’élections démocratiques. Mme Brasseur a de nou- veau exhorté l’action sur ces recommandations afin d’assurer que le vote du 1er novembre 2015 « ait lieu en conformité avec les normes du Conseil de l’Europe. » Anne Brasseur Ryszard Czarnecki et Calouste Sahakian Construction possible d’un nouveau gazoduc Iran-Arménie Le président de l’Union des fabricants et des entrepreneurs d’Arménie, Arsen Ghazarian, a déclaré au quotidien Haykakan Zhamanak que la question de la construction d’un nouveau gazoduc entre l’Iran et l’Arménie est en discussion. « Il est déjà question que le deuxième gazoduc Iran-Arménie soit construit avec un diamètre plus grand. » « A ce jour, aucune indication n’a encore été faite au sujet d’un tel projet, mais le président de l’Union des Fabricants et des hommes d’affaires, a assuré qu’il avait participé à plusieurs discussions intergouverne- mentales, et la construction d’un nouveau gazoduc Iran-Arménie y a été évoquée. « Ceci est remarquable car le gazoduc existant entre l’Iran et l’Arménie est utilisé à seulement 20-25% de sa capacité, » a écrit Haykakan Zhamanak. Nouvel accord UE-Arménie Selon l’ambassadeur d’Allemagne en Arménie, Bernhard Matthias Kiesler, le nouvel accord entre l’Union européenne (UE) et l’Arménie comprendra de nom- breux éléments du précédent accord d’association. Il est prévu que la nouvelle entente remplace l’accord actuel de partenariat et de coopération UE-Arménie. Elle couvrira des domaines concrets de coopérations politique et économique, mais, comme cela a été maintes fois exprimé par les deux parties, elle ne contre- dira pas les engagements de l’Arménie et de l’UE. L’UE s’est dit engagée à « déve- lopper et renforcer la coopération globale avec l’Arménie dans tous les domaines d’intérêt commun dans le cadre du Partenariat oriental intensifié. » Le Conseil des affaires étrangères de l’UE a autorisé la Commission européen- ne et le haut-représentant à ouvrir des négociations sur un nouvel accord avec l’Arménie, qui devraient avoir lieu avant la fin de l’année.
- 9. By Edmond Y.Azadian The Kurds in the Middle East are within shooting distance of reaching their historic national aspirations; Iraqi Kurdistan is already a political reality because Iraq’s territorial integrity has been compromised to a nominal value only and the province of Kurdistan operates as a sovereign state within a fractured federation. The partition of Iraq is a fact; the three entities it comprises it are held together out of political expediency for and by the forces which dominate the scene in the Middle East. In the first place, the West is tem- porarily assuaging Turkish fears of a rising independent Kurdistan. The other component of the Kurdish drive for independence is the recapture of the Kobani region in Syria, by local Kurdish forces, creating another threat to exacerbate Ankara’s projected fears in the region. But the main battle is fought within Turkey itself. President Recep Tayyip Erdogan precipitously abandoned peace negotiations with the Kurds and unleashed a war against the latter both in Turkey and Iraq with the short-term goal of intimidating the Kurds and gaining a parliamentary majority in the November 1 elections. Although the Kurds, including jailed PKK leader Abdullah Oçalan, had com- promised their political goals by set- tling for autonomy within the Turkish state versus full independence to facil- itate peace negotiations, Mr. Erdogan threw aside his gains in his rush to win the elections. The bloody war that ensued may have some unintended consequences, which may include full Kurdish independence. At that point, a historical Pandora’s box will be opened, as the Kurds will try to revive the Sevres Treaty, which had promised them independence. The same treaty, of course, has provisions for the Armenians. But since the Armenians were wiped out of their ancestral lands, it would not be easy for them to validate their treaty rights, while the Kurds have been inhabiting the territory, winning 90 percent of the argument. Though there are no official statis- tics from the Ottoman era, the Kurdish and Armenian populations in the empire seemed to be roughly equal. Today, the Kurds are estimated to con- stitute one third of Turkey’s popula- tion, accounting for 20-25 million peo- ple. During the Ottoman era, the Kurds came to rule over semi-independent principalities in historic Western Armenia. Ottoman modernization and centralization efforts directed against them were supported by the Armenians with the promise of forth- coming reforms, but as soon as the principalities were defeated the Armenians were cast aside. The Armenians attempted to involve the Kurds at times in their efforts at cul- tural and political progress. Attempts were made to use the Armenian alpha- bet for writing Kurdish, and some of the Armenian political parties at the end of the 19th century wanted to work for the liberation of oppressed Kurdish as well as Armenian peasants. Nevertheless, the Kurds were used conveniently by the Sultan to expropri- ate the wealth of Armenians as well as massacre them. They also became exe- cutioners in the hands of the Ittihadists who organized the Genocide of the Armenians on their historic lands. Only a small part of the Kurdish population helped save some Armenian lives. The Kurds as a group only realized that they had been ill-used when Kemal Ataturk rose to power and began his racist policy of homogeniz- ing Turkey’s population. As Hitler was clamoring for power in Europe to develop and implement his theory of Aryan supremacy, Ataturk was already at work on the same policy. His motto was “Ne Mutlu Turkum Diyene,” which roughly trans- lates to “envy the person who claims to be a Turk.” Of course, there was no room in this paradigm for the Kurds and the Alevis, who were being persecuted and whose identities were being denied. After the Kurds realized that they had been betrayed, they began to apol- ogize to the Armenians and began to protect the surviving Armenians, even when they were being bombed into submission during the 1930s. Armenians have seldom banked on Kurdish resentment against the Turks. They have even less participation in their fight against the Turks. Although the Kurds have been apologizing to the Armenians in individual or group bases, they still don’t have a sovereign entity that can subscribe to that apolo- gy. We may guess what kind of policy that virtual entity may adopt but we do not have a claim of any participation in their struggle. The Kurds themselves did not main- tain sufficient documentation about their participation in the atrocities per- petrated against the Armenians. Prof. Nikolay Hovhannisyan, one of the few Arabists among Armenian his- torians, has reviewed a book in the October 2 edition of Azg newspaper in Armenia. The book was written by a Kurdish historian in Iraq and published Cont’d on page 10 LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 9 E N G L I S H S E C T I O N MONDAY NOVEMBER 2, 2015 What’s in the Kurdish Aspirations for the Armenians? Senate speaker: Canada is blessed that Armenians are part of its society Canada is blessed that the Armenians also are a part of the Canadian society. Speaker of the Senate of Canada, Leo Housakos, stated the abovemen- tioned at his talk in Geneva, Switzerland, with the President of the National Assembly (NA) of Armenia, Galust Sahakyan. The meeting was held along the lines of the 133rd Assembly of the Inter-Parliamentary Union. The NA informed Armenian News- NEWS.am that the parties discussed the avenues for the development of interparliamentary cooperation. Sahakyan stated that Armenia high- lights the enhancement of friendship relations with Canada. He also expressed a conviction that Canada’s sincere attitude toward the Armenian people was manifested also in 2002, when its Senate had passed a resolution recognizing the Armenian Genocide, and when this resolution was reaffirmed in May of this year. “We also highly appreciate Canada’s balanced and neutral position on the Nagorno-Karabakh issue,” concluded the head of the Armenian parliament. Housakos, for his part, noted that the two countries are collaborating closely, and assured that this coopera- tion will further strengthen. And at his request, Galust Sahakyan reflected on the latest developments regarding the Nagorno-Karabakh con- flict. The parties also spoke about the expected constitutional reforms in Armenia. At the end of the talk, the speaker of the Canadian Senate accepted the Armenian NA President’s invitation, and informed that he will pay an offi- cial visit to Armenia next year. Press release by Robertson and Clooney After the ruling Thursday by the European Court of Human Rights on the Perincek vs. Switzerland case, in which the court maintained the legality of laws criminalizing genocide denial, yet upheld the defendant’s right to free- dom of speech, the lead counsels representing Armenia, Geoffrey Robertson and Amal Clooney issued the following statement: We are pleased that the European Court of Human Rights today endorsed our argument on behalf of the Government of Armenia, which inter- vened in the case between Dogu Perincek and Switzerland. The decision is a vic- tory for Armenia. Today the European Court ruled that the applicant’s freedom of speech should not have been restrained because it was not likely to incite violence or racial hatred. Thus Perincek should not have been prosecuted by the Swiss authority because his rant, in the Turkish language, would have had no impact at all on social har- mony and race relations in Switzerland. Armenia intervened in the case for one reason: the lower court had cast doubt on the fact that a genocide against the Armenian people occurred in 1915. As counsel we sought to correct this grave error, and the Grand Chamber has done so. Today’s judgment did not dispute the fact of the Armenian genocide: ten judges said the question should not have been addressed at all whilst seven stat- ed that “the Armenian genocide is a clearly established historic fact”. The judgment also upholds the Armenians’ right under European law to have their dignity respected and protected, including by recognition of a communal identity forged through suffering from the annihilation of over half their race by the Ottoman Turks. Amal Clooney and Geoffrey Robertson
- 10. What’s in the... Cont’dfrom page 9 in Arabic in 1977 in Baghdad. The author, Kamal Mazhar Ahmed, does not mince his words in portraying the Kurdish participation in the persecu- tion of the Armenians in Turkey, but he tries to shed light on the historic contradictions which have led to Kurdish association with the ruling power. First, he dwells on the factors which united the Armenians and the Kurds, chief among them being exploitation by the government. But dividing factors outnumber those uni- fying them. There is the religious fac- tor, which has been used to pit the two against each other. Then there was the policy of the Sultan to divide and rule. The historian underscores that the Armenians were advanced in terms of education and had amassed consider- able capital, whereas the Kurds were the opposite. He also mentions that the Sultan encouraged fears that the Armenians may aspire toward inde- pendence. The Hamidian military units which the Sultan had created to quell ethnic unrest were mostly composed of Kurds. The author does not justify the Kurdish role in the Armenian mas- sacres, as he writes in his conclusion: “We have to confess that blind fanati- cism and cultural backwardness were those two major factors which moti- vated the Kurdish majority to partici- pate in the extermination of the giavurs (literally heathens, meaning Armenians).” At the conclusion of his review, Hovhannisyan mentions his discussion with a Kurdish activist, a PKK repre- sentative in the former Soviet republics, to whom he has posed a question about the future Kurdistan: “‘How do you and your party figure out the creation of a future Kurdistan? What territory do you have in mind?’ Guessing the thrust of my question, the Kurdish leader answered that their leader Oçalan believes that the Kurds and Armenians are friends; when the time comes, everything will be revealed.” Professor Hovhannisyan, frustrated by the ambivalent answer, remembers French statesman Charles Talleyrand about the ruling French dynasty, the Bourbons, that “They have not forgot- ten anything and they have not learned anything.” This pretty much outlines the prospect that Armenians should bear in mind as history moves towards the creation of an independent Kurdistan in the heartland of historic Armenia. My more recent personal experi- ence sheds more light on Kurdish aspi- rations. During the centennial com- memorations, many Turks and Kurds arrived in Yerevan to publicly apolo- gize to the Armenians for the Genocide. They placed wreaths at Tsitsernakaberd, and even cried with the Armenians. I was staying at the same hotel with the Kurdish groups and thus we had many discussions about the ongoing political situation in Turkey. During one of our discussions, I asked a direct question to one of the Kurdish leaders: “I know that at this time the odds are against the Armenians receiving their territorial rights in present-day Turkey, but at least in principle, what is their percep- tion of Armenian claims?” The Kurdish leader looked into my eyes and said, “You mean to say that after so much bloodshed, we have to take those lands and turn them over to the Armenians?” Therefore, the Armenians must not hold their breath as to what Oçalan has to “reveal;” we already know his answer. 10 • ABAKA • LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 ArmenianGenocide poster has been placed on building of Ancient Municipality in Italy A poster devoted to the Armenian Genocide has been placed on the frontal of the municipality of the ancient Treviso city in the Veneto region of Italy, report Hayern Aysor’s sources in Italy. The municipality was built in 1300. It should be mentioned that this is the first time that the municipality is allowing the placement of a poster on the building. Let us also mention that Treviso is one of the first cities of Italy that recognized the Armenian Genocide in 2003. World Bank ready to increase financial support to Armenia Armenia’s PM Hovik Abrahamyan today received the delegation headed by the newly appointed World Bank Vice President for Europe and Central Asia Cyril Muller, as reported by Armenian Government press-service. The delegation also included World Bank Regional Director for the South Caucasus Mercy Tembon, head of the World Bank Yerevan office Laura E. Bailey and other World Bank officials. Welcoming the guests, Abrahamyan congratulated them on their new offices and wished them fruitful work. The PM stressed that the bilateral cooperation between Armenian and World Bank includes almost all the spheres, and Armenia’s Government is ready to the cooperation in both current programs and new perspective projects. Cyril Muller called the cooperation of the World Bank with Armenia unique. According to him, the World Bank is continuing to support the key areas of Armenian economy and is ready to increase the amount of finan- cial support in the future. During the meeting, the interlocutors discussed a wide scope of issue concer- ning Armenia-World Bank cooperation, as well as confirmed the bilateral readi- ness to apply new instruments and flexible approaches for overcoming the exist- ing challenges and implementing systemic reforms in the sphere of economy. The residents of Aygehovit village in the Tavush province of Armenia have ultimately decided not to carry out harvesting in their vineyards that are under constant Azerbaijani fire. The prefect of Aygehovit, Levon Grigoryan, told the aforesaid to Armenian News-NEWS.am. “As soon as they [i.e. the villagers] go to the vineyards, the Azerbaijanis starts shooting,” Grigoryan said. “It’s impossible to come close to these vineyards. We have prepared the acts at the provincial governor’s order and submitted [them] to the provincial hall; let’s see what they can help with.” The provincial administration of Tavush had decided to stop the grape harvest in the Aygehovit vineyards, where there is 150 tons grape harvest. Cross-stone Dedicated to Armenian Genocide Centennial Placed in Argentina A cross-stone commemorating the 100th anniversary of the Armenian Genocide was placed in the Vicente Lopez City of Buenos Aires on October 10, report Hayern Aysor’s sources in Argentina. The cross-stone was brought from Armenia and placed in the yard of the St. Gevorg Armenian Church. The authors of the initiative are the Armenians of Vicente Lopez, who were supported by the local municipality. Among those attending the unveiling of the cross-stone were RA Ambassador to Argentina Alexan Harutyunyan, deputies, as well as members of the local community and schoolchildren. The cross-stone was blessed by spiri- tual pastor of the St. Gregory the Illuminator Armenian Church of Buenos Aires, Father Maghakia Archimandrite Amirian. Chairman of the board of the Armenian community of Vicente Lopez, George Tosounian and Mayor George Makri gave speeches, and the congratulatory message of RA Minister of Diaspora Hranush Hakobyan was read. The ceremony included performances by singers Alin and Talin and the Nairi Dance Ensemble. In the end, Ofelia Derdzagian granted a plaque to the mayor of Vicente Lopez on behalf of the Armenian community. Armenia village’s 150 tons of grapes will not be collected due to Azerbaijan shooting
- 11. Ամերիկեան յայտնի «Քոնա ն » թոք-շոուի հեղինակ եւ վարող Քո- նան Օ’Բրայանը, Երեքշաբթի՝ 20 Հոկտեմբեր 2015-ին, հեռարձակ- ւած հաղորդման ժամանակ անդրա- դարձած է Հայաստան կատարած իր այցին: «16 ժամեայ թռիչք` այս- տեղէն Տուպայ, ապա Իրանով դէպի Հայաստանի մայրաքաղաք Երե- ւան: Ես այնտեղ տարած էի իմ օգ- նականը` Սոնան, որ հայուհի է»,- ըսած է Քոնանը: Վերջինիս գործըն- կեր Էնդի Ռիխտըրը կատակած է` հարցնելով. «Իսկ միթէ՞ անոր հայ- րենիքը Կլենտէյլը չէ: Այստեղէն այն- տեղ 5 րոպէ կը տեւէ»: Քո ն ա ն Օ’ Բր ա յա ն ի ր հ ե ր թ ի ն ըսած է, թէ ոչ ոք նախապէս իրեն չէր տեղեկացուցած, որ երկարատեւ ճանապարհորդութեան փոխարէն կրնար ուղղակի Կլենտէյլ երթալ: «Ամէն պարագային, ատիկա հիա- նալի ճամբորդութիւն էր: Հայերը հ ր ա շ ա լի մ ա ր դ ի կ ե ն : Լա ւ շ ո ո ւ պիտի ըլլայ»,- ըսած է Քոնան: Հա- յաստանի մասին պատմող հաղոր- դումը` լի ծիծաղաշարժ դրուագ- ներով, ամերիկեան TBS հեռուստա- ալիքի եթերով պիտի սփռուի 10 Նոյեմբերին: LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 11 Ֆիլմ` 1988-ի երկրաշարժի մասին Մոսկուայի մէջ օրեր առաջ մեկ- նարկած է «Մի երկրաշարժի պատ- մութիւն» ֆիլմի նկարահանումը: Ֆիլմը արտադրող «Մարս մետիա» ը նկերութ եան ղ եկավ ար Ռուբէն Տիշտիշեան, ըստ Panorama.am-ի` kinopoisk.ru կայքին ներկայացու- ցած է ֆիլմի մասին մանրամաս- ներ: Ֆիլմի սիւժէն կը զարգանայ 1988 թուականի Դեկտեմբեր 7-ին Հայաս- տանի մէջ տեղի ունեցած երկրա- շարժէն ամենաշատը տուժած Գիւմ- րի քաղաքին մէջ: Ռ. Տիշտիշեանի խօսքով, Լենինականի երկրաշարժը ԽՍՀՄ-ի պատմութեան մէջ վերջին իրադարձութիւններէն էր, որ միա- ւորած էր համ այն խորհրդային ժողովուրդը: Տիշտիշեանը եղած է այդ իրադարձութիւններու անուղ- ղակի մասնակիցը. երկրաշարժի յաջորդ օրը ընկերներու հետ գա- ցած է Լենինական, օգնած փրկա- ր ար ներ ուն ` յո յ ս ո ւնենալով, որ աւերակներու տակէն հնարաւոր է գտնել ողջ մնացած մարդոց: «Մենք Հայաստանի հետ կապուած որեւէ բան նկարահանելու մտադրութիւն ո ւնէինք , բայց 1988 թուականի երկրաշարժի մասին մենք չէինք մտածել: Երբ Անդրէասեան եղբայր- ները մեզ մօտ եկան սցենարը ձեռք- ներին, մենք հասկացանք, որ դա շատ լաւ նախագիծ է, քանի որ այն Հայաստանում տեղի ունեցած ող- բերգական իրադարձութեան մա- սին է, կարելի է անել հանդիսատեսի լայն շրջանակներին հետաքրքրող, մեծ կինօ»,- ըսած է Ռ. Տիշտիշեան: «Մի երկրաշարժի պատմութիւն» ֆիլմը ստեղծողները կը մտածեն զուգահեռաբար նկարահանել վա- ւերագրական ֆիլմ 1988 թուականի դէպքերուն մասին: Ֆիլմին մէջ յատ- կապէս կը պատմեն աղէտի հետե- ւանքներուն մասին` աւերուած քա- ղաք, մարդկային ցաւ, կորսուած հարազատներ, փրկարարական գործողութիւններ: Ֆիլմին մէջ կը նկարահանուին Կոնստանդին Լաւրոնենգոն, Մա- րիա Միրոնովան, Արտեոմ Պիսդրո- վը: Հայ դերակատարներու ընտրու- թեան փուլը տեւած է կէս տարի: «Վճռական որոշում էինք ընդու- նել, որ հայ հերոսներին պէտք է մարմնաւորեն հայեր»,- ըսած է Ռ. Տիշտիշեան: Ֆիլմին մէջ պիտի նկարահան- ւին Վիքթոր Ստեփանեանը, Տաթե- ւիկ Յովակիմեանը, Միքայէլ Պօղոս- եանը, Հրանդ Թոխատեանը, Սօս Ջանիբեկեանը: Մոսկուայի մէջ նկարահանում- ները կ՝ընթանան լքուած գործարա- նի տարածքին: Նոյեմբերին նկարահանումներ պիտի ըլլան նաեւ Գիւմրիի մէջ: Ֆիլմի ստեղծման համար 100 հա- զար տոլար յատկացուցած է Հա- յաստանի մշակոյթի նախարարու- թիւնը, Կինոյի ֆոնտը: Ֆիլմի ստեղ- ծողները ֆիլմը դիտելէ ետք պիտի որոշեն փառատօնային ճակատա- գիրը: Կ’ակնկալուի, որ ֆիլմի վերջ- նական տարբերակը պատրաստ ըլլայ յաջորդ տարուան Օգոստոսին, պաստառին յայտնուի Դեկտեմբեր 7-ի մօտ օրերուն: «Ինձ թւում է, որ ֆիլմում կայ եւ կոմերցիոն, եւ փառատօնային պո- տենցիալ: Այսինքն Օգոստոսից Դեկ- տեմբեր բոլոր փառատօները կը լինեն մեր ուշադրութեան կենտրո- նում: Միաժամանակ մենք կը ցան- կանայինք ներկայացնել ֆիլմը «Օս- կար»-ի Հայաստանի կողմից»,- ըսած է ֆիլմը արտադրողը: Մուսա Լերան Հերոսամարտէն Ազատած Եւ Եգիպտոս Ապաստանած Գաղթականներու Յիշատակը Յաւերժացնող Յուշակոթողի Վերաբացում Եգիպտահայութեան նախաձեռնութեամբ, 16 հոկտեմբերին Եգիպտոսի մէջ տեղի ունեցաւ վերաբացումը Մուսա Լերան հերոսամարտէն ազատած եւ 1915-1919 թուականներուն Եգիպտոս (Փոր Սայիտ) ապաստանած գաղթականներու յիշատակին կանգնեցուած յուշակոթողին: Նախաձեռնութեան ներկայ էին Եգիպտոսի մէջ Հայաստանի դեսպան Արմէն Մելքոնեան, Հայ Առաքելական եւ Կաթողիկէ եկեղեցիներու առաջ- նորդ հայրերը, Մուսա Լերան հերոսամարտի 100-ամեակի յանձնախումբի նախագահ Եսայի Հաւաթեան, Այնճարի քաղաքապետ Կարօ Փամպուք- եան, Եգիպտոսի տարբեր շրջաններէ հայ եւ օտար անձնաւորութիւններ: Բացման հանդիսութիւնը սկսաւ ՀՄԸՄ-ի սկաուտներուն տողանցքով. անկէ ետք խօսք առին Եգիպտոսի հայոց թեմի առաջնորդ Աշոտ արք. Մնա- ցականեանն ու Մուսա Լերան հերոսամարտի 100-ամեակի յանձնախումբի նախագահ Եսայի Հաւաթեանը, որոնք նախ եւ առաջ շնորհակալութիւն յայտնեցին Եգիպտոսին եւ դրուատեցին հայոց նկատմամբ անոր ցուցա- բերած մարդկային վերաբերումը` 1915-ի արհաւիրքով լի օրերուն: Անոնք նաեւ լուսարձակի տակ առին եգիպտացի ժողովուրդին հիւրընկալութիւնն ու զօրակցութիւնը Հայոց Ցեղասպանութենէն ճողոպրած եւ Եգիպտոս հասած հայերուն: Այս առիթով Այնճարի քաղաքապետը յուշանուէր մը յանձնեց թեմի առաջնորդարանին: Ապա տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւնը Հայոց Ցե- ղասպանութեան մէկուկէս միլիոն սուրբ նահատակներուն հոգիներուն հա- մար, նաեւ Մուսա Լերան հերոսամարտէն ետք Եգիպտոս եկած եւ հոն մա- հացածներուն յիշատակին: Աւարտին տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու եւ ծաղիկներու զետեղում` նորաբաց յուշարձանին առջեւ: Ամերիկացի հաղորդավարը շատ տպաւորուած է Հայաստան իր այցէն
- 12. 12 • ABAKA• LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 Հայաստան հաստատուած սուրիահայերու հիմնական խնդիրները Առաջին խնդիրը, որ սուրիահա- յերը կ՛ունենան Հայաստան գալուն պէս կեցութեան հարցն է, որմէ ետք աշխատանքը: Tert.am-ի հետ զրոյ- ցի ընթացքին ըսած է «Հալէպ» հայ- րենակցական բարեսիրական հա- սարակական կազմակերպութեան հիմնադիր անդամ Պերճ Քիրազեա- ն ը` նշելով , որ բաց ի վերոնշեալ խնդիրներէն սուրիահայերը ունին նաեւ յարմարուելու խնդիր: «Մ ա րդ իկ չե ն ե կած մեծ գու- մարներով, որ կարենան շուտով բնակութեան հարցը լուծել: Անոնք չեն վաճառած իրենց բնակարան- ները կամ գործատեղին, որ կարե- նան իրենց գործը սկսիլ այստեղ: Մեծա մա ս նութիւնը առանց մեծ միջոցներու հարկադրաբար եկած է: Ի հարկէ, բնակարանի խնդիրը ամ- բողջ աշխարհի մէջ ամենակարեւոր խնդիրն է, թէեւ, ընդհանուր առ- մ ամ բ ա ջ ա կցութիւն կը տրուի պետու թ եա ն եւ տարբեր հասա- րակական կազմակերպութիւններու կողմէ, բայց բոլորին հասցնել ու բոլորին գոհ ձգել հնարաւոր չէ»,- ըսած է ան: Ինչ կը վերաբերի երկրորդ խընդ- րին` աշխատանքին, Պերճ Քիրազ- եանը նշած է, որ սուրիահայերը հիմնականօրէն զբաղած են արհես- տով` ոսկերչութիւն, մեքենաներու վերանորոգում, խոհարարութիւն եւ այլն: Եւ որոնք կրցած են իրենց արհեստին համապատասխան աշ- խատանք գտնել, կ’աշխատին ու յա- ջողութիւն ունին, իսկ որոնք` ոչ, կ’ընեն որեւէ աշխատանք: «Ուսման հարցը դիւրին է, որով- հետեւ յատուկ դպրոցներ կամ դա- սարաններ բացուեցան, դասախօս- ներ ընդունուեցան, որոնք կ’օգնեն երեխաներուն աւելի արագ յար- մարուելու: Վարձավճարներու հարցով եւս աջակցութիւն կայ, բոլորը կը շա- րունակեն իրենց ուսումը, ի հարկէ, համակարգին ծանօթանալու խնդիր կայ, բայց անոնք արագ յաղթահա- րելի են»,- ըսած է ան: Սփիւռքի նախարարութեան աշ- խատակազմի ղեկավար Ֆիրտուս Զաքարեանն ալ տեղեկացուցած է, որ վերջին երեք տարիներուն Սու- րիայէն Հայաստան տեղափոխուած են աւելի քան 21 հազար քաղա- քացիներ, որոնցմէ աւելի քան 16 հազարը այժմ կը բնակի Հայաս- տան: «Այս տարիներու ընթացքին 4000 հայեր ետ վերադարձած են Սուրիա, անոնց մեծ մասը Հայաս- տան ժամանած էր 2012-ի ամրան ու աշնան, երբ պատերազմը նոր սկսած էր ու իրենք կը սպասէին, թէ ինչ պիտի ըլլայ: Իսկ աւելի քան 1000 սուրիահայեր ալ Հայաստա- նէն մեկնած են այլ երկիրներ»,- ըսած է ան: Սուրիայէն Հայաստան ժամանած քրիստոնեայ արաբներու ու ասո- րիներու թիւն ալ, ըստ պետական պաշտօնեային, չի գերազանցեր 100-ը: Անոնք հիմնականօրէն հայ- կական ընտանիքի կամ հայրն են կամ մայրը եւ անոնց նկատմամբ պետութեան վերաբերմունքը չի տարանջատուիր միւս սուրիահայե- րէն: ֆիրտուս Զաքարեանը նշած է, որ Հայաստանի մէջ գտնուող սուրիա- հայերու հիմնական մասը` 97-98%-ը, կը բնակին Երեւանի մէջ, ի դէպ, մեծ մասը կեդրոնի հատուածներուն մէջ: «Մենք բազմաթիւ փորձեր ըրած ենք զանոնք Երեւանի կեդրո- նէն քիչ մը հեռու տեղափոխելու, բայց իրենք չեն ցանկանար եւ կ՛ուզեն բնակիլ միմիայն Երեւանի մէջ»,– ըսած է ան: Ինչ կը վերաբերի կեցութեան խնդիրներուն, ապա Ֆիրտուս Զա- քարեան նշած, որ նախարարու- թիւնը նախաձեռնած է, որպէսզի տրուին կարիքաւոր ընտանիքներու բնակարանի վարձերը` շարք մը հասարակական կազմակերպու- թիւններու աջակցութեամբ: «2012-ին Հայաստան տեղափոխ- ւածներու կեցութեան խնդիրները կը լուծէր գաղթականներու պ ե - տական ծառայութիւնը, բացի այդ մենք ունէինք բարերարներ, որոնք պատրաստակամ էին իրենց բնա- կարաններուն մէջ հիւրընկալելու սուրիահայերը: Մնացածը իրենք եկած են ու բնակարան վարձած: Ինչ կը վերաբերի նոր եկողներուն, ապա դարձեալ տարբեր կազմա- կերպութիւններ այս հարցով կ’ա- ջակցին ու անընդհատ կը փոխուին ընտանիքները: Ամէն ամիս 600 ընտանիք տարբեր կառոյցներու միջոցով կ’օգտուի բնակար ա ն ի վարձերու հնարաւորութենէն: Կ’օգ- նեն այնքան ժամանակ, մի ն չե ւ ընտանիքի անդամները ձեռք կը բերեն աշխատանք եւ կը կարենան ինքնուրոյն հոգալ իրենց ընտանիքի ծախսերը»,- ըսած է ան: Կան նաեւ այնպիսի սուրի ա - հայեր, որոնք կ’ապրին տարբեր մարդոց կողմէ գնուած, սակայն չբնակեցուած բնակարաններու մէջ, մինչեւ որ կարենան գնել սեփա- կանը: Հարցումին, թէ, ընդհանուր առ- մամբ, ինչ աջակցութիւն կը տրուի սուրիահայերուն Հայաստանի կա- ռավարութեան կողմէ, Ֆիրտուս Զաքարեանը նշած է, որ գործադիրը ոչ թէ անմիջական գումար կը փո- խանցէ, այլ կը ֆինանսաւորէ շարք մը ծառայութիւններ: «Մասնաւորապէս, բոլոր սուրիա- հայերու առողջապահական սպա- սարկումը անվճար տեղի կ’ունենայ ե ւ ե ր ե ք տ ա ր ի ն ե ր ո ւ ը ն թ ա ցքի ն 3000 սուրիահայ դիմած է եւ ան- վըճար ստացած է բուժօգնութիւն, ի ս կ ա ռա ւ ե լ թ ա ն կ վ ի ր ա հ ա տ ո ւ - թիւնները մասնակի ֆինանսաւոր- ւած են: Ու ս ա ն ո ղ ն ե ր ո ւ վ ա ր ձա վ ճ ա ր ի 75%-ը կը փոխհատուցուի, մեքե- ն ա յո վ Հ ա յա ս տ ա ն ե կ ա ծն ե ր ո ւ ն մ ա քս ա վ ճ ա ր չե ն մ ո ւ ծե ր , շ ա տ արագ կը տրուի հայկական վարոր- դական իրաւունք եւ այլն»,-ըսած է Ֆիրտուս Զաքարեանը ընդգծելով, որ շատ այլ օգնութիւններու մասին չեն ալ բարձրաձայներ: «Տաթեւեր» ճոպանուղին արդէն հինգ տարե- կան է: Հինգ տարի առաջ, 2010 թուականի Հոկ- տեմբեր 16-ին գործարկուեցաւ աշխարհի ամե- նաերկար յետադարձ ճոպանուղին` անցնելով Որոտանի կիրճի վրայով եւ հնարաւորութիւն ընձեռելով Հալիձորէն Տաթեւի միջնադարեան վանական համալիր հասնիլ կարճ, յարմարաւէտ օդային ճանապարհով: Գործարկումէն ի վեր ճոպանուղիէն օգտուած է շուրջ 430 000 ուղեւոր, միայն այս տարուան ինը ամիսներուն` շուրջ 90 հազար այցելու: Մին- չեւ ճոպանուղիի կառուցումը տարեկան Տաթեւ այցելողներուն թիւը չէր գերազանցեր 7 հազարը: Այս մասին կը յայտնեն «Հայաստանի զարգաց- ման նախաձեռնութիւններ» (IDeA) հիմնադրամի հանրային կապերու բաժինէն: Հինգ տարիներու ընթացքին ճոպանուղին իւրօրինակ խթան դարձած է տարածաշրջանի զարգացման համար: Զբօսաշրջային հոսքերու աճը նա ե ւ նպաստած է համապատասխան ենթակառուցուածքներու զարգացման. վերջին հինգ տարուան ընթացքին Գորիսի մէջ բացուած է 10 նոր հիւրանոց, վանական համալիրի յարա- կից համայնքներուն մէջ կը գործեն շուրջ երկու տասնեակ հիւրատուներ, սպասարկման այլ կա- ռոյցներ: «Տաթեւեր» ճոպանուղին նաեւ տեղի բնակիչ- ներուն համար աշխատատեղերու, գիւղմթերքի իրացման, զբօսաշրջային առաջարկներու մշակ- ման նոր հնարաւորութիւններ ստեղծած է: Ճո- պանուղիի շուրջ 60 աշխատակիցներուն մեծ մա- սը տեղացիներ են: «Ճոպանուղիին շնորհիւ Տաթեւը դարձած է Հայաստանի ամենահետաքրքրական զբօսաշըր- ջային ուղղութիւններէն մէկը եւ իր առանձնա- յատուկ տեղը ունի զբօսաշրջային գործակալու- թիւններու փաթեթներուն մէջ: Անիկա նաեւ կը նպաստէ հանրապետութեան «հարաւային մի- ջանցք» ուղղութեան զարգացման, քանի որ դէ- պի Տաթեւ ուղեւորուող զբօսաշրջիկները ճա- նապարհին կանգ կ՛առնեն Խոր Վիրապ, Նո- րավանք, Արենի եւ Զօրաց քարեր, կ՛օգտուին մատուցուող տարբեր ծառայութիւններէ», – նշած է «Տաթեւի վերածնունդ» ծրագրի ղեկավար Հայկ Թութունջեանը: «Տաթեւեր»-ու առաջին յոբելեանի առիթով կազմակերպուած ձեռնարկի ընթացքին «Տաթե- ւի վերածնունդ» ծրագրի ղեկավար Հայկ Թու- թունջեան շնորհակալագիրներ յանձնած է զբօ- սաշրջային ընկերութիւններու ներկայացու- ցիչներուն` համագործակցութեան եւ Տաթեւը` որպէս զբօսաշրջային ուղղութիւն զարգացնելու գործին մէջ ունեցած ներդրման համար: «Մենք նաեւ մեծ ուշադրութիւն կը դարձնենք ճոպանուղիի սպասարկման ու միջազգային չա- փանիշներուն համապատասխան ծառայու- թիւններու ներդրման: Գարնան ներդրուած էր աշխարհի մէջ լաւագոյններէն մէկը համարուող` SKIDATA ընկերութեան տոմսերու վաճառքի մի- ջազգային համակարգը, իսկ ամրան, զբօսա- շրջային ամենաաշխոյժ շրջանին, գործարկուե- ցաւ տոմսերու վաճառքի առցանց համակարգը` Շար. էջ 13 Հինգ տարեկան «Տաթեւեր» ճոպանուղիէն օգտուած է շուրջ 430 000 ուղեւոր
- 13. LUNDI 2 NOVEMBRE2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 13 Փարիզի Petit Palais թանգարանին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՀ Ազգային տօնի պաշտօնական ընդունելութիւն Փարիզի հռչակաւոր Petit Palais թանգարա- նին մէջ Հոկտեմբեր 14-ին Ֆրանսայի մէջ ՀՀ դեսպանութեան նախաձեռնութեամբ տեղի ունե- ցաւ ՀՀ Ազգային տօնի պաշտօնական ընդունե- լութիւնը: Այս մասին կը յայտնեն ԱԳՆ մամուլի ծառայութենէն: Ֆրանսայի մէջ Հայաստանի դեսպան Վիգէն Չիտեչեանի եւ UNESCO-ի մէջ ՀՀ մշտական ներ- կայացուցիչ Շարլ Ազնաւուրի հրաւէրով ձեռ- նարկին մասնակցեցան հազարաւոր հիւրեր, որոնց մէջ էին Ֆրանսայի բարձրաստիճան պաշ- տօնեաներ, հարիւրէն աւելի պատգամաւորներ, ծերակուտականներ, տեղական մարմիններու ղե- կավարներ, Հայաստանի եւ Արցախի բարեկամ քաղաքական գործիչներ, Ֆրանսայի մէջ հաւա- տարմագրուած դիւանագիտական առաքելու- թիւններու ղեկավարներ, UNESCO-ի մէջ մշտա- կան ներկայացուցիչներ, ֆրանսացի յայտնի հասարակական եւ մշակութային գործիչներ, Ֆրանսայի հայկական կազմակերպութիւններու ղեկավարներ եւ անդամներ: Հանդիսաւոր ձեռնարկին ներկայ գտնուեցան Ֆրանսայի Ազգային ժողովի նախագահ Գլոտ Պարդոլոնը, Եւրոպական հարցերով պետական նախարար Առլեմ Տէզիրը, Փարիզի քաղաքապետ Անն Իտալկոն, Իլ-տը-ֆրանս շրջանի նախագահ Ժան Փոլ Հիւշոնը: Դեսպան Վիգէն Չիտեչեանը եւ Լիոնի մէջ ՀՀ գլխաւոր հիւպատոս Նիկոլայ Սարգիսովը ողջու- նեցին բարձրաստիճան հիւրերը, որուն յաջորդեց ընդունելութեան պաշտօնական մասը` թանգա- րանի հիւրընկալութիւններու սրահին մէջ: ՀՀ դեսպանը հանդէս եկաւ Ազգային տօնի պաշտօնական ուղերձով, որուն մէջ, մասնաւո- րապէս, նշեց. «Խորհրդանշական այս տարում, երբ մենք յիշատակում ենք Հայոց Ցեղասպա- նութեան հարիւրերորդ տարելիցը, անկախու- թեան օրը իւրայատուկ նշանակութիւն է ձեռք բերում: Այն ցեղասպանութեան զոհերին եւ Եղեռնը վերապրած մեր բոլոր նախնիներին ուղղուած յայտարարութեան օրն է. «մեզ ուզում էին բնաջնջել, վերացնել աշխարհի քարտէզից, բայց մենք մնացինք կանգուն: Յաղթահարելով բազում դժուարութիւններ` մենք ունենք անկախ, ինքնիշխան Հայաստան եւ սեփական պատմու- թեանն ու արմատներին հաւատարիմ ժողովուրդ սփռուած ողջ աշխարհով»: «Մենք վստահ ենք, որ հակամարտութիւն- ներով եւ վտանգներով լի ներկայիս աշխարհում, հայ ժողովրդի ապագայի միակ իրական երաշ- խիքը ինքնիշխան ու անկախ պետականութիւնն է: Սա է մեր Անկախութեան գլխաւոր նպատակը: Լինելով մարդկութեան դէմ յանցագործութեան զոհ` հայ ժողովուրդն իր պարտքն է համարում մշտապէս լինել յանուն մարդկութեան մղուող պայքարի առաջին գծում: Լինել բոլոր նրանց կողքին, ովքեր պայքարում են յանուն արդա- րութեան, խաղաղութեան, մարդկային արժէք- ների, համընդհանուր ազատութիւնների եւ իրա- ւունքների. ահա մեր Անկախութեան միւս կա- րեւորագոյն նպատակը: Լինել անկախ` աւելի լաւ աշխարհ կառուցելու գործին լիակատար մաս- նակցութիւն ունենալու համար. սա մեծ յաւակ- նութիւն է մեր երիտասարդ հանրապետութեան համար, բայց եւ բարոյական պարտաւորութիւն հայերի պէս հինաւուրց ժողովրդի համար»,- եզրափակեց իր ուղերձը դեսպան Չիտեչեան: Հանդիսաւոր ընդունելութեան պաշտօնական մասին յաջորդեց մշակութային ծրագիրը` ըն- դունելութեան մասնակցելու նպատակով Երե- ւանէն յատուկ ժամանած Մալխաս Ճազ խումբի ելոյթով: Petit Palais jangaran Հինգ տարեկան «Տաթեւեր»... Շար. էջ 12-էն էապէս դիւրացնելով տոմսերու ձեռք բերման գործընթացը»,- նշած է «Տա- թեւեր»-ու տնօրէն Վահէ Բաղդասարեանը` ընդգծելով, որ ճապանուղիի աշ- խատակիցներուն համար մշտապէս վերապատրաստման դասընթացքներ կը կազմակերպուին` մասնագիտական հմտութիւններու բարձրացման նպատակով: «Տաթեւեր» ճոպանուղին կառուցուած է «Հայաստանի զարգացման նա- խաձեռնութիւններ» (IDeA) հիմնադրամի «Տաթեւի վերածնունդ» ծրագրի ծիրէն ներս: Անիկա արձանագրուած է Կինեսի գիրքին մէջ` ոչ միայն որպէս աշխարհի ամենաերկար յետադարձելի, այլեւ որպէս ամենակարճ ժա- մանակահատուածին (10 ամիս) կառուցուած ճոպանուղի: Չոր ե ք շ ա բթ ի՝ 21 Հո կտեմբեր 2015-ին, ՀՀ տնտեսութեան նախա- րարի առաջին տեղակալ Գարեգին Մելքոնեանը ըսած է, որ Հայաս- տանի եւ Եւրոմիութեան միջեւ նոր համաձայնագրին մէջ պիտի պահ- պանուին առեւտրատնտեսական համագործակցութեան բոլոր 28 ոլորտները, որոնք նախապէս տեղ գտած էին Հայաստանի եւ Եւրո- միութեան միջեւ բանակցութեամբ մշակուած Ընդելուզման համաձայ- նագրին մէջ, կը հաղորդէ «Մետիա- մաքս»-ը: Գարեգին Մելքոնեան ըսած է, որ ոլորտային 28 ուղղութիւնները պի- տի վերանայուին, սակայն անոնցմէ որեւէ մէկը դուրս պիտի չմնայ նոր համաձայնագիրէն: «Ասոցացման համաձայնագրում կային քաղաքական, իրաւապայմա- նագրային եւ 28 տարբեր ոլորտնե- րում համագործակցութեան վերա- բերեալ պլոքներ: Դրանցից առան- ձ ին կա ր նաեւ խորը ե ւ համա- պարփակ ազատ առեւտրի համա- ձայնագիր (ԽՀԱԱՀ-DCFTA), որը ենթադրում էր մաքսերի փոխա- դարձ զրոյացում: ԽՀԱԱՀ-ին վերա- բերող որոշ տարրեր, ինչպէս օրի- նակ տարիքային արտօնութիւնը, մաքսերի զրոյացումը, նոր համա- ձայնագրում չեն ներառուի` հաշուի առնելով ՀՀ պարտաւորութիւնները ԵՏՄ շրջանակում: Սակայն մի քանի ոլորտներ համաձայնագրի առեւ- տըրատնտեսական հատուածից կը պահպանուեն, օրինակ` համագոր- ծակցութիւնը գիտութեան, բնա- պահպանութեան, հանքարդիւնա- բերութեան, տնտեսական երկխօ- սութեան, էներգետիկայի, ֆինան- սական ծառայութիւնների, տու- րիզմի, գիւղատնտեսութեան, տա- ր ածք ա յի ն զար գացման եւ այլ ոլորտներում: ԽՀԱԱՀ-ից կը ներառ- ւեն նաեւ մտաւոր սեփականութեան պաշտպանութեան, որակի ենթա- կառուցուածքների, սննդի անվտան- գութեան, մաքսային համագործակ- ցութեան, վէճերի կարգաւորման ոլորտներում համագործակցու- թիւնը»,- ըսած է Գարեգին Մելքոն- եան: Ան նաեւ յիշեցուցած է, որ դեռ այս տարեսկիզբին Հայաստանի եւ ԵՄ-ի միջեւ տեղի ունեցած են մաս- նագիտական քննարկումներ: «Այդ աշխատանքների նպատակն էր քննարկել, հասկանալ, թէ Հա- յաստանի` Եւրասիական տնտե- սական միութեանն անդամակցելուց յետոյ ինչպիսի՞ օրակարգ է հնա- րաւոր ձեւաւորել: Բանակցային տեսանկիւնից այդ քննարկումներն օգտակար էին, քանի որ հիմա մենք ունենք այն ընկալումը, թէ ինչի շուրջ ենք խօսելու եւ նոր համա- ձայնագրում ինչ կարող ենք ներա- ռել»,- ըսած է փոխնախարարը: «Հիմնուելով նախկինում բանակ- ցուած փաթեթի վրայ` այսօր ունենք լաւ նախադրեալներ այս բանակ- ցութիւններն արագ տեմպերով առաջ տանելու համար: Յուսով եմ` մինչեւ տարեվերջ կտրուի բանակ- ցութիւնների մեկնարկը»,- աւել- ցուցած է Գարեգին Մելքոնեանը: Բացայայտուած է Հայաստան-ԵՄ նոր համաձայնագրի բնոյթը Իտալիոյ Փիէմոնթէ նահանգի Իվրէայի քաղաքային խորհուրդը ճանչցաւ Ցեղասպանութիւնը Իտալիոյ Փիէմոնթէ նահանգի Իվրէայի քաղաքային խորհուրդը 12 Հոկտեմբերին գումարուած նիստով մը ճանչցաւ Հայոց Ցեղաս- պանութիւնը: Յայտարարութեան մէջ կը նշուի որ ճանչնալով պատ- մական ճշմարտութիւնը, քաղաքային խորհուրդը իր զօրակցութիւնը կը յայտնէ հայ ժողովուրդին ու անոր անքակտելի իրաւունքներու պաշտպանութեան ուղղեալ ջանքերուն: Նիստի պատուակալ հիւրերն էին հայ գրագէտ ու բեմադրիչ Վազգէն Պէրպէրեան եւ Իվրէայի իտա- լական «փարթիզան»ներու ազգային ընկերակցութեան ներկայա- ցուցիչները: Քաղաքային խորհուրդը յոյս յայտնեց որ Եւրոխորհրդարանը քայլեր կ’առնէ Եւրոմիութեան անդամակցութեան թեկնածու Թուրքիոյ կողմէ Ցեղասպանութիւնը պաշտօնապէս ճանչնալու ու դատապարտելու ուղղութեամբ:
- 14. 14 • ABAKA• LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 Հայաստանի մէջ 10 նոր անտառ պիտի հիմնուի Հայաստանի մէջ պիտի հիմնուին տասը նոր անտառներ, որոնք պիտի կրեն պատմական Հայաստանի երբեմնի հայաշատ բնակավայրերու անունները: «Կենաց դար» կոչուած նախաձեռ- նութիւնը կ՝իրականացնէ «Ծառատունկ Հայաս- տան» ծրագիրը: «Ծառատունկ Հայաստան» ծրագիրի հասա- րակայնութեան հետ կապերու բաժինի աշխա- տակից Անի Մելքոնեան «Անկախ»-ի հետ զրոյցի ընթացքին նշած է, որ ծառատնկման աշխա- տանքները արդէն մեկնարկած են գարնան եւ կը շարունակուին: «Քանի որ այս տարի Հայոց Ցեղասպանու- թեան 100-րդ տարելիցն է, մենք էլ ծառատուն- կով ենք զբաղւում, որոշեցինք պատմական Հայաստանի 10 ամենահայաբնակ գաւառների ու բնակավայրերի անուններով անտառներ տնկել Հայաստանի ներկայիս տարածքում»,- ըսած է ան: Անտառները պիտի հիմնուին Շիրակի, Լոռիի եւ Կոտայքի մարզերուն մէջ: Վան անունը կրող անտառը պիտի գտնուի Շիրակի մարզի Բասէն գիւղին մէջ, Տիարպե- քիրը` Արեւշատի, Կոստանդնուպոլիսը` Ղազան- չիի, Պիթլիսը` Կեթիի, Ատրպատականը` Վահ- րամաբերդի, Կիլիկիան` Լոռիի մարզի Գոգարան գիւղի մէջ, Խարբերդը` Արեւաշողի, Էրզրումը` Լուսաղբիւրի, Սեբաստիան` Կոտայքի մարզի Ակունք գիւղին մէջ: Անդրադառնալով Ատրպատական եւ Կոս- տանդնուպոլիս անունով անտառներու հիմնուե- լուն` Մելքոնեանը նշած է, որ այս բնակավայրերը եւս հայաշատ եղած են ու անոնց հայաթափումէն յետոյ փրկուածներու ժառանգները սփռուած են ողջ աշխարհի տարածքին: Համայնքային ծառատունկ ծրագիրի ղեկավար եւ փոխտնօրէն Արթուր Յարութիւնեան «Ան- կախ»-ի հետ զրոյցի ընթացքին նշած է, որ ան- տառներու համար համապատասխան վայրերը մանրակրկիտ ուսումնասիրութիւններէն յետոյ ընտրած են: Շուրջ երկու տարի աշխատած են տարբեր համայնքապետարաններու հետ, ուսումնասիրած տարածքը եւ ընտրած այնպիսիք, որոնք ապահովուած են ոռոգման համակարգով, ուր հողը յարմար է անտառտնկման համար, իսկ համայնքն ալ սրտցաւ տրամադրուած է ու հոգ կը տանի անտառներուն: Ծառատնկման աշխա- տանքները, ծառերու յետագայ խնամքը կ՝իրա- կանացնեն համայնքները: «Իրենք են աշխատանքներն իրականացնում, որպէսզի սրտցաւ լինեն արդիւնքի համար»,- ըսած է ան: Իսկ «Ծառատունկ Հայաստան» ծրագիրն ալ կը տրամադրէ տնկիները, տարածքի ցանկա- պատման համար պարագաներ, որպէսզի պաշտ- պանեն անասուններէն, խորհրդատւութիւն կը մատուցէ եւ ամիսը քանի մը անգամ այցելելով` կը վերահսկէ, որպէսզի ծառերու խնամքը ժա- մանակին ու ճիշդ իրականացուի ու, ի վերջոյ, ունենանք նոր անտառներ: «Սա շարունակական ծրագիր է, առաջին հարիւր տարին սգալով ենք յիշել Ցեղասպա- նութեան զոհերին, յաջորդ հարիւր տարին կարող ենք ծառատնկումներ իրականացնել նրանց յիշատակին: Դա կարող է լինել սկզբնա- կան 10 անտառ, յետոյ կարող է դառնալ 20 անտառ, ու այդպէս շարունակ»,- ըսած է Յա- րութիւնեանը: Կը նախատեսուի իբրեւ արդիւնք ունենալ առնուազն 15 հա նոր անտառ: Բայց Յարու- թիւնեանի խօսքով` տարածքային սահմանափա- կում չկայ. «Գոգարան գիւղում 4 հա տնկել ենք, բայց յաջորդ տարի եւս 2 հա ենք տնկելու ու այդ- պէս մինչեւ 8 հա: Արեւաշող գիւղում 2 հա ենք տնկել, բայց մինչեւ 12 հա աճելու տեղ ունի»: Գումար նուիրողները մատնանշում են, թէ իրենց նախնիները որ բնակավայրից են եղել: Նրանց յատկացրած գումարը տրամադրւում է համապատասխան անտառում ծառեր տնկելուն: «Մի քա ն ի վ ի տ էօ թ ո ղ ա ր կ ե ցի ն ք, ի ն ֆ ո ր - մացիան բերնեբերան տարածուեց»,- ըսած է Մելքոնեանը` աւելցնելով, որ «Կենաց դար» նա- խագիծի մասին տեղեկութիւններու տարածման կը նպաստեն նաեւ նուիրատուութիւն կատարող բարերարները: 50 տոլարէն աւելի նուիրատուու- թիւն կատարողներուն կը նուիրեն նախագիծի տարբերանշանով շապիկ, անոնք ալ այդ շապիկ- ներով կը լուսանկարուին ու անոնք կը տարածեն հասար ա կ ա կ ա ն ցա ն ցե ր ո ւ մ էջ : Բա ցի ա յդ , նուիրատուներուն կը տրամադրուի վկայական` արձանագրութեամբ, որ յստակ վայրի մէջ ծառ կամ ծառեր տնկուած են անոնց` Ցեղասպանու- թեան զոհ դարձած հարազատներու յիշատակին: «Մարդիկ վկայականի հետ իրենց նախնիների լուսանկարներն են հրապարակում սոցիալական ցանցերում, ներկայացնում նրանց պատմու- թիւնները: Այդպէս նաեւ ծանօթանում են միմ- եանց հետ, բարեկամական կապեր գտնում»,- ըսած է Մելքոնեանը: Խօսելով «Կենաց դար» նախաձեռնութեան վերջնանպատակի մասին` Մելքոնեանը նշած է. «Նպատակն է, որ Հայաստանում անտառները, կանաչ տարածքները շատանան: Միանգամից երկու կարեւոր գործ ենք անում. սերունդների յիշողութեան մէջ ենք պահում պատմական Հայաստանի կորցրած տարածքների անունները, նաեւ կանաչապատում ենք Հայաստանը»: Հայաստանի մէջ վերականգնուած եկեղեցին օրինակ կը դառնայ Նոր Զելանտայի համար Նոր Զելանտայէն աքթիւիսթ մը Հայաստան այցելած է` համոզուելու համար աւերուած տաճարները վերականգնելու անհրաժեշտութեան: Artsakhpress.am` վկայակոչելով 3news.co.nz-ը` կը նշէ, թէ Ճէֆրի Ռաթ- պուն Քրայսթչըրչի անգլիկան Մայր տաճարը վերականգնելու կոչով հան- դէս եկող աքթիւիսթներէն է: Եկեղեցին աւերուած է 2011 թուականին, երկրաշարժի հետեւանքով: Ռաթպուն Գիւմրիի մէջ սեփական աչքերով տեսած է աւելի քան 27 տա- րի առաջ աւերուած եկեղեցին, որուն վերանորոգումը կը մօտենայ իր աւարտին: «Քաղաքի բնակիչները նոյնքան կապուած են այդ եկեղեցիին, որքան մենք: Եկեղեցին կ՝ուզէին վերականգնել, չնայած բաւականաչափ միջոցներ չունէին: Բայց անոնք լի էին գումար գտնելու եւ շինարարութիւնը սկսելու վճռականութեամբ»,- ըսած է Ռաթպուն: Ան Հայաստանէն իր եպիսկոպոսի եւ քաղաքապետի նամակները տա- րած է Նոր Զելանտա, որոնք աջակցութիւն կը յայտնեն Մայր տաճարի վե- րականգնման: Աքթիւիսթը զանոնք պիտի ներկայացնէ Քրայսթչըրչի քա- ղաքապետին եւ եկեղեցւոյ ներկայացուցիչներուն: Ստորագրուած է ՀՀ ռազմավարական ծրագիրներու հասարակական գործընկերութեան համաձայնագիրը Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Յովիկ Աբրահամեանի ներկայութեամբ կառավարութեան մօտ Ուրբաթ՝ 23 Հոկտեմբեր 2015- ին, ստորագրուած է Հայաստանի Հանրապետութեան ռազմավարա- կան ծրագիրներու հասարակական գործընկերութեան համաձայնա- գիր: Այս մասին կը հաղորդէ ՀՀ կա- ռավարութեան մամուլի ծառայու- թիւնը։ Ստորագրման արարողութեան մեկնարկէն առաջ՝ Յովիկ Աբրա- համեան դիմելով ներկաներ ո ւ ն , նշած է. «Հայաստանի Հանրապե- տութեան կառավարութիւնն առանձ- նայատուկ կարեւորութիւն է տալիս բոլոր ոլորտներում թափանցիկու- թեան եւ հասարակութեան մաս- նակցութեան դերի բարձրացմանը: ՀՀ կառավարութեան եւ քաղաքա- ցիական հասարակութեան ներկա- յացուցիչների` ի դէմս Ռազմավա- րական ծրագրերի քաղաքացիական համագործակցութեան ցանցի մի- ջեւ այսօր ստորագրուող համա- ձայնագրի նպատակը ՀՀ ռազմա- վ ա ր ա կ ա ն ծր ա գր ե ր ի մ շ ա կ մ ա ն , իրականացման, մոնիթորինգի եւ գնահատման գործընթացներում հ ա ն ր ա յի ն մ ա ս ն ա կ ցո ւ թ ե ա ն ե ւ սոցիալական գործընկերութեան ինստիտուտի կայացման ապահո- վումն է: ՀՀ կառավարութիւնը հե- տեւողականօրէն շարունակելու է հասարակութեան առջեւ հաշուե- տուողականութեան բարձրացմա- նը եւ քաղաքացիական հասարա- կութեան հետ համագործակցու- թեանն ուղղուած իր քաղաքակա- նութիւնը»: Շար. էջ 15
- 15. LUNDI 2 NOVEMBRE2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 • ABAKA • 15 ABAKA News, online Համացանցային եռալեզու ամէնօրեայ լրատուական ճոխ հրատարակութիւնը www.abakanews.org Ստորագրուած է ՀՀ... Շար. էջ 14-էն ՀՀ ռազմավարական ծրագիրներու հասարակական գործընկերութեան համաձայնագիրը ստորագրած են ՀՀ կառավարութեան անունով` ՀՀ ֆինանսներու նախարար Գագիկ Խաչատրեանը, քաղաքացիական հասարակութեան անունով` Ռազ- մավարական ծրագիրներու քա - ղաքացիական համագործակցու- թեան ցանցի նախագահ Սարգիս Սեդրակեանը: Համաձայնագրի հիմ- քը կը կազմէ ՀՀ վարչապետի` 2015 թ. Փետրուար 10-ի 89-ն որոշումը եւ ՀՀ ռազմավարական ծրագիրերը, ներառեալ` ՀՀ 2014-2025 թթ. հե- ռանկարային զարգացման ռազմա- վարական ծրագիրը: Կարեւոր համարելով ՀՀ-ի մէջ աղքատութեան ու հասարակական այլ հիմնախնդիրներու յաղթահա- րումը, այդ ուղղութեամբ ռազմա- վարական ծրագիրները եւ մասնակ- ցային գործընթացին մէջ հասարա- կական գործընկերութեան ուսում- նարանի կայացումը` կողմերը հաս- տատած են ՀՀ ռազմավարական ծրագիրներու մշակման, իրակա- նացման, կարգաւորման եւ գնա- հատման գործընթացներուն մաս- նակցելու պատրաստակամութիւնը: Իր հերթին ողջունելով Սոցիալա- կան գործընկերութեան համաձայ- նագիրին ստորագրումը` Ռազմա- վ ա ր ա կ ա ն ծր ա գի ր ն ե ր ո ւ քա ղ ա - քացիական համագործակցութեան ցանցի նախագահ Սարգիս Սեդ- րակեան նշած է. «Սա կառավա- րութիւն-քաղաքացիական հասա- րակութեան համագործակցութեան շ ա տ լա ւ հ ի մ ք է, ո ր պ էս զի հ ա ն - րութիւնը մասնակից լինի ռազմա- վ ա ր ա կ ա ն ծր ա գր ե ր ի մ շ ա կ մ ա ն , իրականացման, մոնիթորինգի եւ գնահատման գործընթացներին: Մենք աշխատելու ենք կառավար- ման երկու մարմնով` աշխատան- քային խումբ եւ համակարգող խոր- հուրդ: Համակարգող խորհրդի նա- խագահը հանրապետութեան վար- չապետն է, աշխատանքային խըմ- բում մեր համագործակցութիւնը լինելու է փոխնախարարների, հա- մակարգող խմբում` նախարարների մակարդակով, ինչպէս նաեւ ներ- գը ր ա ւ ո ւ ա ծ ե ն լի ն ե լո ւ մ ե ր ն ե ր - կայացուցիչները համապատաս- խան ոլորտներից: Կը լինեն բա- նավէճեր, առանձին քննարկումներ, կ’աշխատենք դրական լուծումներ գտնել եւ դրական տեղաշարժեր արձանագրել, որպէսզի արդիւնքում շահի մեր հասարակութիւնը»: Հայ ըմբիշները յաղթական վերադարձան երիտասարդական մրցաշարէն 2015 թուականի Հոկտեմբեր 15-17 Վրաստանի Օնի քաղաքին մէջ իրա- կանացած է ողիմպիական եւ աշխարհի ախոյեան Դաւիթ Կոպեճեշվիլիի անուան ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային երիտասարդական մրցա- շարը: MSY.am-ի փոխանցած տեղեկութիւններով` Հայաստանի հաւա- քականի աւագ մարզիչ Աւետիք Վարդանեանի ղեկավարութեամբ երի- տասարդական մրցաշարին ներկայացած 10 մարզիկներէն 5-ը արժանա- ցած են մետալներու: Մրցաշարի ախոյեաններ դարձած են 50 քկ քաշային Հայկ Բադալեանը (ԲԿՄԱ, անձնական մարզիչ` Արմէն Մալխասեան) եւ 55 քկ քաշային Մխի- թար Գրիգորեանը (ԲԿՄԱ, անձնական մարզիչ` Արմէն Շահուերդեան): Պրոնզէ մետալներու արժանացած են 55 քկ քաշային Վաղինակ Մա- թեւոսեանը (ԲԿՄԱ, անձնական մարզիչ` Արտուշա Մինասեան), 84 քկ քաշային Սարգիս Յովսէփեանը («աշխատանքային ռեզերվներ» ՄՀԿ, անձ- նական մարզիչ` Աւետիք Վարդանեան) 60 քկ քաշային Կարէն Զուրաբ- եանը (Երեւանի ողիմպիական հերթափոխի պետական մարզական քոլեճ, անձնական մարզիչ` Արշակ Հայրապետեան): Նշենք, որ մրցաշարին մասնակցած են 130 մարզիկ Վրաստանէն, Հայաստանէն, Ռուսաստանի Դաշնութենէն եւ Ատրպէյճանէն: Սուրիոյ գլխաւոր մուֆտին շնորհաւորած է Հայաստանի անկախութեան տօնը Սուրիոյ Արաբական Հանրապետութեան գլխաւոր մուֆտի շէյխ Ահմատ Պատր ատ Տին Հասունը շնորհաւորած է Հայաստանի` Անկախութեան տօնին առիթով: «Արմէնփրէս»-ի փոխանցմամբ՝ Սուրիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան Արշակ Փոլատեանին ուղղուած ուղերձին մէջ Ահմատ Պատր ատ Տին Հասուն Հայաստանին մաղթած է խաղաղութիւն, անվտանգութիւն եւ կայունութիւն, ինչպէս նաեւ յառաջընթաց հասարակական, տնտեսական եւ այլ բնագաւառներու մէջ: Ան բարձր գնահատած է երկու բարեկամ երկիրներու` Սուրիոյ եւ Հա- յաստանի միջեւ յարաբերութիւններու զարգացման համար կատարուող աշխատանքները: ՄԱՀԱԶԴ Տիկ. Տիանա Պօղոսեան Տէր եւ Տիկ. Սերժ եւ Նատիա Պօղոսեան եւ զաւակները Էտրիան եւ Մաթէօ Տէր եւ Տիկ. Վահրամ եւ Մարօ Պօղոսեան եւ զաւակները Կասիա եւ Արման Տիկ. Ռիթա Մուշլուեան Աքսայ, Աֆարեան, Պալապանեան, Մաքէնթայր, Տէր Գէորգեան, Տէօքմէճեան, Գուզուեան եւ Կարապէտեան ընտանիքները կը գուժեն մահը իրենց սիրեցեալ ամուսնոյն, հօր, մեծ հօր, եղբօր, հօրեղբօր եւ ազգականին՝ ՏՕՔԹ. ԱՒԵՏԻՍ ՊՕՂՈՍԵԱՆի 1945-2015 որ կնքեց իր մահկանացուն, 24 Հոկտեմբեր 2015-ին։ Յուղարկաւորութիւնը տեղի ունեցաւ Երեքշաբթի՝ 27 Հոկտեմբեր 2015-ին, Թորոնթոյի Սուրբ Երրորդութիւն Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ մէջ։ Նուիրատուութիւն Ողբացեալ Տոքթ. Աւետիս Պողօսեանի մահուան տխուր առիթով «Ապագայ» շաբաթաթերթին կը նուիրեն՝ տ. եւ տ. Կարօ եւ Նուարդ Բա- րաղամեան 100 տոլար, տիկին Գլոտէթ եւ տ. եւ տ. Ալէն եւ Վիքի Քէօչէեան 150 տոլար:
- 16. 16 • ABAKA• LUNDI 2 NOVEMBRE 2015 - MONDAY NOVEMBER 2, 2015 Նախաձեռնութեամբ՝ Թէքէեան Մշակութային Միութեան Ասմունքի Երեկոյ Նուիրուած Դանիէլ Վարուժան-ի Մահուան 100-ամեակին Կատարում ՆԱՐԵկ ՂԱզԱՐԵԱՆ-ի Կիրակի, 8 Նոյեմբեր 2015, երեկոյեան ժամը 7:30-ին Թէքէեան Կեդրոնի Յ. Ս. Արզումանեան սրահէն ներս Յայտագիր 1- Լոյսը 2- «Օրհնեալ ես դու ի կանայս...» 3- Ցորեանի Ծովեր 4- Կիլիկեան Մոխիրներուն 5- Վահագն 6- Կրակէ Շրջանակը Դ. Վարուժանի շուրջ 7- Գրգանք 8- Ո՜ Տալիդա 9- Բանուորուհին 10- Համադրում 11- Նաւասարդեան Նախաձեռնութեամբ՝ Թէքէեան Մշակութային Միութեան Յիշատակի Երեկոյ Նուիրուած ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆ-ի (1878-1945) Մահուան 70-ամեակին Օրուան Բանախօս ՎԱՐԴԻ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ-ի Կիրակի, 29 Նոյեմբեր 2015, երեկոյեան ժամը 7:30-ին Թէքէեան Կեդրոնի Յ. Ս. Արզումանեան սրահէն ներս Ազգային երաժշտական գանձարանը ներկայացուեցաւ սփիւռքահայ երիտասարդներուն Երկուշաբթի՝ 19 Հոկտեմ բ ե ր 2015-ի ն , Կո մ ի տ ա ս ի թ ա ն գա ր ա ն - հիմնարկին մէջ կայացաւ «Հայկական ազգային երաժշտական գանձարան» նախագիծի շնորհանդէսը, որուն ներկայ էին նաեւ աշխարհի տարբեր երկիրներէն ժամանած սփիւռքահայ երիտասարդներ։ Թանգարանի մէջ ճանաչողական այցէն ետք վերջիններս ծանօթացան մշակութային նախագիծին, որ կ’իրականացուի «Մշակութային վերա- ծնունդ» հիմնադրամին կողմէն։ www.tekeyanmontreal.ca