Download to read offline
VKW Twunch 22 december 2011
- 1.
- 2.
- 3. Better an endwith a shock, than a shock without an end…
- 4. 1. Wereldeconomie opdrift
- 5. Van de enecrisis naar de andere? • Nog bekomend van een zware recessie… • … dient zich een nieuwe reeds aan • Er werd veel tijd gekocht – Monetair: lage rente + QE – Budgettair: schulden • Tijd werd niet goed gebruikt – Begrotingen – Bancaire stabiliteit – Concurrentiekracht en structurele groei
- 6. De wereldeconomie opdreef drift 2010 2011 2012 Wereld +5.1% (+3.9%) +4.0% (+4.3%) + 4.0% 3,4 Eurolanden +1.8% (+1.0%) +1.6% (+1.6%) + 1.1% 0,2 VS +3.0% (+2.7%) +1.5% (+2.4%) + 1.8% 2,0 Groeilanden +7.3% (+6.0%) +6.4% (+6.3%) + 6.1% ? (bron: IMF, januari 2010 & september 2011), OESO december 2011
- 7. De Verenigde Staten:lage verwachtingen 75 US leading indicators & growth 10% 70 8% 65 6% 60 4% 55 2% 50 0% 45 -2% 40 -4% 35 -6% 30 -8% 01/82 01/84 01/86 01/88 01/90 01/92 01/94 01/96 01/98 01/00 01/02 01/04 01/06 01/08 01/10 Quarterly annualised GDP growth (RHS) ISM All Economy (Man before 31/07/97) (bron: Bloomberg)
- 8. … en noglager in Europa EU leading indicators & growth 68 10% 8% 63 6% 58 4% 2% 53 0% 48 -2% 43 -4% -6% 38 -8% 33 -10% 07/98 07/99 07/00 07/01 07/02 07/03 07/04 07/05 07/06 07/07 07/08 07/09 07/10 07/11 GDP, qoq (annualized, RHS) PMI Man. PMI Services (bron: Bloomberg)
- 9. …als gevolg vanslecht nieuws en barslecht vertrouwen Consumer Confidence 7% 115 6% 105 5% 4% 95 3% 85 2% 75 1% 0% 65 -1% 55 -2% 45 -3% 12-89 12-90 12-91 12-92 12-93 12-94 12-95 12-96 12-97 12-98 12-99 12-00 12-01 12-02 12-03 12-04 12-05 12-06 12-07 12-08 12-09 12-10 12-11 Cons.Conf. Exp. (LHS) Real Consumption, yoy (RHS) (bron: Bloomberg)
- 10. … met wereldwijdeimpact World trade volume 190 25% 20% 170 15% 150 10% 130 5% 110 0% -5% 90 -10% 70 -15% 50 -20% 01-92 01-93 01-94 01-95 01-96 01-97 01-98 01-99 01-00 01-01 01-02 01-03 01-04 01-05 01-06 01-07 01-08 01-09 01-10 01-11 World trade volume Annual change (RHS) (bron: Cpb)
- 11. 2. Terug naar2008?
- 12. Terug naar 2008? 2008 2011 Fortis, Dexia, KBC Dexia schulden financiële sector schulden bij de overheid onzekerheid CDO onzekerheid CDS lage solvabiliteitsratio hoge sociale-zekerheidsverplichtingen druk om economie te steunen druk om te saneren wantrouwen t.o.v. banken wantrouwen t.o.v. beleidsmakers gebrek aan coördinatie gebrek aan coördinatie … …
- 13. 3. Overheden hebbengeen marge
- 14. Overheidsschulden rijzen uitde pan Debt to GDP ratio 200% 180% 160% 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2011 (f) 2012 (f) 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Greece Ireland Italy Spain Portugal (bron: IMF)
- 15. Saneringen – lessenuit 35 jaar ervaring (bron: IMF)
- 16. 4. België: schijnbedriegt
- 18. Economische groei beterdan Eurozone Real GDP (100 = 03/95) 140 135 130 125 120 115 110 105 100 03/95 03/96 03/97 03/98 03/99 03/00 03/01 03/02 03/03 03/04 03/05 03/06 03/07 03/08 03/09 03/10 03/11 Belgium Euro area (bron: Bloomberg)
- 19. 5. Werkloosheid idem Unemployment rate 12% 11% 10% 9% 8% 7% 6% 5% 01/95 01/96 01/97 01/98 01/99 01/00 01/01 01/02 01/03 01/04 01/05 01/06 01/07 01/08 01/09 01/10 01/11 Belgium Euro area (bron: Bloomberg)
- 20. Openbare financiën Government debt (in % of GDP) 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% 65% 60% 2011 (f) 2012 (f) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Belgium Euro area (bron: IMF)
- 21. Waarom schone schijn? Anderen doen het nog slechter; België geniet meer van Duitse exportprestaties (niet duurzaam) Werkgelegenheidsprestaties sterk geflatteerd - Dienstencheques, gesubsidieerde vormen van tewerkstelling - economische werkloosheid, verloven, tijdskredieten,… - Bedrijven hamsteren arbeid maar vreet aan de rendabiliteit Overheid pompte 70 mia euro in economie via begrotingstekorten en reddingsoperaties banken Sociale vrede oogt mooi maar gebrek aan hervormingen is de keerzijde van de medaille (stakingsacties illustratief)
- 22. Risicofactoren Concurrentiekracht: relatie loonindex, inflatie, arbeidskosten per eenheid product
- 24. Risicofactoren Concurrentiekracht: relatie loonindex, inflatie, arbeidskosten per eenheid product, Energiekosten Administratieve overdruk Politieke impasse Sociaal overleg deficiënt? Hoge openbare schuld in combinatie met hoge belastingsdruk Eurodruk
- 25. 5. Euro: spiegeltjeaan de wand
- 26. Een manisch depressievestaat van ontkenning?
- 27. „There are noAmerican troops in Bagdad‟ April 7, 2003, Mohammed Saïd al-Sahaf, alias Comical Ali Huizenmarkt VS Banken volgepropt met Subprime leningen zal niet ineenstorten toxische rommel zijn zijn niet gevaarlijk solvabel PIGS papier is de nieuwe subprime Overheden zijn geen banken What‟s next? Ierland Griekenland zal is nooit uit de euro solvabel stappen
- 28. Who‟s right? European leaders Commentators • European leaders take • The summit will prove a decisive action to pull Europe footnote (Gideon Rachman) out of crisis (EC) • A disastrous failure at the • European leaders agree on summit (Martin Wolf) immediate action to address • A plan that will not save Europe market tensions (FT) • European leaders agree on • Damned with faint plans (The “fiscal compact” Economist) • Merkel: Gipfel ist Durchbruch • Fiskalpakt hat nur begrenzte zur Stabilitätsunion Auswirkungen (Frankfurter (Frankfurter Allgemeine) Allgemeine)
- 29. Geen optimale muntzone! Geen convergentie, maar divergentie Vooral schijnbare convergentie rentevoeten: maar foutieve risicopremies lonen en koopkracht: maar met geleend geld En verborgen divergentie Arbeidskosten en betalingsbalansen O&O kwaliteit van het onderwijs / menselijk kapitaal kwaliteit van de openbare financiën… (Griekenland) 4. Hoe de openbare financiën saneren?
- 30. Lopende rekening vande betalingsbalans Gemiddeld jaarlijks saldo, in % BBP, periode 2000-2009 d an e l nl on ga e nd ke ë oz nj tu gi lië rla rie pa or ur el Ita Ie G P S E B 4 3 +2,4 2 1 +0,2 0 -1 -2 -2,3 -1,7 -3 -4 -5 -6 -7 -6,1 -8 -9 -9,3 -9,2 -10 Bron: IMF
- 31. Spiegeltje aan dewand Lopende rekening in % BBP Bron: Eurostat
- 32. Nood aan veranderingis groot Key performance indicators leugens en creatieve boekhouding te voorkomen met zeepbellen rekening te houden (vastgoed) structurele ontsporingen te ontmaskeren (ULC, competitiviteit, vergrijzingkosten,…) De dingen bij naam noemen Investeerder = speculant? Geen crediteur zonder debiteur (vendor financing) Rol van de ECB? De mechanica van een muntzone erkennen een respecteren = STRUCTUREEL BELEID = TRANSFERUNIE 4. Hoe de openbare financiën saneren?
- 33. 6. Stresstest voorkmo‟s
- 34.
- 35. Schokbestendigheid in woeligvaarwater • Zijn onze bedrijven opgewassen tegen de grote onzekerheden van deze tijd? • Hoe gevoelig zijn de bedrijfsresultaten voor een verzwakkende conjunctuur en een verslechterend financieringsklimaat? • Geen klassieke ratio-analyse – We kijken vooruit en simuleren een schok – Vertrekbasis is grote recessie van 2008-2009 – Paneldata voor 158.695 Belgische bedrijven
- 36. Recessie 2008-2009 alsrekenvoorbeeld 11.601 bedrijven failliet Omzet: -11,5% -23% µ: 4,1 mio naar 3,65 mio Me: 151.605 naar 152.434 mio Kosten: -11,0% -22% µ: 3,9 mio naar 3,5 mio Me: 112.716 mio naar 114.246 mio Rendabiliteit: -12,9% naar 7,8 µ: 8,9 naar 8,1 Me: 6,3 naar 5,9 naar 5,7
- 38. Omzetvolume daalt 10% Kostenvolume daalt 5,7% Winstvolume daalt 19,5% (totale volumes zoals weergegeven door de oppervlaktes onder de histogram ) Opbrengsten venn. bel. dalen met 2 miljard euro
- 39. België winstcurve 108.482 127.925 Totaal = 158,695 bedrijven bedrijven bedrijven Mediaan omzet 152.034 mio euro Aantal bedrijven 30.770 50.213 bedrijven • Mediaan rendabiliteit daalt van 6,5 naar 3,2% • 2 mia euro minder inkomsten in de vennootschapsbelasting Negatief EV 15.380 18.850
- 40. Rentegevoeligheid Vlaamse KMO •70% van de Vlaamse kmo‟s is afhankelijk van bankfinanciering • In de vorige recessie werden heel wat bedrijven geconfronteerd met kredietschaarste: • Onderzoek EACT: 50% bedrijven zag zich tijdens 2009 geconfronteerd met een terugschroeving van haar kredietlijnen • Kenniscentrum voor financiering van de kmo - barometer • Aanwendingsgraad NBB • Studie McKinsey: ondergekapitaliseerde banken en stijgende kredietkosten
- 41. • Bedrijven hebbenzich gedeeltelijk hersteld van de Grote Recessie maar zijn niet klaar voor een nieuwe schok. • Heel veel van de absorptiecapaciteit werd reeds opgebruikt. • In een nieuwe recessie zouden er nog eens 20.000 verlieslatende bedrijven bijkomen. • De rendabiliteit zou dalen van 6,5% naar 3,2%. • De afhankelijkheid van bankfinanciering blijft voor een groot gedeelte van de kmo‟s omvangrijk en precair.
- 42. 6. Banksector: renovatieof nieuwbouw?
- 44. Capital and liquidityshortfalls, 2019 Bron: McKinsey
- 45. Kredieten fors duurder Bron:McKinsey
- 46. Percentage bedrjiven voorwie het moeilijker is geworden om een krediet te verlengen, volgens bedrjifsgrootte 60,0 52,2 50,0 48,7 43,5 41,7 40,0 Percentage 30,0 20,7 20,0 10,0 0,0 <10 10-50 50-100 100-500 >500 Grootteklasse volgens aantal werknemers
- 47.
- 48.