Downloaded 17 times
Topicค ณธรรม (2)
- 1.
- 2.
- 3. เนื้อหา • นิยาม • ทฤษฎี •งานวิจัยในประเทศ • งานวิจัยต่างประเทศ • วิเคราะห์แนวทางการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม
- 4. นิยาม - คุณธรรม - จริยธรรม -ศีลธรรมคุณ - ธรรมจริยธรรม - พฤติกรรมจริยธรรม
- 5. นิยาม • คุณธรรม (virtues) หมายถึงคุณสมบัติที่สอดคล้องกับมาตรฐานทีถูกต้องและดีงาม ่ “ Webster Ninth New CollegiateDictionary (1991)
- 6. นิยาม • จริยธรรม (Moral) หมายถึงการประพฤติปฏิบัติของบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่ สอดคล้องกับกรอบหรือหลักประพฤติปฏิบัติอันถูกต้องดีงาม และเป็นที่ยอมรับของสังคม Fieser (2004)
- 7.
- 8. นิยาม • คุณธรรมจริยธรรม หมายถึง การประพฤติปฏิบัติที่เป็นความดีงาม และถูกต้องตามมาตรฐานอันเป็นที่ยอมรับของสังคม หรือมีความหมายว่าคุณธรรมตามกรอบจริยธรรม นงลักษณ์ และคณะ; 2551
- 9. นิยาม • พฤติกรรมจริยธรรม เกี่ยวข้องกับหลักทางศาสนาเช่นรักษาศีล ทาน ทำาสมาธิ ค่านิยมต่างๆที่สังคมเห็นว่าเป็นสิ่งที่ดีงามและสำาคัญ เพื่อ ให้เกิดความสงบสุขในสังคม เช่น พฤติกรรมสามัคคี,รับ ผิดชอบ ,ซื่อสัตย์ การกระทำาเพื่อส่วนรวมตามหลักการขั้นสูง เช่น การ เคารพกฎหมาย ,เคารพสิทธิมนุษยชน (Villegas de Posada,1994)
- 10. นิยาม • พฤติกรรมจริยธรรม การกระทำาที่ต้องให้เกิดผลดีทั้งระยะสั้นและยาวต่อ ตนเอง ครอบครัว ชุมชน เช่น มีวนัยหรือการควบคุม ิ ตนเอง การเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์กร เกี่ยวข้องกับการให้รางวัลส่งเสริมผู้อื่น และลงโทษ อย่าง ยุติธรรม เช่น พฤติกรรมการปกครอง พฤติกรรมการ เลี้ยงดูบุตรหลานของผู้ปกครอง (Villegas de Posada,1994)
- 11. ทฤษฎี • ทฤษฎีพัฒนาการทางการรู้คิด ของJean Piaget,1932 • ทฤษฎีพัฒนาการของเหตุผลเชิงจริยธรรมของ Kohlberg,1976 • ทฤษฎีต้นไม้จริยธรรม ของ ดวงเดือน พันธุมนาวิน,2536
- 12.
- 13.
- 14.
- 15. ตัวอย่างงานวิจัยในประเทศ • การปลูกฝังคุณธรรมในเด็กปฐมวัยผ่านกระบวนสร้างสรรค์ของ แกนนำาโรงเรียนวิถพุทธ (ปี2548) ี • การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรมใน ประเทศไทยและต่างประเทศ (ปี 2551)
- 16. การปลูกฝังคุณธรรมในเด็กปฐมวัยผ่านกระบวนสร้างสรรค์ ของแกนนำาโรงเรียนวิถีพทธ (ปี 2548) ุ วัตถุป ระสงค์ ตัว แปร/ประเด็ นที่ม ง ศึก ษา ุ่ แหล่ง ข้อ มูล เครื่อ งมือ แนวทางการ วิเ คราะห์ 1.ศึกษาสภาพการจัด กระบวนการ สร้างสรรค์เพื่อปลูกฝัง คุณธรรมในเด็ก ปฐมวัย สภาพการจัด กระบวนการ สร้างสรรค์เพื่อ ปลูกฝังคุณธรรม ในเด็กปฐมวัย -รวบรวมเอกสาร/ หลักฐาน แบบสอบถาม/สัม ภาษณ์ -การสนทนากลุ่ม -ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา -ใช้สถิติเชิงบรรยาย 2.สังเคราะห์รูปแบบ รูปแบบและ แนวทางของ กระบวนการ สร้างสรรค์เพื่อ ปลูกฝังคุณธรรม 1.เอกสาร/หลั กฐานที่เกี่ยว กับการจัด หลักสูตรและ กิจกรรมต่างๆ 2.ผู้บริหาร สถานศึกษา และครูผู้สอน ระดับปฐมวัย -รวบรวมเอกสาร/ หลักฐาน แบบสอบถาม/สัม ภาษณ์ -ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา และแนวทางของ กระบวนการ สร้างสรรค์เพื่อปลูกฝัง คุณธรรม
- 17. การปลูกฝังคุณธรรมในเด็กปฐมวัยผ่านกระบวน สร้างสรรค์ของแกนนำาโรงเรียนวิถีพุทธ • ประกอบด้วย โรงเรียนอนุบาลหนูนอย โรงเรียนทอสีและ ้ โรงเรียนรุ่งอรุณ • ซึ่งได้รับคัดเลือกจากกรมศาสนาและ กทม. เป็นกลุ่มโรงเรียน ตัวอย่างในแง่ของการจัดการศึกษาที่สามารถบูรณาการหลักศีล ธรรมและจริยธรรมผ่านกระบวนการสร้างสรรค์ต่างๆได้อย่างเข้า กับธรรมชาติการเรียนรู้ในแต่ละวัยของผู้เรียน
- 18. โรงเรียนอนุบาลหนูนอย ้ การแบ่งการจัดการเรียนการสอนเป็น 3 ส่วนดังนี้ ส่วนที่ 1 การจัดการศึกษาเพือพัฒนาเด็กสูมนุษย์ที่สมบูรณ์ เพือพัฒนาพฤติกรรม จิตใจและปัญญา ่ ่ ่ ผ่านการปฏิบัตจริงในชีวิตประจำาวันของเด็ก ทีหนูน้อย โดยการช่วยเหลือตนเอง การทำางานของ ิ ่ ชีวตด้วยตนเอง เพือฝึกทักษะ พฤติกรรม ความเคยชินทีดี เหมาะสม กับวัยอนุบาลตามระดับ อายุ ิ ่ ่ ตลอดช่วงของวันตังแต่เช้ามาถึงโรงเรียนจนบ่ายกลับบ้าน ปรากฏชัดเจนอยู่ในตารางกิจวัตรประจำา ้ วันของห้องเรียน ส่วนที่ 2 การจัดการศึกษาเพือพัฒนาแบบองค์รวมขององค์ประกอบของระบบชีวิต 4 ระบบ คือ ่ ธรรมชาติกับตัวเรา ธรรมชาติ กับสังคมไทย สังคมพุทธ สังคมโลก ธรรมกับ ธรรมชาติ และ ธรรมชาติกับวิวัฒน์วิทยาการ ส่วนที่ 3 การถ่ายทอดความรู้ทางวิชาการ และการพัฒนาทักษะความสามารถไปสูงสุดตามศักยภาพ ของเด็กรายบุคคล ในรูปแบบการจัดกิจกรรม การเรียนการสอนแบบบูรณาการในและนอก ห้องเรียน ตามแนวทฤษฎี โปรแกรมการเรียนรู้ นวัตกรรมทีเลือกให้ตอบสนองต่อความสามารถ ่ ปัญญา ด้านต่างๆ http://www.siamsaamtri.ac.th/buddhist_programs.php
- 19.
- 20. โรงเรียนทอสี การจัดการศึกษาในระดับปฐมวัยเป็นไปเพื่อให้บรรลุเป้าหมายของการศึกษาคือพัฒนา ด้านวิชาชีวิตและวิชาการ •โดยใช้บ ทเรีย นจากวิถีช ีว ิต ประจำา วัน การกิน อยู่ ดู ฟัง •ให้รู้จัก “งาน” และ “หน้าที” ด้วยความเข้าใจ เห็นคุณค่า มีปัญญากำากับ ่ • เพือให้เข้าใจการทำางานด้วยตนเอง เคารพงาน เคารพหน้าที่ของตน ่ • เมือเรา “ฝึก” มนุษย์ให้มีพฤติกรรมคุ้นเคยที่ดีงามได้ ให้รู้คุณค่าการ “ฝืน” ทำาในสิ่งที่ดี ่ งาม ถูกต้อง แม้จะไม่ถูกใจ •เป็นการสร้างวินัยที่เป็นพื้นฐานในการพัฒนาตนเองทั้งด้านชีวิตและการเรียนรู้ เป็นการ สร้างคุณลักษณะของจิตใจทีมีความเข้มแข็ง “สุขง่าย ทุกข์ยาก” ให้เกิดขึ้นสามารถทำา ่ ควบคู่กันไปได้กับความรู้ทางด้านวิชาความรู้ทมความจำาเป็นกับเด็กตามวัย ี่ ี
- 21. โรงเรียนทอสี “ชีวิตคือการศึกษา การศึกษาคือชีวิต” เป็นแนวคิดที่นำามาใช้ในการจัดการเรียน รู้ในระดับประถมโรงเรียนทอสีเพื่อแสดงให้เห็นความสำาคัญของการเชื่อมโยง โลกรอบตัว และสรรพสิ่งต่างๆ เข้าด้วยกันอย่างไม่แยกส่วน เพื่อให้ผเรียนได้ ู้ เห็นความเชื่อมโยง ต่อเนื่อง ส่งผลต่อกันตามหลักเหตุและปัจจัย เป็นการเปิด ประตูความรู้และความเข้าใจเรื่องราวภายนอก มิใช่มองมนุษย์แยกออกมาเป็นผู้ จัดการธรรมชาติอื่นๆ แต่มองให้เห็นความเป็นไปทั้งหมด เป็นหนึ่งเดียวกัน ดังวลีที่ว่า “เด็ด ดอกไม้ส ะเทือ น ถึง ดวงดาว”
- 22.
- 23.
- 24.
- 25.
- 26. การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมใน ่ ประเทศไทย วิธีการคัดเลือกงานวิจัย 1.เป็นรายงานองค์ความรู้เกี่ยวกับสาเหตุและผลจิตกับพฤติกรรมทาง คุณธรรมจริยธรรมของมนุษย์ ตลอดจนการวิจัยเพื่อสร้างเครื่องมือวัดทาง คุณธรรมจริยธรรม 2.เป็นรายงานการวิจัยแบบสำารวจกึ่งเปรียบเทียบหรือการวิจัยเชิง ทดลอง ที่ใช้เครื่องมือวัดมาตรฐานสูง มีกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่ 3. เป็นการวิจัยเชิงปริมาณที่มีมารฐานสูง ทำาให้ผลวิจัยที่น่าเชื่อถือ สามารถนำาผลวิจัยโดยรวมนำาไปสู่การวางนโยบาย
- 27. การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมใน ่ ประเทศไทย • วิธีการสรุปและตีความผลงานการวิจัย การสรุปองค์ความรู้จากการประมวลรายงานการวิจัย แบ่งเป็น2 ส่วน เกี่ยวกับปัจจัยเชิงเหตุทางด้านจิตใจและสถานการณ์ของบุคคลที่ เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรมต่างๆ ตามกรอบแนวคิด ทฤษฎีสัมพันธ์นิยม เกี่ยวกับผลของการมีพฤติกรรมที่เกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรมในปริมาณ ต่างกัน อยู่ในรูปของผลทางด้านจิตใจ หรือพฤติกรรมอื่นๆ
- 28. การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมใน ่ ประเทศไทย • พฤติกรรมวินัยในตนเอง (งานวิจัยศึกษาความสัมพันธ์เปรียบเทียบ) ปัจจัยเชิงเหตุของพฤติกรรม - จากงานวิจัยของ ลักษณ์เสด็จทองคำา ปี46 , - ทำาการศึกษา นักเรียนประถมศึกษา ปีที่ 6 พบว่า นักเรียนที่ได้รับการอบรม ลำาไย สีหามาตย์ ปี45,จตุพร ศิลาเดช ปี 43 เลี้ยงดูแบบรักสนับสนุนและใช้เหตุผลมาก , แบบประชาธิปไตย เป็นผู้มี พฤติกรรมมีวินัยในตนเองมากด้วย - ส่วนการเลี้ยงดูอบรมแบบเข้มงวดและ แบบปล่อยปละละเลย ไม่มีความสัมพันธ์กบความมีวินัยในตนเอง ั ปัจจัยเชิงสาเหตุด้านโรงเรียน ในแง่ ความสัมพันธ์ระหว่างครูกบนักเรียนมี ั ความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมวินัยในตนเองมากด้วย
- 29. การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมใน ่ ประเทศไทย • การพัฒนาพฤติกรรมวินัยในตนเอง และผลการวิจัย - การฝึกอบรมพัฒนาให้เด็กก่อนวัยเรียนและนักเรียนประถม มีความเป็น ระเบียบ มีวินัย และคุณธรรมอื่นๆ เช่น ความเอื้อเฟื้อ ซื่อสัตย์ รับผิดชอบ เป็นต้น เป็นสิ่งที่นักวิจัยไทยสนใจในการทำาวิจัยอย่างมาก - สรุปผลจากการวิจัยเชิงทดลอง 10 เรื่อง กึ่งทดลอง 8 เรื่อง มีวิธีการ พัฒนาเด็ก 4 รูปแบบ ดังนี้ 1.การใช้ตัวแบบ พบว่า นักเรียนกลุ่มทดลองมี เจตคติต่อความซื่อสัตย์ , พฤติกรรมวินัยในตนเอง มากกว่า กลุ่มควบคุม (นักเรียนอนุบาล ,ป3, ป4)
- 30. การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมใน ่ ประเทศไทย • การพัฒนาพฤติกรรมวินัยในตนเอง และผลการวิจัย 2. การใช้กระบวนการกลุ่มพบว่านักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มมี พฤติกรรมวินัยในตนเอง มากกว่า 3. การใช้สถานการณ์จำาลอง โดยให้นักเรียนเข้าไปมีส่วนร่วมเพื่อฝึก พฤติกรรมที่ต้องการ พบว่า กลุ่มตัวอย่าง นักเรียนอนุบาลและ ประถมปลาย มีวินัยในตนเองสูงขึนหลังเข้ารับการฝึก ้ 4. การพัฒนาจิตลักษณะของนักเรียน แสดงให้เห็นจากงานวิจัยว่า การ พัฒนาจิตลักษณะยิงหลายตัว จะทำาให้พฤติกรรมพัฒนาด้วย ่
- 31. วิเคราะห์โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชน • ในประเทศไทย หัวข้อวิจัยที่มีน้อย แต่มีความสำาคัญมากเช่น ลักษณะชาตินิยม การดำาเนินชีวตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ิ ความเป็นประชาธิปไตยในจิตใจและในครอบครัว โรงเรียน หน่วยงาน • การศึกษาอิทธิพลของเพื่อนและการเป็นกัลยาณมิตรเพื่อสร้าง ภูมิคุ้มกันกับเยาวชน และจริยธรรมที่เกียวข้องกับบุคคลในวัย ่ ชรา การทำาประโยชน์ต่อสังคมตลอดจนสาเหตุ และวิธีการที่ เหมาะสมในการผดุงเกียรติและศักดิ์ศรี
- 32. วิเคราะห์โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชน • งานวิจัยเชิงสำารวจ มีมากในประเทศไทยแต่เชิงทดลองมีน้อย อาจเนื่องจากผู้วจัยขาดความรู้ และทักษะ ิ • การจัดการเชิงรุก หรือ มาตรการป้องกันก่อนเกิดปัญหา • งานวิจัยแบบระยะยาวไม่ค่อยมีในไทย • ด้านทฤษฎีและการอบรม การจัดอบรม หรือหลักสูตรทีขาด ่ ความรู้ทางทฤษฎี ทำาให้ไม่เกิดผล • ขาดความต่อเนื่องของการอบรม อาจเนื่องจากขาดบุคลากร เงินทุนสนับสนุน
- 33. ลักษณะโครงการพัฒนาคุณธรรมที่จะประสบความ สำาเร็จ 1. เป็นโครงการที่ใช้ทฤษฎีที่มีความน่าเชื่อถือ เป็นพื้นฐานของนโยบาย 2.เป็นโครงการที่ใช้องค์ความรู้จากหลายสาขาวิชามาร่วมกัน 3. โครงการที่ต้องมีการประเมินผล / พัฒนาโครงการ อย่างต่อเนื่อง และใช้ วิจัยขันสูง ้ 4. โครงการควรมีการพัฒนาอย่างครบวงจร ไม่ใช่แค่ส่วนเดียว เช่น พัฒนา เด็กแค่ที่โรงเรียน ส่วนที่บ้านยังมีต้นแบบที่เป็นแบบเดิม แบบนี้ก็ไม่ได้ผล ต้องพัฒนาเหตุปัจจัยทุกด้านอย่างเป็นระบบ ครบวงจร 5. โครงการที่ได้รับการสนับสนุนต่อเนื่อง ระยะเวลายาวนาน ตลอดทั้งการ พัฒนาบุคลากรด้วย 6. คุณภาพของนักพัฒนาในโครงการมีความเกี่ยวข้องโดยตรง พัฒนาตนเอง หาองค์ความรู้ใหม่ๆ ตลอดเวลา ไม่หยุดนิ่ง
- 34. การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมในต่าง ่ ประเทศ อ้า งอิง เจือจันทร์ จงสถิตอยู่,รุ่งเรือง สุขาภิรมย์ ศูนย์สง ่ เสริมและพัฒนาพลังแผ่นดินเชิงคุณธรรม สำานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การ มหาชน). รายงานการสัง เคราะห์ง านวิจ ัย คุณ ลัก ษณะและกระบวนการ ปลูก ฝัง คุณ ธรรม จริย ธรรม ของประเทศต่า งๆ ของ ศูน ย์ค ณ ธรรม. กรุงเทพฯ : พริกหวานก ุ ราฟฟิค, 2550.
- 35. • The moraldevelopment of the child: an integrated model Ma HK (2013) The moral development of the child : an integrated model. Front.Public Health 1:57. doi:10.3389/fpubh.2013.00057 Department of Education Study, Centre for Child Development, Hong Kong Baptist University, Kowloon Tong, Hong Kong, China
- 36. A summary ofthe stage characteristics
- 37. ตารางแสดงพัฒ นาการทางจริย ธรรมตาม ทฤษฎีข ระดับจริย ธรรม และอายุ อง Kohlbergลเชิง จริย ธรรม ขัน การใช้เ หตุผ (1969) ้ ระดับ ที่1 ก่อ นกฎเกณฑ์ อายุ 2-10 ขวบ ขันที่ 1 หลักการหลบหลีกการถูกลงโทษ ้ ขันที่ 2 หลักการแสวงหารางวัล ้ ระดับ ที่2 ตามกฎเกณฑ์ อายุ 10-16 ปี ขันที่ 3 หลักการทำาตามความเห็นชอบของผู้อน ้ ื่ ขันที่ 4 หลักการทำาตามหน้าทีและกฎข้อบังคับใน ้ ่ สังคม ระดับ ที่3 เหนือ กฎเกณฑ์ อายุ 16 ปี ขึ้น ไป ขันที่ 5 หลักการทำาตามคำามั่นสัญญา ้ ขันที่ 6 หลักการยึดอุดมคติสากล ้
- 38. ตารางแสดงหลัก ในการฝึก อบรมและให้รางวัล เพื่อ พัฒ นาเหตุผ ลเชิง จริย ธรรมในขัน ต่า งๆ( ้ ดวงเดือ น พัน ธุมผ ลเชิง ,2537) ด ของรางวัล พัฒ นาการของหุ นาวัน ชนิ การฝึก อบรม จริย ธรรม 1.หลัก การหลบหลัก การถูก ลงโทษ (อายุ 2-7 ปี) สัมผัสทางกายที่อ่อนโยน ฝึกให้เชื่อฟัง 2.หลัก การแสวงหารางวัล (อายุ7-10 ขวบ) วัตถุสิ่งของ ฝึกให้เชื่อฟัง 3.หลัก การทำา ตามความเห็น ชอบ ของผู้อ ื่น (อายุ 10-13 ปี) กล่าวชมเชย และให้รางวัลที่ เป็นสัญลักษณ์ ฝึกให้รู้จักควบคุมตน 4.หลัก การทำา ตามหน้า ที่แ ละกฎข้อ บัง คับ ในสัง คม (อายุ 13-16ปี) เริ่มให้รางวัลตนเอง ฝึกให้รู้จักควบคุมตน 5.หลัก การทำา ตามคำา มั่น สัญ ญา (อายุ 16 ปีข ึ้น ไป) ความภาคภูมิใจในตนเอง ให้รางวัลตนเองได้ 6.หลัก การยึด อุด มคติส ากล (อายุ 16 ปีข ึ้น ไป) ความภาคภูมิใจในตนเอง ให้รางวัลตนเองได้
- 39. เกาหลี การสอนคุณธรรมจริยธรรมใช้หลักการแนวคิดของขงจื้อผสมผสานกับแนวคิดสมัยใหม่ แล้วสร้างเป็นหลักสูตร ตั้งแต่ระดับอนุบาลจนถึงระดับมหาวิทยาลัย ดังนี้ 1)ระดับอนุบาล– ประถมศึกษาปีที่ 3 ปลูกฝังคุณลักษณะความเป็นระเบียบในสังคม กฎ จราจรและจิตสำานึกในการอยูร่วมกันในสังคม ่ 2)ระดับประถมศึกษาปีที่ 4 ถึง ประถมศึกษาตอนต้น ปลูกฝังสิทธิและหน้าทีของตนใน ่ ระบอบประชาธิปไตย เคารพกฎหมายของบ้านเมือง การตัดสินใจด้วยตนเองอย่างมีเหตุผล 3)ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ถึงอุดมศึกษา ปลูกฝังสิทธิและหน้าทีการเป็นพลเมืองโลก ่ สันติภาพ ความเข้าใจคุณลักษณะอันเป็นสากลและความเข้าใจอันดีต่อวัฒนธรรมของชาติ อื่นๆ โดยโรงเรียนต้องปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์เข้าไปในทุกรายวิชา นอกจากนี้ โรงเรียนยังต้องปลูกจิตสำานึกในเรื่องเมตตาธรรม และมนุษยธรรมในกระแสโลกาภิวัฒน์
- 40. ไต้หวัน • บทเรีย นจากไต้หวัน • ผู้นำาองค์กรเป็นแบบอย่างทั้งด้านการปฏิบัติส่วนตัวและเป็นผู้นำา ทำากิจกรรมต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ในวงกว้าง • เผยแพร่ธรรมะด้วยสื่อต่างๆ และหลายรูปแบบอย่างมีคุณภาพ เหมาะสมกับวัย โดยเฉพาะสำาหรับเด็กและเยาวชน • ระบบสื่อสารมวลชน สามารถจัดตั้งสถานีโทรทัศน์เป็นของ ตนเองทำาให้สามารถผลิตรายการธรรมะเผยแพร่สู่ประชาชนได้ ในวงกว้างและตลอดเวลา • เผยแพร่ธรรมะผ่านกิจกรรมต่างๆ ทั้งด้านการบริการสังคม การ ช่วยเหลือผู้อนด้วยเมตตา ื่
- 41.
- 42. บทเรีย นจากเวีด นาม •ชาวเวียดนามสามารถรักษาคุณลักษณะเด่นโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความรักชาติ ความกตัญญูกตเวที ตามหลักคำาสอนของลัทธิ ขงจื้อ ด้านความเสียสละยิ่งสตรีเวียดนามจะเสียสละให้กับ ครอบครัวเป็นอันดับแรก เป็นสิ่งที่ปลูกฝังในความคิดของสตรี เวียดนามแทบทุกคน บทเรียนสำาคัญๆจากการศึกษาได้แก่ ผู้นำาประเทศในอตีดเป็นต้นแบบของความรักชาติ ความขยัน อดทน ความเสียสละ ได้ • ถ่ายทอดอุดมการณ์และตอกยำ้าคุณลักษณะเด่นนี้ไว้ตลอดเวลา สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา รวมทั้งรัฐบาลและ สื่อมวลชนมีส่วนร่วมอย่างยิ่งในการช่วยถ่ายทอดด้วย
- 43. ได้ม ก ารปฏิรูป การศึก ษาโดยเน้น การสร้า ง ี คุณ ลัก ษณะของผู้เ รีย นที่พ ง ประสงค์ ึ คุณลักษณะสำาหรับการเตรียมคนทีมทักษะต่างๆสามารถทำางานในเศรษฐกิจสมัยใหม่ ่ ี ได้ในขณะเดียวกันยังให้สามารถรักษาเอกลักษณ์และวัฒนธรรมของประเทศ และ รักษาคุณธรรมจริยธรรมของสังคม • ในการปฏิรูปการศึกษาของระดับ ชั้น ประถมศึก ษาทางภาคกลางของเวีย ดนาม มีการกำาหนดให้เด็กทำาการบ้าน 5 ข้อ เพือให้เด็กได้ซมซับการปลูกฝังคุณงามความดี ่ ึ ผ่านการเรียนการสอน ดังนี้ 1. วันนี้หนูทำาความดีอะไรบ้าง เด็กต้องทำาความดีทุกวัน ให้เด็กจดความดีที่ทำาไว้ช่วง 6 ปีที่เรียน 2. วันนี้หนูช่วยคุณพ่อคุณแม่ทำางานอะไรบ้าง เป็นการสร้างความอบอุ่นในครอบครัวมาก ขึ้น 3. วันนี้ในชุมชนของหนูมเหตุการณ์ใดเกิดขึ้นบ้าง เด็กต้อง ออกไปตระเวนยังบ้านเรือน ี ใกล้เคียงเพื่อบันทึกเรื่องราว ทำาให้เด็กเกิดความผูกพันกับชุมชน 4. ให้รายงานข่าวหนึ่งข่าวเกี่ยวกับประเทศเวียดนาม เป็นการช่วยสร้างความรักชาติทาง อ้อม 5. ให้รายงานข่าวหนึ่งข่าวเกี่ยวกับสถานการณ์โลก ทำาให้รจักสังคมโลก ู้
- 44. ศรีลังกา การจัดโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์ประสบ ผลสำาเร็จดี เพราะความร่วมมืออันดีระหว่าง •บ้าน โรงเรียน วัด ชุมชนและรัฐ กล่าวคือ ครอบครัวนิยมส่งลูก หลานเข้าเรียนพาลูกมาส่งที่โรงเรียนและบางครอบครัวอยู่ปฏิบัติ ธรรมในวัดและรอรับลูกกลับบ้าน โรงเรียนตั้งอยู่ในวัด พระภิกษุ หรือภิกษุณในวัดจะนำาอาราธนาศีลก่อนเข้าเรียน ครูที่สอนส่วน ี ใหญ่เป็นอาสาสมัครที่สอนอยู่ในโรงเรียนปกติมาสอนให้ฟรี ชุมชนเป็นผู้สนับสนุนกิจกรรมต่างๆ ส่วนรัฐรับผิดชอบการจัดทำา หลักสูตรและผลิตตำารา แจกตำาราฟรี ดูแลเรื่องมาตรฐานการ ศึกษา
- 45. อินเดีย • บทเรีย นจากอินเดีย การปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของอินเดียเป็นแบบไม่เป็น ทางการ แต่ได้ผล สำาหรับสถานศึกษาไม่สามารถสอนหลักศาสนาใดให้ลกซึ้ง ึ เป็นการเฉพาะได้ เพราะขัดกับรัฐธรรมนูญ มีช่องสถานีโทรทัศน์ที่ออกอากาศรายการทางศาสนา ใช้ สื่อมวลชนช่วยเผยแพร่คุณธรรมจริยธรรมแก่ประชาชน
- 46. ในประทศอินเดีย มีการสัมภาษณ์การใช้เหตุผลเชิง จริยธรรมในเด็กอายุ 5ถึง 13 ปี จากครอบครัวฐานะต่าง กัน จำานวน 167 คน พบว่า เด็กทีมอายุมากขึ้น ่ ี มักเป็นผู้ทมลักษณะ 1.ความเอาใจใส่ในความต้องการผู้ ี่ ี อื่น 2. การให้ได้ประโยชน์ทงฝ่ายตนและฝ่ายอื่นพร้อม ั้ กัน 3.การยอมรับในจิตใจเกี่ยวกับปทัสถานและค่านิยม นอกจากนีเด็กอินเดียจากครอบครัวฐานะสูง มีเหตุผลเชิง ้ จริยธรรมสูงมากกว่าผู้ทมาจากครอบครัวฐานะตำ่าอย่าง ี่ ชัดเจนด้วย (Chadha & Misra,2004 )
- 47. ฟินแลนด์ เด็กในประเทศฟินแลนด์เข้าโรงเรียนช้า คือ ประมาณอายุ6 ขวบ โดยครอบครัว มีบทบาทอย่างมากต่อการหล่อหลอมเด็ก ตั้งแต่เกิดและในระยะที่เด็กยังเล็กอยู่ การสอนคุณธรรมจริยธรรมในวิชาศาสนา หรือวิชาปรัชญาชีวิต เริ่มตั้งแต่ในระดับ การศึกษาพื้นฐานจนถึงมัธยมศึกษาตอน ปลาย
- 48. สวิตเซอร์แลนด์ ชาวสวิสเชื่อว่าเด็ก คืออนาคตของชาติ ก่อนตั้งครรภ์ต้องเตรียม ตัวให้พร้อม โดยเฉพาะต้องมีฐานะมั่นคงจึงจะแต่งงานและมีบุตร ชาวสวิส เชื่อ ว่า พ่อ แม่ม ีส ่ว นสำา คัญ ที่ส ุด ในการอบรมเลี้ย ง ลูก ดัง นั้น เมื่อ มีบ ุต ร ฝ่า ยหญิง จึง ลาออกจากงานเพื่อ ทำา หน้า ที่แ ม่บ ้า นเต็ม เวลา ซึ่ง ถือ ว่า เป็น การเสีย สละอย่า ง มาก แม่จ ะทำา หน้า ที่เ ป็น ครูข องลูก ปลูก ฝัง คุณ ธรรม จริย ธรรมให้เ กิด กับ ลูก ด้ว ยวิถ ีช ีว ิต ความเป็น อยู่ป ระจำา
- 49.
- 50. แม่มีบทบาทสำาคัญยิ่งในการหล่อหลอมเด็กให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ รัฐ ส่งเสริมให้พ่อแม่มีความสามารถในการอบรมเลี้ยงดูเด็ก เยอรมันมีระบบการศึกษาเป็นรากฐานสำาคัญที่หล่อหลอมคนให้มีคุณภาพดี อย่างต่อเนื่อง การปลุกฝังคุณธรรมจริยธรรมโดยใช้การศึกษาตั้งแต่อนุบาลและ กระบวนการจัดการศึกษาที่เน้นวิชาการกับการทำางานและชีวิตจริง คือ - ความรับผิดชอบต่อตนเอง - ความรับผิดชอบต่อประเทศชาติ เด็กๆได้รับการอบรมสั่งสอนในเรื่องของการรักษาสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่เด็ก เช่น การแยกขยะ การเก็บสิ่งของ การจัดระเบียบต่างๆ เป็นการปลูกฝังให้เด็กตั้ง แต่เล็กๆ เมื่อเด็กโตขึนก็จำาไปปฏิบัติ สิ่งนี้จะกลายเป็นอุปนิสัยประจำาตัว ้
- 51. แคนาดา การกำาหนดวิสัยทัศน์ของประเทศที่ระบุว่า “Canadafor All” หรือแคนาดา คือสถานที่สำาหรับทุกคนไม่แบ่งแยก มีการกำาหนดวางแผนและดำาเนินการอย่างเป็นระบบ ต่อเนื่อง มีระบบการ ควบคุมและกำากับการดำาเนินการที่มีประสิทธิภาพ สิ่งที่รัฐบาลแคนาดาให้ความสำาคัญ ในการทำาให้ประเทศชาติมีการพัฒนา ก้าวหน้า มีความมั่นคง รัฐบาลให้ความสำาคัญอยู่ 3 เรื่อง คือ เยาวชน สถาบันครอบครัว และการศึกษา การพัฒนาเยาวชนของชาติ ไม่ได้อาศัยองค์กรใดองค์กรหนึ่งเป็นหลักแต่ เพียงองค์กรเดียว
- 52.
- 53. ตาราง แสดงคุณ ลักษณะเด่น ด้า นคุณ ธรรมจริย ธรรมของ ž ³Á« ¦ ž ž ¨´ ž ¬ž³ » ž คนในประเทศต่า งๆ Áµ ¨ „® ¸ „ „¤ ° „ „»Á„ „„ „ „ „ ¤ ® n „Ä° „„ („ „ ) ¦ „ µ „ ¤ „´„µ Ä° µ à „„ „„ ¨ „ „ „ „ ¥ Å n ° n„ µµ ¦ ´ ´ ¥ o ¤ Î n „µ ·(¦ ´ ¼¨ ¦ ´ „ „ ¦) „ s¼´ ¦«¹¬µ ª · ¥ ¦¡ „ ª» o´ o  ³„ „ ® o É ®n µ Á r ´ „ ¸ Á ¦¼ ® µ É ¸ ·´ µ¸ · ° ¥ „ ¤ „ (¨ µ „ „¦„ Î „ „µ „ªÁ„¨ ªµ ¦n ¤ * µ „Â È n Áo „ ³° ¥ n µ ¦³„ „ ¦¡ ¹„ °  ³„ ¤ ª¤ ° ) ° µ· É´ º Åo „ „ ª´ ® „·„° „ „ ¦³® „ „ „ ® „ ¤ ° n „o Á „¦ „„ „ „„È„ „ „ªÁ„ É„ „ „µ ¤ „„· µ ¹Á° „ µ ¼ ¦„„ „ „ ´ ¥ „¥ «¹¬µ µ ªµ ¦ ¼„ ° ¤ „¦n ´ ¦³Á¥ Á „ ª ° „ ° „º ª µ „¦Á° ¤ „ Î „ ¦ É Á „ ´ ´ o ° „ Ä ¸ ´ ´ „´ º ¸ „ º ª¨ Áµ Ä„ „„ ¤„ „ „¨ Ä „¨ „ · µ Á É„ „„„ „ „¦¡ „ » n ªµ ÁÈ „ µ® µ ¦„„„º ° »¹ ³„ ³ „µ „ o o o ° o o „ Á¥ „ ¤ ª¸ µ „ „ „ „ „¦ „ „ „´s¼ ¦¡ Ä° µ Ã É „ ¦ „ ¦«¹¬ Án¦ ¥ ¥° „ ´ ´ „µ „ „ Á · „µ „ ª» ° ´ r´ „º ¥ „µ „ µ¨ Á¸ µ „ «¦ ¨ „ ¸ µ „ ´ ° n „ ¤ „´s¼ ¦¡ Ä° µ ĺ„ ¦ „ „ „ n „° „¨ ° ɤ ª„ ° Á¥ °„o „ „ Á ° „µ „ ª» É ¦„´ ·„° „ „ Á  ³„ „ „¸ ¡ ¡ ¸ ° „ ° ¼ ¸ · o º „ ° „„ · Á¥ ¸ „ „„® ÄÁ„ ¼„„ „ ¸ ® ¥ „¤ ¥Â ¤ ªÁ n Ä ´ ¦ ´ n ¥ o ´¥¥ · ° µÉ° „„ µ ¦ „³ ª„ ¦ „„ ¥ „ ¥ ¦ ¸ ¼„ ³¦ „„ ¤ ¤ ° ªÁ „¨ ³„ „ ´ ° ³ „ ¦ o  ¨ nÅ µ ¦ „ ´ °„´ ¦„ o „ ¸n „ ¥ µµ ¦„ «µ µ ¨ „ „ Á ÉÄÄ ³„¤ „ „ „ „Ä° n Ĥ„¸ Á¥ Å „¥ „ ¤ „ ¦„® · µ „  ³ª´„ ¦¦¤„º „„ „ µ „ µ ¦¦¤ „· „° „¥ Å Á ¥ „ „¤ · ¤ ªµ ¦»Â ° „ ° n »Î ¸ n „ ¸ n ª„„ ¦r¨ „ · Á°  „ r „ „ Á µ É „ »¦„ ¤ „ „ ° „ ¤° µ„n „ ª„ „ªÁ„ª„´ ¦„nª¨ „º ´ r„· „ªµ ¦ ´ · „ „ªµ Á ÄÄÁ „ ° „ ° ¤ · ¥ ° ° ¥ „ „È ´ ´ ¸ ¢„ ¨ „ · „ r „ „ » · ¤ „´ ° ¥ ¦„ ¸ É ´ r„ ª · ¥ º Á° ¦¤ ¥ „ ´ ¤ ³Á¥ ª„ „ªµ ¦ „ „ ° „„„ „„ » ¦„ É„ „¦„nª¨ „¦³® „ ¦ „ „ · ¥ ¤ ´ · „ ¦¼ ® o „ · „º ¦„ „ Á µ ¸ ¸ ´ „ o´ µ É ¸ ° ° ¥ ´  „„ „µµ ¤ „ ¥ È„ ¨ „ o ¦´ „ ° ´ n¤µ „®¦ · É„rn ¦ ´ µ n Á¥ Á ¤ ¤ Ä ¤ È ´ ³¸ª„ „ »„ · Á „ ° „„ „¥„ ¦  o„ ° ¤Ä ¼ „ ¦ µ ¸„„ ¸ ¸ „ „ · ¦ · ´ „„ Á ® „ ÊÅ· Ĥ ÄÁ Á ¬¦ o „ ° „ ¨ „„ o » ¦ „ ¡ ¥ ¤ „ „¸ º „ ª ¥ » „ „ r · ¸ „ ª„ ¨ ¤ „ „º „ Á ¦¡ Ä„ ¤ „ „„ ¦¡ „ ° É ª· ¥ É ´ r ¸ ´ ° ¥„µ „ ªµ  „ n Á µ „µ „ „ º „ * „ É ¸ * n » „ „ Á µ „ „ „ n „o „ ¤ „ É „ » ¦„ „ £´ „¦³® „ n ¥ ³Á¥ „Î „„„ „ ¦³¨ „» „ ³° µ „È ¦„nª¨ ¦ ´ ·„° ° ° „ ° ¤ n „ „º ´ r„ · „ ¦„ „ ¸ ¥ ÄÄ ° „ ° ° ¥ „ ´ „¦µ ¨ ° ¸ µ µ ÁÈ ¤ „ „ » „ „¸ ¹ „ „Á „ ¦³Á¥  „ ³Á° „n „  ³„ ¤ „ „ ° „„ „„ µ µ „ ° ¦° ¦ „ „ „ ¥ ¥ ¦ É ª„ ª ¨ ªµ ¦ ´ · „ Ä® o „Î „„ ¦³„ o ¸ º ´ „ µÉ ¸ º ° „§ * ´ ¬* „ „ „ Á µ ¦ ³Á ¥ ¦ „¬µ ªµ ³° µ ° ¦³Â ¥ ¦¼ Á„„ ¦„ „ ¥ ¦„nª¨ ¤ „¸ ´ „ ¤ ° ¸ „ „ · ¦³® „ „n„¦ ´ ´ oµ · „µ „ £´ (*) ผู้วิจัยไม่ได้ระบุไว้โดยตรง แต่ปรากฏในกระบวนการปลูก ฝัง
- 54. ตาราง แสดงคุณ ลักษณะเด่น ร่ว ม /เฉพาะด้า นคุณ ธรรมของคนใน ประเทศต่า งๆ คุณ ลัก ษณะ ความขยัน อดทน รักการศึกษา ขยันหาความรู้ กตัญญู ความรักชาติ อ่อนน้อม ประหยัด ซื่อตรง ซื่อสัตย์ มีวินัย เคร่งในระเบียบ รู้จักหน้าที่ รับผิดชอบในงาน จิตสำานึกเรื่องเวลาสูง/ตรงต่อเวลา (**) คน/ประเทศ เอเชีย ยุโ รป-อเมริก าเหนือ -แปซิฟ ิค ใต้ คนเกาหลี ไต้หวัน เวียดนาม คนเยอรมัน แคนาดา นิวซีแลนด์ อินเดีย คนเกาหลี ไต้หวัน เวียดนาม คนแคนาดา นิวซีแลนด์ เยอรมัน อินเดีย คนเกาหลี เวียดนาม ศรีลงกา ั ญี่ปุ่น** คนเกาหลีและเวียดนาม ญี่ปุ่น** คนแคนาดา คนไต้หวันและศรีลังกา ญี่ปุ่น** คนไต้หวันและอินเดีย ญี่ปุ่น** คนเยอรมัน สวิส อังกฤษ** คนศรีลังกา และ ไต้หวัน ญี่ปุ่น** คนสวิส เยอรมัน นิวซีแลนด์ คนเกาหลีและไต้หวัน ญี่ปุ่น** คนสวิส เยอรมัน ฟินแลนด์ แคนาดา นิวซีแลนด์ อังกฤษ** คนเกาหลีและอินเดีย ญี่ปุ่น** คนสวิส เยอรมัน คนไต้หวัน ญี่ปุ่น** คนสวิส เยอรมัน ฟินแลนด์ แคนาดา อังฤษ** คนไต้หวัน คนไต้หวัน คนอินเดีย คนเกาหลี คนแคนาดา นิวซีแลนด์ ตื่นตัวทางการนเมือง กล้าให้ กล้าบริจาค เชื่อในโชคชะตา มุงทำากรรมดี ่ ละอายต่อการกระทำาผิด ยอมรับความแตกต่าง/ความหลาก หลาย เคารพคุณค่าความเป็นคน/ให้ คนไต้หวัน จากงานศึกษาอืเ่นทีนมนุษย์นำาเสนอศูนย์คุณธรรมฯโดยตรง ่ไม่ได้ เกียรติ พื่อ รักการผจญภัย ใส่ใจในรายละเอียด คนญี่ปุ่น** ทำางานเป็นทีม คนญี่ปุ่น** คนแคนาดา นิวซีแลนด์ คนอังกฤษ** คนสวิส
- 55. บรรณนานุกรม เจือจันทร์ จงสถิตอยู่, รุ่งเรืองสุขาภิรมย์ ศูนย์สงเสริมและพัฒนาพลังแผ่นดินเชิงคุณธรรม สำานักงาน ่ บริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน). รายงานการสัง เคราะห์ง านวิจ ัย คุณ ลัก ษณะ และกระบวนการ ปลูก ฝัง คุณ ธรรม จริย ธรรม ของประเทศต่า งๆ ของศูน ย์ค ุณ ธรรม . กรุงเทพฯ : พริกหวานกราฟฟิค, 2550. นงลักษณ์ วิรัชชัย และคณะ. (2551).การสำารวจและสังเคราะห์ตัวบ่งชี้คุณธรรมจริยธรรม: รายงาน วิจยเรื่องที่ 1ใน4 ของชุดโครงการวิจย เรื่องการพัฒนาตัวบ่งชี้คุณธรรมจริยธรรมการพัฒนาและ ั ั พัฒนาการ, (น.3-9). ดุจเดือน พันธุมนาวิน.(2551). การสังเคราะห์งานวิจัยเกียวกับคุณธรรมจริยธรรมในประเทศไทย ่ และต่างประเทศ,กรุงเทพ: ศุนย์คุณธรรม อดิศร จันทรสุข.(2548).รายงานการวิจัย การปลูกฝังคุณธรรมในเด็กปฐมวัยผ่านกระบวน สร้างสรรค์ของแกนนำาโรงเรียนวิถพุทธ : โครงการวิจยภายใต้ทนสนับสนุนจากศูนย์สงเสริมและ ี ั ุ ่ พัฒนาพลังแผ่นดินเชิงคุณธรรม Ma HK (2013) The moral development of the child : an integrated model. Front.Public Health 1:57. doi:10.3389/fpubh.2013.00057