1. teixo
(Taxus baccata)
tejo
common yew
if commun
teixo

2. CLASE
Anxiospermas
ORDE
Taxales
FAMILIA
Taxáceas

3. Árbore de copa cónica, ancha que pode acadar 15 m de altura. É orixinaria
de Europa e sudoeste de Asia e vive en zonas de montaña, en bosques
mixtos e barrancos sombrizos.
É unha árbore moi lonxeva que pode superar os 2.000 anos.

4. TALO:
O toro é curto e groso
coas ponlas abundantes e
horizontais que saen
desde a base.
A tona é parda-gris
avermellada e escamenta.

5. FOLLAS
As follas son
persistentes, simples
de forma acicular,
aplanadas e sen
peciolo, de cor verde
escura, poden medir
ata 3 cm.

6. FLORES
Son unisexuais e nacen en pés diferentes.
As masculinas forman inflorescencias
pequenas de cor amarela pálida e saen
sobre as axilas das follas.
As femininas nacen illadas no extremos
dos brotes, están reducidas a un óvulo
envolto por brácteas.
flores masculinas
flor feminina

7. O falso froito está formado por un
arilo carnoso e esférico de
aproximadamente 1 cm de diámetro,
de cor vermella que envolve a unha
semente única.

8. CICLO ANUAL-TEIXO
Folla
Flor
Froito
xaneiro febreiro marzo abril maio xuño xullo agosto setembro outubro novembro decembro

9. O teixo atópase en Galiza
en estado silvestre
formando un pequeno
bosque en Pena Trevinca
e exemplares illados
mesturados con outras
especies no Caurel,
Ancares e Serra de Meira,
e como árbore ornamental
en parques e xardíns.
Teixo na devesa da Rogueira. (O Courel-Lugo)

10. Teixedal de Pena Trevinca. Casaio. (Carballeda de Valdeorras).
Situado na vertente norte de Pena Survia. É o bosque de teixos máis meridional
de Europa que ocupa algo menos de seis hectáreas. Conta con arredor de 300
teixos de grandes dimensións, os máis altos con 20 m de altura e os máis
grosos con 4 m de perímetro.
Está incluído dentro do LIC “Pena Trevinca”.

11. Pazo Mariñán (Bergondo)
Varios exemplares.
O máis groso mide 4,35 m de perímetro.

12. Pazo de Baldomir (Bergondo)
-17,4 m de altura; 6,20 m de perímetro.
Incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galiza

13. Casa Tenreiro (Pontedeume, A Coruña)
-11,2 m de altura; 4,60 m de perímetro. Actualmente está en moi mal estado.
Incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galiza

14. A Madalena (Pontedeume)
-13 m de altura; 2,95 m de perímetro.

15. A Malata (Ferrol)
-12 m de altura e 2,9 m de perímetro.

16. Igrexa Viladonelle. (Neda)
-3,50 m de perímetro.

17. Pazo de Arenaza (Iñás, Oleiros) No Centro de Día.
-12 e 17 m de altura e 3,74 e 4,20 de perímetro

18. Igrexa de Carballido (A Fonsagrada).
-14, 11,5 e 6 m de altura.
O máis grande mide 4,50 m de perímetro.
Incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras da
Xunta de Galiza

19. Igrexa de Cereixido.
(Quiroga, Lugo)
-13,7 m de altura; 7,8 m de
perímetro na base.
Incluído no Catálogo de Árbores
Senlleiras da Xunta de Galiza

20. Peizais (Neiro, A Fonsagrada)
-4 m de perímetro.

21. Casa de Riba (A Pasada. Fontaneira,
Baleira)
-9 m de perímetro.
Incluído no Catálogo de Árbores
Senlleiras da Xunta de Galiza

22. Igrexa de Córneas. (Baleira, Lugo)
-12,20 m de altura; 7,95 m de
perímetro e máis de 400 anos.
Incluído no Catálogo de Árbores
Senlleiras da Xunta de Galiza

23. -2,5 m de perímetro-2,8 m de perímetro
Fraga da Cabana Vella
(Cereixido, Cervantes)
LIC “ANCARES-COUREL”

24. Piornedo (Cervantes)
-4,6 m de perímetro (na base).
LIC “ANCARES-COUREL”

25. “Teixo dos sete homes”
Devesa da Escrita (Folgoso do Courel)
-4,6 m de perímetro.
LIC “ANCARES-COUREL”

26. -3,10 m de perímetro. -3,20 m de perímetro.
Devesa da Escrita (Folgoso do Courel)
LIC “ANCARES-COUREL”

27. Devesa da Escrita (Folgoso do Courel)
LIC “ANCARES-COUREL”

28. Luxís (Castro de Rei)

29. Teixedal de Casaio (Carballeda de Valdeorras)
-15 e 18 m de altura e de 3 a 4 m de perímetro
LIC PENA TREVINCA
Incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galiza

30. Teixedal de Casaio (Carballeda de Valdeorras)
LIC PENA TREVINCA
Incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras da
Xunta de Galiza

31. Teixedal de Casaio (Carballeda de
Valdeorras)
LIC PENA TREVINCA
Incluído no Catálogo de Árbores
Senlleiras da Xunta de Galiza

32. Balmonte (Castro de Rei)
No lugar de A Torre
Incluído no Catálogo de Árbores
Senlleiras da Xunta de Galiza

33. USOS:
A madeira é de moi boa calidade e resiste
moi ben a prodredume. Usouse para a
construción de barcos e para peares.
Escultura de Francisco Leiro

34. Todas as partes do teixo son velenosas
agás o arilo que recobre a semente.
Contén un alcaloide, a taxina, que
produce a morte en pouco tempo.
Foi empregado en mediciña tradicional
como abortivo.
Segundo conta a lenda os galaicos do
Monte Medulio envelenáronse cunha
beberaxe feita con froitos de teixo para
non ter que rendirse aos romanos.

35. O teixo máis antigo que se
coñece, con 2.000 anos, está
en Fortingall, Escocia). É o ser
vivo máis vello de Europa.
Capela no toro dun teixo en Inglaterra.

36. ESCOLMA LITERARIA
DEVESA da Rugueira! Bidueiros cimeiros!
Pena das Augas!
Xardois teixos
rebolos tocos, faias derrubadas!
Camiño da Veneira!
Carreiro dos dez regueiros!
Cereixas de carnabudo! Abrotias abrairas pincheiras e pincheiras!
Eiquí sempre foi bosco.
Ruxir solo
da fonte do corzo!
Barbas do mofo
pingando dos toros!
(Uxío Novoneyra, “Os eidos”)
“Baixa o lobo polo ollo do bosco
movendo nas flairas dos teixos
ruxindo na folla dos carreiros
en busca da vagoada máis solas e máis medosa...”
Uxío Novoneira “Os Eidos”, 1981

37. MONTAXE: Adela Leiro
FOTOS: Adela Leiro, Mon Daporta, Internet
Xullo 2015