2. ХИЧЭЭЛИЙН ЗОРИЛГО:
Хавтгай дахь геометр дүрсийн тэр
дундаа тэгш өнцөгтийн шинж
чанарыг үгээр, зураг, дүрслэлээр,
тэмдэглэлээр загварчлан илэрхийлэх,
мөн чанарыг учирлан үндэслэх,
бодлого дасгал бодох, зохиох,
шинжих, асуудлыг шийдвэрлэх арга
эзэмших

3. ХИЧЭЭЛИЙН ЗОРИЛТ:
Тэгш өнцөгт, түүний
элементүүдийг ялган таних,
нэрлэх, зурах, тэмдэглэх
Тэгш өнцөгтийн чанаруудыг
ашиглан тооцоо хийх, түүнийг
бодлогод ашиглаж сурах

4. Хоорондох өнцөг нь 900 байхаар хоѐр шулуун татъя.
В C
A D
Тэдгээртэй харгалзан параллель шулуунууд
хэрчмийн төгсгөлүүд дээр байгуулаад тэгш
өнцөгтийг юу гэж тодорхойлж болох талаар
таамаглал дэвшүүлье.
Байгуулсан тэгш өнцөгтийн бүх өнцөг 900 байна.
Параллелограммын хөрш хоѐр өнцгийн нийлбэр
1800 байдаг чанараас дээрх тэгш өнцөгт
параллелограмм болох нь харагдаж байна.

5. Def: Бүх өнцөг нь тэгш байх параллелограммыг
тэгш өнцөгт гэнэ.
Тэгш өнцөгт нь параллелограмм тул түүний бүх чанар
биелнэ.
Одоо слайдыг сайтар ажиглаад таамаглал дэвшүүлж,
тэгш өнцөгтийн чанарыг гаргацгаая.
В b С Тэгш өнцөгтөд
диагоналиудыг татсанаар
а тэгш өнцөгт хоѐр тэгш
өнцөгт гурвалжинд
А D хуваагдлаа. Пифагорийн
теорем бичье.
АС2=a2+b2; BD2=a2+b2 гэдгээс:
АС=BD болох нь харагдаж байна. Эндээс дараах
чанар мөрдөн гарна.

6. Чанар: Тэгш өнцөгтийн
диагоналиуд тэнцүү байна.
Теорем: Хэрэв параллелограммын
хоёр диагональ тэнцүү байвал тэр
параллелограмм тэгш өнцөгт
байна.

7. Бидний эргэн тойрон дахь
тэгш өнцөгтүүд

8. Бидний эргэн тойрон дахь
тэгш өнцөгтүүд

9. Бидний эргэн тойрон дахь
тэгш өнцөгтүүд

10. Бидний эргэн тойрон дахь
тэгш өнцөгтүүд

11. Бодлого:
1. Тэгш өнцөгтийн нэг өнцгийн биссектрис талыг
хагаслан хувааж байв. Тэгш өнцөгтийн бага тал 10 см
бол периметрийг ол.
2. Тэгш өнцөгтийн диагоналиудын огтлолцлолын цэгээс
бага тал хүртэлх зай их тал хүртэлх зайнаас 4 см-ээр
их байв. Периметр нь 56 см бол талуудын уртыг ол.
3. Тэгш өнцөгтийн диагональ 16 см, нэг тал нь 8 см бол
диагоналийн бага талтай үүсгэх өнцгийг ол.
4. Тэгш өнцөгтийн диагональ бага талаас 2 дахин их
буюу 24 см. Диагоналийн огтлолын цэгээс их тал
хүртэлх зайг ол.
5. ABCD тэгш өнцөгтийн диагоналиуд О цэгт
огтлолцоно. ABD=400 бол AOD гурвалжны
өнцгүүдийг ол.

12. Бодолт:1
В K С Өгсөн нь:
АВ=CD=10 см
BK=KC
Олох нь:
А Р=?
D
М
Бодолт:
АВ талтай параллель шулуун АDталд буулгая.
Тэгвэл АВK= AKM гэдгээс AB=BK болно.
BK=KC тул BC=20 см.
P=(10+20) 2=60 см

13. Бодолт:2
В K С Өгсөн нь:
МО=4ОК
М Р=56 см
О Олох нь:
А АВ, ВС=?
D
Бодолт:
ОК-г х гэе. Тэгвэл ОМ=4х болно. Тэгш
өнцөгтийн диагоналиуд огтлолцлолынхоо
цэгээр хагаслан хуваагдах тул BK=KC=MO
мөн ВМ=АМ гэдгээс:
56=(x+x+x+4+x+4) 2 болно. Эндээс х-г олбол
x=5 буюу АВ=5 см; ВС=(5+4) 2=18 см болно.

14. Бодолт:3
В С Өгсөн нь:
АС=16 см
ВС=8 см
Олох нь:
ВАС=?
А D
Бодолт:
Тэгш өнцөгт диагональ түүнийг хоѐр тэгш
өнцөгт гурвалжинд хуваах ба тэгш өнцөгт
гурвалжны гипотенуз 16 см, нэг катет 8 см
гэдгээс ВАС=300 болох нь харагдаж байна.
Учир нь тэгш өнцөгт гурвалжны нэг өнцөг 300
бол 300-ын эсрэг орших тал гипотенузын
хагастай тэнцүү гэдгээс байдаг.

15. Бодолт:4
В K С Өгсөн нь:
АС=24 см
АВ=12 см
М
О Олох нь:
ОМ=?
А D
Бодолт:
Тэгш өнцөгтийн диагоналиуд огтлолынхоо
цэгээр хагаслан хуваагдах тул
ОB=OD=24:2=12см
MB=АВ:2=12:2=6 см.
Пифагорийн теоремоор:
ОМ2=OB2-MB2 OM 122 62 108 6 3см

16. Бодолт:5
В С Өгсөн нь:
АBD=400
Олох нь:
О OAD, AOD,
ODA=?
А D
Бодолт:
АВD-аас D=900-400=500 буюу ODA=500
нөгөө талаас AOD нь адил хажуут тул
суурийн өнцгүүд тэнцүү гэдгээс ODA=
OАD=500 болно. Гурвалжны дотоод
өнцгийн нийлбэр 1800 гэдгээс AOD=800
болно.

17. Гэрийн даалагавар:
1. Үзсэн хичээлээ бататган
уншиж, цээжлэх
2. Бодож амжилгүй үлдсэн
бодлогуудыг гүйцээж бодох