• Призмийн талаар мэдлэгтэй болох
• Призмтэй холбоотой бодлогуудыг бодож
сурах
• Призмийн ангилал тэдгээрийн томьёотой
танилцах
Зорилго:
Зорилт
• Призмийн талаар мэдлэгтэй болох
• Призмтэй холбоотой бодлогуудыг
бодож сурах
• Призмийн ангилал тэдгээрийн
томьёотой танилцах
• Суурь гэж нэрлэгдэх 2 талст хоорондоо
параллель бөгөөд харин бусад талсууд нь
хоорондоо параллель ирмэгүүдээр огтолцдог
олон талстыг призм гэнэ.
• Призмийн ирмэгүүд суурьтайгаа
перпендукляр үед шулуун призм, харин бусад
тохиолдолд налуу призм болдог.
Призм
• Параллелограммуудыг хажуу талс,талуудыг нь
призмийн ирмэг гэнэ.
Суурийн олон өнцөгтүүдийг агуулж буй
хавтгайнуудын хоорондох зайг призмийн өндөр
гэнэ.
Теорем
• Олон талстын дэлгээсийн
талбайг уг олон талстын
гадаргуугийн талбай гэнэ.
• Призмийн хажуу талсуудын
талбайн нийлбэрийг призмийн
хажуу гадаргуугын талбай гэнэ.
• Шулуун призмийн хажуу
гадаргуугийн талбай нь өндөр
болон суурийн олон өнцөгтийн
периметрийн үржвэртэй тэнцүү
байна
• Шулуун ,гурвалжин призмийн
эзэлхүүн нь суурийн талбайг
өндрөөр үржүүлсэнтэй тэнцүү
байна.
Налуу призм
Sхажуу=P*l
P- Дэлгээсийн периметр
l – хажуу ирмэг
 V=Sхажуу
Sбүтэн=Sхажуу+2Sсуурь
l= Sсуурь*H
Шулуун призм
• V= Sсуурь*H
• Sбүтэн=Sхажуу+Sсуурь
• Sхажуу=P*H
Тэгш өнцөгт параллелопипед
• V= abc
• Sбүтэн=2(ab+bc+ac)
• D2=a2+b2+c2
Куб
• V= a3
• Sбүтэн=6a2
• d=a
Бодлого:1
• Талууд нь 6 см, 6см, 4 см урттай
адил хажуут гурвалжин суурьтай
шулуун призм өгчээ. Призмийн
өндөр 8 см бол суурийн гурвалжны
оройд буусан өндрийн дундаж цэг,
гурвалжны богино талыг дайрсан
хавтгай, призмийн огтлолд үүсэх
гурвалжны өнцгийг ол.
Бодлого:2
• Суурь нь 2 см талтай зөв 6 өнцөгт
байх, өндөр нь 5 см шулуун
призмийн хажуу гадаргуу болон
гадаргуугын талбайг ол.
1-р бодлогын хариу
• Суурийн гурвалжин нь АВС, АВ-4
см байг.
AB2=AH2+BH2-2*AH*BH*Cos a
Cos a = 11/13 болно.
2-р бодлогын хариу
• Sхажуу=(5*2)*6см2=60 см2
• 6*(2*30,5)cм2 зөв 6 өнцөгт учир 6-р
үржүүлж байна.
• (12*30.5+60)см2
• Анхаарал тавьсанд
баярлалаа.

123456

  • 2.
    • Призмийн талаармэдлэгтэй болох • Призмтэй холбоотой бодлогуудыг бодож сурах • Призмийн ангилал тэдгээрийн томьёотой танилцах Зорилго:
  • 3.
    Зорилт • Призмийн талаармэдлэгтэй болох • Призмтэй холбоотой бодлогуудыг бодож сурах • Призмийн ангилал тэдгээрийн томьёотой танилцах
  • 4.
    • Суурь гэжнэрлэгдэх 2 талст хоорондоо параллель бөгөөд харин бусад талсууд нь хоорондоо параллель ирмэгүүдээр огтолцдог олон талстыг призм гэнэ. • Призмийн ирмэгүүд суурьтайгаа перпендукляр үед шулуун призм, харин бусад тохиолдолд налуу призм болдог.
  • 5.
  • 6.
    • Параллелограммуудыг хажууталс,талуудыг нь призмийн ирмэг гэнэ. Суурийн олон өнцөгтүүдийг агуулж буй хавтгайнуудын хоорондох зайг призмийн өндөр гэнэ.
  • 8.
    Теорем • Олон талстындэлгээсийн талбайг уг олон талстын гадаргуугийн талбай гэнэ. • Призмийн хажуу талсуудын талбайн нийлбэрийг призмийн хажуу гадаргуугын талбай гэнэ.
  • 9.
    • Шулуун призмийнхажуу гадаргуугийн талбай нь өндөр болон суурийн олон өнцөгтийн периметрийн үржвэртэй тэнцүү байна • Шулуун ,гурвалжин призмийн эзэлхүүн нь суурийн талбайг өндрөөр үржүүлсэнтэй тэнцүү байна.
  • 10.
    Налуу призм Sхажуу=P*l P- Дэлгээсийнпериметр l – хажуу ирмэг  V=Sхажуу Sбүтэн=Sхажуу+2Sсуурь l= Sсуурь*H
  • 11.
    Шулуун призм • V=Sсуурь*H • Sбүтэн=Sхажуу+Sсуурь • Sхажуу=P*H
  • 12.
    Тэгш өнцөгт параллелопипед •V= abc • Sбүтэн=2(ab+bc+ac) • D2=a2+b2+c2
  • 13.
    Куб • V= a3 •Sбүтэн=6a2 • d=a
  • 14.
    Бодлого:1 • Талууд нь6 см, 6см, 4 см урттай адил хажуут гурвалжин суурьтай шулуун призм өгчээ. Призмийн өндөр 8 см бол суурийн гурвалжны оройд буусан өндрийн дундаж цэг, гурвалжны богино талыг дайрсан хавтгай, призмийн огтлолд үүсэх гурвалжны өнцгийг ол.
  • 15.
    Бодлого:2 • Суурь нь2 см талтай зөв 6 өнцөгт байх, өндөр нь 5 см шулуун призмийн хажуу гадаргуу болон гадаргуугын талбайг ол.
  • 16.
    1-р бодлогын хариу •Суурийн гурвалжин нь АВС, АВ-4 см байг. AB2=AH2+BH2-2*AH*BH*Cos a Cos a = 11/13 болно.
  • 17.
    2-р бодлогын хариу •Sхажуу=(5*2)*6см2=60 см2 • 6*(2*30,5)cм2 зөв 6 өнцөгт учир 6-р үржүүлж байна. • (12*30.5+60)см2
  • 18.