Σχολικός εκφοβισμός - Bullying. Αποτελεσματικές δεξιότητες επικοινωνίας, τρόποι αντιμετώπισης. Ένας πρακτικός οδηγός από τη Χριστίνα Ρασιδάκη, εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ.

1. Σχολικός εκφοβισμός - Bullying

3. Ο ενδοσχολικός εκφοβισμός χαρακτηρίζεται :
• Πρόθεση.
• Τραυματικό αντίκτυπο.
• Χρονική διάρκεια.
• Εξουσία.
• Επανάληψη.
• Πρόκληση.

4. Μορφές ενδοσχολικής βίας :
• Η κοροιδία, η καζούρα, οι γκριμάτσες, τα καψόνια κ.ο.κ.
• Οι σπρωξιές, τα χτυπήματα, το φτύσιμο, ή οποιαδήποτε άλλη μορφής
σωματική επίθεση.
• Η αρπαγή, απόκρυψη ή καταστροφή των πραγμάτων του άλλου.
• Οι απειλές και ο εκβιασμός.
• Η στέρηση φίλων , η απομόνωση και ο αποκλεισμός.
• Η διάδοση φημών και οι συκοφαντίες.
• Ρατσιστικές, μεροληπτικές δηλώσεις και συμπεριφορές.
• Η αποκάλυψη μυστικών.
• Σεξουαλικά υπονοούμενα.
• Άγγιγμα σε σημεία του σώματος που καλύπτει ένα μαγιό ή εσώρουχο.
• Απειλητική κλήση μέσω κινητού, καταιγιστική παρενόχληση με άμεσα
μηνύματα.
• Εκφοβιστικά email.
• Συκοφαντικές αναρτήσεις σε διάφορους ιστότοπους.

5. Παράγοντες που συμβάλλουν στην επιθετικότητα :
• Οικονομική κρίση.
• Βία στο σπίτι.
• Ένταση, σύγκριση ή δυστυχία στο σπίτι.
• Αδιαφορία, έλλειψη επιτήρησης και ορίων στο σπίτι.
• Αγάπη και θαυμασμός χωρίς όρια και πειθαρχία.
• Αγάπη αλλά μόνο υπό όρους.
• Ιδιαιτερότητα, δυσκολία, διαφορετικότητα.
• Απώλεια ή πένθος.
• Φόβος για απώλεια εξουσίας.
• Παραβατικές παρέες.
• Τηλεοπτική βία ή βίαια ηλεκτρονικά παιχνίδια.
• Εφηβεία.
• Έμφαση στην ακαδημαική επιτυχία.
• Παράδειγμα από τον εκπαιδευτικό.
• Ανάγκη για ψυχολογική ή ψυχιατρική στήριξη.

6. Μαθητές που ασκούν ενδοσχολική βία :
• Έχουν αυτοπεποίθηση, μπορεί να είναι δημοφιλή, έχουν σωματική
δύναμη, επιθετικότητα ή ικανότητα στη χειραγώγηση.
• Είναι συχνά αγόρια με χαμηλή σχολική απόδοση, ανήσυχα και με
μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης.
• Παιδιά που άλλοτε υφίστανται και άλλοτε ασκού εκφοβισμό ή βία
και που είναι αντιπαθή στους συμμαθητές τους.

7. Μαθητές που υφίστανται ενδοσχολική βία :
• Διαφέρουν από τους άλλους (π.χ. καταγωγή, θρήσκευμα, ιδιαίτερες
ικανότητες.
• Δεν έχουν στερεότυπη αρρενωπή ή θηλυκή συμπεριφορά.
• Προέρχονται από προβληματικό ή δυστυχισμένο οικογενειακό
περιβάλλον.
• Νοσηλεύθηκαν ή πάσχουν από κάποια ασθένεια.
• Έχουν καλή ή κακή απόδοση στα μαθήματα.
• Βρίσκονται στο στάδιο μετάβασης ή και προσαρμογής σε νέο σχολικό
περιβάλλον.
• Είπαν ή έκαναν κάτι για το οποίο οι άλλοι αποφασίζουν να τους βάλουν
στη θέση του αποδιοπομπαίου τράγου.

8. Πώς φέρεται ένα παιδί που υφίσταται σχολική βία :
• Δε θέλει να βγεί διάλειμμα.
• Αργεί να έρθει στο σχολείο ή απουσιάζει συχνά.
• Αποφεύγει τις τουαλέτες.
• Μοιάζει ν μη θέλει να φαίνεται ή να ακούγεται στην τάξη.
• Σταματά να συμμετέχει ενεργά στην τάξη.
• Παρουσιάζει πτώση στην απόδοσή του.
• Παρουσιάζει μειωμένο ενδιαφέρον για τα μαθήματά του.
• Μοιάζει συχνά αφηρημένο.
• Η προσοχή του διασπάται εύκολα.
• Είναι χλωμό, άτονο, σκυφτό.
• Προσκολλάται στον εκπαιδευτικό.
• Αποφεύγει τη βλεμματική επαφή – δεν κοιτά στα μάτια.
• Μοιάζει μοναχικό και απομονωμένο.
• Χάνει το χιούμορ του.
• Οι ζωγραφιές ή οι εκθέσεις του έχουν καταθλιπτικό περιεχόμενο.
• Χάνει ξαφνικά τα βιβλία του ή τα μολύβια του.

9. Ενδοσχολική βία και αγόρια :
Tα αγόρια σχετικά με τον εκφοβισμό τείνουν να :
• Νιώθουν και να αντιδρούν περισσότερο με οργή.
• Εκδηλώνουν σωματική βία περισσότερο από τα κορίτσια.
• Αποζητούν ή να αποδέχονται βοήθεια πιο δύσκολα από τα κορίτσια.
• Θεωρούν τη σωματική βία λιγότερο σοβαρό πρόβλημα.

10. Ενδοσχολική βία και κορίτσια :
Τα κορίτσια σχετικά με τον εκφοβισμό τείνουν να …
• Νιώθουν θλίψη, ντροπή και εξευτελισμό.
• Συνεργάζονται περισσότερο με κάποιον που θέλει να τα βοηθήσει.
• Υπερασπίζονται πιο εύκολα έναν συμμαθητή που εκφοβίζεται.
• Θεωρούν την ενδοσχολική βία πολύ σοβαρό θέμα.

11. Γιατί τα παιδιά δεν μιλούν για τη σχολική βία :
• Δεν είναι φίλοι με το παιδί που υφίσταται τη βία ή δεν το
συμπαθούν.
• Φοβούνται μη γίνουν τα ίδια στόχος ή εισπράξουν αντίποινα.
• Έτσι θα παραβούν τον σιωπηρό νόμο – ταμπού για το
«κάρφωμα «.
• Πιστεύουν πως αυτό που συμβαίνει στον συμμαθητή τους του
αξίζει.
• Πιστεύουν πως οι εκπαιδευτικοί δεν πρόκειται να παρέμβουν.
• Πιστεύουν πως είτε το αναφέρουν είτε όχι δεν θα αλλάξει
τίποτα.
• Πιστεύον ότι οι μεγάλοι θα τους πούν : «Να κοιτάς τη δουλεία
σου», «Ας τα βρουν μεταξύ τους» κ.λ.π.

12. Παράγοντες που υποδεικνύουν ανάγκη παρέμβασης :
• Η διάρκεια – πόσο συχνά και για πόσον καιρό υφίσταται η παρενόχληση.
• Η σοβαρότητα –πόσο σοβαρό είναι το περιστατικό.
• Το πλαίσιο στο οποίο εκδηλώθηκε – πού, πότε, ποιοι ήταν εκεί.
• Το παιδί – η ηλικία του.
• Η προσωπικότητα του παιδιού.
• Τα συναισθήματα – πόσο αναστατωμένο είναι.
• Το οικογενειακό / σχολικό περιβάλλον του παιδιού.