SlideShare a Scribd company logo
Sterk leiderschap
voor autonome teams
Inspiratienota 94, maart 2017
1
Auteurs: Koen Marichal en Karen Wouters
Sterk leiderschap voor
autonome teams
1. Inleiding
2. Leiders onder hoogspanning
3. Ben jij de leider van verandering?
4. Leiderschap bekennen
5. Naar een team van leiders in verandering
6. Leiders in de spiegel
7. Tot slot: iedereen leider in verandering
2
Sterk leiderschap voor
autonome teams
3
Meer zelfsturing in organisaties ≠ laissez-faire leiderschap.
Sterk leiderschap is nodig als alternatief voor
bureaucratische regeltjes of het infuus van de hiërarchie.
Dit meer gedeelde leiderschap gaat in tegen gewoontes en
overtuigingen, en vraagt focus en volgehouden inspanning.
In deze nota gaan we voorbij de hype van ‘zelfsturing’ naar
de ‘so what?’ en ‘now what’ in leiderschap, op basis van
twee jaar onderzoek en experimenten in twaalf
organisaties.
1. Inleiding
4
• Een innovatieve arbeidsorganisatie (IAO) kenmerkt zich
door meer autonome en geïntegreerde teams:
→ makkelijker inspelen op noden van klant & omgeving
→ kwaliteit arbeid verhoogt = positief voor tevredenheid
& productiviteit
• Uitdaging voor organisaties die IAO willen
implementeren: hoeveel sturing en coördinatie van
buitenaf heb je nodig, hoeveel processen en procedures
formaliseer je en hoeveel bewegingsruimte laat je om
snel te kunnen schakelen?
2. Leiders onder hoogspanning
5
• Risico1: geen leider van verandering
• Risico 2: leiderschap wordt blauw-blauw gelaten
• Risico 3: geen delend leiderschap aan de top
• Risico 4: leidinggevenden aan hun lot overgelaten
Leiderschap delen met medewerkers door middel
van een innovatieve arbeidsorganisatie is een
intensief en emotioneel proces waar leiders van
verandering, leiders in verandering en teams op
aan andere manier door gaan.
3. Ben jij de leider van verandering?
6
• Er is iemand nodig die lead neemt & krijgt voor
verandering
→ moet draagvlak creëren, verandering initiëren, uitleggen
& bewaken, tempo bepalen en voorbeeldig zijn in
gewenst leiderschapsgedrag
→ heeft ambitie en een uitgesproken leiderschapsstijl
o directief & transformationeel leiderschap
o focust op verandering & groei
→ paradox: aan start van verandertraject naar zelfsturing is
sterke sturing nodig
7
• Leider van verandering heeft steun nodig van
personen boven hem/haar, ook van diegene met
finale formele autoriteit vb. CEO of voorzitter RVB
o blijft zelf aan de zijkant van de verandering staan
o behoudt vertrouwen op kritische momenten
o neemt onrust bij stakeholders weg
o is klankbord
• Beiden nemen een verschillende rol op, maar
verbinden zich in een gedeelde ambitie
→ vraagt actieve samenwerking, gestoeld op respect
voor elkaars rol, en sterk vertrouwen
→ creëert stabiliteit aan de top van verandering =
essentieel voor gevoel van veiligheid in de
organisatie
Leiderschapsgedrag naargelang de situationele vereisten
8
Bron: Cox, Pearce & Sims, 2011
4. Leiderschap bekennen
9
Loskomen van hiërarchisch en bureaucratisch
leiderschap kan enkel door er bewust mee bezig te zijn
en een alternatieve leiderschapsnorm te ontwikkelen
→ hoe willen we samenwerken en leiden?
• Betekenisontregeling van leiderschap
 Precieze, duidelijke en transparante informatie over
de verandering en de impact ervan is noodzakelijk.
 Leidinggevenden verliezen grond onder hun voeten
= noodzakelijk om hen in verandering te brengen en
te komen tot een nieuw idee van leiderschap.
• Betekenisgeving: faire en transparante informatie,
positieve beeldvorming rond het nieuwe leiderschap,
aandacht en begrip voor negatieve emoties van het
individu, rolmodellen, socialisatiepraktijken, feedback en
ontwikkelingsdoelstellingen.
De combinatie van betekenisontregeling en –geving
brengt leidinggevenden in beweging.
10
Bron: Ashforth et al., 2008
5. Naar een team van leiders in verandering
11
Leiden van de verandering is niet het werk van de
transformationele leider en de machtshebber alleen.
• Integrale betrokkenheid nodig van team aan de top van de
organisatie.
• Installatie van een change team (x-team) dat zich
dagelijks kan focussen op de verandering.
Door leiderschap te delen en te ontwikkelen komen
machtverhoudingen op 2 manieren onder druk te staan
• Binnen de bestaande directie: leiders die zich gaan
toeleggen op de verandering en leiders die de
dagdagelijkse continuïteit verzekeren.
• Change team wordt nieuw centrum van de macht.
12
Transparantie is belangrijk: wie neemt welke rol op?
→ de leider van verandering moet enerzijds regelmatig
polsen bij de sleutelpersonen en anderzijds zich
inschrijven in heldere teamafspraken, zowel in het
hiërarchische als in het x-team van verandering.
Bron: Yukl, 2012
Vijf leiderschapsfuncties
6. Leiders in de spiegel
13
Leiders moeten zichzelf heruitvinden in de overgang van
hiërarchie en silo’s naar teams en gedeeld leiderschap
• Switch is moeilijk want hangt samen met bepaalde
overtuigingen en motieven in leiderschap.
• Vraagt gedragsverandering die bepaald wordt door de
herziening van de rollen en de nieuwe verwachtingen naar de
leiders toe.
• Belangrijk dat ook naar de onderliggende mindset gekeken
wordt: een meerderheid van de leidinggevenden zit emotioneel
vast, gaat weg of haakt af → pleidooi voor meer expliciete
aandacht voor het belang van identiteitsontwikkeling voor de
groep van leidinggevenden in verandering.
• Helderheid van bij de start komt de IOA ten goede.
• Gaandeweg wordt duidelijk dat iedereen in verandering is: de teams,
de leidinggevenden en de leiders in verandering.
• Sterk aanwezig transformationeel en directief leiderschap moet
plaatsmaken voor empowerend leiderschap
→ kern van nieuwe rol = inspireren van visie en moreel leiderschap.
• De ‘now what?’ uit onze inleiding duikt telkens opnieuw op in een
vernieuwde organisatie → het paleis heeft plaatsgemaakt voor een
tentenkamp in beweging,
Download de volledige inspiratienota via
http://etion.be/kennisbank/sterk-leiderschap-voor-autonome-teams
14
7. Tot slot: iedereen leider in verandering

More Related Content

What's hot

Team ontwikkeling en succes .pptx
Team ontwikkeling en succes .pptxTeam ontwikkeling en succes .pptx
Team ontwikkeling en succes .pptx
Luc Bollies
 
Teamflow - de kunst van generatief samenwerken
Teamflow - de kunst van generatief samenwerkenTeamflow - de kunst van generatief samenwerken
Teamflow - de kunst van generatief samenwerken
Michael Makowski
 
Managing thoughts talent does not define you, passion does!
Managing thoughts   talent does not define you, passion does!Managing thoughts   talent does not define you, passion does!
Managing thoughts talent does not define you, passion does!Quattro Development
 
Team Power presentatie
Team Power  presentatieTeam Power  presentatie
Team Power presentatie
Michael Makowski
 
Medewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een TeamMedewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een Teamkikiwiki1
 
Leiderschap
LeiderschapLeiderschap
Leiderschapwout126
 
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management DevelopmentHR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
imkopleidingenbv
 
de kenmerken van een lerende organisatie
de kenmerken van een lerende organisatiede kenmerken van een lerende organisatie
de kenmerken van een lerende organisatieNelly Van Eijsden
 
presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie"
 presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie" presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie"
presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie"
Monique Besselink
 
Visie op interim management en leiderschap
Visie op interim management en leiderschapVisie op interim management en leiderschap
Visie op interim management en leiderschap
Roger van Lier
 
FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)
FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)
FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)
FDMagazine
 
Ontplooiing van zelfsturende teams
Ontplooiing van zelfsturende teamsOntplooiing van zelfsturende teams
Ontplooiing van zelfsturende teamsJoeri El Hazimi
 
ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]
ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]
ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]Nanda Bartelse
 
Leiderschap 2 college situationeel leiderschap
Leiderschap 2 college situationeel leiderschapLeiderschap 2 college situationeel leiderschap
Leiderschap 2 college situationeel leiderschap
Michael Makowski
 
We can work it out
We can work it outWe can work it out
We can work it out
Abbey Road Creations
 
Soul Xpress, uitdrukken wie je bent
Soul Xpress, uitdrukken wie je bentSoul Xpress, uitdrukken wie je bent
Soul Xpress, uitdrukken wie je bent
Godding & co corporate communication
 
Krachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & TeamsKrachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & Teams
Madeleine Van Der Steege
 
Krachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & TeamsKrachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & Teams
Madeleine Van Der Steege
 
web-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECT
web-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECTweb-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECT
web-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECTPaul Kop
 

What's hot (20)

Team ontwikkeling en succes .pptx
Team ontwikkeling en succes .pptxTeam ontwikkeling en succes .pptx
Team ontwikkeling en succes .pptx
 
Quinn
QuinnQuinn
Quinn
 
Teamflow - de kunst van generatief samenwerken
Teamflow - de kunst van generatief samenwerkenTeamflow - de kunst van generatief samenwerken
Teamflow - de kunst van generatief samenwerken
 
Managing thoughts talent does not define you, passion does!
Managing thoughts   talent does not define you, passion does!Managing thoughts   talent does not define you, passion does!
Managing thoughts talent does not define you, passion does!
 
Team Power presentatie
Team Power  presentatieTeam Power  presentatie
Team Power presentatie
 
Medewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een TeamMedewerkers Naar Een Team
Medewerkers Naar Een Team
 
Leiderschap
LeiderschapLeiderschap
Leiderschap
 
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management DevelopmentHR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
HR Congres 01-09-2011 Eerstelijns Management Development
 
de kenmerken van een lerende organisatie
de kenmerken van een lerende organisatiede kenmerken van een lerende organisatie
de kenmerken van een lerende organisatie
 
presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie"
 presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie" presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie"
presentatie workshop "hoe wakker is jouw organisatie"
 
Visie op interim management en leiderschap
Visie op interim management en leiderschapVisie op interim management en leiderschap
Visie op interim management en leiderschap
 
FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)
FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)
FDseminar Leadership & Talent - Jan Laurijssen (sd worx)
 
Ontplooiing van zelfsturende teams
Ontplooiing van zelfsturende teamsOntplooiing van zelfsturende teams
Ontplooiing van zelfsturende teams
 
ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]
ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]
ysc_10112_coachingbrochure-v5sp[1]
 
Leiderschap 2 college situationeel leiderschap
Leiderschap 2 college situationeel leiderschapLeiderschap 2 college situationeel leiderschap
Leiderschap 2 college situationeel leiderschap
 
We can work it out
We can work it outWe can work it out
We can work it out
 
Soul Xpress, uitdrukken wie je bent
Soul Xpress, uitdrukken wie je bentSoul Xpress, uitdrukken wie je bent
Soul Xpress, uitdrukken wie je bent
 
Krachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & TeamsKrachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & Teams
 
Krachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & TeamsKrachtiger Leiderschap & Teams
Krachtiger Leiderschap & Teams
 
web-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECT
web-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECTweb-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECT
web-spread-LP001-WHITEPAPER_HET-MENS-EFFECT
 

Similar to Sterk leiderschap voor autonome teams

Leiderschap in de 21e eeuw
Leiderschap in de 21e eeuwLeiderschap in de 21e eeuw
Leiderschap in de 21e eeuw
wederWIJs
 
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitieHaardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Rutger van der Zande
 
Lean werken valt of staat met leiderschap
Lean werken valt of staat met leiderschapLean werken valt of staat met leiderschap
Lean werken valt of staat met leiderschap
dr. Kjeld H. Aij MBA
 
Innovatie & Leiderschap
Innovatie & LeiderschapInnovatie & Leiderschap
Innovatie & Leiderschap
Alexander Boelen
 
Persoonlijke groei als bron van leiderschap
Persoonlijke groei als bron van leiderschapPersoonlijke groei als bron van leiderschap
Persoonlijke groei als bron van leiderschap
ETION
 
P 50-51 Lieke Thijssen
P 50-51 Lieke ThijssenP 50-51 Lieke Thijssen
P 50-51 Lieke ThijssenLieke Thijssen
 
Leiderschap
LeiderschapLeiderschap
Leiderschap
Henk Orsel
 
Bs Zelforganisatie folder
Bs Zelforganisatie folderBs Zelforganisatie folder
Bs Zelforganisatie folder
Berckeley Square
 
De update van meurs hrm
De update van meurs hrmDe update van meurs hrm
De update van meurs hrm
Quint Dozel
 
Hoogbegaafd op de werkplek
Hoogbegaafd op de werkplekHoogbegaafd op de werkplek
Hoogbegaafd op de werkplek
Frisse Blik Advies
 
Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013
Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013
Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013
Flevum
 
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to changeWerken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
angela van de Loo
 
Heleen Kuipers - presentatie reinventing organisations
Heleen Kuipers - presentatie reinventing organisationsHeleen Kuipers - presentatie reinventing organisations
Heleen Kuipers - presentatie reinventing organisations
ForzesNL
 
Brochure Opleiding Passionair Leiderschap
Brochure Opleiding Passionair LeiderschapBrochure Opleiding Passionair Leiderschap
Brochure Opleiding Passionair LeiderschapPeggenhuizen
 
FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...
FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...
FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...Flevum
 
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to changeWerken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
Angela van de Loo
 
Soul Xpress, integraal uitdrukken van identiteit
Soul Xpress, integraal uitdrukken van identiteitSoul Xpress, integraal uitdrukken van identiteit
Soul Xpress, integraal uitdrukken van identiteit
RGodding
 
Vensters op Leiderschap
Vensters op LeiderschapVensters op Leiderschap
Vensters op Leiderschap
DiaVentie Management Consulting
 

Similar to Sterk leiderschap voor autonome teams (20)

Leiderschap in de 21e eeuw
Leiderschap in de 21e eeuwLeiderschap in de 21e eeuw
Leiderschap in de 21e eeuw
 
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitieHaardvuursessie 2 leiderschap in transitie
Haardvuursessie 2 leiderschap in transitie
 
Lean werken valt of staat met leiderschap
Lean werken valt of staat met leiderschapLean werken valt of staat met leiderschap
Lean werken valt of staat met leiderschap
 
Innovatie & Leiderschap
Innovatie & LeiderschapInnovatie & Leiderschap
Innovatie & Leiderschap
 
Persoonlijke groei als bron van leiderschap
Persoonlijke groei als bron van leiderschapPersoonlijke groei als bron van leiderschap
Persoonlijke groei als bron van leiderschap
 
P 50-51 Lieke Thijssen
P 50-51 Lieke ThijssenP 50-51 Lieke Thijssen
P 50-51 Lieke Thijssen
 
Leiderschap
LeiderschapLeiderschap
Leiderschap
 
Bs Zelforganisatie folder
Bs Zelforganisatie folderBs Zelforganisatie folder
Bs Zelforganisatie folder
 
De update van meurs hrm
De update van meurs hrmDe update van meurs hrm
De update van meurs hrm
 
Hoogbegaafd op de werkplek
Hoogbegaafd op de werkplekHoogbegaafd op de werkplek
Hoogbegaafd op de werkplek
 
Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013
Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013
Nyenrode, Hoe strategisch is hr wel (of) niet 25/03/2013
 
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to changeWerken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
 
Heleen Kuipers - presentatie reinventing organisations
Heleen Kuipers - presentatie reinventing organisationsHeleen Kuipers - presentatie reinventing organisations
Heleen Kuipers - presentatie reinventing organisations
 
Brochure Opleiding Passionair Leiderschap
Brochure Opleiding Passionair LeiderschapBrochure Opleiding Passionair Leiderschap
Brochure Opleiding Passionair Leiderschap
 
FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...
FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...
FEX | HR | 130325 | Hoe strategisch is HR wel (of) niet? | Presentatie | Jo V...
 
De leider als volger
De leider als volgerDe leider als volger
De leider als volger
 
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to changeWerken aan engagement | Target Point, guide to change
Werken aan engagement | Target Point, guide to change
 
Soul Xpress, integraal uitdrukken van identiteit
Soul Xpress, integraal uitdrukken van identiteitSoul Xpress, integraal uitdrukken van identiteit
Soul Xpress, integraal uitdrukken van identiteit
 
Training inclusive leadership
Training inclusive leadershipTraining inclusive leadership
Training inclusive leadership
 
Vensters op Leiderschap
Vensters op LeiderschapVensters op Leiderschap
Vensters op Leiderschap
 

Recently uploaded

NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...
NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...
NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...
NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...
NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...
NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...
NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | Carhartt
NIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | CarharttNIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | Carhartt
NIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | Carhartt
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...
NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...
NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...
NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...
NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...
NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...
NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...
BBPMedia1
 
NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...
NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...
NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...
BBPMedia1
 

Recently uploaded (8)

NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...
NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...
NIMA2024 | Herpositionering Museum Rembrandthuis | Marieke de Klein | Museum ...
 
NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...
NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...
NIMA2024 | Dopper geeft inhoud aan duurzame branding met QR-code van GS1 | Br...
 
NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...
NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...
NIMA2024 | Geef je merk een gezicht. Case: de congrescoaches van Jaarbeurs | ...
 
NIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | Carhartt
NIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | CarharttNIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | Carhartt
NIMA2024 | Als werkkleding trendy wordt… | Marga Stehmann | Carhartt
 
NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...
NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...
NIMA2024 | Duurzame Marketing – Grote stappen maken met een klein team | Jero...
 
NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...
NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...
NIMA2024 | Van traditioneel naar digitaal: Wolky’s volgende stap naar relevan...
 
NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...
NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...
NIMA2024 | Zo vertienvoudigde Telegraaf Webshop het omzetaandeel uit e-mailma...
 
NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...
NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...
NIMA2024 | Krijg grip op je bureau – Verrijk je inzichten en rapportages | Ma...
 

Sterk leiderschap voor autonome teams

  • 1. Sterk leiderschap voor autonome teams Inspiratienota 94, maart 2017 1 Auteurs: Koen Marichal en Karen Wouters
  • 2. Sterk leiderschap voor autonome teams 1. Inleiding 2. Leiders onder hoogspanning 3. Ben jij de leider van verandering? 4. Leiderschap bekennen 5. Naar een team van leiders in verandering 6. Leiders in de spiegel 7. Tot slot: iedereen leider in verandering 2
  • 3. Sterk leiderschap voor autonome teams 3 Meer zelfsturing in organisaties ≠ laissez-faire leiderschap. Sterk leiderschap is nodig als alternatief voor bureaucratische regeltjes of het infuus van de hiërarchie. Dit meer gedeelde leiderschap gaat in tegen gewoontes en overtuigingen, en vraagt focus en volgehouden inspanning. In deze nota gaan we voorbij de hype van ‘zelfsturing’ naar de ‘so what?’ en ‘now what’ in leiderschap, op basis van twee jaar onderzoek en experimenten in twaalf organisaties.
  • 4. 1. Inleiding 4 • Een innovatieve arbeidsorganisatie (IAO) kenmerkt zich door meer autonome en geïntegreerde teams: → makkelijker inspelen op noden van klant & omgeving → kwaliteit arbeid verhoogt = positief voor tevredenheid & productiviteit • Uitdaging voor organisaties die IAO willen implementeren: hoeveel sturing en coördinatie van buitenaf heb je nodig, hoeveel processen en procedures formaliseer je en hoeveel bewegingsruimte laat je om snel te kunnen schakelen?
  • 5. 2. Leiders onder hoogspanning 5 • Risico1: geen leider van verandering • Risico 2: leiderschap wordt blauw-blauw gelaten • Risico 3: geen delend leiderschap aan de top • Risico 4: leidinggevenden aan hun lot overgelaten Leiderschap delen met medewerkers door middel van een innovatieve arbeidsorganisatie is een intensief en emotioneel proces waar leiders van verandering, leiders in verandering en teams op aan andere manier door gaan.
  • 6. 3. Ben jij de leider van verandering? 6 • Er is iemand nodig die lead neemt & krijgt voor verandering → moet draagvlak creëren, verandering initiëren, uitleggen & bewaken, tempo bepalen en voorbeeldig zijn in gewenst leiderschapsgedrag → heeft ambitie en een uitgesproken leiderschapsstijl o directief & transformationeel leiderschap o focust op verandering & groei → paradox: aan start van verandertraject naar zelfsturing is sterke sturing nodig
  • 7. 7 • Leider van verandering heeft steun nodig van personen boven hem/haar, ook van diegene met finale formele autoriteit vb. CEO of voorzitter RVB o blijft zelf aan de zijkant van de verandering staan o behoudt vertrouwen op kritische momenten o neemt onrust bij stakeholders weg o is klankbord • Beiden nemen een verschillende rol op, maar verbinden zich in een gedeelde ambitie → vraagt actieve samenwerking, gestoeld op respect voor elkaars rol, en sterk vertrouwen → creëert stabiliteit aan de top van verandering = essentieel voor gevoel van veiligheid in de organisatie
  • 8. Leiderschapsgedrag naargelang de situationele vereisten 8 Bron: Cox, Pearce & Sims, 2011
  • 9. 4. Leiderschap bekennen 9 Loskomen van hiërarchisch en bureaucratisch leiderschap kan enkel door er bewust mee bezig te zijn en een alternatieve leiderschapsnorm te ontwikkelen → hoe willen we samenwerken en leiden? • Betekenisontregeling van leiderschap  Precieze, duidelijke en transparante informatie over de verandering en de impact ervan is noodzakelijk.  Leidinggevenden verliezen grond onder hun voeten = noodzakelijk om hen in verandering te brengen en te komen tot een nieuw idee van leiderschap. • Betekenisgeving: faire en transparante informatie, positieve beeldvorming rond het nieuwe leiderschap, aandacht en begrip voor negatieve emoties van het individu, rolmodellen, socialisatiepraktijken, feedback en ontwikkelingsdoelstellingen.
  • 10. De combinatie van betekenisontregeling en –geving brengt leidinggevenden in beweging. 10 Bron: Ashforth et al., 2008
  • 11. 5. Naar een team van leiders in verandering 11 Leiden van de verandering is niet het werk van de transformationele leider en de machtshebber alleen. • Integrale betrokkenheid nodig van team aan de top van de organisatie. • Installatie van een change team (x-team) dat zich dagelijks kan focussen op de verandering. Door leiderschap te delen en te ontwikkelen komen machtverhoudingen op 2 manieren onder druk te staan • Binnen de bestaande directie: leiders die zich gaan toeleggen op de verandering en leiders die de dagdagelijkse continuïteit verzekeren. • Change team wordt nieuw centrum van de macht.
  • 12. 12 Transparantie is belangrijk: wie neemt welke rol op? → de leider van verandering moet enerzijds regelmatig polsen bij de sleutelpersonen en anderzijds zich inschrijven in heldere teamafspraken, zowel in het hiërarchische als in het x-team van verandering. Bron: Yukl, 2012 Vijf leiderschapsfuncties
  • 13. 6. Leiders in de spiegel 13 Leiders moeten zichzelf heruitvinden in de overgang van hiërarchie en silo’s naar teams en gedeeld leiderschap • Switch is moeilijk want hangt samen met bepaalde overtuigingen en motieven in leiderschap. • Vraagt gedragsverandering die bepaald wordt door de herziening van de rollen en de nieuwe verwachtingen naar de leiders toe. • Belangrijk dat ook naar de onderliggende mindset gekeken wordt: een meerderheid van de leidinggevenden zit emotioneel vast, gaat weg of haakt af → pleidooi voor meer expliciete aandacht voor het belang van identiteitsontwikkeling voor de groep van leidinggevenden in verandering.
  • 14. • Helderheid van bij de start komt de IOA ten goede. • Gaandeweg wordt duidelijk dat iedereen in verandering is: de teams, de leidinggevenden en de leiders in verandering. • Sterk aanwezig transformationeel en directief leiderschap moet plaatsmaken voor empowerend leiderschap → kern van nieuwe rol = inspireren van visie en moreel leiderschap. • De ‘now what?’ uit onze inleiding duikt telkens opnieuw op in een vernieuwde organisatie → het paleis heeft plaatsgemaakt voor een tentenkamp in beweging, Download de volledige inspiratienota via http://etion.be/kennisbank/sterk-leiderschap-voor-autonome-teams 14 7. Tot slot: iedereen leider in verandering

Editor's Notes

  1. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  2. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  3. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  4. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  5. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  6. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  7. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  8. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen
  9. Ik ga niet alles punt voor punt overlopen