Халуун бууруулах, өвчин намдаах эмийн ургамалууд

1. ХАЛУУН БУУРУУЛАХ, ӨВЧИН НАМДААХ
ЭМИЙН УРГАМАЛ

2.  Тагийн гол гэсэр
 Монгол догор
 Шар хумхаал, Алтанзул цэцэг
 Сахалины бөөрөлзгөнө
 Жинхэнэ өрмөнтүүл
 Сибирь хармаг
 Говийн ганга
 Их шүүдэргэнэ
 Өргөст нохойн хошуу
 Үхэр дэгд

3. ТАГИЙН ГОЛ ГЭСЭР
Латин нэр: Aster alpinus (Asteraceae)
Төвд нэр:
 Фармакологи үйлдэл: Халуун бууруулах, өвдөлт
намдаах
 УАУ-нд: Гашуун амттай, мохдог, эелдэг чанартай.
Нян нядлах, халууныг арилгах тул хижгийн халуунд
“Ялагч баатар-15” гэдэг жоронд оруулж хэрэглэнэ.

5. МОНГОЛ ДОГОР
 Латин нэр: Caryopteris Mongolia (Verbenaceae)
 Нутгийн нэр:Ямаан эвэр, Агаруу, Сургир
 УАУ-нд: Гашуун амттай. Халуун бууруулах, өвчин
намдаах, хий цусны гүйдлийг сайжруулах
үйлдлээр хэрэглэж ирсэн.

7. ШАР ХУМХААЛ, АЛТАНЗУЛ ЦЭЦЭГ
Латин нэр: Hemerocalis flova (Hemerocallidaceae)
Нутгйин нэр: Хунхуар, Хумхах, Жинжин хуар
Орчин үеийн анагаах ухаанд: давсагны чулуу, элэгний
үрэвсэл, хамраас цус гоожих үед хэрэглэдэг.
УАУ-нд: Гашуун амттай, сэрүүн чанартай. Шээлгэх, цус
шарын халууныг арилгах чадалтай. Элэгний өвнийг
анагаахад Дэгд-8, хамраас цус гоожиход Барагшун-9
эмэнд оруулж хэрэглэнэ.

9. САХАЛИНЫ БӨӨРӨЛЗГӨНӨ
Латин нэр: Rubus sachalinensis (Rosaceae)
Нутгйин нэр: Хонин бөөрөлзгөнө
Төвд нэр: Гавраа
БИБ- Сапонин, флавнойд, гашуун бодис агуулна.
Үйлдэл:Халуун буруулах,үрэвсэл намжаах,цус тогтох.
УАУ-нд: Дагшуурын эсрэг хэрэглэж ирсэн.

11. ЖИНХЭНЭ ӨРМӨНТҮҮЛ
Латин нэр: Callium verum (Rubiaceae)
Нутгйин нэр: Өрмөнтүүл
Төвд нэр:Зод-сэрбо
Үйлдэл:шээс хөөх,цус тогтоох,өвдөлт намдаах,тайвшруулах.
БИБ- Аргаах бодис, будагч бодис, флавноид агуулна.
УАУ-нд: Гашуун амттай, тэгш чанартай. Цусны эргэлтийг
сайжруулах, сарын хирийг ирүүлэх, хорыг тайлах чадалтай.

13. СИБИРЬ ХАРМАГ
Латин нэр: Nitraria sibrica (Zygophyllaceae)
Нутгийн нэр: Хармаг, усан сондог, довцог, сондуул,
сондог
Фармакологи үйлдэл: Даралт бууруулах, титэм
судсыг өргөсгөх, тайвшруулах үйлдэлтэй.
УАУ-нд: Амтлаг, исгэлэн амттай. Биеийг шимжүүлэх
чадалтай

15. ГОВИЙН ГАНГА
Латин нэр: Thymus gobicus (Lamiaceae)
Нутгийн нэр:Ганга, үхэр өвс, ганга өвс
Төвд нэр: Ганга чун,бааргүдм
 Фармакологи үйлдэл: Салст бүрхэвчийг цочроох,
нянгийн эсрэг, өвчин намдаах үйлдэлтэй.
 УАУ-нд: Гашуун амттай, бүлээн чанартай. Хий цусны
гүйдлийг сайжруулах, өвдөхийг зогсоох, мөн эфирийн
тосыг үе мөчний үрэвсэлд, гоо сайхны зорилгоор
түрхэж хэрэглэнэ.

17. ИХ ШҮҮДЭРГЭНЭ
Латин нэр: Chelidonium majus (Papaveraceae)
Нутгийн нэр: Мөнгөн уулын шүүдэр цэцэг, шүүдэргэнэ
Төвд нэр:Донрой сэльбаа,саадүг-нагбо,замоон жажор
 Фармакологи үйлдэл: Тайвшруулах, даралт
бууруулах, гэдсний гүрвэлзэх хөдөлгөөн, умайн
булчингийн тонусыг ихэсгэнэ.
 УАУ-нд: Гашуун амттай, хүйтэн чанартай. Хортой
ургамал. Нян хижгийн халуун дарах, тайвшруулах
чадалтай.

19. ӨРГӨСТ НОХОЙН ХОШУУ
Латин нэр: Rosa acicularis (Rosaceae)
Нутгийн нэр: Өргөст сарнай, нохойн хошуу
Төвд нэр:сэвий мидог,сэгод-брү
 Фармакологи үйлдэл: Судсны ханын нэвчимхий
чанарыг багасгах, бодисын солилцоо дэмжих, цөс
хөөх, шээлгэх, антиоксидант үйлдэлтэй.
 УАУ-нд: Амтлаг, исгэлэн амттай, мохдог, зөөлөн
чанартай. Сарнисаныг хураах чадалтай. Гаргаж
авсан бэлдмэл- Розацервит (витамины цуглуулга)
үрэл эм.

21. ҮХЭР ДЭГД
Латин нэр: Gentianam macrophylla (Gentianaceae)
Нутгйин нэр: Хүрэн дэгд
Үйлдэл:өвдөлт намдаах
БИБ- Флавноид, витамин С
УАУ-нд: Гашуун амттай, ширүүн, сэрүүн чанартай.
Халууныг арилгаж, хавдрыг хариулах чадалтай.

23. Анхаарал хандуулсанд
баярлалаа