Some facts about the Acropolis of Athens. A presentation prepared for our comenius project "be globally aware"

1. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
Τι σημαίνει η λέξη "ακρόπολη";
Αν ανοίξουμε ένα λεξικό και ψάξουμε την ερμηνεία της λέξης "ακρόπολη" θα διαβάσουμε κάτι τέτοιο:
ακρόπολη = το ψηλότερο σημείο μιας πόλης που κατά την αρχαιότητα το οχύρωναν με τείχη.
Ας σκεφτούμε τώρα πώς έχτιζαν τις πόλεις τους οι αρχαίοι Έλληνες.
Οι αρχαίοι Έλληνες έχτιζαν τις πόλεις τους όχι σε πεδινά μέρη, αλλά επάνω σε λόφους. Στην κορυφή
του λόφου έχτιζαν το παλάτι του βασιλιά τους. Γύρω απ' αυτό έφτιαχναν ένα ισχυρό τείχος που το
έκανε απόρθητο. Όταν κάποιος εχθρικός γειτονικός λαός έκανε επίθεση στην πόλη τους, όλοι μαζί
ανέβαιναν στην κορυφή του λόφου και κλείνονταν μέσα στα τείχη. Από εκεί πολεμούσαν ασφαλισμένοι
και προστάτευαν τη ζωή τους και το παλάτι του βασιλιά τους. Το παλάτι λοιπόν με το τείχος γύρω του,
στην κορυφή του λόφου ονομαζόταν ακρόπολη.
Φυσικά οι εχθροί ρήμαζαν και έκαιγαν τα σπίτια τους, τα οποία ήταν παρατημένα κι ανυπεράσπιστα
στις πλαγιές του λόφου κάτω από την Ακρόπολη. Με το πέρασμα των χρόνων οι αρχαίοι Έλληνες
άρχιζαν να χτίζουν και δεύτερο τείχος σε χαμηλότερο ύψος του λόφου γύρω από τα σπίτια τους. Το
δεύτερο αυτό τείχος ήταν πολύ πιο δύσκολο να γίνει, γιατί ήταν πολύ μεγαλύτερο. Τώρα όμως ήταν
προστατευμένη όλη η πόλη και σε κάθε εχθρική επίθεση οι κάτοικοί της δεν εγκατέλειπαν τα σπίτια
τους για να κλεισθούν στην ακρόπολη. Το δεύτερο τείχος τους προστάτευε καλά και η πόλη τους έμενε
άθικτη.
Καθώς περνούσαν τα χρόνια οι αρχαίοι Έλληνες έπαψαν να έχουν μέσα στην ακρόπολη το παλάτι
του βασιλιά τους. Η ακρόπολη απέκτησε λατρευτικό χαρακτήρα. Εκεί ψηλά, μέσα στα τείχη, άρχισαν να
χτίζουν τους ναούς των θεών τους. Προσπαθούσαν οι ακροπόλεις τους να είναι όσο το δυνατό πιο
όμορφες και πιο λαμπρές. Στόλιζαν τους ναούς τους και λάτρευαν καθημερινά τους θεούς τους. Στις
μεγάλες γιορτές συγκεντρώνονταν όλοι εκεί για να αποδώσουν στους θεούς τους τις μεγαλύτερες
τιμές.
Η Ακρόπολη των Αθηνών
Η Αθήνα βρίσκεται σε μια μοναδική γεωγραφική θέση, αν και δεν είναι ιδιαίτερα ευνοημένη από
την φύση. Η Ακρόπολη και οι γύρω της μικροί λόφοι βρίσκονται στο κέντρο μιας μικρής πεδιάδας, του
Λεκανοπέδιου, η οποία περιβάλλεται από βουνά που ανάμεσά τους αφήνουν διόδους προς τα βόρεια
και τα δυτικά, ενώ προς τα νότια υπάρχει η θάλασσα, ο Σαρωνικός Κόλπος. Η Ακρόπολη έχει το
φυσικό προνόμιο να διαθέτει φυσικές πηγές πόσιμου και καθαρού νερού και είναι η ίδια ένα ιδανικό
φυσικό φρούριο. Τα βουνά γύρω- γύρω, ο Υμηττός στα ανατολικά και νότια, η Πεντέλη στα

2. βορειοανατολικά, η υψηλότερη Πάρνηθα στα βόρεια και το Αιγάλεω στα δυτικά περιφρουρούν την
σχετική απομόνωση της Αθήνας και ολόκληρης της Αττικής και αφήνουν μόνη διέξοδο επικοινωνίας τη
θάλασσα. Ήδη από την 5η π.Χ. χιλιετία βρέθηκαν ίχνη εγκατάστασης πάνω στην ακρόπολη και
γύρω από αυτήν.
Η Ακρόπολη Αθηνών είναι ένας βραχώδης λόφος ύψους 156 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας
και 70 μ. περίπου από το επίπεδο της πόλης της Αθήνας. Η κορυφή του έχει σχήμα τραπεζοειδές
μήκους 300 μ. και μέγιστου πλάτους 150 μ. Ο λόφος είναι απρόσιτος απ’ όλες τις πλευρές εκτός της
δυτικής, όπου και βρίσκεται η οχυρή είσοδος, η διακοσμημένη με τα λαμπρά Προπύλαια.
Στη νοτιοδυτική πλαγιά της Ακρόπολης συναντάμε το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού (ή λανθασμένα όπως
το λέμε, Ηρώδειο). Χτίστηκε με δαπάνες του Ηρώδη του Αττικού κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ., προς τιμήν
της συζύγου του Ασπασίας Αννίας Ρηγίλλης η οποία πέθανε το 160 (μ.Χ.). Ο προορισμός του
οικοδομήματος ήταν κατά κύριο λόγο οι μουσικές εκδηλώσεις και για το λόγο αυτό ονομάστηκε Ωδείο.
Σήμερα το χρησιμοποιούμε για τους ίδιους λόγους.
Η Πλάκα είναι μια παλιά συνοικία στο κέντρο της Αθήνας κάτω από την Ακρόπολη. Τα κτίσματα της
Πλάκας κρίθηκαν διατηρητέα στο σύνολό τους, με αποτέλεσμα η Πλάκα να αποτελεί τη μοναδική
συνοικία της Αθήνας που μπορεί κάποιος να δει την πόλη όπως ήταν πριν 100 χρόνια. Στην περιοχή
λειτουργούν μουσεία, ταβέρνες, εστιατόρια, καφετέριες και καταστήματα με τουριστικά είδη, ενώ
σώζονται κτίρια διάσημων πολιτών της παλιάς Αθήνας.

3. Μια βόλτα στην Πλάκα δίνει ευχάριστες στιγμές χαλάρωσης για τους Αθηναίους και τους
τουρίστες. Εδώ χτυπάει η καρδιά της πόλης από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: Πολλές μικρές
εκκλησίες, αλλά και ένα τζαμί, ένα χαμάμ και το πρώτο πανεπιστήμιο της Ελλάδας, χωρίς να λείπει και
η ρωμαϊκή αγορά, συνθέτουν το πολιτιστικό μωσαϊκό της πόλης. Και μετά την περιήγηση στα στενά της,
ένα ποτήρι κρασί σε κάποιο από τα πολλά ταβερνάκια κάτω από την Ακρόπολη!
Εκτός από την Πλάκα, γύρω από την ακρόπολη συναντάμε το Μοναστηράκι και το Θησειο. Το
Μοναστηράκι είναι μια συνοικία της Αθήνας γύρω από την πλατεία Μοναστηριού, ένα τμήμα της
μεγάλης συνοικίας της Πλάκας. Παλαιότερα το όνομά της ήταν "Μοναστήριον", το οποίο προέρχεται
από την παλιά εκκλησία της Αθήνας, που βρίσκεται σ' αυτή την περιοχή, στη διασταύρωση των οδών
Αθηνάς και Ερμού. Στην πλατεία Μοναστηρίου βρίσκεται και ο σταθμός του μετρό.

4. Το Θησείο πήρε το όνομά του από τον παρακείμενο Ναό του Ηφαίστου, που ονομάζονταν παλαιότερα
Θησείο, λανθασμένα, από τις ανάγλυφες παραστάσεις των άθλων του Θησέα, που φέρονται στις
μετώπες του. Στην περιοχή του Θησείου βρίσκονται οι δύο εβραϊκές Συναγωγές της Αθήνας, το
Μουσείο Μπενάκη (αραβικής τέχνης), το Μουσείο Μακρονήσου, το Μουσείο Ηρακλειδών, το Ωδείο
Athenaeum (μουσικός πολυχώρος) αφιερωμένος στη Μαρία Κάλλας, καθώς και ο ιστορικός ναός των
Αγίων Ασωμάτων στην ομώνυμη πλατεία. Σήμερα η περιοχή του Θησείου αποτελεί γνωστό νυχτερινό
στέκι· κατάμεστο με καφενεία, καφετέριες και μπάρ, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Πρόσφατα, γύρω από την ακρόπολη δημιουργήθηκε το Νέο μουσειο της Ακρόπολης. Το μουσείο
κτίσθηκε για να στεγάσει κάθε αντικείμενο που έχει βρεθεί πάνω στον ιερό βράχο της Ακρόπολης και
στους πρόποδές του καλύπτοντας μία ευρεία χρονική περίοδο από την Μυκηναϊκή περίοδο έως την
Ρωμαϊκή και Παλαιοχριστιανική Αθήνα. Το μουσείο θεμελιώθηκε το 2003 όμως άνοιξε για το κοινό
στις 21 Ιουνίου 2009.

5. Λίγο πιο μακριά απο την Ακρόπολη βρίσκεται το Κολωνάκι, η κεντρική συνοικία της Αθήνας. Λόγω
δε της υγιεινής και δροσερής γενικά τοποθεσίας της αλλά και το ότι γειτόνευε με τα Παλαιά
Ανάκτορα, σημερινή έδρα της Βουλής των Ελλήνων, αλλά και με το Προεδρικό Μέγαρο, εξελίχθηκε και
συνεχίζει να θεωρείται η αριστοκρατική συνοικία της πόλης της Αθήνας. Η ονομασία της συνοικίας
αυτής οφείλεται σε παλαιά μαρμάρινη κυλινδρική στήλη ύψους 2 μέτρων και διαμέτρου 30 εκατοστών
(«κολωνάκι») που βρέθηκε στη περιοχή και αναστηλώθηκε στη δεξιά σκάλα της Δεξαμενής. Οι
Αθηναίοι της τουρκοκρατούμενης Αθήνας για να αποτρέψουν επιδημίες ή άλλες συμφορές συνήθιζαν
να κάνουν λιτανείες και ιεροτελεστίες με θυσίες νεαρών μόσχων. Στα σημεία που κατέληγαν αυτές οι
λιτανείες ολοκλήρωναν την ιεροτελεστία και έστηναν το «κολωνάκι». Στην διάρκεια των τελευταίων
ετών άνοιξαν στην περιοχή δεκάδες έως και εκατοντάδες καφετέριες, που πολλές μετατρέπονται σε
μπαρ που λειτουργούν μέχρι τα ξημερώματα.
Παγόπουλος Γιώργος Γ2
Μίχος Γιάννης Γ2