Сэтгэц судлал

1. Психосоматик өвчин ба Стресс
менемент, стрессийн тухай ойлголт,
тайлах аргагчлал

2. Стресс
 Дистресс
 Эустресс
Стрессор: Стресс үүсэх хүчин зүйлүүдийг хэлдэг
Хүчээр: Сул, Дунд, Хүчтэй, Хэтэрхий хүчтэй
Хугацаа: Цочмог, Архаг
1. Неврозууд
2. Бие хүний эмгэг
3. Психосоматик

3. АНУ-ын эмч Т.Холмс, Р.Рейх нар амьдралд тохиолддог
стрессийг үүсгэж болох үйл явдал ба өвчний хамаарлыг
судалжээ. Тэдгээр эрдэмтэд сэтгэцийн болон бие
махбодын өвчнүүд тэдний амьдралд гарсан зарим нэг
өөрчлөлтүүдээс хамаарах бөгөөд эдгээр үйл явдал нь
өвчин үүсэхэд харилцан адилгүй нөлөөлдөг гэсэн
дүгнэлтэнд хүрчээ.

4. № Амьдралын үйп явдал түүний нөлөөлөл
оноогоор
1 Эхнэр нөхрийн үхэл 100
2 Салалт 73
3 Эхнэр нөхөр тусдаа амьдрах 65
4 Шоронд хоригдох 63
5 Гэр бүлийнхний хэн нэгний үхэл 63
6 Гэмтэл ба өвчин 53
7 Гэрлэлт 50
8 Ажлаас халагдах 47
9 Эхнэр, нөхөртэйгөө эвлэрэх 45

5. № Амьдралын үйп явдал түүний нөлөөлөл
оноогоор
10 Тэтгэвэрт гарах 45
11 Ойр дотны хүний эрүүл мэнд муудах 44
12 Жирэмсэн болох 40
13 Бэлгийн харилцаа зарчилдөх 39
14 Ам бүлийн тоо нэмэгдэх 39
15 Ажлын газрын цомхотгол явагдах 39
16 Эдийн засгийн байдал доройтох 38
17 Дотно найзын үхэл 37
18 Мэргэжлийн чиг баримжаа өөрчлөгдөх 36
19 Эхнэр нөхрийн харилцаа зөрчилтэй байх 35

6. 1. Нойр хүрэхээ болих
2. Айдас түгшүүрт автах
3. Өөрийн хяналт суларч, алдагдах
4. Анхаарлаа төвлөрүүлж чадахгүй болох
5. Ноомой гөлгөр болох
6. Арчаагүй байдлын мэдрэмж үүсэх
7. Өчүүхэн зүйлд ч бухимдан, уурлаж уцаарладаг болох
8. Хэт ядрах
9. Сэтгэл ханамжгүй болох

9. Стрессийн бие махбодын
талаас гарах шинж
• Цусны даралт ихсэх
• Хүүхэн хараа хэвийн бус өргөсөх
• Амьсгалахад бэрхшээлтэй байх,
амьсгал бачуурах
• Биеийн энд тэнд халуу оргих,
хүйтэн оргих зэрэг тааламжгүй
сэрэл үүснэ.
• БУлчин чангарахь үүнээс болж
хүзүү гилжийх, булчин нугарахгүй
хөших, хэвлийн хана чангарах, гар
хөлийн шөрмөсний рефлексүүд
ихсэх
• Цус шээсэнд катехоламин,
кортикостереоид ихсэх.
• Цусны глюкоз ихсэх
• Хооллох дур буурах
Стрессийн сэтгэд санааны
талаас гарах өөрчлөлт
• Сэтгэл гутрах,
• ганьхрах
• Бухимдах
• Уурлах
• Сэтгэл тогтворгүй болох
• Ичих, эмээх
• Горьдлого тасрах
• Өөртөө итгэлгүй болох
• Ганцаардах
• Өөрийгөө дорд үзэх
• Сэтгэл зовинох
• Эргэлзэхь тээнэгэлзэх
• Гутрах, гуниглах
• Уйтгарлах
Стрессийн нийгмийн талаас гарах
өөрчлөлт
• Ажил, сургуулиа таслах буюу
түүнийг орхих
• Ажил бую у сургуулиасаа таашаал
авахаа болих
• Зохион байгуулалтгүй болох
• Бусдын хараат болох
• Ажлаа олонтаа солих
• Бусадтай харилцаа буурах буюу
бусадтай үр дүн суутай харилцах
• Бусадтай харилцахдаа зйи барих
• Архинд донтох

11. 1.Стрессорыг олох, түүнд хяналт тавих
2.Цагаа үр дүнтэй төлөвлөх
3.Өөртөө анхаарал тавих
4.Гэр бүл найз нөхөд, хамт ажиллагсадтайгаа холбоотой
байх
5.Эерэг хандлагаа нэмэгдүүлэх
6.Стрессээ тайлж сурах

12. Стрессийн бүртгэл нээ (Долоо хоногийн хугацаанд таныг
стреест хүргэсэн шалтгаан, түүнд үзүүлсэн хариу үйлдэл,
тухайн үеийн нөхцөл байдал үйл явдлыг тэмдэглэ. )
 Бага хүчтэй (1)-гээс их хүчтэй (5)хүртэл стрессийнхээ
хүчийг үнэл
Өдөр тутмын амьдралынхаа аэрэгцээ шаардлагыг
жагсаан бич (стресс үүсгэх хүчээр нь 1-5 хүртэлх оноо өг)
Хамгийн их стресст хүргэсэн шалтгаанаа олж, уг ажлаа
стресс багатайгаар тайван хийх боломжийг хай.даж
Стрессийн шалтгаан болж байгаа нөхцөл байдлыг
өөрчлөх нь стрессээс гарах хамгийн шилдэг арга

13. 2.Цагаа зөв төлөвлөх:
Time management

14. Зохистой хооллож хангалттай их шингэн уух
Сайн унтаж амарах (хоногт 7цагаас багагүй )
Бие махбодын идэвхтэй байдал
Өөртөө цаг гаргаж хобби сонирхлоо хөгжүүлэх
Гадаад байдал, хувцаслалт, гоо сайхандаа анхаарах

16. Стрессээ тaйлцгаая!

17. Амьсгалын дасгал
Булчин сулруулах дасгал
Төсөөлөх
Стресс тайлах бусад аргууд

18. •Ухаарлаар бухимдлаа тайлах
•Цэвэр агаарт гарах
•Хайрлаж хүндэлдэг хүмүүстэйгээ өнгөрүүлсэн мөч бүрийг
нандигна
• Өөртөө итгэлтэй бай
•Хааяа амарсан шиг амар
•Өөртөө болон бусдад инээмсэглэл бэлэглэ
•Бусдын өмнө буулт хийх

19. •Эв найрамдалтай бай
•Өөрийн сонирхолтой зүйлд цаг гаргах
•Хөгжим сонсох
•Дуу дуулах
•Бүжиглэх
•Биеийн тамирындасгал хийж, спортоор хичээллэх
•Массаж хийлгэх

20. Эрүүл ногоон байгаль, цэвэр агаарт
гар!

21. Амарсан шиг амар

22. Гэр бүл найз нөхөдтэйгөө цагийг өнгөрүүл

23. Инээмсгэл!
 .
.

24. Ямар нэгэн яманд итгэ!

25. Бясалгал, иог хий!

26. Идэвхтэй хөдөлгөөн хий!
Биеийн тамрын дасгал хийж, спортоор хичээллэх!

27. Бүжиглэ, дуул!

28. Хөгжим сонс!

29. Массаж!

30. 43.75
25
6.25
13
12
100% Ганцаараа байх дуртай
Xөгжим сонсох
дасгал хийх
Цэвэр агаарт алхах
Унтаж амрах
Сайхан үеээ дурсах

31. Уур бухимдал бол
түр зуурын
солиорол!