стрессийн тухай ойлголт

1. СТРЕССГ.СайнзаяаБ.ХулансайханГ.Дэнсмаа

2. Стрессийн тухай ойлголтСтресс гэх нэр томъёо нь биологи болон сэтгэл судлалд хэрэглэгддэг бөгөөд анх 1930-аад онд биологийн хүрээнд бий болжээ. Стресс гэдэг нь бие организм, бодит ч бай хийсвэр ч бай, сэтгэл зүйн болон бие махбодийн аюул заналд тохиромжтойгоор хариу үйлдэл үзүүлэх чадваргүй болсны үр дүн юм.

3. Ажлын байран дээрх стресс гэдэг нь ажлаас шаардаж буй эрэлт нь ажилтны боломж, нөөц, шаардлагатай тохирохгүй байх үед үзүүлж буй бие махбодийн болон сэтгэл зүйн хор нөлөөтэй хариу үйлдэл юм.

4. Стресс нь депресс, санаа алдах, хийсвэр зүйл харах, сэтгэл ханамжгүй байдал, хэт ядрах, дарамтанд байх, уур уцаар, архинд донтох, төвлөрөлт болон ой тогтоомж муудах зэргээр илэрдэг.

5. Сэтгэл зүйчид стрессийг стрессийн эх үүсвэр ба түүний шалтгаанд бие организм хэрхэн хариу үйлдэл үзүүлж буйгаар тайлбарладаг. Хүчтэй стрессийн эх үүсвэр нь богино хугацааны, байнгын стрессийн эх үүсвэр нь удаан хугацааны нөлөө үзүүлдэг.

6. Стрессээс үүсэх 4 үндсэн бие махбодийн хариу үйлдэлЦусны эргэлт тархи болон томоохон булчингийн нэгдлүүд рүү шилжиж, арьс, ажиллахгүй байгаа эрхтнүүд болон биеийн зах руу хүрдэггүй.Тархины ойролцоох хэсэг идэвхтэй ажиллаж, түгшүүр нэмэгдэн, хараа, сонсгол сайжирна.Глюкоз болон тосны хүчлийн энерги ялгаруулах нэгдлүүд цусны эргэлтэнд орно.Дархлаа болон хоол боловсруулах систем зогсонги байдалд орно.

7. Стресс үүсэх амьдралын шалтгаануудад: үхэл, эрүүл мэнд, гэмт хэрэг, донтолт, гэр бүл, секс, хэрүүл маргаан, бие махбодийн өөрчлөлт, шинэ орчин, мөнгө, хүрээлэн буй орчин, хариуцлага өндөрсөх гэх мэт.

8. Их Британий Эрүүл мэнд ба Аюулгүй байдлын төлөөлөгч ажлын байран дээрх стрессийн түлхүүр 6 хүчин зүйлийг нэрлэжээ.Ажлын шаардлагаАжлын гүйцэтгэлийн хяналтХамтран ажиллагчид болон удирдагчдаас авч буй дэмжлэгХамтран ажиллагчдын харилцааАжлын үүрэг хариуцлагаа ойлгож буй эсэхАжлын байрны өөрчлөлтийн тухайд байгууллага ажиллагчдыг харгалзан үздэг эсэх

9. Бусад ажлын байран дээрх стрессийн шалтгаанууд:Өндөр ажлын төрөлжилтБүлгүүдийн харилцаа муу ДарамтлахГүйцэтгэлийн хариу үйлдэл мууҮнэ цэнэТехнологийн өөрчлөлтМөнгөн бус ашгийн сэтгэл ханамжгүй байдалУрт цагаар ажиллахУйтгартай ажилАжиллах орчны таагүй байдалСургалт муу

10. Байгууллагын өөрчлөлт болон стресс менежментийг тохиромжтой хослуулснаар стрессээс урьдчилан сэргийлэх боломжтой.Ажлын эзэлхүүн ажилтны нөөц бололцоотой тохирч байхАжлыг ажилтанд ойлгомжтой байж, ажилтныг өдөөн түүний боломжийг харуулахАжилтны үүрэг хариуцлагыг тодорхой болгохАжилд нөлөөлөх шийдвэрт оролцох боломжийг ажилтанд өгөхКоммуникацийг сайжруулах

11. Ажил албан тушаалын өсөлтийн төлөвлөлтийг тодорхой болгохАжилчдын дундах нийгмийн харилцааг сайжруулахАжлын гадуурх хэрэгцээтэй тохиромжтой ажлын хуваарийг зохиохЯлгаварлан гадуурхахыг зогсоох (нас, хүйс, нийгмийн гарал, шашин шүтлэг, хэл зэргээр)Байнгын асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд гаднаас эксперт урихСтресс үүсгэж буй асуудлуудыг шийдвэрлэхийн тулд бүлэг үүсгэн ажиллах

12. Стрессийн 4 түвшинХамгийн бага стресс: стресс байхгүй.Гурав дах шатны стресс: бага зэрэг стресстэй, стрессийн анхан шат.Хоёр дах шатны стресс: дунд зэргийн стресс.Хамгийн хүчтэй стресс: ноцтой үе, хамгийн дээд түвшний стресс.

13. Анхаарал тавьсанд баярлалаа