جزوه درس مهندسی حفاری یک،ویرایش ششم

‫درس‬
‫مهندسی‬
‫یک‬ ‫حفاری‬
‫ششم‬ ‫ویرایش‬
Hossein
AlamiNia
Digitally signed by
Hossein AlamiNia
Date: 2015.12.30
18:21:20 +03'30'

‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬(‫ششم‬ ‫ویرایش‬)

‫تدریس‬ ‫حوزه‬
‫نظام‬ ‫عملی‬ ‫و‬ ‫تئوری‬ ‫مطالعه‬‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫مند‬
30-Dec-15‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬(‫ششم‬ ‫ویرایش‬)‫مهر‬ ،94‫ح‬ ،.‫اعلمی‬‫نیا‬12

‫دوره‬ ‫توصیف‬
‫برای‬ ‫شده‬ ‫آماده‬
‫واحدی‬ ‫سه‬ ‫درس‬(‫هفته‬ ‫در‬ ‫ساعت‬ ‫سه‬ ‫مجموعا‬)
‫دانشگاه‬ ‫چهارم‬ ‫و‬ ‫سوم‬ ‫سال‬ ‫دانشجویان‬ ‫مختص‬
‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫رشته‬
‫پیش‬‫نیازها‬
‫سیاالت‬ ‫مکانیک‬

‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ ‫سرفصل‬(1)
(‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫مصوب‬1390)
‫مقدمه‬:
‫و‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫اجمالی‬ ‫بررسی‬
‫توسعه‬ ‫مختلف‬ ‫مراحل‬ ‫آن‬ ‫اهمیت‬
‫حفاری‬ ‫نقش‬ ‫و‬ ‫میدان‬
‫چاه‬ ‫انواع‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬‫ها‬
‫شرکت‬ ‫وظایف‬‫دهنده‬ ‫سرویس‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫اقتصاد‬
‫حفاری‬ ‫دکل‬
‫دکل‬ ‫انواع‬ ‫بندی‬ ‫دسته‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫فراساحلی‬ ‫و‬ ‫خشکی‬ ‫در‬
‫دکل‬ ‫انتخاب‬ ‫نحوه‬‫در‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫دریا‬ ‫و‬ ‫خشکی‬
‫دکل‬ ‫اصلی‬ ‫اجزاء‬‫و‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫جزء‬ ‫هر‬ ‫اصلی‬ ‫محاسبات‬:
‫نیرو‬ ‫مولد‬ ‫سامانه‬
‫برنده‬ ‫باال‬ ‫سامانه‬
‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫تصفیه‬ ‫و‬ ‫گردش‬ ‫سامانه‬
‫دورانی‬ ‫سامانه‬
‫فوران‬ ‫کنترل‬ ‫سامانه‬
‫ها‬ ‫نشانگر‬ ‫و‬ ‫دقیق‬ ‫ابزار‬ ‫سامانه‬
‫در‬ ‫حفاری‬ ‫پرسنل‬ ‫معرفی‬
‫شرکت‬‫کار‬ ‫پیمان‬ ‫و‬ ‫کارفرما‬ ‫های‬
‫قرارداد‬ ‫انواع‬‫دکل‬ ‫های‬‫حفاری‬ ‫های‬

(‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫مصوب‬1390( )‫ادامه‬)
‫رشته‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫وظایف‬
‫لوله‬‫آن‬ ‫مشخصات‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫های‬‫ها‬
‫لوله‬‫آن‬ ‫مشخصات‬ ‫و‬ ‫وزنه‬ ‫های‬‫ها‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫طراحی‬ ‫محاسبات‬:
‫شناوری‬ ‫ضریب‬
‫رش‬ ‫امتداد‬ ‫در‬ ‫تنش‬ ‫توزیع‬ ‫محاسبه‬‫ته‬
‫لوله‬ ‫از‬ ‫الزم‬ ‫طول‬ ‫محاسبه‬‫وزنه‬ ‫های‬
‫خنثی‬ ‫نقطه‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫گرید‬ ‫هر‬ ‫طول‬ ‫حداکثر‬
‫گیر‬ ‫هنگام‬ ‫مجاز‬ ‫کشش‬ ‫حداکثر‬
‫لوله‬‫ها‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫دیگر‬ ‫اجزاء‬:
‫زن‬ ‫ضربه‬،‫ها‬
،‫ها‬ ‫کننده‬ ‫پایدار‬
،‫ریمرها‬
‫موتور‬ ‫با‬ ‫آشنایی‬‫و‬ ‫چاهی‬ ‫درون‬ ‫های‬
‫توربین‬‫ها‬

(‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫مصوب‬1390( )‫ادامه‬)
‫مته‬ ‫تکنولوژی‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫مته‬ ‫انواع‬‫و‬ ‫کاجه‬ ‫سه‬ ‫های‬Drag
Bit‫یک‬ ‫هر‬ ‫کندن‬ ‫مکانیزم‬ ‫و‬
‫کاجه‬ ‫سه‬ ‫مته‬ ‫داخلی‬ ‫ساختمان‬
‫حف‬ ‫قابلیت‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫سازند‬ ‫انواع‬‫ر‬
‫حفاری‬ ‫سرعت‬ ‫بر‬ ‫موثر‬ ‫عوامل‬
‫مته‬ ‫فرسایش‬ ‫بر‬ ‫موثر‬ ‫عوامل‬
‫مته‬ ‫بندی‬ ‫طبقه‬‫اساس‬ ‫بر‬ ‫ها‬
‫استاندارد‬IADC
‫مته‬ ‫ارزیابی‬‫ها‬
‫مته‬‫و‬ ‫الماسه‬ ‫های‬PDC
‫مقدمه‬‫حفاری‬ ‫سیاالت‬ ‫بر‬ ‫ای‬:
‫وظایف‬
‫بندی‬ ‫طبقه‬
‫افزایه‬‫اصلی‬ ‫های‬
‫نیوتنی‬ ‫غیر‬ ‫و‬ ‫نیوتنی‬ ‫سیاالت‬
‫هیدرولیک‬ ‫اهداف‬

‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫پیشنهادی‬ ‫منابع‬
K. K. Millheim - M. E. Chenevert - F. S. Young Jr.:
Applied Drilling Engineering

‫امتحانی‬ ‫منابع‬
‫ارائه‬‫کالسی‬ ‫های‬
‫کالس‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫معرفی‬ ‫منابع‬

‫فارسی‬ ‫منابع‬(‫کمکی‬)
‫کتاب‬ ‫نام‬:‫حفاری‬ ‫مهندسی‬
‫کاربردی‬
‫نویسنده‬ ‫نام‬:‫آدام‬ ،‫نادری‬ ‫محمد‬
‫تی‬.‫آر‬ ‫جی‬ ‫بورگوین‬.‫کی‬ ‫کیت‬ ،.
‫ای‬ ‫مارتین‬ ،‫میلهم‬.،‫چنورت‬
‫مترجمان‬:‫مرتضی‬ ،‫سجادیان‬ ‫احمد‬
‫امید‬ ‫سید‬ ،‫کوجان‬‫پور‬ ‫ابراهیم‬
‫امیر‬ ،‫دیوکالهی‬ ‫حمیدیان‬
‫دهلر‬‫طاهری‬
‫اول‬ ‫چاپ‬1388
‫ناشر‬:‫دانش‬ ‫مشتاق‬(‫انتشارات‬)
‫اول‬ ‫جلد‬( :‫چهار‬ ‫تا‬ ‫یک‬ ‫فصول‬)

‫تدریس‬ ‫برنامه‬
‫یکم‬ ‫هفته‬:‫دوره‬ ‫معرفی‬ ،‫معارفه‬
‫دوم‬ ‫هفته‬:‫مقدماتی‬ ‫مباحث‬
‫سوم‬ ‫هفته‬:
‫چهارم‬ ‫هفته‬:
‫پنجم‬ ‫هفته‬:
‫ششم‬ ‫هفته‬:
‫هفتم‬ ‫هفته‬:
‫هشتم‬ ‫هفته‬:
‫نهم‬ ‫هفته‬:
‫دهم‬ ‫هفته‬:
‫یازدهم‬ ‫هفته‬:
‫دوازدهم‬ ‫هفته‬:
‫سیزدهم‬ ‫هفته‬:
‫چهاردهم‬ ‫هفته‬:‫آموزش‬‫های‬
‫متفرقه‬
‫پانزدهم‬ ‫هفته‬:‫آموزش‬‫متفرق‬ ‫های‬‫ه‬
‫شانزدهم‬ ‫هفته‬:‫اشکال‬ ‫رفع‬

‫شده‬ ‫تدریس‬ ‫مباحث‬
‫مقدمات‬
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫میدان‬ ‫توسعه‬
‫توسعه‬ ‫مراحل‬
‫هزینه‬ ‫و‬ ‫اقتصاد‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫قراردادهای‬ ‫انواع‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫تاریخچه‬
‫حفاری‬ ‫تحوالت‬
‫روش‬‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫های‬
‫طراحی‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬
‫ها‬ ‫چاه‬ ‫انواع‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬
‫دکل‬ ‫انواع‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫پرسنل‬ ‫معرفی‬
‫سامانه‬‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫نیرو‬ ‫تامین‬ ‫سامانه‬
‫باالبری‬ ‫سامانه‬
‫دورانی‬ ‫سامانه‬
‫گل‬ ‫گردش‬ ‫سامانه‬
‫چاه‬ ‫کنترل‬ ‫سامانه‬
‫دقیق‬ ‫ابزار‬ ‫سامانه‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬
‫لوله‬‫ای‬ ‫وزنه‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫مربوطه‬ ‫محاسبات‬
‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫ملحقات‬
‫حفاری‬ ‫مته‬ ‫گردش‬

‫شرکت‬‫بین‬ ‫و‬ ‫داخلی‬ ‫فعال‬ ‫های‬
‫المللی‬
‫ایرانی‬
‫پتروپارس‬(‫میادین‬ ‫توسعه‬)
‫پدکس‬(‫پارس‬ ‫گستر‬ ‫انرژی‬ ‫اکتشاف‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫شرکت‬)
‫االنبیا‬ ‫خاتم‬ ‫قرارگاه‬(‫میادین‬ ‫توسعه‬)
‫انرژی‬ ‫دانا‬(‫میادین‬ ‫توسعه‬)
‫مپنا‬(‫میادین‬ ‫توسعه‬)
‫کیش‬ ‫فراساحل‬ ‫پتروگوهر‬(‫میادین‬ ‫توسعه‬)
‫اکتشاف‬ ‫عملیات‬(‫میادین‬ ‫توسعه‬)
‫کیش‬ ‫پتروتک‬ ‫گلوبال‬(‫حفاری‬ ‫پیمانکار‬)
‫حفاری‬ ‫ملی‬(‫حفاری‬ ‫عملیات‬)

‫معرفی‬‫شرکت‬‫بین‬ ‫های‬‫الملل‬‫ی‬
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫میادین‬ ‫خدمات‬
،‫شلومبرژه‬Schlumberger
،‫ودرفورد‬Weatherford
،‫هالیبرتون‬Halliburton
،‫هیوز‬ ‫بیکر‬Baker Hughes

‫شرکت‬‫بین‬ ‫و‬ ‫داخلی‬ ‫فعال‬ ‫های‬
‫المللی‬
‫خارجی‬
‫حفاری‬ ‫خدمات‬ ‫شرکت‬Maersk Drilling

‫شبکه‬‫کاری‬ ‫تخصصی‬ ‫های‬‫ابی‬
‫المللی‬ ‫بین‬
‫لیکنداین‬ ‫اجتماعی‬ ‫شبکه‬
‫تلنت‬ ‫ایران‬

‫مرتبط‬ ‫افزارهای‬ ‫نرم‬
‫خارجی‬
Drilling office
Landmark

.‫جاری‬ ‫ترم‬ ‫آموزشی‬ ‫امور‬ 1(‫مهر‬94)‫دروس‬ ‫کلیه‬ ‫برای‬
‫موقت‬ ‫بصورت‬
.‫ارائه‬ ‫پیوند‬ 2‫به‬ ‫مربوط‬ ‫محتوای‬ ‫و‬ ‫کالسی‬ ‫های‬
‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬
.‫تاکنون‬ ‫شده‬ ‫تدریس‬ ‫دروس‬ ‫کلیه‬ ‫پیوند‬ 3
.‫نشانی‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬ ‫اطالعات‬: 4
https://sites.google.com/site/halaminia

‫منابع‬ ‫تولید‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬‫نفتی‬
‫نفتی‬ ‫مخازن‬ ‫حجم‬ ‫و‬ ‫شکل‬ ‫تعیین‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬
‫مخزن‬ ‫درجای‬ ‫نفت‬ ‫میزان‬ ‫و‬ ‫مخزنی‬ ‫محدوده‬ ،‫ساختمانی‬ ‫پیچیدگی‬ ‫حیث‬ ‫از‬
،‫میدان‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬
‫نظیر‬ ‫مهندسی‬ ‫پارامترهای‬ ‫در‬:
،‫تولیدی‬ ‫نفت‬ ‫کیفیت‬ ،‫میدان‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫پروفایل‬
‫مخزنی‬ ‫خصوصیات‬ ‫و‬ ‫عملیاتی‬ ‫هزینه‬
،‫میدان‬ ‫هر‬ ‫توسعه‬ ‫اولویت‬
‫و‬ ‫است‬ ‫تولید‬ ‫جهت‬ ‫میدان‬ ‫آن‬ ‫آتی‬ ‫راهبر‬ ‫و‬ ‫متوالی‬ ‫تعیین‬

‫شناسی‬ ‫زمین‬ ‫مدل‬
‫برای‬ ‫ارزیابی‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫ایجاد‬
‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫استفاده‬
‫در‬ ‫دقیقی‬ ‫نسبتا‬ ‫اطالعات‬ ‫حاوی‬
،‫مخزن‬ ‫حجم‬ ،‫مخزن‬ ‫ساختار‬ ‫خصوص‬
‫چگونگی‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫خصوصیات‬
‫مخزن‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫توزیع‬
،‫توسعه‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ،‫مدل‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
‫برداشت‬ ‫قابل‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫میزان‬ ‫تعیین‬‫از‬
،‫تولید‬ ‫نمودار‬ ‫یا‬ ‫پروفایل‬ ،‫میدان‬
‫چاه‬ ‫تعداد‬ ‫شامل‬ ‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫طرح‬ ‫نوع‬
‫آن‬ ‫آرایش‬ ‫و‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬‫حفاری‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫ها‬
‫نی‬ ‫مورد‬ ‫فراورشی‬ ‫تأسیسات‬ ‫نوع‬ ،‫چاه‬ ‫هر‬‫از‬
‫مخزنی‬ ‫سازی‬ ‫شبیه‬ ‫مدل‬ ‫روزرسانی‬ ‫به‬‫و‬
‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫طرح‬ ‫اصالح‬
‫انجام‬ ‫علت‬:‫پیش‬ ‫ناهمخوانی‬‫بینی‬‫های‬
‫انجام‬‫چند‬ ‫میدان‬ ‫واقعی‬ ‫عملکرد‬ ‫با‬ ‫شده‬
‫عدم‬ ‫کاهش‬ ‫و‬ ‫میدان‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫سال‬
‫توسعه‬ ‫مرحله‬ ‫ریسک‬ ‫و‬ ‫قطعیت‬
‫انجام‬ ‫روش‬
‫و‬ ‫مخزن‬ ‫جدید‬ ‫اطالعات‬ ‫آوری‬ ‫جمع‬
‫انجام‬ ‫و‬ ‫طراحی‬‫آزمایش‬‫مخزنی‬ ‫های‬
‫مثال‬:
‫داشت‬ ‫نگه‬ ‫جهت‬ ‫گاز‬ ‫تزریق‬ ‫بینی‬ ‫پیش‬
‫نرخ‬ ‫با‬ ‫مخزن‬ ‫فشار‬50‫مکعب‬ ‫فوت‬ ‫میلیون‬
،‫اولیه‬ ‫توسعه‬ ‫طرح‬ ‫در‬ ‫سوم‬ ‫سال‬ ‫از‬ ‫روز‬ ‫در‬
‫پی‬ ‫از‬ ‫تر‬ ‫سریع‬ ‫و‬ ‫بیشتر‬ ‫کاهش‬ ‫مالحظه‬‫ش‬
‫بینی‬‫فشار‬ ‫های‬‫تولید‬ ‫حین‬ ‫مخزن‬
‫روزرسانی‬ ‫به‬(‫نرخ‬ ‫با‬ ‫گاز‬ ‫تزریق‬ ‫مثال‬100
‫دوم‬ ‫سال‬ ‫از‬ ‫روز‬ ‫در‬ ‫مکعب‬ ‫فوت‬ ‫میلیون‬)

‫میدان‬ ‫در‬ ‫فشار‬ ‫داشت‬ ‫نگه‬ ‫عملیات‬
‫چاه‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫تدریج‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫طبیعی‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬‫س‬ ‫چند‬ ‫طی‬ ‫ها‬‫ال‬
،‫میدان‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫جلوگیری‬ ‫راهکار‬:‫فشار‬ ‫داشت‬ ‫نگه‬ ‫عملیات‬
‫شامل‬
•‫آبده‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫تزریق‬(‫نفتی‬ ‫مخزن‬ ‫زیر‬ ‫در‬ ،‫وجود‬ ‫صورت‬ ‫در‬)
•‫گازی‬ ‫کالهک‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫تزریق‬(‫مخزن‬ ‫باالی‬ ‫در‬)
‫آن‬ ‫انجام‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫استراتژی‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫انتخاب‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬
•‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫تصمیمات‬ ‫مهمترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬

‫نفتی‬ ‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫نقش‬
‫جغرافیایی‬ ‫موقعیت‬ ‫به‬ ‫اکتشافی‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫ارتباط‬
‫ع‬ ‫و‬ ‫بودن‬ ‫دریایی‬ ‫یا‬ ‫خشکی‬ ‫به‬ ‫بسته‬ ‫دالر‬ ‫میلیون‬ ‫صد‬ ‫تا‬ ‫ده‬ ‫حدود‬ ‫بین‬‫آن‬ ‫مق‬
‫چاه‬ ‫اولین‬ ‫حفاری‬ ‫موفقیت‬ ‫احتمال‬
‫درصد‬ ‫ده‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫اولی‬ ‫حفاری‬ ‫مکان‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫باالی‬ ‫گذاری‬ ‫تاثیر‬‫چاه‬ ‫ن‬
‫عملیات‬ ‫موفقیت‬ ‫در‬
‫وجود‬ ‫عدم‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫تکنولوژی‬‫برای‬ ‫ای‬‫م‬ ‫کیفیت‬ ‫و‬ ‫حجم‬ ‫دقیق‬ ‫تعیین‬‫خازن‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫بدون‬ ‫زمین‬ ‫سطح‬ ‫از‬ ‫هیدروکربوری‬

‫برداشت‬‫مختلف‬ ‫های‬‫موفقیت‬ ‫مفهوم‬ ‫از‬
‫چاه‬ ‫در‬ ‫هیدروکربور‬ ‫مشاهده‬
‫انجام‬‫آزمایش‬‫تولید‬ ‫های‬‫چاه‬ ‫از‬
‫تولید‬ ‫نرخ‬ ‫حداقل‬ ‫آوردن‬ ‫دست‬ ‫به‬3000‫روز‬ ‫در‬ ‫بشکه‬
‫مرت‬ ‫را‬ ‫بیشتر‬ ‫تحقیقات‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ‫که‬ ‫هیدروکربور‬ ‫مقداری‬ ‫کشف‬‫نماید‬ ‫فع‬
‫اقتص‬ ‫توجیه‬ ‫دارای‬ ‫هیدروکربور‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬ ‫با‬ ‫موفقیت‬‫ادی‬
‫آن‬ ‫پایان‬ ‫با‬ ،‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫موفقیت‬ ‫قطعی‬ ‫تعیین‬(‫معموال‬15‫تا‬20‫سال‬)
‫عدم‬ ،‫اتفاقات‬ ‫رخداد‬‫قطعیت‬‫ریسک‬ ‫و‬ ‫ها‬‫زیاد‬ ‫های‬‫طرح‬ ‫اجرای‬ ‫حین‬

‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫میدان‬ ‫یک‬ ‫عمر‬ ‫طول‬ ‫مراحل‬
،‫اکتشاف‬ ‫فاز‬exploration phase
،‫ارزیابی‬ ‫فاز‬appraisal phase
،‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬development planning
،‫تولید‬ ‫فاز‬production phase
،‫افتادگی‬ ‫کار‬ ‫از‬ ‫فاز‬decommissioning

‫نفت‬ ‫میدان‬ ‫یک‬ ‫آل‬ ‫ایده‬ ‫تولید‬ ‫رفتار‬‫ی‬

‫اکتشاف‬ ‫فاز‬
‫هدف‬:‫هیدروکربن‬ ‫جدید‬ ‫ذخایر‬ ‫کشف‬ ‫و‬ ‫جستجو‬
‫نفت‬ ‫شناسان‬ ‫زمین‬ ‫توسط‬ ‫نفت‬ ‫قرن‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫طی‬
‫فعالیت‬ ‫دقت‬ ‫افزایش‬‫اکتشافی‬ ‫های‬‫موفقیت‬ ‫شانس‬ ‫و‬
‫پیشرفت‬ ‫با‬‫تکنیک‬‫اکتشافی‬ ‫های‬(‫دارد‬ ‫باالیی‬ ‫ریسک‬ ‫هنوز‬ ‫گرچه‬)
‫اکتشافی‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫الزم‬ ‫مطالعات‬
‫هیدر‬ ‫تولید‬ ‫الزم‬ ‫شرایط‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫بردن‬ ‫پی‬ ‫برای‬ ‫شناسی‬ ‫زمین‬ ‫بررسی‬‫وکربن‬
‫بررسی‬‫مغناطیسی‬ ‫های‬‫و‬‫سنجی‬ ‫گرانی‬
‫بررسی‬‫لرزه‬ ‫های‬‫شناسی‬
‫اکتشافی‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫به‬ ‫اقدام‬
‫مرحله‬ ‫این‬ ‫دسترس‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫اطالعات‬
‫هیدر‬ ‫انباشته‬ ‫تولیدی‬ ‫قابلیت‬ ‫یا‬ ‫میدان‬ ‫حقیقی‬ ‫ذخیره‬ ‫اندازه‬ ‫و‬ ‫شکل‬‫وکربن‬

‫ارزیابی‬ ‫فاز‬
‫چاه‬ ‫برخورد‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫مرحله‬
،‫هیدروکربن‬ ‫به‬ ‫اکتشافی‬
‫میدان‬ ‫حقیقی‬ ‫ذخیره‬ ‫تعیین‬
‫اکتشاف‬ ‫فاز‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫ریسک‬
‫ان‬ ‫حد‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫یا‬ ‫بیشتر‬ ‫تولید‬‫تظار‬
‫میدان‬
‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫یا‬ ‫کمتر‬ ‫تسهیالت‬ ‫لذا‬‫و‬ ‫نیاز‬
‫سود‬ ‫کاهش‬
‫اکتش‬ ‫بعد‬ ‫ارزیابی‬ ‫برنامه‬ ‫لزوم‬‫اف‬
‫تکنیکی‬ ‫توسعه‬ ‫کردن‬ ‫بهینه‬
‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫ابزارهای‬
،‫چاه‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫تداخلی‬ ‫آزمایش‬
Interference test
‫گس‬ ‫عرض‬ ‫در‬ ‫فشار‬ ‫ارتباط‬ ‫تعیین‬‫ل‬
‫میدان‬ ‫یک‬ ‫پهلوی‬ ‫در‬ ‫چاهی‬ ‫حفر‬
‫الیه‬ ‫شیب‬ ‫تاثیر‬ ‫بررسی‬ ‫جهت‬‫ها‬‫ی‬
‫مقاطع‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫دیده‬‫لرزه‬‫ای‬
‫برای‬ ‫افقی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬
‫تعیین‬‫کناره‬‫مخزن‬ ‫های‬‫گسترش‬ ‫و‬
‫جانبی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫مخزن‬
‫چاه‬ ‫از‬ ‫گیری‬ ‫مغزه‬

‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫فاز‬
‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫برنامه‬ ‫اجرا‬ ‫و‬ ‫تدوین‬
‫نتایج‬ ‫براساس‬‫فاز‬‫اکتشاف‬ ‫های‬‫و‬
‫موجود‬ ‫امکانات‬ ‫بررسی‬ ‫و‬ ‫ارزیابی‬
‫اولیه‬ ‫هدف‬ ‫با‬:‫تسهیالت‬ ‫تامین‬
‫تولید‬ ‫سطحی‬ ‫زیر‬ ‫و‬ ‫سطحی‬
‫مرحله‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫بحث‬ ‫قابل‬ ‫موارد‬:
‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫اهداف‬
‫داده‬‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫های‬
‫کار‬ ‫اصول‬
‫مهندسی‬ ‫تسهیالت‬ ‫توصیف‬
‫انسانی‬ ‫نیروی‬ ‫و‬ ‫هزینه‬ ‫تخمین‬
‫پروژه‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬
‫بودجه‬ ‫پیشنهاد‬
‫برنامه‬ ‫بینی‬ ‫پیش‬‫ب‬ ‫بهره‬ ‫های‬‫رداری‬
‫تول‬ ‫پروفایل‬ ‫براساس‬ ‫تولید‬ ‫و‬،‫ید‬
production profile
‫مکان‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫پروفایل‬ ‫تابعیت‬‫یسم‬
‫مخزن‬ ‫رانش‬
‫تسه‬ ‫بر‬ ‫تولید‬ ‫پروفایل‬ ‫تاثیر‬‫یالت‬
‫چاه‬ ‫تعداد‬ ‫و‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬

‫تولید‬ ‫فاز‬
‫تولید‬ ‫فاز‬ ‫شروع‬ ‫زمان‬
‫چاه‬ ‫درون‬ ‫به‬ ‫هیدروکربن‬ ‫اقتصادی‬ ‫مقادیر‬ ‫یافتن‬ ‫جریان‬ ‫هنگام‬
‫میدان‬ ‫مالی‬ ‫وضعیت‬
‫بودجه‬ ‫تامین‬ ‫و‬ ‫اولیه‬ ‫گذاری‬ ‫سرمایه‬ ‫جبران‬‫پروژه‬‫جدید‬ ‫های‬
‫تولید‬ ‫پروفایل‬ ‫فازهای‬
‫افزایش‬ ‫دوره‬:‫نفت‬ ‫انتقال‬‫چاه‬‫تولید‬ ‫های‬‫لوله‬ ‫خطوط‬ ‫به‬ ‫کننده‬
‫ثبات‬ ‫دوره‬:‫تولید‬ ‫کاهش‬‫چاه‬‫قدیمی‬ ‫های‬‫ت‬ ‫تثبیت‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫حین‬‫ولید‬
‫پایانی‬ ‫یا‬ ‫کاهش‬ ‫دوره‬:
‫همه‬ ‫تولید‬ ‫کاهش‬ ‫و‬ ‫دوره‬ ‫ترین‬ ‫طوالنی‬ ‫معموال‬‫چاه‬‫تولیدی‬ ‫های‬

‫افتادگی‬ ‫کار‬ ‫از‬ ‫فاز‬
‫ها‬ ‫ویژگی‬
‫میدان‬ ‫درآمد‬ ‫تولید‬ ‫توقف‬
‫پوشش‬ ‫عدم‬‫هزینه‬‫عملیاتی‬ ‫های‬‫کل‬ ‫درآمد‬ ‫با‬
‫اقتصادی‬ ‫غیر‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫فنی‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫تولید‬ ‫ادامه‬ ‫امکان‬
‫روش‬‫به‬ ‫های‬‫میدان‬ ‫افتادگی‬ ‫کار‬ ‫از‬ ‫انداختن‬ ‫تاخیر‬
‫هزینه‬ ‫کاهش‬‫عملیاتی‬ ‫های‬
‫هیدروکربن‬ ‫تولید‬ ‫افزایش‬
‫از‬ ‫استفاده‬‫روش‬‫ازدیاد‬ ‫های‬‫تولید‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬ ‫هیدروکربن‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫برداشت‬‫اولیه‬

‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫مراحل‬
‫قرارگیری‬ ‫مکان‬ ‫دقیق‬ ‫تعیین‬‫دکل‬
‫حفاری‬ ‫هدف‬ ‫نقطه‬ ‫و‬
‫نف‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫اقتصادی‬ ‫مقادیر‬ ‫کشف‬‫ت‬
‫زمین‬ ‫از‬ ‫متشکل‬ ‫تیمی‬ ‫عهده‬ ‫بر‬
‫حفاری‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫مهندس‬ ‫و‬ ‫شناس‬
‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫هزینه‬ ‫بینی‬ ‫پیش‬
،‫حفاری‬
‫و‬ ‫چاه‬ ‫تکمیل‬
‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫تجهیزات‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫هزینه‬ ‫برآورد‬:
،‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫هزینه‬
،‫حفاری‬ ‫گل‬
،‫پیمایی‬ ‫چاه‬
،‫آزمایی‬ ‫چاه‬
،‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬
،‫گذاری‬ ‫جداره‬
،‫چاه‬ ‫تحریک‬
‫پمپ‬‫و‬ ‫ها‬...
‫برآورد‬ ‫تایید‬‫هزینه‬‫توسط‬ ‫ها‬
‫گذار‬ ‫سرمایه‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫متصدیان‬‫ان‬

‫نمونه‬‫از‬ ‫ای‬،‫کرد‬ ‫هزینه‬ ‫مجوز‬ ‫خالصه‬
Authorization For Expenditure, AFE
AFE
‫در‬ ‫قدم‬ ‫آخرین‬
‫چاه‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬
‫تخمین‬ ‫تهیه‬
‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫هزینه‬
‫تاییدیه‬ ‫دریافت‬ ‫و‬
‫مدیریتی‬
‫هزینه‬ ‫بندی‬ ‫دسته‬
‫محسوس‬
‫نامحسوس‬

‫نمونه‬‫از‬ ‫ای‬،‫مخارج‬ ‫مجوز‬ ‫خالصه‬ ‫جزئیات‬
Authorization For Expenditure, AFE

‫بر‬ ‫موثر‬ ‫فاکتورهای‬ ‫بررسی‬
‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫هزینه‬ ‫بینی‬ ‫پیش‬
‫چاه‬ ‫موقعیت‬
‫هزینه‬ ‫بر‬ ‫گذاری‬ ‫تاثیر‬‫آماده‬ ‫های‬
‫به‬ ‫دکل‬ ‫انتقال‬ ،‫چاه‬ ‫مکان‬ ‫سازی‬
‫عملیات‬ ‫هزینه‬ ‫و‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫محل‬
‫روزانه‬ ‫حفاری‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫هزینه‬ ‫تصاعدی‬ ‫افزایش‬
‫چاه‬ ‫عمق‬ ‫با‬
،‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫رابطه‬c،‫عمق‬ ‫با‬D
‫ثابت‬‫های‬𝑎‫و‬b‫چاه‬ ‫موقعیت‬ ‫تابع‬
‫چاه‬ ‫تجهیزات‬ ‫هزینه‬
،‫تجهیزات‬ ‫دیگر‬ ‫اجاره‬ ،‫دکل‬ ‫اجاره‬
‫هزینه‬ ،‫نقل‬ ‫و‬ ‫حمل‬‫نظارت‬ ‫های‬
‫دکل‬
‫جداری‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ‫مصرفی‬ ‫تجهیزات‬،
‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫سطح‬ ‫سازی‬ ‫آماده‬ ‫هزینه‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫طوالنی‬ ‫زمان‬
‫ارزیابی‬ ،‫پیمایش‬ ،‫دکل‬ ‫برپایی‬
‫و‬ ‫راندن‬ ،‫چاه‬ ‫بررسی‬ ‫و‬ ‫سازند‬
‫جداری‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬

‫افزایش‬ ‫علل‬‫هزینه‬‫حفاری‬ ‫های‬‫افزایش‬ ‫با‬
‫چاه‬ ‫عمق‬
‫ها‬ ‫سازند‬ ‫شدن‬ ‫تر‬ ‫سخت‬
‫سنگ‬ ‫بر‬ ‫موجود‬ ‫فشار‬ ‫افزایش‬‫ها‬‫و‬
‫عمق‬ ‫افزایش‬ ‫با‬ ‫طبقات‬
‫بیشتر‬ ‫فشردگی‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬
‫سنگ‬‫ها‬ ‫آن‬ ‫شدن‬ ‫تر‬ ‫سخت‬ ‫و‬ ‫ها‬
‫مته‬ ‫عمر‬ ‫کاهش‬
‫چاه‬ ‫از‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫کردن‬ ‫خارج‬
‫کوتاه‬ ‫فواصل‬ ‫در‬ ‫مته‬ ‫تعویض‬ ‫و‬‫تر‬
‫دکل‬ ‫طراحی‬ ‫هزینه‬ ‫افزایش‬:
‫ظرفی‬ ‫و‬ ‫بیشتر‬ ‫قدرت‬ ‫نیازمند‬‫ت‬
‫بزرگ‬ ‫دکل‬ ‫و‬ ‫باالتر‬‫سنگی‬ ‫و‬ ‫تر‬‫ن‬‫تر‬

‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫محاسبه‬ ‫فرمول‬
‫حفاری‬ ‫مهندس‬ ‫وظیفه‬
‫ای‬ ،‫موفق‬ ‫حفاری‬ ‫برنامه‬ ‫پیشنهاد‬‫من‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫ارزان‬ ‫امکان‬ ‫حد‬ ‫تا‬ ‫و‬
‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫معادله‬ ‫یک‬
‫هزینه‬ ‫انواع‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫هزینه‬‫متغیر‬ ‫های‬
‫هزینه‬‫ثابت‬ ‫های‬
‫اصلی‬ ‫پارامتر‬
‫مته‬ ‫عملکرد‬
‫حفاری‬ ‫کل‬ ‫هزینه‬
CT = CF * TD
Cf،‫عمق‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫حفاری‬ ‫هزینه‬
Cb‫مته‬ ‫هزینه‬(‫مته‬ ‫قیمت‬)‫و‬
Cr‫واحد‬ ‫در‬ ‫دکل‬ ‫ثابت‬ ‫هزینه‬
‫تمام‬ ‫شامل‬ ،‫زمان‬‫هزینه‬‫ثابت‬ ‫های‬
‫پیمانکار‬ ‫نرخ‬ ‫فقط‬ ‫نه‬ ‫روزانه‬
tb،‫مته‬ ‫راندن‬ ‫حین‬ ‫گردش‬ ‫زمان‬
tc‫طول‬ ‫در‬ ‫گردش‬ ‫غیر‬ ‫زمان‬
‫و‬ ‫مته‬ ‫راندن‬
tt‫پیمایش‬ ‫زمان‬

‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬‫هزینه‬‫پیش‬ ‫های‬‫ن‬ ‫بینی‬‫شده‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬
‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫محاسبه‬ ‫فرمول‬ ‫اشکال‬
‫حفاری‬ ‫واقعی‬ ‫هزینه‬ ‫دقیق‬ ‫بینی‬ ‫پیش‬ ‫عدم‬
‫ریسک‬ ‫فاکتور‬ ‫احتساب‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬
‫مهندسی‬ ‫تخمین‬ ‫با‬ ‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫آمیزش‬ ‫لزوم‬
‫و‬ ‫مشکالت‬ ‫احتساب‬‫هزینه‬‫پیش‬ ‫های‬‫آور‬ ‫سرسام‬ ‫نشده‬ ‫بینی‬
،‫لوله‬ ‫کردن‬ ‫گیر‬
،‫چاه‬ ‫انحراف‬
‫چاه‬ ‫ریزش‬ ‫و‬ ‫شدن‬ ‫شسته‬
،‫گل‬ ‫آلودگی‬
،‫هرزروی‬ ‫و‬ ‫گل‬ ‫گردش‬ ‫شدن‬ ‫کم‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫رشته‬ ‫شدن‬ ‫پاره‬

‫نظر‬ ‫از‬ ‫حفاری‬ ‫قراردادهای‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬
‫پیمان‬ ‫به‬ ‫کارفرما‬ ‫پرداخت‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫هزینه‬‫کار‬
‫قراردادها‬ ‫در‬ ‫ذکر‬ ‫قابل‬ ‫موارد‬
‫مسئولی‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬ ‫روشن‬ ‫تعیین‬‫ت‬
‫آن‬ ‫تکالیف‬ ،‫طرفین‬،‫ها‬
‫و‬ ‫تکلیف‬ ‫اجرای‬ ‫استانداردهای‬
‫عملیات‬ ‫پرداخت‬ ‫قابل‬ ‫مبلغ‬
‫حفاری‬ ‫قراردادهای‬ ‫تحولی‬ ‫سیر‬
‫قدیم‬ ‫نسل‬(‫استاندارد‬ ‫قراردادهای‬)
‫پرداخت‬ ‫و‬ ‫ریسک‬ ‫مبنا‬ ‫بر‬ ‫تقسیم‬
•،‫عمقی‬ ‫قرارداد‬Footage
•،‫روزانه‬ ‫قرارداد‬Daywork
•،‫دست‬ ‫در‬ ‫کلید‬ ‫قرارداد‬Turnkey
(‫مقطوع‬ ‫قیمت‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬)
‫جدید‬ ‫نسل‬(،‫مشوق‬ ‫قراردادهای‬
Incentive Contracts،
‫ریسک‬ ‫تقسیم‬ ‫یا‬ ‫ترکیبی‬)
‫ولی‬ ‫یکسان‬ ‫ساختار‬ ‫دارای‬
‫مشوق‬‫برای‬ ‫کارفرمایان‬ ‫متغیر‬ ‫های‬
‫و‬ ‫پیمانکاران‬
•‫انتشار‬ ‫عدم‬ ‫لذا‬‫نمونه‬‫از‬ ‫ای‬‫سوی‬
‫انجمن‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫آن‬ ‫مبنای‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬
•‫روزانه‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬
•‫دست‬ ‫در‬ ‫کلید‬ ‫قرارداد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬

‫در‬ ‫طرفین‬ ‫وظایف‬ ‫شرح‬
‫عمقی‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬(‫فوت‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬)
،‫کارفرما‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬
‫پیمانکار‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫عمل‬ ‫آزادی‬
‫یا‬ ‫مستقیم‬ ،‫اندازه‬ ،‫عمق‬ ‫تعیین‬
‫گذاری‬ ‫جداره‬ ‫برنامه‬ ‫و‬ ‫بودن‬ ‫انحرافی‬
‫عملیات‬ ‫کنترل‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫نقش‬
‫در‬ ‫دخالت‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫کارفرما‬ ‫توسط‬
‫اجرایی‬ ‫عملیات‬
‫مسؤولیت‬‫و‬ ‫ها‬‫کا‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫خسارات‬‫ر‬
‫پیمانکار‬ ‫برعهده‬ ‫پرسنل‬
‫تهیه‬‫سرویس‬‫ضروری‬ ‫های‬‫عملیات‬
‫حفاری‬(‫و‬ ‫شیمیایی‬ ‫مواد‬ ‫و‬ ‫گل‬
‫کاری‬ ‫سیمان‬)
‫پیمانکار‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬
‫و‬ ‫اجرایی‬ ‫عملیات‬ ‫انجام‬
‫تهیه‬ ،‫تجهیزات‬ ‫آوری‬ ‫فراهم‬
‫دکل‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫آب‬ ‫و‬ ‫سوخت‬
‫حفاری‬ ‫ضروری‬ ‫ابزار‬ ‫تهیه‬ ،‫حفاری‬
‫مانند‬‫مته‬‫حفاری‬ ‫های‬‫باز‬ ‫حفره‬ ،
‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫و‬ ‫کن‬
‫ماهر‬ ‫کار‬ ‫نیروی‬ ‫تخصیص‬

‫ویژگی‬‫و‬ ‫ها‬‫قرارداد‬ ‫در‬ ‫پرداخت‬ ‫نحوه‬
،‫عمقی‬ ‫حفاری‬Footage contracts
‫قرارداد‬ ‫معایب‬
‫گرف‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫بدون‬ ‫حفاری‬ ‫برای‬ ‫ممکن‬ ‫سرعت‬ ‫حداکثر‬ ،‫پیمانکار‬ ‫انگیزه‬‫تن‬
«‫کیفیت‬»‫مخزن‬ ‫به‬ ‫اساسی‬ ‫خسارات‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬
‫قرارداد‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫کارفرمایان‬ ‫کمتر‬ ‫تمایل‬ ‫لذا‬
‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫و‬ ‫خشکی‬ ‫در‬ ‫حفاری‬‫بخش‬‫باالیی‬ ‫های‬‫تر‬ ‫کم‬ ‫خطر‬ ‫و‬ ‫عمق‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫یا‬ ‫مخزن‬
‫پرداخت‬ ‫نحوه‬‫هزینه‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫چاه‬ ‫متر‬ ‫هر‬ ‫برای‬ ‫مصوب‬ ‫نرخ‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫هزینه‬ ‫پرداخت‬‫شده‬
‫جانبی‬ ‫خدمات‬ ‫احتساب‬(‫و‬ ‫آزمایشات‬ ،‫گذاری‬ ‫جداره‬)...‫خدمات‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫چاه‬ ‫متراژ‬ ‫کل‬ ‫بر‬ ‫ان‬ ‫هزینه‬ ‫تقسیم‬ ‫و‬ ‫اضافی‬

،‫روزانه‬ ‫قرارداد‬Day-work or day-rate
،‫حفاری‬ ‫پیمانکار‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬drilling contractor
‫و‬ ‫کار‬ ‫نیروی‬ ،‫وابسته‬ ‫تجهیزات‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫آوری‬ ‫فراهم‬
‫انتخاب‬‫روش‬‫خاص‬ ‫های‬‫حفاری‬(‫بردن‬ ‫پایین‬ ‫و‬ ‫آوردن‬ ‫باال‬ ،‫حفاری‬ ‫سرعت‬
‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬‫غیره‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫وزن‬ ‫و‬) ...
‫تقبل‬ ً‫ا‬‫صرف‬‫ریسک‬‫خاص‬ ‫های‬
،‫کارفرما‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬operator
‫عملیات‬ ‫مستقیم‬ ‫کنترل‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫مدیریت‬
‫آوری‬ ‫فراهم‬‫سرویس‬‫با‬ ‫ها‬‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫معین‬ ‫روزانه‬ ‫مبلغ‬ ‫پرداخت‬

‫ویژگی‬‫و‬ ‫ها‬‫در‬ ‫پرداخت‬ ‫نحوه‬
‫روزانه‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬
‫پرداخت‬ ‫نحوه‬‫هزینه‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫کاری‬ ‫روز‬ ‫هر‬ ‫ازای‬ ‫به‬ ‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫هزینه‬ ‫پرداخت‬
‫در‬ ‫عملیات‬ ‫برای‬ ‫معین‬ ‫نرخ‬ ‫یک‬ ‫پرداخت‬24‫برخالف‬ ‫قرارداد‬ ‫مدت‬ ‫تمام‬ ‫در‬ ‫ساعت‬
‫دیگر‬ ‫قراردادهای‬
‫وقوع‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫پروژه‬ ‫مقرر‬ ‫زمان‬ ‫مدت‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫قرارداد‬ ‫مبلغ‬ ‫پرداخت‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫عملیات‬ ‫حین‬ ‫اشکال‬
‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫و‬ ‫دریا‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫در‬ ‫تر‬ ‫بیش‬‫چاه‬‫عمیق‬ ‫های‬‫خطرناک‬ ‫شرایط‬ ‫با‬ ‫مناطقی‬ ‫و‬
‫افزایش‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫کمتر‬ ‫استقبال‬ ‫و‬ ‫توجه‬‫هزینه‬‫شرکت‬ ‫های‬‫نفتی‬ ‫های‬
‫روزانه‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬ ‫معایب‬
‫کاهش‬ ‫و‬ ‫افزایش‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫سرعت‬ ‫افزایش‬ ‫امکان‬ ‫عدم‬‫هزینه‬‫مرتبط‬ ‫های‬‫توس‬‫ط‬
‫مورد‬ ‫تجهیزات‬ ‫و‬ ‫کاال‬ ،‫انسانی‬ ‫نیروی‬ ‫روی‬ ‫بیشتر‬ ‫گذاری‬ ‫سرمایه‬ ‫با‬ ‫پیمانکار‬‫نیاز‬
‫حفاری‬ ‫زمان‬ ‫حداکثر‬ ‫شدن‬ ‫طوالنی‬ ‫پیمانکار‬ ‫انگیزه‬
‫قیمت‬ ‫بودن‬ ‫مقطوع‬ ‫و‬ ‫ثبات‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫پیمانکاران‬ ‫رقابت‬ ‫کاهش‬

،‫دست‬ ‫در‬ ‫کلید‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬Turnkey
‫پیمانکار‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬
‫حف‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫عوامل‬ ‫و‬ ‫لوازم‬ ،‫شرایط‬ ‫تمام‬ ‫کنترل‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ،‫هدایت‬ ‫مسؤلیت‬‫ر‬
‫چاه‬
‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ،‫مته‬ ،‫آالت‬ ‫ماشین‬ ،‫دکل‬ ‫از‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫تجهیزات‬...‫آزمایشات‬ ‫تا‬ ‫گرفته‬
‫الزم‬ ‫تحقیقات‬ ‫و‬ ‫شناختی‬ ‫زمین‬
‫بیشتر‬ ‫هزینه‬ ‫دریافت‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫تری‬ ‫بیش‬ ‫مهم‬ ‫هایی‬ ‫ریسک‬ ‫تحمل‬
‫کارفرما‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫تعهدات‬
‫ریسک‬ ‫حداقل‬ ‫پذیرش‬

‫ویژگی‬‫و‬ ‫ها‬‫در‬ ‫پرداخت‬ ‫نحوه‬
‫حفاری‬ ‫قرارداد‬‫دست‬ ‫در‬ ‫کلید‬
‫حفاری‬ ‫دکل‬ ً‫ا‬‫صرف‬ ‫نه‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫تمام‬ ‫به‬ ‫پیمانکار‬ ‫توجه‬ ‫لزوم‬
‫ها‬ ‫هزینه‬ ‫پرداخت‬ ‫نحوه‬
‫عد‬ ‫و‬ ‫عملیات‬ ‫حین‬ ‫اشکال‬ ‫بروز‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫هزینه‬ ‫پرداخت‬ ‫عدم‬‫م‬
‫مقرر‬ ‫عمق‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬
‫پی‬ ‫ریسک‬ ‫افزایش‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫تری‬ ‫بیش‬ ‫مبلغ‬ ‫پرداخت‬‫مانکار‬
‫امکان‬‫خسارت‬‫مالی‬ ‫های‬‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫شدید‬

‫قرارداد‬‫مشوق‬ ‫های‬
‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫مشوق‬ ‫قراردادهای‬
‫روزانه‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬
‫ر‬ ‫برای‬ ‫پیمانکار‬ ‫به‬ ‫مشوق‬ ‫اعطای‬‫فع‬
‫روزانه‬ ‫حفاری‬ ‫قرارداد‬ ‫معایب‬
‫د‬ ‫شرکت‬ ‫و‬ ‫پیمانکار‬ ‫مداخله‬ ‫عامل‬‫ر‬
‫اجرت‬ ‫و‬ ‫منافع‬ ‫و‬ ‫ریسک‬
‫بر‬ ‫عالوه‬ ‫دیگری‬ ‫قرارداد‬ ‫انعقاد‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫برای‬ ‫روزانه‬ ‫قرارداد‬
‫یک‬ ‫شامل‬ ‫سرویسی‬ ‫یا‬ ‫ترکیبی‬
‫جریمه‬ ‫هدف‬–،‫پاداش‬Bounds-
Penalty
‫یا‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫برای‬
‫خدمات‬ ‫ارایه‬ ‫زمان‬
‫پاداش‬ ‫یا‬ ‫جریمه‬:
‫دکل‬ ‫روزانه‬ ‫نرخ‬ ‫نصف‬
‫قرارداد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫مشوق‬ ‫قرارداد‬
‫دست‬ ‫در‬ ‫کلید‬
‫انگی‬ ‫ایجاد‬ ‫برای‬ ‫کارکنان‬ ‫مشوق‬‫و‬ ‫زه‬
‫پروژه‬ ‫اجرا‬ ‫موفقیت‬ ‫ضمانت‬
‫مشکالت‬ ‫با‬ ‫مناطقی‬ ‫در‬ ‫اجرا‬ ‫قابل‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫اجرایی‬
‫مقطوع‬ ‫قیمت‬
‫احداث‬ ‫مالی‬ ‫و‬ ‫فنی‬ ‫طرح‬ ‫پیشنهاد‬
‫ب‬ ‫و‬ ‫کارفرما‬ ‫به‬ ‫پیمانکار‬ ‫توسط‬ ‫چاه‬‫ر‬
‫برنامه‬ ‫اجرا‬ ‫مسئولیت‬ ‫گیری‬ ‫عهده‬
‫پیمانکار‬ ‫توسط‬ ‫حفاری‬

‫نفتی‬ ‫دکل‬ ‫اجاره‬
‫دکل‬ ‫اجاره‬ ‫هزینه‬ ‫متوسط‬
‫حدود‬ ‫روزانه‬150‫دالر‬ ‫هزار‬(‫بین‬
110‫تا‬180‫دالر‬ ‫هزار‬)
‫ایران‬ ‫در‬ ‫دکل‬ ‫هر‬ ‫حفاری‬ ‫راندمان‬
‫چاه‬ ‫حلقه‬ ‫دو‬ ‫ساالنه‬ ‫حدود‬ ‫در‬
‫دکل‬‫فراساحل‬ ‫های‬‫ایران‬
‫حدود‬2٧‫طبق‬ ‫فعال‬ ‫دکل‬
‫المللی‬‫بین‬ ‫های‬‫گزارش‬
‫دکل‬‫دریایی‬ ‫های‬‫ملکی‬:35‫درصد‬
‫دکل‬‫استیجاری‬ ‫های‬‫ایران‬
‫هند‬
•٧‫دکل‬‫اجاره‬‫ای‬‫شرکت‬‫فراساحل‬
‫ابان‬،Aban Offshore
•3‫دکل‬‫اجاره‬‫شرکت‬ ‫ای‬‫بین‬
‫گروپ‬ ‫فورسایت‬ ‫المللی‬
‫چین‬
•4‫دکل‬‫اجاره‬‫ای‬‫شرکت‬‫فراساحل‬
‫چین‬،China National
Offshore Oil
Corporation
•2‫چین‬ ‫نفت‬ ‫ملی‬ ‫شرکت‬ ‫از‬ ‫دکل‬
•1‫شنگلی‬ ‫شرکت‬ ‫از‬ ‫دکل‬
‫نروژ‬
•‫اجاره‬4‫دکل‬

‫حفره‬ ‫حفر‬ ‫تاریخچه‬‫نفت‬ ‫و‬ ‫زمینی‬ ‫زیر‬ ‫های‬‫ی‬
‫به‬ ‫زمین‬ ‫حفر‬ ‫فن‬‫انسان‬ ‫اجتماعی‬ ‫زندگی‬ ‫تاریخ‬ ‫کهنسالی‬ ‫مان‬
‫به‬ ‫یابی‬ ‫دست‬ ‫هدف‬ ‫با‬‫آب‬‫و‬‫طبیعی‬ ‫ابزار‬ ‫و‬ ‫دست‬ ‫با‬
‫حفاری‬ ‫ابداع‬‫ضربه‬‫توسط‬ ‫ای‬‫چینی‬‫در‬ ‫ها‬600‫از‬ ‫قبل‬ ‫سال‬‫میالد‬‫برای‬
‫جریان‬ ‫از‬ ‫نمک‬ ‫استخراج‬،‫زیرزمینی‬ ‫نمک‬ ‫آب‬ ‫های‬
‫روش‬ ‫این‬ ‫توسعه‬‫تا‬1800‫میالد‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫سال‬‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫و‬‫عمق‬ ‫با‬60‫متر‬
‫حفر‬‫سال‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬1859
‫حفاری‬ ‫جایگزینی‬‫ضربه‬‫با‬ ‫ای‬‫دورانی‬
‫ت‬ ‫هدف‬ ‫با‬‫سر‬‫ی‬‫ع‬‫چاه‬ ‫تعمیق‬ ‫و‬‫در‬1930

‫روش‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫به‬ ‫حفاری‬2‫می‬ ‫انجام‬ ‫روش‬‫شود‬:
،‫دورانی‬ ‫حفاری‬rotational drilling
‫چاه‬ ‫تمامی‬ ‫تقریبا‬‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫ها‬‫می‬ ‫حفر‬‫شوند‬.
‫ضربه‬ ‫حفاری‬،‫ای‬Cable tool drilling
‫ضربه‬ ‫حفاری‬ ‫امروزه‬‫ندارد‬ ‫زیادی‬ ‫کاربرد‬ ‫ای‬

‫عملیات‬ ‫اولین‬‫های‬‫حفاری‬‫نفت‬ ‫چاه‬‫ایر‬ ‫در‬‫ان‬
‫اولین‬‫حفاری‬‫نفت‬ ‫چاه‬‫ایران‬‫در‬‫سال‬12٧0‫شمسی‬
‫نتیجه‬ ‫بی‬ ‫حفاری‬‫دالکی‬ ‫ناحیه‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬(‫بوش‬ ‫و‬ ‫شیراز‬ ‫بین‬‫هر‬)‫توسط‬
‫انگلیسی‬،‫ها‬
‫س‬‫جستجوی‬ ‫پس‬‫نتیجه‬ ‫بی‬‫جزیر‬ ‫در‬ ‫نفت‬‫ه‬‫قشم‬
‫دارسی‬ ‫قرارداد‬ ‫انعقاد‬‫سال‬ ‫در‬1280‫شمسی‬
‫نفت‬ ‫کشف‬‫نفتون‬ ‫و‬ ‫رامهرمز‬ ،‫شیرین‬ ‫قصر‬ ‫در‬ ‫جستجو‬ ‫سال‬ ‫هشت‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫سال‬ ‫در‬128٧‫از‬ ‫تولید‬ ‫و‬‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬‫خاورمیانه‬ ‫و‬ ‫ایران‬‫نفتی‬ ‫میدان‬ ‫در‬ ،
‫عمق‬ ‫در‬ ‫مسجدسلیمان‬360‫متری‬‫آسماری‬ ‫سازند‬
‫تا‬ ‫فوران‬20‫متر‬‫ی‬‫و‬‫از‬ ‫برداری‬ ‫بهره‬1290‫روزانه‬ ‫تولید‬ ‫شروع‬ ‫با‬ ‫شمسی‬500‫بشکه‬
‫گسترش‬‫حفاری‬‫برای‬‫ج‬ ‫منابع‬ ‫اکتشاف‬ ‫و‬ ‫مسجدسلمیان‬ ‫توسعه‬‫دید‬
‫کشف‬‫سال‬ ‫در‬ ‫هفتکل‬ ‫نفتی‬ ‫میدان‬1304‫و‬
‫سپس‬‫میا‬‫دی‬‫پازنان‬ ‫و‬ ‫آغاجاری‬ ،‫گچساران‬ ‫ن‬

‫ایران‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬

‫تعداد‬‫چاه‬‫حفر‬ ‫های‬‫خشکی‬ ‫در‬ ‫ساالنه‬ ‫شده‬
‫سای‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫خشکی‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫در‬ ‫امریکا‬ ‫باالی‬ ‫بسیار‬ ‫فعالیت‬‫ها‬ ‫کشور‬ ‫ر‬

‫میالدی‬ ‫هجده‬ ‫صده‬ ‫تحوالت‬
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1820-1810،
‫چرخشی‬ ‫حفاری‬ ‫ساخت‬
‫بخار‬ ‫انرژی‬ ‫منبع‬ ‫با‬
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1860-1850
‫به‬ ‫مجهز‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫ساخت‬
‫الماس‬(‫مته‬ ‫روی‬‫آن‬ ‫های‬)
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1880-18٧0
‫گیری‬ ‫مغزه‬ ‫حفاری‬ ‫توسعه‬core
drilling،‫الماس‬ ‫به‬ ‫مجهز‬
‫عمق‬ ‫تا‬ ‫حفر‬6٧0‫متر‬
(2200‫فوت‬)
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1890-1880،
‫الماسی‬ ‫گیر‬ ‫مغزه‬ ‫حفاری‬ ‫ارائه‬
diamond drilling،‫آمریکا‬ ‫در‬
‫عمق‬ ‫تا‬ ‫حفر‬1٧50‫متر‬
(5٧34‫فوت‬)
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1900-1890،
‫ضربه‬ ‫حفاری‬ ‫ساخت‬،‫چرخشی‬ ‫ای‬
percussive – rotary
drilling‫انرژی‬ ‫منبع‬ ‫با‬ ‫آمریکا‬ ‫در‬
‫الکتریسیت‬ ‫و‬ ‫بخار‬ ،‫فشرده‬ ‫هوای‬‫ه‬.
‫منبع‬ ‫با‬ ‫چرخشی‬ ‫حفاری‬ ‫توسعه‬
‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫جهت‬ ،‫بخار‬ ‫انرژی‬

‫میالدی‬ ‫نوزده‬ ‫صده‬ ‫تحوالت‬
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1910-1900،
‫مته‬ ‫توسعه‬‫برش‬ ‫عامل‬ ‫با‬ ‫هایی‬
‫دهنده‬،‫شکل‬ ‫مخروطی‬ ‫ی‬
tri-cone bit
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1940-1920،
‫مته‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫جنس‬ ‫از‬ ‫های‬
‫آ‬ ‫در‬ ‫اولین‬ ‫برای‬ ‫کربورتنگستن‬‫لمان‬.
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1966-1940،
‫مته‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫رواج‬‫کربور‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫در‬ ‫تنگستن‬
‫سال‬ ‫بین‬‫های‬1985-19٧0،
‫چاه‬ ‫حفر‬‫سامانه‬ ‫با‬ ‫عمیق‬ ‫های‬
‫منظور‬ ‫به‬ ‫چرخشی‬ ‫حفاری‬
‫حفر‬ ،‫گاز‬ ،‫نفت‬ ‫به‬ ‫دسترسی‬
‫چاه‬‫از‬ ‫بیش‬ ‫عمق‬ ‫با‬ ‫هایی‬10000
‫متر‬(30000‫فوت‬)‫در‬
‫و‬ ‫آمریکا‬ ‫اوکالهما‬
‫آن‬ ‫متعاقب‬ ‫و‬ ‫شوروی‬ ‫سیبری‬
‫عمق‬ ‫با‬ ‫چاهی‬ ‫حفر‬13000‫متر‬
‫آلمان‬ ‫در‬

‫روش‬‫زیرزمینی‬ ‫سازندهای‬ ‫حفر‬ ‫های‬
‫مکانیکی‬ ‫انرژی‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫دو‬ ‫هر‬ ‫یا‬ ‫مته‬ ‫چرخش‬ ‫یا‬ ‫ضربه‬ ‫با‬
‫علت‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫حفاری‬ ‫رایج‬ ‫روش‬
‫و‬ ‫باال‬ ‫کارایی‬ ‫و‬ ‫پذیری‬ ‫انعطاف‬
‫پایین‬ ‫هزینه‬
‫مکانیکی‬ ‫حفاری‬ ‫مشکالت‬:
‫تع‬ ‫ازای‬ ‫به‬ ‫مته‬ ‫تعویض‬ ‫به‬ ‫احتیاج‬‫داد‬
‫حفاری‬ ‫ساعات‬ ‫مشخصی‬
‫عمق‬ ‫افزایش‬ ‫با‬ ‫بازدهی‬ ‫کاهش‬
‫از‬ ‫استفاده‬‫روش‬‫فیزیکی‬ ‫های‬
‫تحقیقاتی‬ ‫و‬ ‫آزمایشی‬ ‫مراحل‬ ‫در‬
‫هیدرودینامیکی‬
‫مایعات‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
(20‫تا‬200‫پاسکال‬ ‫مگا‬)
،‫حرارتی‬
‫شدید‬ ‫حرارت‬ ‫توسط‬
(‫از‬ ‫بیش‬2300‫گراد‬ ‫سانتی‬ ‫درجه‬)
‫لیزر‬
‫تشعشعات‬ ‫از‬ ‫ستونی‬ ‫تولید‬
‫تبخیر‬ ‫و‬ ‫لیزر‬ ‫توسط‬ ‫مغناطیسی‬‫و‬
‫سنگ‬ ‫ذوب‬‫آن‬ ‫توسط‬ ‫ها‬

‫باال‬ ‫اعماق‬ ‫در‬ ‫زمین‬ ‫حفر‬ ‫علل‬
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫مخازن‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬
‫گرمایی‬ ‫زمین‬ ‫انرژی‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫زیاد‬ ‫عمق‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫احداث‬
‫حدود‬4‫تا‬5‫کیلومتر‬
‫ک‬ ‫تراوایی‬ ‫با‬ ‫مخازن‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬‫افی‬
‫باال‬ ‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫دمای‬ ‫و‬
‫حدود‬150‫گراد‬ ‫سانتی‬ ‫درجه‬
‫آب‬ ‫گردش‬

‫حف‬ ‫عملیات‬ ‫پیشرفت‬ ‫در‬ ‫موثر‬ ‫عوامل‬‫اری‬:
‫پارامتر‬‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫های‬
‫سن‬ ‫مکانیکی‬ ‫و‬ ‫فیزیکی‬ ‫خواص‬‫گ‬
(‫خراشندگی‬ ‫و‬ ‫سختی‬ ‫درجه‬)،
‫تنش‬ ‫وضعیت‬‫هیدرواستاتیک‬ ‫های‬،‫ی‬
‫سنگ‬ ‫تنش‬‫پوششی‬ ‫های‬
‫زمینی‬ ‫زیر‬ ‫عوامل‬
،‫بندی‬ ‫الیه‬
،‫خوردگی‬ ‫چین‬
‫و‬ ‫شکاف‬ ‫و‬ ‫درز‬
‫گسل‬
‫چاه‬ ‫هندسه‬‫ها‬
‫عمق‬ ‫و‬ ‫قطر‬
‫پارامتر‬‫متغی‬ ‫و‬ ‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫های‬‫ر‬
(‫پارامتر‬ ‫از‬ ‫تابعی‬‫کن‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬‫ترل‬)
‫مته‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬
‫انرژی‬
‫حفاری‬ ‫گل‬
‫جنبی‬ ‫عوامل‬
،‫سرپرستان‬ ،‫کارگران‬ ‫مهارت‬
‫هوایی‬ ‫و‬ ‫آب‬ ‫وضعیت‬
‫و‬ ‫انرژی‬ ‫منابع‬ ‫به‬ ‫دسترسی‬
‫توپوگرافی‬ ‫شرایط‬

‫تعادلی‬ ‫فشار‬ ‫زیر‬ ‫حفاری‬
Under Balance Drilling, UBD:
‫کار‬ ‫روش‬
‫استاندارد‬ ‫رعایت‬ ‫با‬ ‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬‫چاه‬ ‫فوران‬ ‫عدم‬ ‫مالحظات‬ ‫و‬ ‫ها‬
‫طبقات‬ ‫سیال‬ ‫و‬ ‫سازند‬ ‫فشار‬ ‫زیر‬ ‫به‬
‫اصلی‬ ‫کاربرد‬
‫سازند‬ ‫حفاری‬‫سخت‬ ‫های‬
‫عملکرد‬ ‫مکانیزم‬
‫کم‬ ‫فشار‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫منفدی‬ ‫فشار‬ ‫با‬ ‫سازند‬ ‫شدن‬ ‫پاشیده‬‫الیه‬‫فوقان‬ ‫های‬‫ی‬
‫حفاری‬ ‫سرعت‬ ‫افزایش‬
‫پیشرفته‬ ‫تکنولوژی‬ ‫به‬ ‫نیاز‬

‫حفاری‬ ‫مهندس‬ ‫وظایف‬
‫مهارت‬‫مهندسین‬ ‫های‬‫حفاری‬
‫حف‬ ‫تکنولوژی‬ ‫به‬ ‫کامل‬ ‫آشنایی‬‫اری‬
‫آن‬ ‫جنبی‬ ‫خدمات‬ ‫و‬
‫قاطع‬ ‫و‬ ‫سریع‬ ‫اتخاذ‬ ‫توانایی‬
‫صحیح‬ ‫تصمیمات‬
‫و‬ ‫پیمانکار‬ ‫کارکنان‬ ‫هدایت‬
‫شرکت‬‫دهنده‬ ‫سرویس‬ ‫های‬
‫و‬ ‫یدی‬ ‫تخصص‬ ‫دارای‬
‫کافی‬ ‫مهندسی‬ ‫دانش‬ ‫فاقد‬
‫حفاری‬ ‫مهندس‬ ‫وظایف‬
‫چاه‬ ‫طراحی‬
‫مشارکت‬ ‫و‬ ‫همکاری‬ ‫با‬
‫مخزن‬ ‫و‬ ‫شناسی‬ ‫زمین‬ ‫مهندس‬
‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫خدمات‬ ‫سازماندهی‬
‫چاه‬ ‫تکمیل‬ ‫و‬ ‫حفاری‬
‫چاه‬ ‫تکمیل‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬

‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫الزم‬ ‫اقدامات‬
‫چاه‬ ‫طراحی‬ ‫الزم‬ ‫مفروضات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫بررسی‬ ‫و‬ ‫مطالعه‬ ،‫آوری‬ ‫جمع‬
‫چاه‬ ‫طراحی‬
‫نی‬ ‫مورد‬ ‫مواد‬ ‫مصرف‬ ‫و‬ ‫دریافت‬ ‫برنامه‬ ‫تدوین‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫مصالح‬ ‫برآورد‬‫از‬
،‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫برنامه‬ ‫اجرای‬ ‫زمان‬ ‫برآورد‬
‫مناسب‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫انتخاب‬
‫آنها‬ ‫تامین‬ ‫برای‬ ‫موقع‬ ‫به‬ ‫اقدام‬ ،‫فوران‬ ‫کنترل‬ ‫سامانه‬ ‫انتخاب‬.
‫چاه‬ ‫محل‬ ‫و‬ ‫جاده‬ ‫احداث‬
‫نوشیدنی‬ ‫آب‬ ‫و‬ ‫غذایی‬ ‫مواد‬ ‫سوخت‬ ‫و‬ ‫مصرفی‬ ‫آب‬ ‫موقع‬ ‫به‬ ‫تامین‬
‫عملیات‬ ‫شروع‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫برنامه‬ ‫رسانی‬ ‫روز‬ ‫به‬

‫چاه‬ ‫طراحی‬ ‫ابعاد‬
‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫انواع‬ ‫طراحی‬
،‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫عمق‬ ‫و‬ ‫نوع‬
‫سیال‬ ‫فیزیکی‬ ‫خواص‬
‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫مواد‬ ‫هزینه‬ ‫و‬ ‫مقدار‬ ‫و‬ ‫نوع‬
،‫سیال‬ ‫نگهداری‬ ‫و‬ ‫تهیه‬
‫سیال‬ ‫نگهداری‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫روش‬
‫لوله‬ ‫طراحی‬‫جداری‬ ‫های‬
،‫آن‬ ‫نصب‬ ‫عمق‬ ‫و‬ ‫لوله‬ ‫اندازه‬
،‫لوله‬ ‫نوع‬
‫لوله‬ ‫هزینه‬ ‫و‬ ‫مقدار‬‫و‬ ‫جداری‬ ‫های‬
‫نصب‬ ‫برای‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫وسایل‬
‫هزینه‬ ‫و‬ ‫وسایل‬‫لوله‬ ‫سیمانکاری‬ ‫های‬
،‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫برنامه‬ ،‫جداری‬
‫دستگاه‬ ‫آزمایش‬‫فوران‬ ‫کنترل‬ ‫های‬
‫مته‬ ‫طراحی‬‫حفاری‬ ‫های‬
،‫تعداد‬ ،‫نوع‬ ،‫اندازه‬
،‫مته‬ ‫فواره‬ ‫اندازه‬
،‫آن‬ ‫دور‬ ،‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬
‫هزینه‬‫ها‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫طراحی‬
،‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫اندازه‬
‫لوله‬‫مته‬ ‫طوق‬ ‫های‬(‫لوله‬‫اضافی‬ ‫های‬)
‫انحراف‬ ‫کننده‬ ‫کنترل‬ ‫وسایل‬
‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫جریان‬ ‫طراحی‬
،‫جریان‬ ‫میزان‬
،‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫قدرت‬
،‫مته‬ ‫فواره‬ ‫در‬ ‫سیال‬ ‫سرعت‬
‫حلقوی‬ ‫فضای‬ ‫در‬ ‫سیال‬ ‫سرعت‬

‫شرکت‬‫دخیل‬ ‫های‬‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫در‬
،‫کارفرما‬ ‫شرکت‬
operator
company
،‫حفاری‬ ‫پیمانکار‬ ‫شرکت‬
drilling contractor
‫شرکت‬‫خدمات‬ ‫های‬
،‫چاهی‬well service
companies
‫سیال‬ ‫خدمات‬ ‫شرکت‬
‫حفاری‬
‫اسید‬ ‫خدمات‬ ‫شرکت‬
‫کاری‬
‫سیمان‬ ‫خدمات‬ ‫شرکت‬
‫کاری‬
…
،‫کنندگان‬ ‫تامین‬
suppliers

‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫و‬ ‫گذاری‬ ‫لوله‬ ‫عملیات‬
،‫گذاری‬ ‫جداره‬casing،‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫و‬cementing
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫خدمات‬ ‫ترین‬ ‫مهم‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫دهی‬ ‫بهره‬ ‫مدت‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ‫میزان‬ ،‫چاه‬ ‫عمر‬ ‫وابستگی‬ ‫علت‬ ‫به‬
‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫و‬ ‫گذاری‬ ‫جداره‬ ‫عملیات‬ ‫شرح‬
‫و‬ ‫مخصوص‬ ‫فوالدی‬ ‫لوله‬ ‫رشته‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫دهانه‬ ‫پوشش‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫و‬ ‫لوله‬ ‫بین‬ ‫حلقوی‬ ‫فضای‬ ‫کردن‬ ‫پر‬ ‫آن‬ ‫متعاقب‬‫دوغاب‬
‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫عملیات‬ ‫در‬ ‫معین‬ ‫ترکیب‬ ‫با‬ ‫سیمانی‬
‫زمان‬ ‫با‬ ‫جداره‬ ‫پشت‬ ‫سیمان‬ ‫دوغاب‬ ‫شدن‬ ‫سخت‬(‫روز‬ ‫چند‬ ‫یا‬ ‫ساعت‬ ‫چند‬ ‫از‬ ‫پس‬)
‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫مزایای‬
•‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫تثبیت‬
•‫و‬ ‫شدن‬ ‫مچاله‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫زمین‬ ‫طبقات‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫خارجی‬ ‫فشارهای‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫جداره‬ ‫از‬ ‫محافظت‬
•‫از‬ ‫ناشی‬ ‫خوردگی‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫محافظت‬‫آب‬‫خورنده‬ ‫های‬‫هیدروکربن‬ ‫و‬ ‫زمینی‬ ‫زیر‬‫ترش‬ ‫های‬

‫روش‬‫سیمان‬ ‫های‬‫کاری‬
‫اولیه‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬
‫آستری‬ ‫و‬ ‫میانی‬ ‫و‬ ‫سطحی‬ ‫جداره‬
‫هدف‬ ‫با‬
‫جداره‬ ‫از‬ ‫حفاظت‬ ‫و‬ ‫مهار‬(،‫لهیدگی‬
‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫وارده‬ ‫شوک‬ ،‫خوردگی‬)
‫بین‬ ‫سیاالت‬ ‫حرکت‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫سازندها‬
‫مهاجرت‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬‫سیال‬‫یک‬ ‫های‬
‫آلودگی‬ ‫و‬ ‫دیگر‬ ‫سازند‬ ‫به‬ ‫سازند‬
‫هیدروکربن‬ ‫ناخواسته‬
‫دیواره‬ ‫شرایط‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫عمق‬ ‫حسب‬ ‫بر‬
‫مرحله‬ ‫تک‬:‫سیمان‬ ‫نوع‬ ‫یک‬ ‫پمپاژ‬
‫ای‬ ‫مرحله‬ ‫چند‬:‫نوع‬ ‫سه‬ ‫یا‬ ‫دو‬ ‫ورود‬
‫عمق‬ ‫در‬ ‫سیمان‬‫مختلف‬ ‫های‬‫چاه‬
•‫و‬ ‫باال‬ ‫سیمان‬ ‫حجم‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ‫هنگام‬
‫طوالنی‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬
‫ثانویه‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬
‫ای‬ ‫مرحله‬ ‫یک‬ ‫بصورت‬
‫انواع‬
،‫تزریقی‬
،‫نمایی‬ ‫مسدود‬
‫دالیز‬ ‫در‬ ‫تزریق‬
‫داخل‬ ‫به‬ ‫سیمان‬ ‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫ارسال‬
،‫سازند‬ ‫داخل‬ ‫حفره‬ ‫یا‬ ‫چاه‬
cementing squeeze
‫هدف‬ ‫با‬
‫هرزروی‬ ‫دارای‬ ‫سازندهای‬ ‫انسداد‬
‫تولیدی‬ ‫غیر‬ ‫منطقه‬ ‫کردن‬ ‫رها‬
‫اولیه‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫نواقص‬ ‫رفع‬
‫تولید‬ ‫و‬ ‫تست‬ ‫برای‬ ‫منطقه‬ ‫جدایش‬

‫اسید‬ ‫با‬ ‫شو‬ ‫و‬ ‫شست‬
‫داخ‬ ‫به‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫شکست‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫فشار‬ ‫با‬ ‫اسید‬ ‫تزریق‬‫سازند‬ ‫ل‬
‫چاه‬ ‫دهانه‬ ‫اطراف‬ ‫سازند‬ ‫دیدگی‬ ‫آسیب‬ ‫کردن‬ ‫برطرف‬ ‫هدف‬ ‫با‬
‫سازند‬ ‫کاری‬ ‫اسید‬
‫بهترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬‫روش‬‫بهبود‬ ‫های‬‫وری‬ ‫بهره‬‫چاه‬‫تولیدی‬ ‫های‬‫و‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬
‫چاه‬ ‫پذیری‬ ‫تزریق‬ ‫همچنین‬‫تزریقی‬ ‫های‬‫سال‬ ‫از‬1930‫تاکنون‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫با‬ ‫قدمت‬ ‫هم‬

.‫رحمان‬ ،‫شاهکرم‬ ‫مهرداد‬ ،‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫مبانی‬ 1
‫شجاعی‬
.‫ابراهیم‬ ‫کاوه‬ ،‫حفاری‬ ‫تکنولوژی‬ ‫سمینار‬ 2‫زاده‬
.‫سیدتقی‬ ‫فروشانی‬ ‫ابطحی‬ 3.‫ریس‬ ‫انواع‬ ‫بندی‬ ‫دسته‬‫در‬ ‫ک‬
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫میادین‬ ‫توسعه‬.‫علمی‬ ‫ماهنامه‬-‫ترویجی‬
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫اکتشاف‬.1393;1393(112:)40-
45
.،‫زاده‬ ‫بهاری‬ ‫مصطفی‬ ،‫صفری‬ ‫محسن‬ 4(1389)‫بر‬ ‫نگرشی‬
‫خصوصی‬ ‫حقوق‬ ،‫حفاری‬ ‫قراردادهای‬ ‫تحوالت‬

‫چاه‬ ‫اصلی‬ ‫انواع‬ ‫خالصه‬
‫چاه‬‫اکتشافی‬ ‫های‬
‫هدف‬:‫چن‬ ‫یا‬ ‫یک‬ ‫ارزیابی‬ ‫و‬ ‫مطالعه‬‫د‬
‫زمی‬ ‫زیر‬ ‫طبقات‬ ‫از‬ ‫ناشناخته‬ ‫الیه‬‫نی‬
،‫خشک‬ ‫چاه‬Dry Well
‫به‬ ‫دستیابی‬ ‫بدون‬ ‫اکتشافی‬ ‫چاه‬‫نفت‬
Wet Well:
‫رسیده‬ ‫نفت‬ ‫به‬ ‫اکتشافی‬ ‫چاه‬
‫چاه‬‫تحدیدی‬ ‫یا‬ ‫توصیفی‬ ‫های‬
‫هدف‬:‫دقیق‬ ‫تعیین‬
،‫میدان‬ ‫دهی‬ ‫بهره‬ ‫ذخیره‬ ‫حجم‬
‫تخمین‬ ‫برای‬ ‫مخزن‬ ‫ابعاد‬ ‫و‬ ‫حدود‬
‫مخزن‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬
‫چاه‬‫توسعه‬ ‫های‬‫ای‬
‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫حفاری‬
‫ذ‬ ‫تایید‬ ‫و‬ ‫توصیفی‬ ‫و‬ ‫اکتشافی‬‫خایر‬
‫اقتصادی‬
‫هدف‬ ‫با‬:‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫عمده‬ ‫استخراج‬
‫مخزن‬ ‫به‬ ‫سیاالت‬ ‫تزریق‬ ‫و‬ ‫مخزن‬
‫نفت‬ ‫برداشت‬ ‫ازدیاد‬ ‫جهت‬

،‫اکتشافی‬ ‫چاه‬Exploration Wells
،‫وحشی‬ ‫گربه‬wild cat well:
،‫رسوبی‬ ‫حوضه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫احداثی‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬
‫سلیمان‬ ‫مسجد‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬ ‫مانند‬.
‫الیه‬ ‫توالی‬ ‫از‬ ‫اطالعاتی‬ ‫گونه‬ ‫هر‬ ‫فاقد‬‫حفاری‬ ‫منطقه‬ ‫شناسی‬ ‫زمین‬ ‫های‬
‫منطقه‬ ‫در‬ ‫گازی‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫هیچ‬ ‫قبلی‬ ‫کشف‬ ‫عدم‬
،‫اکتشافی‬ ‫چاه‬
‫ناکافی‬ ‫ولی‬ ‫وحشی‬ ‫گربه‬ ‫چاه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫بیشتر‬ ‫اطالعات‬
‫نفتی‬ ‫میدان‬ ‫یک‬ ‫مخزن‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫ورودی‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬
‫شده‬ ‫کشف‬ ‫مخزن‬ ‫هیدروکربن‬ ‫از‬ ‫اطمینان‬ ‫هدف‬ ‫با‬
‫هیدروکربن‬ ‫اشباع‬ ‫درصد‬ ‫تشخیص‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫نوع‬ ‫تعیین‬ ،‫هیدروکربن‬ ‫وجود‬

،‫تحدیدی‬ ‫یا‬ ‫توصیفی‬ ‫چاه‬Delineation well
‫اقتص‬ ‫ذخایر‬ ‫حضور‬ ‫از‬ ‫اطمینان‬ ‫و‬ ‫اکتشافی‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫حفاری‬‫ادی‬
‫هدف‬ ‫با‬
‫مرز‬ ‫از‬ ‫آگاهی‬،‫مخزن‬ ‫محدوده‬ ‫و‬ ‫جانبی‬ ‫های‬
‫م‬ ‫ذخیره‬ ‫گسترش‬ ‫چگونگی‬ ‫و‬ ‫مقدار‬ ‫تعیین‬ ‫و‬ ‫مهندسی‬ ‫اطالعات‬ ‫تکمیل‬‫خزن‬
‫نفت‬ ‫و‬ ‫آب‬ ‫تماس‬ ‫سطح‬ ‫توسط‬ ‫مخزن‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫تخمین‬WOC‫نفت‬ ‫با‬ ‫گاز‬ ‫و‬GOC
‫چاه‬ ‫تعداد‬ ‫تعیین‬‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫های‬
‫تولیدی‬ ‫چاه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫کمتر‬ ‫استفاده‬
‫اقتصادی‬ ‫صرفه‬ ‫داشتن‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫مگر‬

‫تزریق‬ ‫یا‬ ‫تولید‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫چاه‬ ‫انواع‬
،‫نفت‬ ‫تولیدی‬ ‫چاه‬
Oil Producer Well
،‫گاز‬ ‫تولیدی‬ ‫چاه‬
Gas Producer Well
‫تزریقی‬ ‫چاه‬Injection well
‫چاه‬‫و‬ ‫آب‬ ‫بخار‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫تزریق‬ ‫های‬. ..
،‫ای‬‫مشاهده‬ ‫چاه‬
Observation well
‫مخزن‬ ‫دائم‬ ‫وضعیت‬ ‫مشاهده‬
(‫فشار‬ ‫و‬ ‫تماس‬ ‫سطح‬ ‫تغییرات‬)
‫توقف‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫تولیدی‬ ‫چاه‬ ‫تبدیل‬
‫مهندسین‬ ‫نیاز‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫تولید‬
‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫و‬ ‫مخازن‬
،‫متروکه‬Abandon
‫یا‬ ‫تعمیر‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫چاه‬
‫خشک‬ ‫ابتدا‬ ‫از‬
‫اقتصادی‬ ‫غیر‬ ‫تولید‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫ترک‬‫یا‬
‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫مشکل‬ ‫دارای‬

‫ها‬ ‫چاه‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬ ‫خالصه‬
‫آن‬ ‫کاربرد‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫نوع‬
‫نفت‬
‫آبی‬ ‫سیالبزنی‬
‫گاز‬
‫آب‬ ‫دفع‬
‫آب‬ ‫منبع‬
‫ای‬ ‫دوره‬ ‫بخار‬
‫ای‬ ‫مشاهده‬
‫بخار‬ ‫سیالبزنی‬
‫اکتشافی‬
‫آتشی‬ ‫سیالبزنی‬
‫خشک‬ ‫چاه‬
‫موارد‬ ‫سایر‬
‫فعل‬ ‫وضعیت‬ ‫نظر‬ ‫از‬‫ی‬
‫تولیدی‬
‫حفاری‬
‫متروکه‬
‫بالتکلیک‬
‫شده‬ ‫متروک‬ ‫مجددا‬
‫موارد‬ ‫سایر‬
‫ها‬ ‫چاه‬ ‫سایر‬:
Infill well:
‫اولین‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫حفر‬
‫میدان‬ ‫توسعه‬ ‫مرحله‬
‫هدف‬ ‫با‬:
‫تولی‬ ‫حداکثر‬ ‫کسب‬‫د‬
‫میدان‬ ‫از‬.
‫قسمت‬ ‫در‬ ‫حفر‬‫هایی‬
‫شده‬ ‫کشف‬ ‫میدان‬ ‫از‬
‫گازش‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫که‬
،‫دیگری‬ ‫چاه‬ ‫توسط‬
،‫تخلیه‬Drain
،‫شود‬ ‫نمی‬
‫حفر‬ ‫محل‬ ‫تشخیص‬
‫آزمایی‬ ‫چاه‬ ‫کمک‬ ‫به‬

‫نمونه‬‫از‬ ‫ای‬‫وضعیت‬ ‫تعیین‬ ‫لیست‬ ‫چک‬‫چ‬‫اه‬‫ها‬
‫در‬‫امریکا‬

‫چاه‬ ‫انواع‬ ‫محل‬ ‫نسبی‬ ‫موقعیت‬‫د‬ ‫که‬ ‫هایی‬‫ر‬
‫می‬ ‫حفاری‬ ‫نفتی‬ ‫میدان‬ ‫یک‬‫شوند‬

‫انحرافی‬ ‫و‬ ‫عمودی‬ ‫حفاری‬
،‫عمودی‬ ‫حفاری‬vertical drilling
‫زمین‬ ‫سطح‬ ‫بر‬ ‫عمود‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫زمین‬ ‫حفر‬
،‫مسیر‬ ‫از‬ ‫انحراف‬ ‫مقدار‬drift‫حد‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ناچیز‬ ‫مجاز‬1‫تا‬2‫درجه‬
،‫انحرافی‬Slant or Deviated well
‫زمین‬ ‫سطح‬ ‫بر‬ ‫عمود‬ ‫محور‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫چاه‬ ‫مسیر‬ ‫تعمدی‬ ‫زاویه‬ ‫ایجاد‬

‫دار‬ ‫جهت‬ ‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫علل‬
‫ناحیه‬ ‫زیر‬ ‫در‬ ‫مخزن‬ ‫حضور‬‫که‬ ‫ای‬
‫نیست‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫نصب‬ ‫امکان‬
‫و‬ ‫کوهستانی‬ ،‫شهری‬ ‫مناطق‬...
،‫نشان‬ ‫آتش‬ ‫یا‬ ‫امدادی‬ ‫چاه‬
Relief Wells‫یا‬Kill Wells
‫سای‬ ‫فوران‬ ‫یا‬ ‫گیری‬ ‫آتش‬ ‫هنگام‬‫ر‬
‫تقاطع‬ ‫هدف‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ،‫ها‬ ‫چاه‬
‫پر‬ ‫آب‬ ‫و‬ ‫گل‬ ‫تزریق‬ ‫و‬ ‫زمین‬ ‫زیر‬ ‫در‬
‫فوران‬ ‫کنترل‬ ‫برای‬ ‫فشار‬
‫دریایی‬ ‫مناطق‬ ‫در‬ ‫حفاری‬
‫مخزن‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫تماس‬ ‫سطح‬ ‫افزایش‬
‫جریان‬ ‫فشار‬ ‫افت‬ ‫کاهش‬ ‫لذا‬
‫مخزن‬ ‫درون‬ ‫تولیدی‬
(‫چاه‬ ‫در‬ ‫مخصوصا‬‫افقی‬ ‫های‬)
،‫جانشینی‬ ‫هدف‬ ‫با‬side track
‫بازیا‬ ‫غیرقابل‬ ‫مانده‬ ‫ماندن‬ ‫باقی‬‫بی‬
‫و‬ ‫عمودی‬ ‫مسیر‬ ‫انسداد‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫در‬
‫از‬ ‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫بودن‬ ‫ممکن‬ ‫غیر‬
‫مسیر‬ ‫انسداد‬ ‫لزوم‬ ‫و‬ ،‫قبلی‬ ‫چاه‬
‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫با‬ ‫عمودی‬
‫گیر‬ ‫مثال‬‫لوله‬‫درون‬ ‫ها‬‫علت‬ ‫به‬ ‫چان‬
‫برنامه‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫بد‬ ‫دستورالعمل‬
‫ناموفق‬ ‫یابی‬ ‫مانده‬ ‫و‬ ‫گل‬ ‫نامناسب‬

‫انواع‬‫چاه‬‫جهت‬ ‫های‬‫دار‬
،‫افقی‬Horizontal
‫جهت‬،‫دار‬Directional
،‫تایی‬ ‫چند‬ ‫چاه‬Multi lateral،
،‫ای‬ ‫شاخه‬ ‫چند‬Multi branch
‫مید‬ ‫تر‬ ‫پایین‬ ‫سازند‬ ‫حفر‬ ‫ابتدا‬‫و‬ ‫ان‬
‫باالتر‬ ‫سازند‬ ‫سپس‬
‫تکمیل‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫الیه‬ ‫دو‬ ‫تکمیل‬
،‫دوگانه‬Dual completion
‫سازند‬ ‫دو‬ ‫زمان‬ ‫هم‬ ‫تولید‬ ‫هدف‬ ‫با‬
‫رشته‬ ‫دو‬ ‫با‬ ‫میدان‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫جداگانه‬
‫هم‬ ‫از‬ ‫جدا‬ ‫مغزی‬ ‫لوله‬
‫باال‬ ‫بخاطر‬ ‫فراساحل‬ ‫در‬ ‫استفاده‬
‫دریایی‬ ‫سکو‬ ‫نصب‬ ‫هزینه‬ ‫بودن‬
Extended Wells
‫محل‬ ‫تجدید‬ ‫یا‬ ‫چاه‬ ‫مجدد‬ ‫تعمیق‬
‫گاز‬ ‫نفوذ‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫کاری‬ ‫مشبک‬‫و‬
‫گاز‬ ‫شدن‬ ‫مخروطی‬ ‫پدیده‬ ‫ایجاد‬
،‫رس‬ ‫دور‬ ‫حفاری‬Extended
Reach Drilling, ERD

،‫رس‬ ‫دور‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫تجارب‬
Extended Reach Drilling, ERD
‫پتروایران‬ ‫شرکت‬
‫کم‬ ‫اعماق‬ ‫در‬ ‫عفقی‬ ‫چاه‬(‫حدود‬1000‫تا‬1500‫متری‬)

‫فاز‬ ‫در‬ ‫افقی‬ ‫حفاری‬ ‫تجارب‬12‫جنوبی‬ ‫پارس‬
‫پتروپارس‬ ‫توسط‬ ‫چاه‬ ‫چند‬ ‫حفر‬
‫تولی‬ ‫برابری‬ ‫دو‬ ‫افزایش‬ ‫هدف‬ ‫با‬‫د‬
‫گاز‬(50-60‫مکعب‬ ‫متر‬ ‫میلیون‬
‫روز‬ ‫در‬)،‫عمودی‬ ‫حفاری‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
30‫روز‬ ‫در‬ ‫مکعب‬ ‫متر‬ ‫میلیون‬
‫حفاری‬ ‫روش‬ ‫بودن‬ ‫اقتصادی‬ ‫غیر‬
‫معمولی‬
‫هزینه‬ ‫با‬ ‫چاهی‬ ‫بستن‬30-40
‫سال‬ ‫دو‬ ‫حدود‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫دالر‬ ‫میلیون‬

‫روش‬ ‫به‬ ‫دار‬ ‫جهت‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬Geostring
‫اهداف‬
‫به‬ ‫مخزنی‬ ‫خواص‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫حفاری‬ ‫بهبود‬ ‫برای‬ ‫آنی‬ ‫صورت‬
‫الیه‬ ‫در‬ ‫استفاده‬‫بس‬ ‫تولیدی‬ ‫های‬‫یار‬
‫مذکور‬ ‫الیه‬ ‫تعقیب‬ ‫و‬ ‫نازک‬
‫شرکت‬‫پیشرو‬ ‫های‬
،‫بیکر‬Baker
‫انجام‬ ‫روش‬
،‫فناوری‬ ‫از‬ ‫استفاده‬RSSrotary
steerable system‫بجای‬
PDM‫حین‬ ‫نمودارگیری‬ ‫و‬
،‫حفاری‬LWD

‫روش‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫تجارب‬
Geosteering
‫پدکس‬ ‫شرکت‬ ‫کارگیری‬ ‫به‬
‫آزادگان‬ ‫میدان‬ ‫در‬
‫پتروپارس‬ ‫شرکت‬ ‫کارگیری‬ ‫به‬
‫فاز‬ ‫در‬12‫جنوبی‬ ‫پارس‬ ‫میدان‬
‫حفره‬ ‫در‬ ‫استفاده‬12 ¼
‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫استفاده‬RSS‫از‬ ‫کمتر‬ ‫استفاده‬ ‫و‬LWD
•‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫اخیرا‬ ‫گرچه‬LWD‫شده‬ ‫صرف‬ ‫زمان‬ ‫کاهش‬ ‫جهت‬ ‫به‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫استفاده‬
‫کابلی‬ ‫نمودارگیری‬
‫در‬‫الیه‬‫با‬ ‫ای‬‫ضخامت‬4‫متر‬
‫ها‬ ‫شکستگی‬ ‫وجود‬ ‫رغم‬ ‫علی‬ ‫افقی‬ ‫حفاری‬
‫روزانه‬ ‫تولید‬60-65‫چاه‬ ‫حلقه‬ ‫هر‬ ‫از‬ ‫روز‬ ‫در‬ ‫مکعب‬ ‫فوت‬ ‫میلیون‬
•‫جای‬ ‫به‬20-30‫روز‬ ‫در‬ ‫مکعب‬ ‫فوت‬ ‫میلیون‬

‫جهته‬ ‫چند‬ ‫و‬ ‫افقی‬ ‫حفاری‬
،‫افقی‬ ‫حفاری‬Horizontal drilling
‫زاویه‬ ‫با‬ ‫حفاری‬90‫چاه‬ ‫محور‬ ‫به‬ ‫نبست‬ ‫درجه‬
‫مخزن‬ ‫از‬ ‫بهتر‬ ‫و‬ ‫بیشتر‬ ‫برداشت‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫با‬ ‫مخزن‬ ‫تماس‬ ‫سطح‬ ‫افزایش‬
‫باال‬ ‫تکنولوژی‬ ‫نیازمند‬
Multi lateral Drilling
‫چاه‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬‫فراساحل‬ ‫های‬
‫سکو‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫مخزن‬ ‫یک‬ ‫جهت‬ ‫چند‬ ‫در‬ ‫نقطه‬ ‫چندین‬ ‫زمان‬ ‫هم‬ ‫حفاری‬

‫چاه‬ ‫ساختمان‬:
‫راهنما‬ ‫جداری‬ ‫لوله‬ ‫نصب‬
‫لوله‬ ‫فروسازی‬‫برای‬ ‫آن‬ ‫اطراف‬ ‫کاری‬ ‫سیمان‬ ‫و‬ ‫زمین‬ ‫درون‬ ‫به‬ ‫فشار‬ ‫با‬ ‫ای‬
‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫هدایت‬
‫حفاری‬ ‫شروع‬ ‫و‬ ‫دکل‬ ‫استقرار‬
‫ت‬ ‫محکم‬ ‫ناحیه‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫و‬ ‫رسی‬ ‫الیه‬ ‫حفاری‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫سطحی‬ ‫جداری‬ ‫نصب‬‫ر‬
‫سطحی‬ ‫جداری‬ ‫لوله‬ ‫روی‬ ‫سرچاهی‬ ‫تجهیزات‬ ‫نصب‬
‫چاه‬ ‫تاج‬ ‫و‬ ‫سرچاهی‬ ‫تجهیزات‬ ،‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫جمله‬ ‫از‬.
‫بعدی‬ ‫حفرات‬ ‫حفر‬
‫مته‬ ‫رانش‬‫کوچک‬ ‫قطر‬ ‫با‬ ‫ای‬‫و‬ ‫معین‬ ‫عمق‬ ‫تا‬ ‫حفاری‬ ‫و‬ ‫سطحی‬ ‫جداری‬ ‫درون‬ ‫تر‬
‫میانی‬ ‫جداری‬ ‫نصب‬
‫مغزی‬ ‫لوله‬ ‫و‬ ‫تولیدی‬ ‫جداری‬ ‫نصب‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫ادامه‬

.‫رحمان‬ ،‫شاهکرم‬ ‫مهرداد‬ ،‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫مبانی‬ 1
‫شجاعی‬
.‫ابراهیم‬ ‫کاوه‬ ،‫حفاری‬ ‫تکنولوژی‬ ‫سمینار‬ 2‫زاده‬

‫چرخشی‬ ‫حفاری‬ ‫تاریخچه‬(‫دورانی‬)
‫دورانی‬ ‫روش‬ ‫با‬ ‫شده‬ ‫حفر‬ ‫چاه‬ ‫اولین‬
‫سال‬1901‫عمق‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫کشف‬ ‫و‬ ‫آمریکا‬ ‫تگزاس‬ ‫در‬1020‫فوت‬(300‫متر‬)
‫حفر‬90%‫چاه‬‫تا‬ ‫عمیق‬ ‫های‬1920‫ضربه‬ ‫حفاری‬ ‫با‬ ،‫کابلی‬ ‫نوع‬ ‫از‬ ‫ای‬
‫حفر‬90%‫چاه‬‫عمیق‬ ‫های‬‫از‬1980‫دورانی‬ ‫یا‬ ‫چرخشی‬ ‫حفاری‬ ‫با‬
‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫در‬ ‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫وسایل‬ ‫ترین‬ ‫کامل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫دستگاه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫حفاری‬ ‫در‬ ‫زیاد‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫تر‬ ‫سبک‬ ‫های‬‫تر‬ ‫عمق‬ ‫کم‬ ‫های‬
‫آب‬ ‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫و‬ ‫استخراج‬ ‫برای‬‫زیرزمینی‬ ‫های‬

‫حفاری‬ ‫انجام‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫عملیات‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫محل‬ ‫تشخیص‬
،‫چاه‬ ‫محوطه‬ ‫سازی‬ ‫آماده‬
Location
‫عمده‬ ‫از‬‫تفاوت‬‫حفاری‬ ‫های‬‫دریایی‬
‫خشکی‬ ‫و‬
‫عهده‬ ‫بر‬ ‫خشکی‬ ‫در‬ ‫سازی‬ ‫آماده‬
،‫ساختمان‬ ‫و‬ ‫مهندسی‬ ‫گروه‬
Engineering and
construction
‫توج‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫محوطه‬ ‫استاندارد‬ ‫ابعاد‬‫ه‬
‫دکل‬ ‫اندازه‬ ‫و‬ ‫نوع‬ ‫به‬
،‫محوطه‬ ‫تسطیح‬
،‫حفاری‬ ‫حوضچه‬ ‫ساخت‬Cellar،
،‫دکل‬ ‫استقرار‬ ‫محل‬ ‫ریزی‬ ‫بتن‬
،‫گل‬ ‫گودال‬ ‫ساخت‬Mud Pit،
،‫سوخت‬ ‫گودال‬ ‫ساخت‬
Burning pit
‫ساخت‬‫رسانی‬ ‫آب‬ ‫خطوط‬
‫حفاری‬ ‫تجهیزات‬ ‫و‬ ‫دکل‬ ‫انتقال‬

‫عملیات‬ ‫حین‬ ‫و‬ ‫قبل‬ ‫چاه‬ ‫موقعیت‬ ‫نمونه‬
‫حفاری‬

‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬
،‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫شروع‬
‫چاه‬ ‫داخل‬ ‫به‬ ‫مته‬ ‫اولین‬ ‫راندن‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫برپایی‬
،‫حفاری‬ ‫شروع‬ ‫از‬ ‫قبل‬
‫و‬ ‫پیشنهادی‬ ‫برنامه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫ساخت‬
‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫استفاده‬
،‫دکل‬Rig
‫شامل‬ ‫حفاری‬ ‫مجتمع‬ ‫یک‬ ‫وسایل‬ ‫مجموعه‬
‫غیره‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫مخزن‬ ‫و‬ ‫تلمبه‬ ،‫موتور‬ ،‫حفاری‬ ‫برج‬
‫حفر‬‫حفره‬‫متوالی‬ ‫های‬‫با‬‫قطر‬‫مختلف‬ ‫های‬
‫حفر‬622‫حفره‬ ‫متر‬¼12‫روز‬ ‫یک‬ ‫طی‬(‫ایران‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫رکورد‬)

‫مالک‬‫انتخاب‬ ‫های‬‫مناسب‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬
‫شامل‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫شرایط‬ ‫با‬ ‫دکل‬ ‫مشخصات‬ ‫انطباق‬
،‫حفاری‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫عمق‬
‫و‬ ‫دکل‬ ‫باالبری‬ ‫قابلیت‬
‫سخت‬ ‫سازندهای‬ ‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫دکل‬ ‫زیاد‬ ‫باالبری‬ ‫قدرت‬
•‫تر‬ ‫سنگین‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫رشته‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫امکان‬ ‫آوری‬ ‫فراهم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬
‫پمپ‬ ‫قدرت‬‫ها‬
،‫نرم‬ ‫سازند‬ ‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫سیال‬ ‫گردش‬ ‫سیستم‬ ‫پاکسازی‬ ‫باالی‬ ‫قابلیت‬

‫دکل‬‫دریایی‬ ‫های‬
‫از‬ ‫بیش‬ ‫تولید‬25‫و‬ ‫نفت‬ ‫از‬ ‫درصد‬
‫دریایی‬ ‫میادین‬ ‫از‬ ‫جهان‬ ‫گاز‬
‫دکل‬ ‫انواع‬‫دریایی‬ ‫حفاری‬ ‫های‬:
‫دکل‬‫متصل‬ ‫های‬(‫شده‬ ‫محکم‬)‫به‬
،‫دریا‬ ‫بستر‬
Bottom Supported Vessels
،‫ها‬ ‫پلتفرم‬Platform
Drilling Barge
‫خود‬ ‫سر‬ ‫جک‬Jack-up
‫دکل‬‫شناور‬ ‫های‬Floating Type
Vessels
‫دکل‬،‫شناور‬ ‫نیمه‬ ‫های‬Semi
submersible Rigs
،‫حفاری‬ ‫کشتی‬Drilling Ship
‫تعداد‬ ‫جغرافیایی‬ ‫توزیع‬‫چاه‬‫های‬
‫فراساحل‬‫شده‬ ‫حفاری‬

‫دکل‬ ‫انواع‬‫فراساحل‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫دکل‬‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
Rotary Drilling Rigs
،‫خشکی‬
Land
،‫دریایی‬
Marine
Bottom Supported
،‫سکو‬
Platform
Self
Contained
Tendered
Barge
‫جک‬‫خودسر‬
Jack-Up
Submersible
‫شناور‬
Floating
‫حفاری‬ ‫کشتی‬
Drill Ship
‫شناور‬ ‫نیمه‬
Semi Submersible
Caisson
Vessel
Tension Leg

‫نمونه‬‫دکل‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫ای‬‫دریایی‬ ‫های‬
1, 2) conventional
fixed platforms
3) compliant tower
4, 5) vertically
moored tension leg
and mini-tension leg
platform
6) spar
7, 8) semi-
submersibles
9) floating
production, storage,
and offloading
facility
10) sub-sea
completion and tie-
back to host facility.

‫دکل‬ ‫عمقی‬ ‫مقایسه‬‫دریایی‬ ‫های‬

Drilling Barge
‫حفاری‬ ‫برای‬ ‫مناسب‬
‫مرداب‬ ‫و‬ ‫ساحلی‬ ‫مناطق‬‫ها‬
‫و‬ ‫اغماض‬ ‫قابل‬ ‫باد‬ ‫سرعت‬
‫حداکثر‬ ‫آب‬ ‫عمق‬25‫فوت‬
٧.6‫متر‬
‫ب‬ ‫نسبت‬ ‫بودن‬ ‫تر‬ ‫کم‬ ‫هزینه‬‫ه‬
‫سایر‬‫روش‬‫حفاری‬ ‫های‬‫دریایی‬

‫آپ‬ ‫جک‬ ‫سکوهای‬:
‫کامل‬ ‫دستگاه‬ ‫شامل‬
‫بدنه‬ ‫روی‬ ‫حفاری‬
‫توس‬ ‫انتقال‬ ‫و‬ ‫شناور‬‫ط‬
‫کش‬ ‫یدک‬‫ها‬
‫استقرار‬ ‫روش‬
‫پایه‬ ‫حرکت‬‫ها‬
(‫معموال‬3‫پایه‬
(‫گاهی‬4‫پایه‬))‫به‬
‫است‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫پایین‬‫قرار‬
‫خود‬ ‫موقعیت‬ ‫در‬
‫حرکت‬‫به‬ ‫سکو‬
‫کم‬‫ک‬‫پایه‬‫به‬ ‫ها‬
‫و‬ ‫باال‬ ‫سمت‬‫جدا‬
‫شدن‬‫از‬‫دریا‬ ‫سطح‬
‫اثر‬ ‫کاهش‬‫تالطم‬
‫آب‬ ‫مد‬ ‫و‬ ‫جزر‬ ‫و‬
‫در‬ ‫حفاری‬ ‫امکان‬
‫آب‬‫متالطم‬ ‫های‬
‫آزاد‬

‫سرخود‬ ‫جک‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬Jack-up
‫پایه‬ ‫دارای‬‫یا‬ ‫مکانیکی‬ ‫های‬
‫هیدرولیکی‬
‫دریا‬ ‫بستر‬ ‫در‬ ‫تثبیت‬
،‫نعل‬ ‫توسط‬Mat
‫ش‬ ‫نصب‬ ‫سکوی‬ ‫حرکت‬ ‫امکان‬‫ده‬
‫پایه‬ ‫روی‬‫پا‬ ‫یا‬ ‫باال‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫ها‬‫یین‬
‫آب‬ ‫سطح‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫کم‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫مناسب‬
‫متوسط‬ ‫و‬ ‫عمق‬
‫حدودا‬ ‫عمق‬350‫فوت‬10٧‫متر‬
‫خزر‬ ‫ایران‬ ،‫ایرانی‬ ‫دکل‬

‫روزانه‬ ‫اجاره‬ ‫نرخ‬‫دکل‬‫جک‬ ‫های‬‫سرخود‬

‫دکل‬،‫شناور‬ ‫نیمه‬ ‫های‬
Semi submersible Rigs
‫چند‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫در‬ ‫سکویی‬ ‫دارای‬
Pontoon‫قابلی‬ ‫با‬ ‫پایین‬ ‫در‬‫ت‬
‫درونشان‬ ‫آب‬ ‫شدن‬ ‫خالی‬ ‫و‬ ‫پر‬
‫کم‬ ‫حرکت‬Pontoon‫با‬ ‫ها‬‫توجه‬
‫بی‬ ‫محل‬ ‫در‬ ‫استقرارشان‬ ‫به‬
‫آنجا‬ ‫امواج‬ ‫بودن‬ ‫کم‬ ‫و‬ ‫حرکتی‬
‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬‫آب‬‫عمیق‬ ‫های‬
‫آب‬ ‫عمق‬6000،‫فوت‬1.8
‫کیلومتر‬
‫البرز‬ ‫ایران‬ ،‫ایرانی‬ ‫شناور‬ ‫نیمه‬ ‫دکل‬(‫سابق‬ ‫کبیر‬ ‫امیر‬)‫عمق‬ ،٧24‫متر‬

‫گذاری‬ ‫نام‬ ‫علت‬ ‫و‬ ‫موقعیت‬ ‫حفظ‬
‫شناور‬ ‫نیمه‬ ‫سکو‬
‫روش‬‫حفظ‬ ‫های‬‫موقعیت‬
‫متعدد‬ ‫اندازی‬ ‫لنگر‬ ‫با‬ ‫استحکام‬‫در‬
‫اتصال‬ ‫و‬ ‫گوناگون‬ ‫جهات‬‫کابل‬‫های‬
‫تحت‬‫کشش‬ ‫تامین‬ ،‫سکو‬ ‫کشش‬
‫کابل‬‫سکو‬ ‫شناوری‬ ‫نیروی‬ ‫با‬ ‫ها‬
‫دینامیک‬ ‫دهی‬ ‫موقعیت‬ ‫سیستم‬‫ی‬
‫پره‬ ‫نصب‬‫در‬ ‫متعدد‬ ‫رانشی‬ ‫های‬
‫قسمت‬‫در‬ ‫و‬ ‫شناور‬ ‫مختلف‬ ‫های‬
‫گوناگون‬ ‫جهات‬
‫از‬ ‫خود‬ ‫موقعیت‬ ‫در‬ ‫سکو‬ ‫داری‬ ‫نگه‬
‫پیشرف‬ ‫کنترلی‬ ‫سیستم‬ ‫طریق‬‫ته‬
‫پره‬ ‫چرخش‬‫کنترل‬ ‫سرعتی‬ ‫با‬ ‫ها‬
‫مشخص‬ ‫رانشی‬ ‫نیروی‬ ‫اعمال‬ ‫و‬ ‫شده‬
‫و‬ ‫امواج‬ ‫نیروی‬ ‫خالف‬ ‫جهت‬ ‫در‬
‫سکو‬ ‫جابجایی‬ ‫از‬ ‫ممانعت‬
‫گذاری‬ ‫نام‬ ‫علت‬
‫سکو‬ ‫پایینی‬ ‫قسمت‬ ‫قرارگیری‬
(‫شناور‬ ‫مخازن‬)‫قسمت‬ ‫و‬ ‫آب‬ ‫درون‬
‫آب‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫سکو‬ ‫اصلی‬ ‫و‬ ‫عمده‬
‫و‬ ‫امواج‬ ‫تالطم‬ ‫اثرات‬ ‫سازی‬ ‫حداقل‬
‫به‬ ‫بلند‬ ‫امواج‬ ‫و‬ ‫مد‬ ‫و‬ ‫جزر‬ ‫نرسیدن‬
‫سکو‬ ‫کاری‬ ‫منطقة‬

‫نحوه‬ ‫و‬ ‫شناور‬ ‫نیمه‬ ‫سکوی‬‫استقرا‬ ‫ی‬‫آن‬ ‫ر‬

،‫حفاری‬ ‫کشتی‬Drilling Ship
‫در‬ ‫استفاده‬‫آب‬‫عمیق‬ ‫های‬
‫از‬ ‫بیش‬ ‫اعماق‬٧500،‫فوتی‬2.3‫کیلومتر‬
‫نام‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫کف‬ ‫در‬ ‫سوراخی‬ ‫با‬ ‫کشتی‬moon pool
‫کش‬ ‫روی‬ ‫فورانگیر‬ ‫شیرهای‬ ‫استثنای‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫تجهیزات‬ ‫کلیه‬ ‫نصب‬‫تی‬
‫لوله‬ ‫توسط‬ ‫اتصال‬ ‫و‬ ‫دریا‬ ‫بستر‬ ‫در‬ ‫فورانگیر‬ ‫شیرهای‬ ‫گیری‬ ‫قرار‬‫نام‬ ‫به‬ ‫ای‬Riser
‫درون‬ ‫از‬ ‫حفاری‬ ‫مته‬ ‫هدایت‬Moon Pool‫و‬riser‫چاه‬ ‫داخل‬ ‫به‬
‫از‬ ‫کمتر‬ ‫عمق‬ ‫با‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫کشتی‬ ‫لنگر‬ ‫از‬ ‫استفاده‬500‫متر‬
‫سیستم‬ ‫از‬ ‫استفاده‬،‫دینامیکی‬ ‫موقعیت‬ ‫حفظ‬ ‫های‬Dynamic
Positioning‫عمق‬ ‫در‬‫بیشتر‬ ‫های‬

‫ویژگی‬‫کشتی‬ ‫های‬‫حفاری‬
‫سکوهای‬ ‫با‬ ‫مقایسه‬
‫شناور‬ ‫نیمه‬
‫عیب‬:‫ضعیف‬ ‫پایداری‬
‫تر‬‫متالطم‬ ‫آب‬ ‫در‬
‫مزیت‬:‫باالی‬ ‫توانایی‬
‫و‬ ‫ادوات‬ ‫سازی‬ ‫ذخیره‬
‫تجهیزات‬
‫ها‬ ‫ویژگی‬:
‫بدنه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫کشتی‬‫سنتی‬ ‫های‬
‫تانکر‬ ‫نظیر‬‫فوق‬ ‫های‬
‫کشتی‬ ‫و‬ ‫عظیم‬‫های‬
‫ساخت‬ ‫در‬ ‫باربری‬
‫نیروی‬ ‫با‬ ‫جابجایی‬
‫کشتی‬ ‫خود‬ ‫محرکة‬
‫باالی‬ ‫سرعت‬
‫موقعیت‬ ‫و‬ ‫حرکت‬
‫تر‬ ‫سریع‬ ‫گیری‬
‫حفاری‬ ‫ادامه‬ ‫امکان‬
‫نی‬ ‫بدون‬ ‫تر‬ ‫طوالنی‬‫از‬
‫مجدد‬ ‫بارگیری‬ ‫به‬
‫حجم‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫توانایی‬ ‫و‬ ‫بزرگ‬
،‫زیاد‬ ‫بارگیری‬
‫حفاری‬ ‫مناسب‬
‫صعب‬ ‫مناطق‬
‫العبور‬(‫یا‬ ‫قطبی‬
‫خشکی‬ ‫از‬ ‫دور‬)

‫نمونه‬‫حفاری‬ ‫کشتی‬ ‫از‬ ‫ای‬

‫دکل‬ ‫سایر‬‫دریایی‬ ‫های‬
Bottom Supported Platform rigs
Self Contained Tendered

‫دکل‬ ‫سایر‬‫دریایی‬ ‫شناور‬ ‫های‬
A tension–leg platform Caisson vessel (also called sparbuoy) and Diagram of a spar–buoy

‫آب‬ ‫عمق‬‫ایران‬ ‫های‬
‫خلیج‬ ‫سنجی‬ ‫ژرفا‬
،‫فارس‬
persian gulf
bathymetry
map
‫دریای‬ ‫ژرفاسنجی‬
‫خزر‬

‫سکوی‬ ‫بلندترین‬bottom supported‫پایه‬ ‫با‬
‫نام‬ ‫به‬ ‫جهان‬ ‫بتنی‬Troll a‫شل‬-‫نروژ‬
‫توسط‬ ‫حمل‬ ‫حین‬
tug boat
‫آب‬ ‫عمق‬300‫متر‬
‫اتصال‬40‫چاه‬ ‫حلقه‬
‫گازی‬
‫شدن‬ ‫پر‬‫پایه‬‫از‬ ‫ها‬‫آب‬
‫حدود‬ ‫ماندن‬ ‫بیرون‬ ‫و‬
10‫باال‬ ‫سکو‬ ‫از‬ ‫متر‬‫ی‬
‫آب‬ ‫از‬

‫دکل‬‫دکل‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫ثابت‬ ‫های‬‫متعارف‬ ‫های‬
‫دکل‬‫ثابت‬ ‫های‬(‫استاندارد‬ ‫دکل‬)
‫حفاری‬ ‫صنعت‬ ‫ابتدای‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫احداث‬ ‫محل‬ ‫نزدیکی‬ ‫در‬ ‫ثابت‬ ‫دکل‬ ‫ساخت‬
‫جابجایی‬ ‫قابلیت‬ ‫بدون‬
‫سازه‬‫گوش‬ ‫چهار‬ ‫پی‬ ‫روی‬ ‫مستقر‬ ‫پایه‬ ‫چهار‬ ‫با‬ ‫ای‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫بار‬ ‫هر‬ ‫طی‬ ‫قطعات‬ ‫تک‬ ‫تک‬ ‫کردن‬ ‫هم‬ ‫سر‬
‫دکل‬‫متعارف‬ ‫های‬
‫دکل‬ ‫اکثر‬ ‫امروزه‬ ،‫تولید‬ ‫باالی‬ ‫هزینه‬ ‫دلیل‬ ‫به‬‫ساخ‬ ‫نحوی‬ ‫به‬ ‫خشکی‬ ‫های‬‫ته‬
‫می‬‫می‬ ‫که‬ ‫شوند‬‫کرد‬ ‫استفاده‬ ‫مجدد‬ ‫و‬ ‫نمود‬ ‫جابجا‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫راحتی‬ ‫به‬ ‫توان‬.
‫دکل‬ ‫این‬ ‫مختلف‬ ‫اجزا‬‫بصورت‬ ‫ها‬Skid mount‫و‬ ‫هستند‬
‫پین‬ ‫توسط‬ ‫یکدیگر‬ ‫به‬ ‫راحت‬ ‫اتصال‬ ‫و‬ ‫مجزا‬ ‫واحدهای‬ ‫در‬ ‫دکل‬ ‫حمل‬ ‫امکان‬ ‫لذا‬‫مقا‬ ‫های‬‫وم‬
‫باالبر‬ ‫سامانه‬ ‫توسط‬ ‫شدن‬ ‫برافراشته‬ ‫سپس‬

‫ثابت‬ ‫دکل‬(‫قدیمی‬)

‫متعارف‬ ‫فراز‬ ‫خود‬ ‫دکل‬ ‫جابجایی‬

‫ادامه‬ ،‫متعارف‬ ‫فراز‬ ‫خود‬ ‫دکل‬ ‫جابجایی‬

،‫متعارف‬ ‫دکل‬ ‫برپایی‬Rig up

‫دکل‬ ‫انواع‬‫خشکی‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫دکل‬‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
Rotary Drilling Rigs
،‫خشکی‬
Land
‫متحرک‬
Mobile
‫چاقویی‬
Jackknife
‫حمل‬ ‫قابل‬
Portable Mast
‫مرسوم‬
Conventional
،‫دریایی‬Marine

‫دکل‬ ‫اصلی‬ ‫اجزا‬ ‫و‬ ‫دکل‬ ‫زیرسازه‬
‫سازه‬ ‫زیر‬ ‫وظایف‬
‫کارگرا‬ ‫و‬ ‫تجهیزات‬ ‫برای‬ ‫فضا‬ ‫تامین‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫سکوی‬ ‫داری‬ ‫نگه‬‫ن‬
‫وابسته‬ ‫تجهیزات‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫حفار‬ ‫اطاق‬ ،‫حفار‬ ‫کنترل‬ ‫تابلو‬ ،‫گردونه‬ ‫قرارگیری‬
‫لول‬ ‫با‬ ‫رشته‬ ‫بودن‬ ‫آویزان‬ ‫حین‬ ‫مته‬ ‫ساق‬ ‫تمام‬ ‫وزن‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫دوار‬ ‫میز‬ ‫داری‬ ‫نگه‬‫ه‬
‫گیر‬
‫چاه‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫راندن‬ ‫حین‬ ‫جداری‬ ‫رشته‬ ‫وزن‬ ‫داری‬ ‫نگه‬
‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫برای‬ ‫فضا‬ ‫تامین‬‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫سکوی‬ ‫زیر‬ ‫های‬
‫ویژگی‬‫زیر‬ ‫های‬‫سازه‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫وزن‬ ‫تحمل‬ ‫توانایی‬ ‫با‬ ‫فلزی‬ ‫جنس‬
‫حدود‬ ‫در‬ ‫طولی‬ ‫معموال‬30‫حدودا‬ ‫ارتفاع‬ ،‫فوت‬10‫عرض‬ ‫و‬ ‫فوت‬30‫فوت‬

‫خشکی‬ ‫دکل‬

،‫تعمیراتی‬ ‫دکل‬ ،‫حفاری‬ ‫سیار‬ ‫دکل‬
Workover،‫خدماتی‬ ‫دکل‬Servicing rig
‫رو‬ ‫بر‬ ‫تکه‬ ‫یک‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫حمل‬‫ی‬
‫ماشین‬‫سنگین‬ ‫های‬
‫برپایی‬mast‫گرو‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ‫بدون‬‫ه‬
‫برخالف‬ ‫نقل‬ ‫و‬ ‫حمل‬Derrick
‫و‬ ‫ابزار‬ ‫سایر‬ ‫همانند‬ ‫دکل‬ ‫نصب‬
‫کامیون‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ،‫حفاری‬ ‫لوازم‬
‫ثابت‬ ‫فلزی‬ ‫قرقره‬ ‫تعدادی‬ ‫وجود‬
‫دکل‬ ‫باالی‬ ‫در‬
‫کابل‬ ‫عبور‬ ‫برای‬‫مختلف‬ ‫های‬
‫آن‬ ‫دور‬ ‫از‬ ‫جرثقیل‬

‫دکل‬ ‫عمقی‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬‫خش‬ ‫حفاری‬ ‫های‬‫کی‬
‫دکل‬،‫وزن‬ ‫سبک‬ ‫های‬light
،‫حفاری‬ ‫عمق‬ ‫حداکثر‬2‫کیلومتر‬
‫دکل‬،‫وزن‬ ‫متوسط‬ ‫های‬Medium
‫دکل‬،‫وزن‬ ‫سنگین‬ ‫های‬heavy
‫دکل‬،‫سنگین‬ ‫فوق‬ ‫های‬super heavy
‫عمق‬‫بیشتر‬ ‫های‬
‫دکل‬،‫حمل‬ ‫قابل‬ ‫های‬portable

‫دکل‬ ‫به‬ ‫اعمالی‬ ‫فشارهای‬
‫جانبی‬ ‫فشار‬ ‫یا‬ ‫بار‬compression loads
‫پایه‬ ‫چهار‬ ‫مقاومت‬ ‫مجموعه‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫دکل‬ ‫مجاز‬ ‫جانبی‬ ‫بار‬ ‫تعیین‬
‫دکل‬ ‫پایه‬ ‫هر‬ ‫مقاومت‬ ‫جداگانه‬ ‫محاسبه‬
•‫پایه‬ ‫محدوده‬ ‫یا‬ ‫نقطه‬ ‫ترین‬ ‫ضعیف‬ ‫مقاومت‬ ‫کردن‬ ‫منظور‬
‫ماکز‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫اطمینان‬ ‫ضریب‬ ‫احتساب‬ ‫با‬ ‫دکل‬ ‫پایه‬ ‫چهار‬ ‫مقاومت‬ ‫مجموعه‬ ‫تعیین‬‫یمم‬
،‫جانبی‬ ‫مجازی‬ ‫بار‬allowable compression load‫دکل‬ ‫تحمل‬ ‫قابل‬
‫باد‬ ‫فشار‬wind pressure
‫دکل‬ ‫ارتفاع‬ ‫با‬ ‫برای‬ ‫مجاز‬ ‫باد‬ ‫فشار‬ ‫مقدار‬ ‫ارتباط‬

‫دکل‬ ‫ارتفاع‬ ‫و‬ ‫باری‬ ‫ظرفیت‬‫ها‬
‫دکل‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬‫قائ‬ ‫حالت‬ ‫در‬ ‫تحمل‬ ‫قابل‬ ‫وزن‬ ‫مقدار‬ ‫برحسب‬ ‫ها‬‫و‬ ‫م‬
‫باد‬ ‫سرعت‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫مقاومت‬ ‫مقدار‬‫جانبی‬ ‫های‬
‫بین‬ ‫دکل‬ ‫باری‬ ‫ظرفیت‬250000‫تا‬1500000‫پوند‬(113‫تا‬680‫تن‬.)
‫همراه‬ ‫دکل‬ ‫تحمل‬ ‫قابلیت‬‫لوله‬‫چیده‬ ‫های‬‫سرعت‬ ‫با‬ ‫بادهایی‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫شده‬
110‫تا‬130‫ساعت‬ ‫در‬ ‫مایل‬(1٧٧‫تا‬209‫ساعت‬ ‫بر‬ ‫کیلومتر‬)
‫سیم‬ ‫با‬ ‫دکل‬ ‫مهار‬ ‫به‬ ‫احتیاج‬ ‫بدون‬
‫گردد‬ ‫خارج‬ ‫چاه‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫مته‬ ‫ساق‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬ ‫طول‬ ‫محدودیت‬
‫دکل‬ ‫ارتفاع‬ ‫با‬
‫کافی‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫دکل‬ ‫سکوی‬ ‫از‬ ‫تاج‬ ‫قرقره‬ ‫جعبه‬ ‫بودن‬ ‫باالتر‬ ‫لزوم‬
‫لوله‬ ‫کشیدن‬ ‫بیرون‬ ‫برای‬‫مت‬ ‫تعویض‬ ‫حین‬ ‫دکل‬ ‫در‬ ‫چیدن‬ ‫و‬ ‫موقت‬ ‫بصورت‬ ‫چاه‬ ‫از‬ ‫ها‬‫ه‬

‫لوله‬ ‫چینش‬‫حفاری‬ ‫های‬
،‫استند‬ ‫صورت‬ ‫به‬stand‫دکل‬ ‫در‬
‫در‬ ‫تسریع‬ ‫هدف‬ ‫با‬Tripping
‫سه‬ ‫شامل‬ ‫معموال‬(‫یا‬2‫یا‬4)
‫لوله‬ ‫شاخه‬
‫حدود‬ ‫در‬ ‫کدام‬ ‫هر‬ ‫طول‬ ‫با‬30‫فوت‬
‫شامل‬ ‫استند‬ ‫گذاری‬ ‫نام‬3‫لوله‬
،‫تایی‬ ‫سه‬ ‫نام‬ ‫به‬triple
‫جاسازی‬
‫استند‬‫حدود‬ ‫طول‬ ‫با‬ ‫هایی‬90‫فوت‬
‫ارتفاع‬ ‫با‬ ‫دکلی‬ ‫در‬136‫فوت‬

‫مهندسی‬ ‫سازی‬ ‫شبیه‬ ‫افزار‬ ‫نرم‬ ‫کاربرد‬ansys
،‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫طراحی‬ ‫در‬Drilling Rig
،‫حفاری‬ ‫برج‬ ‫تنش‬ ‫بارگذاری‬
Drilling derrick
،‫سازه‬ ‫جزییات‬ ‫و‬ ‫کلیات‬ ‫تحلیل‬
structures،‫سازه‬ ‫زیر‬ ،
substructures‫سامانه‬ ،‫برج‬ ،
‫و‬ ‫باالبری‬...
‫و‬ ‫باد‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫مسائل‬ ‫بررسی‬
‫موج‬
‫الکترومغناط‬ ‫سازی‬ ‫شبیه‬ ‫ابزار‬‫یس‬
‫نیر‬ ‫سامانه‬ ‫عملکرد‬ ‫سازی‬ ‫بهینه‬،‫و‬
‫حسگرهای‬ ،‫الکتریکی‬ ‫موتورهای‬
،‫توکار‬on-board sensors

‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫در‬ ‫کلیدی‬ ‫افراد‬
‫ناظر‬،‫من‬ ‫کمپانی‬ ‫یا‬ ‫حفاری‬Company Man
‫مهندس‬،‫کار‬ ‫صاحب‬ ‫شرکت‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫عملیات‬Operating Company
،‫ها‬ ‫دستگاه‬ ‫و‬ ‫مصالح‬ ‫و‬ ‫مواد‬ ‫به‬ ‫احتیاجات‬ ‫برآورد‬
‫و‬ ‫مدون‬ ‫طراحی‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫عملیات‬ ‫هدایت‬
‫شرکت‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫پیمانکاران‬ ‫کار‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬‫دهنده‬ ‫سرویس‬ ‫های‬
،‫سرحفار‬Rig Super Intendant‫یا‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫رئیس‬ ‫یا‬
‫ابزارران‬،Tool Pusher‫پیمانکار‬ ‫شرکت‬ ‫در‬ ‫استخدام‬ ‫و‬
‫کلیه‬ ‫دار‬ ‫عهده‬‫مسئولیت‬ ‫ی‬‫دستگاه‬ ‫های‬‫حفاری‬
‫پیمانکار‬ ‫و‬ ‫کارفرما‬ ‫بین‬ ‫هماهنگی‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫کارکنان‬ ‫و‬ ‫دستگاه‬ ‫عملیات‬ ‫رهبر‬
‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫محل‬ ‫در‬ ‫کاروانی‬ ‫در‬ ‫اقامت‬ ‫و‬ ‫روزی‬ ‫شبانه‬ ‫کار‬
‫دارای‬‫سال‬‫تجربه‬ ‫ها‬‫کافی‬ ‫تخصص‬ ‫دارای‬ ‫و‬ ‫حفار‬ ‫و‬ ‫ساده‬ ‫کارگر‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫کار‬
‫و‬ ‫ابزار‬ ،‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫آالت‬ ‫ماشین‬ ،‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫امر‬ ‫در‬‫تجهیزات‬

‫حفار‬
‫حفاری‬ ‫آالت‬ ‫ماشین‬ ‫هدایت‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫مسئول‬ ‫حفار‬
‫سکو‬ ‫کارکنان‬ ‫هدایت‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫سرحفار‬ ‫مستقیم‬ ‫نظر‬ ‫زیر‬(5‫نفر‬)
‫شیفتی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫پرسنل‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫حفار‬ ‫کار‬(12‫ساعته‬)
‫محاسبات‬ ‫انجام‬‫لوله‬ ‫تعداد‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫رسانی‬ ‫بروز‬ ‫و‬‫ها‬
‫ابزارران‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫روزانه‬ ‫گزارشات‬ ‫تحویل‬

‫حفار‬ ‫کمک‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫ابزارهای‬ ‫سازی‬ ‫آماده‬
‫آن‬ ‫پایین‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫سکوی‬ ‫بین‬ ‫ارتباطات‬ ‫حفظ‬
‫جدید‬ ‫پرسنل‬ ‫آموزش‬
‫استراحت‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫حفار‬ ‫جایگزین‬

،‫دکلبان‬Derrick Man
‫حفار‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫رتبه‬
،‫دکلبان‬ ‫سکوی‬ ‫روی‬ ‫کار‬
Monkey Board,
Racking Board،
‫د‬ ‫یک‬ ‫ارتفاع‬ ‫به‬ ‫کوچکی‬ ‫سکوی‬‫یا‬ ‫و‬
‫لوله‬ ‫شاخه‬ ‫سه‬‫حفاری‬ ‫ی‬
‫باال‬ ‫لوله‬ ‫موقع‬ ‫وظایف‬ ‫شرح‬
‫لوله‬ ‫باالی‬ ‫گرفتن‬‫آن‬ ‫چینش‬ ‫و‬ ‫ها‬‫ها‬
‫خاص‬ ‫نظم‬ ‫با‬
‫شرح‬‫موقع‬ ‫وظایف‬‫حفاری‬
‫مراقبت‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫از‬ ‫مراقبت‬
‫پمپ‬ ‫تعمیر‬ ‫یا‬ ‫روانکاری‬ ‫و‬‫سای‬ ‫و‬ ‫ها‬‫ر‬
‫گل‬ ‫سامانه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫وسایل‬

‫دکل‬‫بان‬

،‫سکو‬ ‫کارگران‬Floor Man / Rough Neck
‫جابجایی‬ ‫مسئول‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫پایین‬ ‫بخش‬
‫پایین‬ ‫یا‬ ‫باال‬ ‫لوله‬ ‫حین‬
‫نفر‬ ‫چهار‬ ‫تا‬ ‫دو‬ ‫شامل‬ ‫گروهی‬
‫لوله‬ ‫بست‬ ‫و‬ ‫باز‬‫آچاره‬ ‫توسط‬ ‫ها‬‫ا‬
‫وظایف‬ ‫سایر‬
‫رنگ‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫تمیز‬ ،‫نگهداری‬
،‫تجهیزات‬ ‫زدن‬
‫نظارت‬‫بر‬‫گیر‬ ‫فوران‬

‫سکو‬ ‫کارگران‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫بان‬ ‫دکل‬

‫سمت‬‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫جانبی‬ ‫های‬
،‫مکانیک‬ ‫کمک‬ ‫یا‬ ‫موتر‬ ‫کار‬ ‫تعمیر‬Motor Man
‫روزانه‬ ‫امور‬ ‫در‬ ‫مکانیک‬ ‫دستیار‬
‫موتور‬ ‫مسئولیت‬‫آن‬ ‫سوخت‬ ،‫ها‬‫ژنراتور‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ‫کمکی‬ ‫تجهیزات‬ ‫و‬ ‫ها‬،‫ها‬
‫کمپرسور‬‫پمپ‬ ،‫هوا‬ ‫های‬‫آب‬ ‫های‬
‫موتور‬ ‫جزئی‬ ‫تعمیرات‬ ‫گاهی‬ ‫و‬ ‫روغن‬ ‫بازرسی‬‫ها‬
،‫مکانیک‬Mechanic،‫حفاری‬ ‫دستگاه‬
‫پمپ‬ ،‫موتور‬ ‫اساسی‬ ‫تعمیرات‬‫ها‬‫حف‬ ‫دستگاه‬ ‫آالت‬ ‫ماشین‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫کوچک‬ ‫ی‬‫اری‬
،‫کار‬ ‫برق‬Electrician‫از‬ ‫برخی‬ ‫در‬‫دستگاه‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫کار‬‫برق‬ ‫توزیع‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ‫سامانه‬ ‫تعمیراتی‬ ‫های‬
‫ژنراتور‬ ‫جزئی‬ ‫تعمیرات‬‫موتور‬ ‫یا‬ ‫ها‬،‫الکتریکی‬ ‫های‬
‫برقی‬ ‫ادوات‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫برق‬ ‫کشی‬ ‫سیم‬ ‫بازرسی‬

‫ساده‬ ‫کارگران‬ ‫و‬ ‫جرثقیل‬ ‫اپراتور‬(‫س‬ ‫زیر‬‫کو‬)
،‫جرثقیل‬ ‫اپراتور‬Crane
Operator
،‫ساده‬ ‫کارگران‬Roustabout
(‫سکو‬ ‫زیر‬)
‫دریاف‬ ‫وسایل‬ ‫تخلیه‬ ‫و‬ ‫جابجایی‬‫تی‬
‫جرثقیل‬ ‫اپراتور‬ ‫نظر‬ ‫زیر‬
‫شناس‬ ‫گل‬
‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫تهیه‬
‫گل‬‫نگار‬

‫ها‬ ‫سایت‬ ‫معرفی‬
‫زون‬ ‫ریگ‬
‫فنی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫اطالعات‬ ‫دهنده‬ ‫ارائه‬‫دکل‬‫حفاری‬ ‫های‬‫دنیا‬ ‫سراسر‬

.‫شاه‬ ‫مهرداد‬ ،‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫مبانی‬ 1‫رحمان‬ ،‫کرم‬
‫شجاعی‬
.،‫زاده‬ ‫عادل‬ ‫رضا‬ ‫محمد‬ ،‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫اصول‬ ‫کتاب‬ 2
‫اول‬ ‫فصل‬
.‫مارتین‬ ،‫میلهم‬ ‫کی‬ ‫کیت‬ ،‫آر‬ ،‫جی‬ ‫بورگوین‬ ،‫تی‬ ‫آدام‬ 3،‫کی‬
‫اف‬ ،‫چنورت‬.‫اس‬.‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ،‫آر‬ ،‫جی‬ ،‫یانگ‬
،‫دانش‬ ‫مشتاق‬ ،‫تهران‬ ،‫کاربردی‬1386( .،‫اول‬ ‫فصل‬
‫صفحات‬41–48)
.‫سیمانک‬ ‫وعملیات‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫اصول‬ ،‫بیژن‬ ،‫اسدی‬ 4‫اری‬
‫نفت‬ ‫چاه‬
.‫ابراهیم‬ 5‫و‬ ‫اصول‬ ،‫دوم‬ ‫فصل‬ ،‫علی‬ ،‫زمانی‬ ،‫کاوه‬ ،‫زاده‬
‫مهندسی‬ ‫مبانی‬‫حفاری‬

‫سامانه‬‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫مختلف‬ ‫های‬:
،‫دورانی‬ ‫سامانه‬
Rotational
system
‫و‬ ‫تعلیق‬ ‫سامانه‬
،‫باالبری‬Hoisting
،‫گل‬ ‫گردش‬ ‫سامانه‬
Circulation
system
،‫انرژی‬ ‫تامین‬ ‫قسمت‬
Power system
،‫ایمنی‬ ‫قسمت‬
Control system
‫و‬ ‫بانی‬ ‫دیده‬
‫پایشگری‬
Monitoring

‫دورانی‬ ‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫اجزا‬ ‫شماتیک‬

‫دکل‬ ‫اجزا‬ ‫شماتیک‬
1-‫تاج‬ ‫قرقره‬
2-‫باالبر‬ ‫کابل‬ ‫و‬ ‫بازو‬
3-‫حفاری‬ ‫کابل‬
4-‫برد‬ ‫مانکی‬
5-‫متحرک‬ ‫قرقره‬
6-‫درایو‬ ‫تاپ‬
٧-‫برج‬
8-‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬
9-‫حفار‬ ‫اتاقک‬
10-‫گیر‬ ‫فوران‬
11-‫آب‬ ‫تانکر‬
12-‫الکتری‬ ‫کابل‬ ‫عبور‬ ‫محل‬‫کی‬
13-‫ژنراتور‬
14-‫سوخت‬ ‫تانکر‬
15-‫برق‬ ‫کنترل‬ ‫اتاق‬
16-‫پمپ‬‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫های‬
1٧-‫تانکر‬‫گل‬ ‫اولیه‬ ‫مواد‬ ‫های‬
18-‫تانکرگل‬
19-‫ذخیره‬ ‫گودال‬
20-‫گل‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫جداکننده‬
21-‫لرزان‬ ‫الک‬
22-‫کاهنده‬ ‫راهه‬ ‫چند‬
23-‫لوله‬ ‫ورودی‬
24-‫ها‬ ‫لوله‬ ‫قرارگیری‬ ‫محل‬
25-‫انباره‬

‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫اجزا‬ ‫از‬ ‫برخی‬

‫مولد‬‫نیرو‬ ‫های‬
‫نیرو‬ ‫تولید‬ ‫سامانه‬
‫مورد‬ ‫محرکه‬ ‫نیروی‬ ‫و‬ ‫برق‬ ‫تولید‬
‫حفاری‬ ‫نیاز‬
‫دستگاه‬ ‫اکثر‬ ‫نیروی‬ ‫مولد‬‫های‬
‫امروزی‬ ‫حفاری‬
‫موتور‬‫سوز‬ ‫درون‬ ‫های‬
‫دیزلی‬ ‫اغلب‬
‫موتور‬ ‫قدرت‬‫دستگاه‬ ‫های‬‫های‬
‫بین‬ ‫حفاری‬500‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫و‬5000
‫بخار‬ ‫اسب‬
‫نیرو‬ ‫انتقال‬
‫مکانیکی‬(‫قدیمی‬)
،‫الکتریکی‬
‫از‬ ‫حاصل‬ ‫الکتریسیته‬ ‫انتقال‬
‫ژنراتور‬‫ب‬ ‫کابل‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫برق‬ ‫های‬‫ه‬
‫کلید‬‫کنترل‬ ‫لوازم‬ ‫و‬ ‫برق‬ ‫های‬
‫ک‬ ‫به‬ ‫الکتریسیته‬ ‫انتقال‬ ‫آنجا‬ ‫از‬‫مک‬
‫موتور‬ ‫به‬ ‫کابل‬ ‫تعدادی‬‫های‬
‫ماشین‬ ‫به‬ ‫متصل‬ ‫الکتریکی‬‫های‬
‫پمپ‬ ،‫گردونه‬ ‫یعنی‬ ‫حفاری‬‫گل‬ ‫های‬
‫دوار‬ ‫میز‬ ‫و‬

‫کننده‬ ‫مصرف‬‫نیر‬ ‫تولید‬ ‫سامانه‬ ‫های‬‫و‬
‫دک‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫توان‬ ‫بیشترین‬‫ل‬
‫بری‬ ‫باال‬ ‫سامانه‬
‫باال‬ ‫لوله‬ ‫هنگام‬
‫جداری‬ ‫لوله‬ ‫راندن‬ ‫هنگام‬
‫بع‬ ‫کننده‬ ‫مصرف‬ ‫ترین‬ ‫بزرگ‬‫دی‬
‫گل‬ ‫گردش‬ ‫سامانه‬
‫توان‬ ‫کننده‬ ‫مصرف‬ ‫کمترین‬
‫دوار‬ ‫میز‬

‫نیرو‬ ‫مولد‬
‫واحد‬SCR ‫نمونه‬‫خشکی‬ ‫دکل‬ ‫نیروی‬ ‫تامین‬ ‫منبع‬ ‫از‬ ‫ای‬

،‫برج‬ ‫یا‬ ‫دکل‬ ‫اسکلت‬Derrick
‫خصوصیات‬
‫به‬ ‫مانندی‬ ‫برج‬ ‫ساختمان‬
‫ناقص‬ ‫هرم‬ ‫شکل‬
‫و‬ ‫مثلث‬ ‫یا‬ ‫مربع‬ ‫قاعده‬ ‫با‬
‫ی‬ ‫لوله‬ ‫قطعات‬ ‫اتصال‬ ‫از‬ ‫متشکل‬‫ا‬
‫مخصوصی‬ ‫نبشی‬
‫حفر‬ ‫عمق‬ ‫حداکثر‬ ‫تابع‬ ‫آن‬ ‫ارتفاع‬
‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫چاه‬
‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫وزن‬ ‫تحمل‬ ‫توانایی‬
‫برنامه‬ ‫جداره‬ ‫ترین‬ ‫سنگین‬ ‫وزن‬
‫چاه‬ ‫شده‬ ‫ریزی‬
‫اصلی‬ ‫وظیفه‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫داشتن‬ ‫نگه‬ ‫باال‬‫در‬
،‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫حین‬
‫لوله‬ ‫راندن‬،‫پایین‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫به‬ ‫ها‬
Tripping،،‫جداری‬ ‫لوله‬ ‫راندن‬
‫و‬ ‫تکمیلی‬ ‫رشته‬. . ..

‫تعلیق‬ ‫سامانه‬ ‫اجزاء‬
،‫تاج‬ ‫جعبه‬Crown block
‫جعبه‬‫ثابت‬ ‫قرقره‬ ‫چندین‬ ‫حاوی‬ ‫ای‬
،‫متحرک‬ ‫جعبه‬
traveling block
‫جعبه‬ ‫حرکت‬ ‫فرض‬ ‫با‬ ‫تاج‬ ‫مشابه‬
،‫حفاری‬ ‫گردونه‬ ‫یا‬ ‫منجنیق‬draw
work
‫سیم‬ ‫حاوی‬ ‫موتوری‬‫در‬ ‫نگهدارنده‬ ‫های‬
‫جمع‬ ‫توانایی‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫داخل‬ ‫قرقره‬ ‫دور‬
‫آن‬ ‫کردن‬ ‫باز‬ ‫یا‬
،‫ذخیره‬ ‫قرقره‬storage reel
‫ذخیره‬ ‫نگهدارنده‬ ‫سیم‬ ‫حاوی‬ ‫قرقره‬
‫سیم‬‫نگهدارنده‬ ‫های‬
‫حرکت‬ ‫عامل‬ ‫و‬ ‫منجنیق‬ ‫نیروی‬ ‫انتقال‬
،‫سریع‬ ‫کابل‬fast line‫واصل‬ ‫سیم‬
‫دکل‬ ‫تاج‬ ‫به‬ ‫منجنیق‬
،‫ثابت‬ ‫کابل‬dead line‫پایانی‬ ‫بخش‬ ،
‫سیم‬‫دارنده‬ ‫نگه‬ ‫های‬
،‫قالب‬hook
‫دوار‬ ‫میز‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫جعبه‬ ‫به‬ ‫هرزگرد‬ ‫کردن‬ ‫آویزان‬
‫متحرک‬
،‫هرزگرد‬swivel
‫دوار‬ ‫میز‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫چندبر‬ ‫چرخش‬ ‫انتقال‬ ‫عدم‬ ‫باعث‬
،‫حفاری‬kelly‫باالیی‬ ‫تجهیزات‬ ‫به‬

‫باالبری‬ ‫سامانه‬ ‫شماتیک‬
،‫دکل‬ ‫برج‬Derrick
‫حفاری‬ ‫گردونه‬
‫قرقره‬ ‫و‬ ‫نخ‬ ‫سامانه‬
‫سریع‬ ‫کابل‬
‫تاجی‬ ‫بلوک‬
‫متحرک‬ ‫بلوک‬
‫ثابت‬ ‫کابل‬
‫ثابت‬ ‫کابل‬ ‫لنگر‬
‫ذخیره‬ ‫ماسوره‬
‫قالب‬

‫باالبری‬ ‫سامانه‬ ‫عملکرد‬
‫کارکرد‬‫سامانه‬ ‫های‬
‫است‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫تنظیم‬
‫معلق‬ ‫با‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫کردن‬ ‫صفر‬
‫رشته‬ ‫داشتن‬ ‫نگه‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫به‬ ‫حرکت‬ ‫با‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫افزایش‬
‫پایین‬ ‫سمت‬
‫لوله‬ ‫کردن‬ ‫خارج‬ ‫و‬ ‫داخل‬‫های‬
‫مانند‬ ‫مقاصدی‬ ‫جهت‬ ‫حفاری‬
‫لوله‬ ‫افزایش‬‫مته‬ ‫تعویض‬ ،‫حفاری‬
‫سامانه‬ ‫کرد‬ ‫عمل‬
‫منجنیق‬ ‫از‬ ‫نگهدارنده‬ ‫سیم‬ ‫خروج‬
‫تاج‬ ‫بلوک‬ ‫داخل‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫ورود‬
‫قرقره‬ ‫دور‬ ‫به‬ ‫پیچش‬‫درون‬ ‫های‬
‫تاج‬ ‫بلوک‬ ‫و‬ ‫متحرک‬ ‫بلوک‬
‫س‬ ‫در‬ ‫ثابت‬ ‫قرقره‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫انتقال‬‫مت‬
‫دکل‬ ‫دیگر‬
‫د‬ ‫پایه‬ ‫به‬ ‫کابل‬ ‫اتصال‬ ‫نهایت‬ ‫در‬‫کل‬
‫سیم‬ ‫انتهای‬ ‫پیچش‬
‫ذخیره‬ ‫قرقره‬ ‫دور‬ ‫به‬
‫فرسوده‬ ‫سیم‬ ‫تعویض‬ ‫جهت‬

،‫حفاری‬ ‫گردونه‬ ‫یا‬ ‫منجنیق‬ ‫اجزا‬draw work
‫شام‬ ‫سنگینی‬ ‫و‬ ‫بزرگ‬ ‫ماشین‬‫ل‬
‫گردان‬ ‫درام‬
،‫زنجیر‬ ‫قرقره‬ ‫محور‬Cat Head
،‫محور‬ ‫چندین‬
‫دنده‬ ‫و‬ ‫زنجیر‬ ‫و‬ ‫کالچ‬
‫جهت‬ ‫و‬ ‫سرعت‬ ‫تغییر‬ ‫تسهیل‬.
‫گردونه‬ ‫عمده‬ ‫وظایف‬
‫لوله‬ ‫کشیدن‬ ‫بیرون‬‫چاه‬ ‫از‬ ‫ها‬
‫لوله‬ ‫برگرداندن‬‫چاه‬ ‫درون‬ ‫به‬ ‫ها‬.
،‫سیمی‬ ‫طنابی‬ ‫پیچش‬Wire
Rope،‫حفاری‬ ‫کابل‬ ‫نام‬ ‫به‬
Drilling Line‫گردونه‬ ‫درام‬ ‫دور‬
‫گردونه‬ ‫درگیری‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫چرخش‬ ‫و‬
‫حفاری‬ ‫کابل‬ ‫کردن‬ ‫جمع‬
‫متحرک‬ ‫قرقره‬ ‫جعبه‬ ‫رفتن‬ ‫باال‬
‫حفاری‬ ‫کابل‬ ‫شدن‬ ‫شل‬
‫متحرک‬ ‫قرقره‬ ‫جعبه‬ ‫رفتن‬ ‫پایین‬

‫گردونه‬ ‫سرعت‬ ‫تغییر‬ ‫و‬ ‫ترمز‬
‫گردونه‬ ‫ترمز‬ ‫سامانه‬ ‫وظیفه‬
‫جداری‬ ‫یا‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫پوند‬ ‫هزاران‬ ‫کنترل‬
‫ترمزها‬ ‫انواع‬
‫مکانیکی‬ ‫ترمز‬
‫بار‬ ‫کامل‬ ‫توقف‬
‫برقی‬ ‫یا‬ ‫هیدرولیکی‬
‫بار‬ ‫با‬ ‫متحرک‬ ‫قرقره‬ ‫جعبه‬ ‫رفتن‬ ‫پائین‬ ‫سرعت‬ ‫کنترل‬
‫بار‬ ‫کامل‬ ‫توقف‬ ‫عدم‬
‫سرعت‬ ‫تغییر‬ ‫سامانه‬ ‫وظیفه‬(‫انتقال‬ ‫سامانه‬)
‫لوله‬ ‫آوردن‬ ‫باال‬ ‫موقع‬ ‫سرعت‬ ‫تغییر‬ ‫امکان‬‫ها‬

‫عملیات‬‫برنده‬ ‫باال‬ ‫سیستم‬ ‫در‬ ‫ها‬
،‫لوله‬ ‫اتصال‬Pipe connection
‫به‬ ‫دیگر‬ ‫لوله‬ ‫شاخه‬ ‫یک‬ ‫افزایش‬ ‫متناوب‬ ‫فرآیند‬‫لوله‬‫درون‬ ‫های‬‫چاه‬
‫آن‬ ‫عمق‬ ‫افزایش‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫هنگام‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫طول‬ ‫افزایش‬
‫پیمایش‬Round trip
‫چاه‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫برگرداندن‬ ‫دوباره‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫از‬ ‫حفاری‬ ‫ساق‬ ‫اجزا‬ ‫کشیدن‬ ‫بیرون‬
‫اهداف‬ ‫با‬
‫از‬ ‫بخشی‬ ‫تعویض‬‫رشته‬‫حفاری‬ ‫ی‬
،‫مته‬ ‫تعویض‬
‫گذاری‬ ‫جداره‬

‫اتصال‬ ‫عملیات‬ ‫شماتیک‬‫لوله‬‫به‬ ‫ها‬‫کمک‬
‫چندبر‬(‫جدید‬ ‫لوله‬ ‫نصب‬)،Connection

،‫ها‬ ‫گوشواره‬Link
‫ب‬ ‫با‬ ‫قالب‬ ‫ارتباط‬ ‫وسیله‬ ،‫باالبرها‬ ‫آویختن‬ ‫جهت‬ ‫فوالدی‬ ‫قطعات‬‫االبرها‬
‫مشخصات‬
‫بار‬ ‫میزان‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫متغیر‬ ‫قطر‬
‫به‬ ‫بنا‬ ‫متغیر‬ ‫طول‬‫نیازمندی‬‫دستگاه‬ ‫های‬‫حفاری‬

‫گیره‬‫باالبر‬ ‫های‬-،‫گیر‬ ‫لوله‬ ‫قالب‬Elevator
‫استفاده‬ ‫محل‬
‫برنده‬ ‫باال‬ ‫وسایل‬ ‫بخش‬ ‫ترین‬ ‫پایین‬
‫متحرک‬ ‫قرقره‬ ‫زیر‬ ‫به‬ ‫اتصال‬
‫وظیفه‬
‫فرستادن‬ ‫پایین‬ ‫یا‬ ‫کشیدن‬ ‫باال‬‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬‫پیمای‬ ‫حین‬ ‫جداری‬ ‫یا‬‫ش‬

‫سامانه‬‫نوین‬ ‫های‬
‫رباتیک‬ ‫حفاری‬ ‫سامانه‬
Robotic Drilling System,
RDS

‫قرقره‬ ‫و‬ ‫نخ‬ ‫سیستم‬ ‫بر‬ ‫وارد‬ ‫نیروهای‬

‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫سیمی‬ ‫طناب‬
‫و‬ ‫پود‬ ‫و‬ ‫تار‬ ‫سایش‬ ‫و‬ ‫استهالک‬
‫کالف‬‫حفاری‬ ‫کابل‬ ‫های‬
‫آن‬ ‫خمش‬ ‫و‬ ‫مداوم‬ ‫حرکت‬ ‫اثر‬ ‫در‬
‫قرقره‬ ‫روی‬‫درون‬ ‫دار‬ ‫شیار‬ ‫های‬
‫قرقره‬ ‫جعبه‬‫ها‬
،‫دکل‬ ‫کشی‬ ‫کابل‬String Up
‫ذخیره‬ ‫ماسوره‬ ‫کابل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫روی‬ ‫از‬ ‫آن‬ ‫دور‬ ‫چندین‬ ‫گذراندن‬
‫قرقره‬‫و‬ ‫دکل‬ ‫تاج‬ ‫شیاردار‬ ‫های‬
‫و‬ ‫متحرک‬ ‫جعبه‬
‫گردونه‬ ‫درام‬ ‫به‬ ‫اتصال‬
،‫دادن‬ ‫سر‬SLIP‫حفاری‬ ‫کابل‬
‫استفاده‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫کابل‬ ‫فرسودگی‬
‫وزن‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫فرسودگی‬ ‫تعیین‬
‫آن‬ ‫جایی‬ ‫به‬ ‫جا‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫اعمال‬

،‫ثابت‬ ‫کابل‬ ‫پایه‬Dead Line Anchor

‫سامانه‬ ‫انواع‬‫دورانی‬ ‫های‬
،‫گردان‬ ‫میز‬rotary table
‫آن‬ ‫چرخش‬ ‫و‬ ‫گردان‬ ‫میز‬ ‫زیر‬ ‫در‬ ‫موتوری‬ ‫وجود‬
‫و‬ ‫اصلی‬ ‫بوشینگ‬ ‫چرخش‬kelly bushing‫گردان‬ ‫میز‬
‫دندانه‬ ‫درگیری‬‫دندانه‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫های‬،‫چندبر‬ ‫های‬kelly‫چندبر‬ ‫چرخش‬ ‫و‬
‫سازند‬ ‫حفر‬ ‫و‬ ‫مته‬ ‫به‬ ‫دوران‬ ‫انتقال‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫چرخش‬
،‫فوقانی‬ ‫گرداننده‬topdrive
‫ها‬ ‫بوشینگ‬ ‫و‬ ‫چندبر‬ ،‫گردان‬ ‫میز‬ ‫فاقد‬
‫لوله‬ ‫مستقیم‬ ‫پیوند‬‫ها‬‫ها‬ ‫آن‬ ‫چرخش‬ ‫و‬ ‫موتور‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫ی‬
‫مزیت‬:‫آن‬ ‫کردن‬ ‫کم‬ ‫و‬ ‫اضافه‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫تعویض‬ ‫سرعت‬ ‫افزایش‬‫ها‬

‫فوقانی‬ ‫گرداننده‬

‫فوقانی‬ ‫گرداننده‬ ‫مختلف‬ ‫حاالت‬

‫دوار‬ ‫تجهیزات‬ ‫اجزا‬
‫باال‬ ‫از‬ ‫دوار‬ ‫تجهیزات‬
‫شامل‬ ‫پایین‬ ‫به‬
،‫گرد‬ ‫هرز‬
،‫چندبر‬
،‫دوار‬ ‫میز‬
‫و‬ ‫حفاری‬ ‫ساق‬
‫مجموعه‬‫ی‬
‫هرز‬ ‫بین‬ ‫تجهیزات‬
‫شامل‬ ‫مته‬ ‫و‬ ‫گرد‬
‫رشته‬ ‫و‬ ‫چندبر‬ ‫و‬
‫شامل‬ ‫حفاری‬
•‫لوله‬‫های‬
‫و‬ ‫حفاری‬
‫لوله‬‫وزنه‬ ‫های‬
‫مته‬

،‫گرد‬ ‫هرز‬Swivel‫از‬ ‫سیال‬ ‫عبور‬ ‫مسیر‬ ‫و‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫درون‬ ‫تا‬ ‫حفاری‬ ‫شلنگ‬
‫وسیله‬ ‫به‬ ‫اتصال‬‫دسته‬ ‫ی‬‫متحرک‬ ‫قرقره‬ ‫جعبه‬ ‫به‬ ‫بزرگ‬ ‫ی‬(‫سیار‬)
‫عملکرد‬
‫مته‬ ‫ساق‬ ‫وزن‬ ‫داری‬ ‫نگه‬
‫مته‬ ‫ساق‬ ‫دوران‬ ‫امکان‬
‫باال‬ ‫فشار‬ ‫با‬ ‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫پمپاژ‬ ‫امکان‬(‫گاها‬3000‫پام‬)‫حفاری‬ ‫ساق‬ ‫داخل‬ ‫به‬
‫هرزگرد‬ ‫داخل‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫عبور‬ ‫مسیر‬
‫قوزک‬ ‫درون‬ ‫از‬ ‫عبور‬Goose Neck
‫خمیده‬ ‫لوله‬‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫خرطومی‬ ‫شلنگ‬ ‫به‬ ‫گرد‬ ‫هرز‬ ‫اتصال‬ ‫قابلیت‬ ‫با‬ ‫ای‬
‫شست‬ ‫لوله‬ ‫درون‬ ‫از‬ ‫سیال‬ ‫عبور‬ ‫سپس‬Wash Pipe
‫لوله‬‫بدنه‬ ‫مرکز‬ ‫در‬ ‫عمودی‬ ‫ای‬‫گرد‬ ‫هرز‬ ‫ی‬
‫رشته‬ ‫و‬ ‫چندبر‬ ‫به‬ ‫ورود‬‫حفاری‬ ‫ی‬

‫هرزگرد‬ ‫و‬ ‫قالب‬
‫هرزگرد‬ ‫قالب‬

‫چندبر‬
‫تشریح‬
‫لوله‬‫وجهی‬ ‫شش‬ ‫یا‬ ‫چهار‬ ،‫سه‬ ‫ای‬
‫حدود‬ ‫طولی‬ ‫با‬40‫فوت‬
‫حفاری‬ ‫ساق‬ ‫باالی‬ ‫به‬ ‫اتصال‬
‫اتصال‬ ‫محل‬
‫به‬ ‫پایین‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫هرزگرد‬ ‫به‬ ‫باال‬ ‫از‬
‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫وظیفه‬
‫لوله‬ ‫به‬ ‫دورانی‬ ‫حرکت‬ ‫انتقال‬‫ها‬‫ی‬
‫مته‬ ‫و‬ ‫حفاری‬
A square kelly and a hexagonal kelly

،‫کلی‬ ‫باالیی‬ ‫ایمنی‬ ‫شیر‬Kelly Cock
‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫هدف‬ ‫با‬
‫چاه‬ ‫فشار‬ ‫نشت‬
‫ساق‬ ‫درون‬ ‫از‬
‫بیرون‬ ‫به‬ ‫حفاری‬
‫آچار‬ ‫نیازمند‬
‫و‬ ‫باز‬ ‫برای‬ ‫مخصوصی‬
‫مخصوص‬ ‫شیر‬ ‫بست‬
‫صورت‬ ‫به‬ ‫اغلب‬
‫قسمت‬ ‫در‬ ‫برآمدگی‬
‫کلی‬ ‫باالی‬

،‫چندبر‬ ‫پایینی‬ ‫ایمنی‬ ‫شیر‬Safety Valve
‫چن‬ ‫پایینی‬ ‫انتهای‬ ‫بین‬ ‫معموال‬‫دبر‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫شاخه‬ ‫اولین‬ ‫و‬
‫هنگامی‬ ‫بستن‬ ‫و‬ ‫دسترس‬ ‫قابل‬‫که‬
‫دوار‬ ‫میز‬ ‫از‬ ‫باالتر‬ ‫خیلی‬ ‫چندبر‬
‫ب‬ ‫لوله‬ ‫افزایش‬ ‫زمان‬ ‫مانند‬ ،‫است‬‫ه‬
‫مته‬ ‫ساق‬
‫کل‬ ‫باالیی‬ ‫ایمنی‬ ‫شیر‬ ‫خالف‬ ‫بر‬‫ی‬

،‫چندبر‬ ‫محافظ‬ ‫طوقه‬Kelly Saver Sub
‫ساق‬ ‫مادگی‬ ‫به‬ ‫پایین‬ ‫رزوهای‬ ‫و‬ ‫چندبر‬ ‫زیر‬ ‫به‬ ‫باال‬ ‫مادگی‬ ‫اتصال‬‫حفاری‬
‫رزوه‬ ‫خرابی‬ ‫و‬ ‫دیدگی‬ ‫آسیب‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬‫چندبر‬ ‫های‬
‫رزوه‬ ‫فرسودگی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫قالویزکاری‬ ‫یا‬ ‫تعویض‬ ‫امکان‬‫ها‬

‫چندبر‬ ‫بوشینگ‬
‫حفره‬ ‫از‬ ‫چندبر‬ ‫عبور‬‫به‬ ‫بازی‬ ‫ی‬
‫شش‬ ‫یا‬ ‫وجهی‬ ‫چهار‬ ‫صورت‬
‫وسیله‬ ‫وسط‬ ‫در‬ ‫وجهی‬‫نام‬ ‫به‬ ‫ای‬
‫رانش‬ ‫یا‬ ‫چندبر‬ ‫بوشینگ‬
Kelly/ Drive Bushing
Kelly bushings

،‫دوار‬ ‫بوشینگ‬ ‫یا‬ ‫اصلی‬ ‫بوشینگ‬
Master, Drive Bushing
‫درو‬ ‫رانش‬ ‫بوشینگ‬ ‫نشستن‬‫ن‬
‫نام‬ ‫با‬ ‫دوار‬ ‫میز‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬
‫اصلی‬ ‫بوشینگ‬
Master bushings, and casing bushing

‫گردان‬ ‫یا‬ ‫دوار‬ ‫میز‬
‫میز‬ ‫نیروی‬ ‫تامین‬
‫موتور‬ ‫از‬ ‫دوار‬
‫خودش‬ ‫الکتریکی‬
،‫گیر‬ ‫لوله‬ ‫جاسازی‬
SLIP‫دوار‬ ‫میز‬ ‫در‬
‫وسیله‬‫سطح‬ ‫با‬ ‫ای‬
‫حاوی‬ ‫داخلی‬
‫گیره‬‫دندانه‬ ‫های‬
‫برای‬ ‫قوی‬ ‫و‬ ‫مانند‬
‫لوله‬ ‫داری‬ ‫نگه‬‫های‬
‫حین‬ ‫چاه‬ ‫آویزان‬
‫چندبر‬ ‫از‬ ‫جدایی‬

‫متعلقات‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫چندبر‬

،‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫گردشی‬ ‫دهی‬ ‫فرمان‬ ‫ابزارهای‬
downhole rotary steering tools
،‫چاه‬ ‫ته‬ ‫تماسی‬ ‫غیر‬ ‫قدرت‬ ‫کوپلینگ‬ ‫سامانه‬
downhole contactless power coupling system
‫آس‬ ‫نگهداری‬ ‫و‬ ‫ارتعاش‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫مقاوم‬ ،‫فشرده‬ ‫اندازه‬ ،‫کمتر‬ ‫نیز‬ ،‫باال‬ ‫بازده‬‫ان‬
‫موثر‬ ‫قدرت‬ ‫انتقال‬

‫سامانه‬‫کنترل‬ ‫های‬‫مجتمع‬ ‫حفاری‬(‫استف‬‫از‬ ‫اده‬
‫سامانه‬‫رایانه‬ ‫های‬‫به‬ ‫ای‬‫قدیمی‬ ‫جای‬)
cyber drilling(‫شرکتی‬ ‫برند‬)
‫جدید‬ ‫تکنولوژی‬‫دکل‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫ب‬ ‫عملیات‬ ‫در‬ ‫رسانی‬ ‫کمک‬ ‫هدف‬ ‫با‬‫ا‬
‫جایگزینی‬
‫بجای‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫ترمزهای‬
‫مکانیکی‬ ‫ترمزهای‬
‫میزدوار‬ ‫بجای‬ ‫درایو‬ ‫تاپ‬
‫هوا‬ ‫و‬ ‫لوله‬ ‫آچار‬ ‫بجای‬ ‫رباتیک‬ ‫آچار‬
‫بجای‬ ‫جویستیک‬ ‫اپریشن‬Brake
‫متف‬ ‫امکانات‬ ‫با‬ ‫مختلف‬ ‫نسلهای‬‫اوت‬
‫مجتمع‬ ‫حفاری‬ ‫کنترل‬ ‫سامانه‬
‫شرکت‬NOV،
AMPHION Integrated
Drilling Control System
‫لمسی‬ ‫کاربری‬ ‫رابط‬
‫فوقانی‬ ‫گرداننده‬
‫گل‬ ‫پمپ‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫گردونه‬ ‫تغییر‬

‫گ‬ ‫گردش‬ ‫سامانه‬ ‫دهنده‬ ‫تشکیل‬ ‫اجزاء‬‫ل‬
‫پمپ‬،‫گل‬ ‫های‬pumps
‫سیس‬ ‫به‬ ‫باال‬ ‫فشار‬ ‫با‬ ‫گل‬ ‫پمپاژ‬‫تم‬
،‫قائم‬ ‫لوله‬Stand pipe
‫لوله‬‫به‬ ‫گل‬ ‫ورود‬ ‫برای‬ ‫عمودی‬ ‫ای‬
‫حفاری‬ ‫شلنگ‬
‫رشته‬ ‫و‬ ‫چندبر‬‫حفاری‬ ‫های‬
،‫حلقوی‬ ‫فضای‬annulus
‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫بین‬ ‫فضای‬
‫چاه‬ ‫دیواره‬
‫گل‬ ‫تصفیه‬ ‫سامانه‬
،‫لرزان‬ ‫الک‬Shale shake
‫مش‬ ‫با‬ ‫غربالی‬‫برای‬ ‫مختلف‬ ‫های‬
‫اندازه‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫کنده‬ ‫جداسازی‬
‫گل‬ ‫از‬ ‫رس‬ ‫و‬ ‫ماسه‬ ‫از‬ ‫تر‬ ‫بزرگ‬
،‫زدا‬ ‫ماسه‬ ‫و‬ ‫زدا‬ ‫شن‬Desilter‫و‬
desander
‫جداسازی‬‫خرده‬‫ریز‬ ‫های‬‫اندازه‬ ‫در‬
‫جداسازی‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫شن‬ ‫و‬ ‫رس‬
‫لرزان‬ ‫الک‬ ‫توسط‬

‫گل‬ ‫گردش‬ ‫مدار‬
‫به‬ ‫ورودی‬ ‫مخزن‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫ارسال‬
،‫خروجی‬ ‫خط‬Discharge Line
،‫قائم‬ ‫لوله‬ ‫به‬ ‫پمپاژ‬Stand Pipe
‫لوله‬‫به‬ ‫شده‬ ‫نصب‬ ‫فوالدی‬ ‫ی‬
‫دکل‬ ‫پایه‬ ‫یک‬ ‫روی‬ ‫قائم‬ ‫صورت‬
‫ف‬ ‫الستیکی‬ ‫شلنگ‬ ‫به‬ ‫انتقال‬‫شرده‬
‫خرطومی‬ ،‫قوی‬ ‫و‬ ‫انعطاف‬ ‫قابل‬
،‫چندبر‬Kelly / Mud Hose
،‫چندبر‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫و‬ ‫هرزگرد‬ ‫به‬ ‫ورود‬
‫مته‬ ‫از‬ ‫خروج‬ ‫و‬ ‫وزنه‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬
‫حلقوی‬ ‫فضای‬ ،‫دالیز‬ ‫از‬ ‫آمدن‬ ‫باال‬
‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫بین‬
‫ب‬ ‫فوالدی‬ ‫لوله‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫ترک‬‫ه‬
‫گل‬ ‫ناودان‬ ‫نام‬
‫وسیله‬ ‫روی‬ ‫ریزش‬‫و‬ ‫لرزنده‬ ‫ای‬
‫مانند‬ ‫توری‬(‫لرزان‬ ‫الک‬)‫سرند‬ ‫و‬
‫خرده‬‫و‬ ‫ها‬‫داخل‬ ‫در‬ ‫ریزش‬
‫تصفیه‬ ‫و‬ ‫گل‬ ‫حوضچه‬

‫جامدات‬ ‫کنترل‬ ‫سامانه‬ ‫شماتیک‬

‫گل‬ ‫گردش‬ ‫اساسی‬ ‫اهداف‬
‫مته‬ ‫کردن‬ ‫خنک‬
‫چاه‬ ‫ته‬ ‫کردن‬ ‫تمیز‬
‫و‬ ‫داری‬ ‫نگاه‬
‫دیواره‬ ‫حفظ‬‫چاه‬ ‫های‬
‫سی‬ ‫ناخواسته‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬‫ال‬
‫چاه‬ ‫داخل‬ ‫به‬ ‫سازند‬

‫نمونه‬‫خرده‬ ‫از‬ ‫ای‬(‫بریده‬ ،‫کنده‬)‫های‬
‫حفاری‬

‫حفاری‬ ‫سیاالت‬ ‫انواع‬
‫مایع‬ ‫پایه‬(‫حفاری‬ ‫گل‬)
‫آب‬ ‫عمده‬ ‫بخش‬ ‫شامل‬(‫پایه‬ ‫گل‬
‫آبی‬)‫گازوییل‬ ‫یا‬(‫نفتی‬ ‫پایه‬)
‫جامد‬ ‫مواد‬
‫رس‬‫مخصوصی‬ ‫های‬
‫چگالی‬ ‫افزایش‬ ‫و‬ ‫افزا‬ ‫وزن‬ ‫مواد‬
(‫باریت‬)
‫شیمیایی‬ ‫مواد‬ ‫سایر‬(‫ها‬ ‫افزایه‬)
•‫و‬ ‫گل‬ ‫گرانروی‬ ‫کنترل‬ ‫برای‬
‫گل‬ ‫جامد‬ ‫ذرات‬ ‫توانایی‬ ‫افزایش‬
‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫کردن‬ ‫اندود‬ ‫برای‬
‫معایب‬
‫کمتری‬ ‫بازدهی‬
‫محاسن‬
‫هیدرولیکی‬ ‫حمل‬(‫آ‬ ‫توانایی‬ ‫مانند‬‫ن‬
‫کنده‬ ‫حمل‬ ‫در‬‫شده‬ ‫حفاری‬ ‫های‬)،
‫و‬ ‫عمق‬ ‫افزایش‬ ‫با‬ ‫فشار‬ ‫افزایش‬
‫گازی‬ ‫پایه‬
‫گاز‬ ‫یا‬ ‫متراکم‬ ‫هوای‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫طبیعی‬

‫گل‬ ‫مخازن‬
‫ذخیره‬ ‫مخزن‬Reserve Tank
‫حوضچه‬‫گل‬ ‫ی‬(Reserve Pit)
‫کنده‬ ‫و‬ ‫اضافی‬ ‫گل‬ ‫داری‬ ‫نگه‬
‫حفاری‬ ‫حین‬
‫مکش‬ ‫مخزن‬Suction Tank
‫گل‬ ‫پمپ‬ ‫به‬ ‫گل‬ ‫هدایت‬
‫لرزان‬ ‫مخزن‬Shaker Tank
‫چاه‬ ‫از‬ ‫خروج‬ ‫از‬ ‫پس‬
،‫میانی‬ ‫مخزن‬Middle Tank
‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫مکش‬ ‫مخزن‬ ‫از‬ ‫قبل‬.
*‫مخزن‬Trip:
‫خالی‬ ‫و‬ ‫پر‬ ‫حین‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫از‬ ‫غیر‬ ‫شرایطی‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫نمودن‬
‫باال‬ ‫لوله‬ ‫مثال‬ ‫حفاری‬

‫گل‬ ‫مکش‬ ‫و‬ ‫ترکیب‬ ‫مخازن‬

،‫آخورک‬Mud hopper
‫افزودنی‬ ‫اکثر‬ ‫ریختن‬‫خشک‬ ‫های‬
‫آن‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫گل‬
‫برای‬ ‫آخورک‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫منع‬
‫ها‬ ‫افزودنی‬ ‫از‬ ‫برخی‬‫خشک‬ ‫ی‬
‫کاستیک‬ ‫خصوصا‬
‫خطرات‬ ‫و‬ ‫بیرون‬ ‫به‬ ‫پاشش‬ ‫امکان‬
‫کاستیک‬ ‫ذرات‬ ‫سوزانندگی‬

‫آخورک‬ ‫واقعی‬ ‫نمونه‬

،‫شکل‬ ‫پارویی‬ ‫زن‬ ‫هم‬Mud agitator
‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫اختالط‬
‫آب‬ ‫یا‬ ‫نفتی‬ ‫مواد‬ ‫با‬
Tank agitators or blenders toroidal and whirl motions

‫گل‬ ‫تفنگ‬ ‫و‬ ‫گل‬ ‫زن‬ ‫هم‬ ‫واقعی‬ ‫نمونه‬
،‫گل‬ ‫تفنگ‬Mud gun

‫پمپ‬،‫گل‬ ‫های‬Mud pumps
‫گل‬ ‫گردش‬ ‫جز‬ ‫مهمترین‬
‫پمپ‬‫معمول‬ ‫های‬،‫دکل‬ ‫هر‬
‫حالت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫خاموش‬ ‫یکی‬ ‫معموال‬
‫باش‬ ‫آماده‬
‫فعال‬ ‫و‬ ‫روشن‬ ‫پمپ‬ ‫دو‬
‫پمپ‬ ‫رانش‬‫ها‬
‫موتور‬ ‫با‬‫خودشان‬ ‫الکتریکی‬ ‫های‬
‫قابلیت‬‫پمپ‬ ‫های‬‫دستگاه‬ ‫های‬
‫دورانی‬ ‫حفاری‬
‫باال‬ ‫فشار‬ ‫با‬ ‫زیاد‬ ‫حجم‬ ‫جابجایی‬
‫گازی‬ ‫پایه‬ ‫سیال‬ ‫مالحظات‬
‫پمپ‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫کمپرسور‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫گل‬ ‫مخازن‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ‫عدم‬
‫در‬ ‫طراحی‬ ‫مشخصات‬
‫استاندارد‬API 7k

‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫پمپاژ‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫مشکالت‬
‫آپ‬ ‫شوت‬
‫فشار‬ ‫شدید‬ ‫و‬ ‫ناگهانی‬ ‫افزایش‬
‫علت‬:‫گل‬ ‫گردش‬ ‫مسیر‬ ‫شدن‬ ‫پک‬
‫رفع‬ ‫عدم‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫اشکال‬ ‫ایجاد‬
‫و‬ ‫پمپاژ‬ ‫دبی‬ ‫کاهش‬ ‫توسط‬ ‫آن‬
‫جهت‬ ‫خالف‬ ‫در‬ ‫رشته‬ ‫حرکت‬
‫شیر‬ ‫شدن‬ ‫فعال‬pop-off valve‫و‬
‫ریزش‬ ‫و‬ ‫پمپاژ‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬
‫خرده‬‫روی‬ ‫ها‬‫و‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫و‬ ‫مته‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫کردن‬ ‫گیر‬
،‫پمپ‬ ‫آف‬ ‫پاپ‬ ‫شیر‬
Mud Pump Pop Off Valve
‫در‬ ‫نصب‬ ‫قابل‬ ‫اطمینان‬ ‫شیر‬
‫نقطه‬ ‫دارای‬ ‫و‬ ‫گل‬ ‫پمپ‬ ‫خروجی‬
‫فشار‬ ‫تنظیم‬
‫ب‬ ‫چاه‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫گردش‬ ‫مسیر‬ ‫تغییر‬‫ه‬
‫از‬ ‫یکی‬‫پیت‬‫گل‬ ‫های‬‫محض‬ ‫به‬
‫شده‬ ‫تنظیم‬ ‫فشار‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬

‫پمپ‬،‫دوتایی‬ ‫های‬Duplex pumps

‫پمپ‬،‫تایی‬ ‫سه‬ ‫های‬Triplex pumps

‫آستری‬،‫پمپ‬ ‫های‬Pump liners

‫لرزان‬ ‫الک‬ ‫واقعی‬ ‫نمونه‬

‫لرزان‬ ‫الک‬ ‫عملکرد‬ ‫مکانیسم‬

،‫قائم‬ ‫لوله‬ ‫راهه‬ ‫چند‬ ‫مسیرهای‬Stand Pipe
Manifold‫سکو‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫واقع‬
Fill Up Line
‫گل‬ ‫از‬ ‫چاه‬ ‫کردن‬ ‫پر‬
Jet Cellar
‫کردن‬ ‫خالی‬ ‫مسیر‬
Cellar
Bottom Kill
Line
‫به‬ ‫اتصال‬
Pipe Rams
‫پائینی‬
Top Kill Line
‫به‬ ‫اتصال‬
Pipe Rams
‫باالئی‬

‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫تصفیه‬
‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫متغیرهای‬
‫فیزیکی‬ ‫و‬ ‫شیمیایی‬ ‫ترکیب‬
‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫گردش‬ ‫سرعت‬
‫شده‬ ‫حفاری‬ ‫مانند‬ ‫الی‬ ‫و‬ ‫ریز‬ ‫بسیار‬ ‫ذرات‬ ‫یا‬ ‫ماسه‬ ‫جداسازی‬ ‫لزوم‬
‫زدا‬ ‫الی‬ ‫و‬ ‫زدا‬ ‫ماسه‬ ‫نام‬ ‫با‬ ‫گل‬ ‫مخازن‬ ‫روی‬ ‫شده‬ ‫نصب‬ ‫وسایل‬ ‫توسط‬
‫چاه‬ ‫درون‬ ‫به‬ ‫الی‬ ‫و‬ ‫ماسه‬ ‫مجدد‬ ‫بازگردانی‬ ‫با‬ ‫گل‬ ‫وزن‬ ‫ناخواسته‬ ‫افزایش‬
‫اجزاء‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫فرسایش‬
‫زدا‬ ‫گاز‬ ‫توسط‬ ‫گازی‬ ‫سازندهای‬ ‫حفر‬ ‫حین‬ ‫گل‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫سازی‬ ‫جدا‬ ‫لزوم‬
،‫زده‬ ‫گاز‬ ‫گل‬ ‫تزریق‬ ‫با‬ ‫گل‬ ‫وزن‬ ‫کاهش‬Gas Cut Mud‫فوران‬ ‫احتمال‬ ‫و‬

‫هیدروسیکلون‬
‫وزن‬ ‫بدون‬ ‫گل‬ ‫جامد‬ ‫ذرات‬ ‫جداسازی‬ ‫مهم‬ ‫اجزای‬ ‫از‬
‫الک‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫کوچکتری‬ ‫مراتب‬ ‫به‬ ‫ذرات‬ ‫جداسازی‬‫لرزان‬ ‫های‬
‫نحوه‬‫هیدروسیکلون‬ ‫کار‬ ‫ی‬
‫سانتریفوژ‬ ‫پمپ‬ ‫کمک‬ ‫به‬ ‫باال‬ ‫سرعت‬ ‫با‬ ‫سیال‬ ‫جریان‬ ‫ورود‬
،‫خوراک‬ ‫محفظه‬ ‫به‬ ‫ورودی‬ ‫سیال‬ ‫زیاد‬ ‫سرعت‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫سیال‬ ‫دوران‬feed
chamber‫گردابی‬ ‫محیطی‬ ‫در‬
‫ایجا‬ ‫اینرسی‬ ‫و‬ ‫مرکز‬ ‫از‬ ‫گریز‬ ‫نیروی‬ ‫تحت‬ ‫دیواره‬ ‫به‬ ‫جامد‬ ‫ذرات‬ ‫چسبیدن‬‫د‬
‫ها‬ ‫آن‬ ‫خروج‬ ‫و‬ ‫مخروط‬ ‫راس‬ ‫به‬ ‫یافتن‬ ‫جریان‬ ‫و‬ ‫شده‬
‫مخروط‬ ‫مرکز‬ ‫در‬ ‫تر‬ ‫سبک‬ ‫ذرات‬ ‫و‬ ‫چرخشی‬ ‫سیال‬ ‫باال‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫حرکت‬
‫پایین‬ ‫در‬ ‫مخروط‬ ‫مقطع‬ ‫شدن‬ ‫باریک‬ ‫دلیل‬ ‫به‬

،‫زدا‬ ‫ماسه‬desander‫زدا‬ ‫سیلت‬ ‫و‬desilter
‫دستگاه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫زدا‬ ‫ماسه‬ ‫های‬‫و‬
‫گل‬ ‫در‬ ‫زدا‬ ‫سیلت‬‫وزن‬ ‫سبک‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫امکان‬ ‫عدم‬
‫دفع‬ ‫امکان‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫باریت‬ ‫حاوی‬
‫آن‬ ‫ذرات‬(‫حد‬ ‫در‬40‫میکرون‬)‫با‬
‫جامد‬ ‫سایر‬
‫جامدات‬ ‫جداسازی‬ ‫مراحل‬
‫ز‬ ‫ماسه‬ ‫دستگاه‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫عبور‬ ‫ابتدا‬‫دا‬
‫گل‬ ‫از‬ ‫درشتر‬ ‫ذرات‬ ‫جداسازی‬ ‫و‬

‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫ورود‬
‫وارده‬ ‫گل‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫سازی‬ ‫جدا‬ ‫اصلی‬ ‫دلیل‬
‫پمپ‬ ‫توسط‬ ‫گل‬ ‫پمپاژ‬ ‫امکان‬
‫گل‬ ‫موثر‬ ‫وزن‬ ‫کاهش‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫روش‬‫تشخیص‬ ‫های‬‫گل‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫وجود‬
‫طبیعی‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫گل‬ ‫وزن‬ ‫بودن‬ ‫بیشتر‬
‫آب‬ ‫افزودن‬ ‫با‬ ‫گل‬ ‫وزن‬ ‫افزایش‬
‫گاز‬ ‫ساز‬ ‫آشکار‬ ‫در‬ ‫خطا‬ ‫پیغام‬ ‫صدور‬
‫گرانروی‬ ‫دلیل‬ ‫بی‬ ‫افزایش‬
‫گل‬ ‫در‬ ‫کف‬ ‫مشاهد‬

،‫زدایی‬ ‫گاز‬degassing
‫انح‬ ‫قابلیت‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫روغنی‬ ‫پایه‬ ‫گل‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫دشوارتر‬ ‫تشخیص‬‫گاز‬ ‫الل‬
‫گل‬ ‫با‬ ‫ترکیبی‬ ‫گازهای‬ ‫انواع‬
،‫متان‬
،‫کربن‬ ‫اکسید‬ ‫دی‬
‫هوا‬ ‫و‬ ‫هیدروژن‬ ‫سولفید‬
‫روش‬‫جداسازی‬ ‫های‬‫گل‬ ‫از‬ ‫گاز‬:
‫زدا‬ ‫گاز‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫الک‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫عبور‬ ‫حین‬‫ها‬
‫گاز‬ ‫سازی‬ ‫آزاد‬ ‫افزایش‬،‫گل‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫اضافه‬ ‫زدا‬ ‫کف‬ ‫مواد‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬(‫کاه‬‫ش‬
‫حباب‬ ‫سطحی‬ ‫کشش‬)

‫گاززدا‬
‫زدایی‬ ‫گاز‬ ‫مراحل‬
‫جدایش‬ ‫برای‬ ‫کافی‬ ‫فرصت‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫قطور‬ ‫مخزنی‬ ‫به‬ ‫گازدار‬ ‫گل‬ ‫ورود‬
‫الک‬ ‫به‬ ‫مخزن‬ ‫زیر‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫بدون‬ ‫گل‬ ‫هدایت‬‫لرزان‬ ‫های‬
‫دکل‬ ‫تجهیزات‬ ‫از‬ ‫دور‬ ‫مکانی‬ ‫به‬ ‫گل‬ ‫از‬ ‫شده‬ ‫جدا‬ ‫گاز‬ ‫انتقال‬
‫گازی‬ ‫مشعل‬ ‫به‬ ‫چاه‬ ‫از‬ ‫خروجی‬ ‫گاز‬ ‫مستقیم‬ ‫هدایت‬،flare stack‫توسط‬
،‫تخلیه‬ ‫خط‬vent line
‫زدا‬ ‫گاز‬ ‫انواع‬‫ها‬
‫اتمسفری‬(‫دهه‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫طراحی‬٧0‫و‬ ‫مخزن‬ ‫داخل‬ ‫به‬ ‫دار‬ ‫گاز‬ ‫گل‬ ‫پمپاژ‬ ‫و‬
‫مخزن‬ ‫ته‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫بدون‬ ‫گل‬ ‫خرج‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫دیواره‬ ‫به‬ ‫گل‬ ‫اسپری‬)
‫خال‬(‫با‬ ‫دار‬ ‫چین‬ ‫صفحاتی‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫داخل‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫گل‬ ‫جریان‬
‫بیشتر‬ ‫کارایی‬ ‫و‬ ‫جریان‬ ‫آشفتگی‬ ‫و‬ ‫سطح‬ ‫افزایش‬ ‫هدف‬

‫زدا‬ ‫گاز‬

‫روش‬‫تصفیه‬ ‫های‬‫در‬ ‫گل‬‫گل‬‫سنگین‬ ‫های‬‫وزن‬
‫سانتریفیوژ‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫سام‬ ‫به‬ ‫مجدد‬ ‫بازگردانی‬ ‫و‬ ‫اول‬ ‫سانتریفیوژ‬ ‫توسط‬ ‫دار‬ ‫وزن‬ ‫ذرات‬ ‫جداسازی‬‫انه‬
‫کامل‬ ‫جداسازی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫گل‬ ‫گردش‬
‫گل‬ ‫کننده‬ ‫تمیز‬ ‫از‬ ‫استفاده‬

‫سانتریفی‬ ،‫مرکز‬ ‫از‬ ‫گریز‬ ‫دستگاه‬‫وژ‬

‫گل‬ ‫کننده‬ ‫تمیز‬

‫فوران‬ ‫و‬ ‫سیالن‬ ‫اولیه‬ ‫تعاریف‬
،‫سیالن‬Kick
‫ب‬ ‫سازند‬ ‫سیال‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫ممانعت‬‫ه‬
‫فراتعادلی‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫داخل‬
‫و‬ ‫چاه‬ ‫به‬ ‫سازند‬ ‫سیال‬ ‫ورود‬ ‫امکان‬
‫چاه‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫ریختن‬ ‫بیرون‬
‫صحیح‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫عدم‬ ‫عواقب‬
‫سیالن‬ ‫عالئم‬ ‫اولین‬ ‫با‬ ‫کارکنان‬
‫چاه‬ ‫از‬ ‫گل‬ ‫تمام‬ ‫پاشیدن‬ ‫بیرون‬
‫س‬ ‫سیال‬ ‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫جریان‬‫ازند‬
‫فوران‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫سطح‬ ‫به‬
‫گیرها‬ ‫فوران‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫بستن‬ ‫برای‬
‫فوران‬ ‫به‬ ‫سیالن‬ ‫تبدیل‬
،‫فوران‬Blowout
‫سازند‬ ‫سیال‬ ‫ناخواسته‬ ‫پاشش‬
(‫گاز‬ ‫یا‬ ‫مایع‬)‫چاه‬ ‫از‬ ‫زیاد‬ ‫نیروی‬ ‫با‬
‫آتش‬ ‫وسیع‬ ‫حجم‬ ‫همراه‬ ‫بیرون‬ ‫به‬
‫چاه‬ ‫به‬ ‫سازند‬ ‫فشار‬ ‫غلبه‬ ‫بخاطر‬
‫ن‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫چاه‬ ‫داخل‬ ‫فشار‬ ‫تعیین‬‫وع‬
‫آن‬ ‫درون‬ ‫حفاری‬ ‫سیال‬ ‫مقدار‬ ‫و‬
‫فوران‬ ‫خطرات‬ ‫و‬ ‫مشکالت‬
‫کارکنان‬ ‫برای‬ ‫جانی‬ ‫خطر‬
‫دستگاه‬ ‫سوختن‬ ‫با‬ ‫خسارت‬ ‫ایجاد‬
‫دالری‬ ‫میلیون‬ ‫چندین‬ ‫با‬ ‫حفاری‬
‫و‬ ‫نفت‬ ‫زیادی‬ ‫مقدار‬ ‫رفت‬ ‫هدر‬
‫زیست‬ ‫محیط‬ ‫آلودگی‬

‫گیر‬ ‫فوران‬،‫ها‬BOP, blow out preventer
‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫نصب‬ ‫محل‬
‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫شده‬ ‫رانده‬ ‫جداره‬ ‫آخرین‬ ‫سر‬ ‫روی‬ ‫نصب‬
‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫اجزا‬
‫اصلی‬ ‫بدنه‬
‫کنترلی‬ ‫شیرهای‬(‫سیمان‬ ‫ورودی‬ ‫شیر‬ ،‫گل‬ ‫خروجی‬ ‫و‬ ‫ورودی‬ ‫شیر‬)
‫فورانگیر‬ ‫اساسی‬ ‫انواع‬‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫در‬ ‫ها‬
،‫دالیزی‬ ‫یا‬ ،‫حلقوی‬ ‫گیر‬ ‫فوران‬annulus preventer
‫فورانگیر‬‫کوبه‬ ‫های‬،‫ای‬ ‫زبانه‬ ‫یا‬ ‫ای‬Rams Type
‫شیر‬ ‫شامل‬‫فوالدی‬ ‫بزرگ‬ ‫های‬(‫کوبه‬‫ها‬)

‫گیرها‬ ‫فوران‬ ‫انواع‬
‫دالیزی‬ ‫یا‬ ،‫حلقوی‬ ‫گیر‬ ‫فوران‬
annulus preventer
‫باال‬ ‫ردیف‬ ‫در‬ ‫قرارگیری‬ ‫معموال‬
‫المان‬ ‫عملکرد‬(‫آکنش‬)‫الستیک‬‫ی‬
‫لوله‬ ‫اطراف‬ ‫در‬ ‫شدن‬ ‫محکم‬‫های‬
‫فضای‬ ‫انسداد‬ ‫و‬ ‫وزنه‬ ‫یا‬ ‫حفاری‬
‫لوله‬ ‫بین‬ ‫حلقوی‬‫و‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫طریق‬ ‫از‬ ‫فوران‬ ‫حین‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬
‫حلقوی‬ ‫فضای‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫فاقد‬ ‫چاه‬ ‫کامل‬ ‫انسداد‬
‫در‬ ‫تست‬500‫و‬1000‫پام‬“30
‫کوبه‬ ‫فورانگیر‬‫ای‬Rams Type
،‫برشی‬ ‫کوبه‬shear rams
‫برش‬‫لوله‬‫از‬ ‫ها‬‫انسداد‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫سر‬
‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫فوران‬ ‫حین‬ ‫کامل‬
•‫مخازن‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫دریایی‬ ‫حفاری‬ ‫و‬ ‫گازی‬
،‫کور‬ ‫کوبه‬Blind rams
‫باز‬ ‫چاه‬ ‫بستن‬ ‫برای‬
‫و‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫دهانه‬ ‫مچالگی‬
‫فوران‬ ‫حین‬ ‫سیال‬ ‫خروج‬ ‫از‬ ‫ممانعت‬
‫دارای‬ ‫چاه‬ ‫در‬‫لول‬‫ها‬
‫کوبه‬،‫ای‬ ‫لوله‬ ‫ی‬Pipe Rams
‫لوله‬ ‫اطراف‬ ‫فضای‬ ‫انسداد‬ ‫صرفا‬

‫ها‬ ‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫سایر‬
،‫چرخشی‬ ‫گیرهای‬ ‫فوران‬
Rotary preventers
‫باال‬ ‫حین‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫دوران‬ ‫امکان‬
‫رفتن‬ ‫پایین‬ ‫و‬
‫معم‬ ‫فورانگیر‬ ‫از‬ ‫باالتر‬ ‫قرارگیری‬‫ولی‬
،‫فروتعادلی‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫و‬
،‫درونی‬ ‫گیرهای‬ ‫فوران‬
Internal Preventers
‫حین‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫داخل‬ ‫شیری‬
‫طی‬ ‫چاه‬ ‫جریان‬Stripping
(‫چاه‬ ‫دورن‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫فرستادن‬
‫ها‬ ‫فورانگیر‬ ‫بودن‬ ‫بسته‬ ‫ضمن‬)

‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫رج‬،‫ها‬B. O. P Stack
‫فورانگی‬ ‫چندین‬ ‫نصب‬ ‫توالی‬‫ر‬
‫باال‬ ‫دالیزی‬ ‫فورانگیر‬
‫پائین‬ ‫کور‬ ‫کوبه‬ ‫و‬ ‫لوله‬ ‫کوبه‬
‫فورانگیر‬ ‫چندین‬ ‫نصب‬ ‫علت‬
‫بروز‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫کنترل‬ ‫امکان‬
‫از‬ ‫رغم‬ ‫علی‬ ‫سیالن‬ ‫یا‬ ‫فوران‬
،‫یکی‬ ‫کارایی‬ ‫دادن‬ ‫دست‬

‫فورانگیر‬ ‫رج‬ ‫نمونه‬
‫زیردریای‬ ‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫رج‬ ‫نمونه‬‫ی‬

‫نمونه‬‫فورانگیر‬ ‫واقعی‬ ‫های‬

‫گیر‬ ‫فوران‬‫ای‬ ‫کوبه‬ ‫های‬

،‫گیر‬ ‫فوران‬ ‫روغن‬ ‫انباره‬Accumulator
‫د‬ ‫موجود‬ ‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫سیال‬ ‫با‬ ‫فورانگیر‬ ‫بست‬ ‫و‬ ‫باز‬‫انباره‬ ‫ر‬
‫کره‬ ‫یا‬ ‫شکل‬ ‫بطری‬ ‫مخازن‬ ‫وجود‬‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫سیال‬ ‫دارای‬ ‫ای‬
1500‫تا‬3000‫اضطرار‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫فورانگیر‬ ‫بست‬ ‫و‬ ‫باز‬ ‫تسریع‬ ‫جهت‬ ‫پام‬
‫فورانگیر‬ ‫به‬ ‫انباره‬ ‫از‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫سیال‬ ‫انتقال‬‫ق‬ ‫فشار‬ ‫خطوط‬ ‫توسط‬ ‫ها‬‫وی‬
‫در‬ ‫نصب‬100‫فوتی‬(‫متر‬ ‫سی‬)‫ایمنی‬ ‫جهت‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫سکو‬

‫فورانگیرها‬ ‫دور‬ ‫راه‬ ‫کنترل‬ ‫تابلو‬
‫اصلی‬ ‫تابلوی‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫عموما‬
،‫سکو‬ ‫روی‬ ‫کنترل‬Master
Control Panel‫و‬ ‫باز‬ ‫برای‬
‫فورانگیر‬ ‫بست‬‫ها‬

‫چاه‬ ‫کنترل‬ ‫تجهیزات‬

‫چندراهه‬،‫کاهنده‬ ‫ی‬Chock Manifold
‫سیالن‬ ‫بروز‬ ‫هنگام‬ ‫اقدام‬ ‫اولین‬
‫فورانگیر‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫بستن‬‫ها‬
‫در‬ ‫کنترل‬ ‫تحت‬ ‫و‬ ‫کشتن‬ ‫نحوه‬
‫حفاری‬ ‫ادامه‬ ‫برای‬ ‫چاه‬ ‫آوردن‬
‫با‬ ‫چاه‬ ‫از‬ ‫سیالن‬ ‫راندن‬ ‫بیرون‬
‫چاه‬ ‫در‬ ‫مناسب‬ ‫وزن‬ ‫با‬ ‫گلی‬ ‫گردش‬
‫کاهنده‬ ‫خط‬ ‫اتصال‬ ‫طریق‬ ‫از‬
Chock Line‫رج‬ ‫به‬(‫مجموعه‬)
‫فورانگیر‬‫ها‬

‫ها‬ ‫کاهنده‬
‫کاهنده‬ ‫انواع‬‫ها‬
‫کاهنده‬‫تنظیم‬ ‫قابل‬ ‫های‬
‫هیدرولیک‬ ‫یا‬ ‫هوا‬ ‫با‬ ‫کار‬
‫دهانه‬ ‫کامل‬ ‫انسداد‬ ‫یا‬ ‫کاهش‬ ‫امکان‬
‫وسیله‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫سکوی‬ ‫روی‬ ‫از‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫کنترل‬ ‫امکان‬‫کنتر‬ ‫تابلو‬ ‫ی‬‫دور‬ ‫راه‬ ‫از‬ ‫ل‬
‫کاهنده‬‫ثابت‬ ‫های‬(‫دهانه‬ ‫با‬‫ثابت‬ ‫ی‬)
،‫کاهنده‬ ‫کارگیری‬ ‫به‬ ‫هدف‬
‫سی‬ ‫بیشتر‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫برای‬ ‫چاه‬ ‫روی‬ ‫کافی‬ ‫فشار‬ ‫پس‬ ‫داشت‬ ‫نگه‬‫ال‬
‫چاه‬ ‫کشتن‬ ‫موقع‬ ،‫سازند‬.
‫هم‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫مختلف‬ ‫کاهنده‬ ‫چندین‬ ‫آرایش‬ ‫و‬ ‫نصب‬ ‫لزوم‬
‫زیاد‬ ‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫کاهنده‬ ‫فرسودگی‬ ‫و‬ ‫انسداد‬ ‫امکان‬

‫کننده‬ ‫جدا‬،‫گل‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫ی‬gas-buster, Mud
Gas Separator, poor boy degasser
‫برای‬ ‫حفاری‬ ‫دستگاه‬ ‫ضروری‬ ‫جزء‬
‫تخلیه‬‫چاه‬ ‫کشتن‬ ‫و‬ ‫سیالن‬ ‫ی‬
‫قابل‬ ‫گل‬ ‫رفت‬ ‫هدر‬ ‫از‬ ‫ممانعت‬
‫گل‬ ‫گردش‬ ‫هنگام‬ ‫خروجی‬ ‫استفاده‬
‫سیالن‬ ‫راندن‬ ‫بیرون‬ ‫ضمن‬
‫در‬ ‫آن‬ ‫سوزاندن‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫جداسازی‬
‫فاصله‬‫چاه‬ ‫از‬ ‫دور‬ ‫و‬ ‫امن‬ ‫ای‬
‫کننده‬ ‫جدا‬ ‫اجزا‬‫گل‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫های‬
‫لوله‬ ‫قطعه‬‫زیاد‬ ‫قطر‬ ‫با‬ ‫ای‬
‫گیر‬ ‫موج‬‫آرام‬ ‫برای‬ ‫داخلی‬ ‫های‬
‫و‬ ‫گل‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫جریان‬ ‫کردن‬
‫جریان‬ ‫هدایت‬ ‫و‬ ‫پایین‬ ‫در‬ ‫قوزکی‬
‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫لرزان‬ ‫الک‬ ‫مخزن‬ ‫به‬ ‫گل‬
‫ب‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫حضور‬ ‫و‬ ‫سیال‬ ‫از‬ ‫ستونی‬‫اال‬
‫و‬ ‫خروج‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫در‬ ‫تخلیه‬ ‫لوله‬ ‫وجود‬
‫بدون‬ ،‫سوختن‬ ‫برای‬ ‫گاز‬ ‫هدایت‬
‫گل‬ ‫به‬ ‫زیاد‬ ‫فشار‬ ‫پس‬ ‫اعمال‬

‫کننده‬ ‫جدا‬‫گل‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫ی‬

،‫دقیق‬ ‫ابزار‬ ‫سامانه‬Instrument
‫مقدماتی‬ ‫و‬ ‫ساده‬ ‫اجزا‬
‫ساده‬ ‫نمای‬ ‫وزن‬(‫حفاری‬ ‫ساق‬ ‫وزن‬ ‫نمایش‬ ‫برای‬)
‫تر‬ ‫پیشرفته‬ ‫اجزا‬
،‫گل‬ ‫مخازن‬ ‫نمای‬ ‫حجم‬Mud Level Recorder
،‫گل‬ ‫نگار‬ ‫وزن‬Mud Density Recorder
،‫نما‬ ‫گشتاور‬ ‫و‬ ‫نگار‬ ‫گشتاور‬Torque Recorder & Indicator
‫گیری‬ ‫نمودار‬ ‫وسایل‬
‫گردشی‬ ‫سیال‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫یا‬ ‫گاز‬ ‫آثار‬ ‫نشانگر‬

‫ابزاره‬ ‫محل‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫سیال‬ ‫گردش‬ ‫سامانه‬‫ای‬
‫پایشگری‬

‫حفاری‬ ‫کنسول‬
‫ف‬ ‫تمامی‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫ثبت‬ ‫فشار‬ ‫شمال‬ ‫حفاری‬ ‫پارامترهای‬ ‫نمایش‬‫شار‬
‫سنج‬‫روی‬ ‫پیش‬ ‫نمایشگر‬ ‫صفحه‬ ‫روی‬ ‫ها‬Company man
‫شامل‬ ‫حفاری‬ ‫اطالعات‬
،‫فشار‬
،‫ها‬ ‫پمپ‬ ‫وضعیت‬
،‫حفاری‬ ‫عمق‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬
‫غیره‬ ‫و‬

‫نمونه‬‫حفاری‬ ‫کنسول‬ ‫از‬ ‫هایی‬

‫سنج‬ ‫وزن‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫تاثیر‬
‫حفاری‬ ‫نرخ‬ ‫بر‬
‫چرخش‬ ‫مانع‬ ،‫زیاد‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫بار‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫و‬ ‫مته‬ ‫سر‬
‫مته‬ ‫دوان‬ ،‫کم‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫بدون‬
،‫سنج‬ ‫وزن‬Weight
indicator
‫ثابت‬‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫داشتن‬ ‫نگه‬
‫دانستن‬ ‫و‬ ‫معین‬ ‫رنج‬ ‫محدوده‬ ‫در‬
‫پشت‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫اعمال‬ ‫بار‬‫مته‬
‫نقطه‬ ‫در‬ ‫نصب‬‫ساکن‬ ‫طول‬ ‫از‬ ‫ای‬
‫حفاری‬ ‫کابل‬

‫افزار‬ ‫نرم‬Techlog Drilling
‫شلومبرژه‬ ‫شرکت‬ ‫به‬ ‫متعلق‬
‫تجمیع‬
‫حفاری‬ ‫زمان‬(‫چپ‬)‫با‬
‫داده‬‫پتروفیزیکی‬ ‫های‬‫چاه‬ ‫دهانه‬ ‫تصاویر‬ ‫و‬(‫راست‬)
‫چند‬ ‫نگرش‬ ‫برای‬‫رشته‬‫واقعی‬ ‫ای‬
‫حفاری‬ ‫عملکرد‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫مسائل‬ ‫فهم‬ ‫منظور‬ ‫به‬

.Series, 1Rotary Drilling. "The Rotary Rig and Its
Components. " Unit I, Lesson 1.
.،‫زاده‬ ‫عادل‬ ‫رضا‬ ‫محمد‬ ،‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫اصول‬ ‫کتاب‬ 2
‫اول‬ ‫فصل‬
.‫نویسنده‬ ،‫حفاری‬ ‫دکل‬ ‫تجهیزات‬ 3:‫نسب‬ ‫عالی‬ ‫سوگل‬‫ناشر‬ ،:
‫ستایش‬
.‫مارتین‬ ،‫میلهم‬ ‫کی‬ ‫کیت‬ ،‫آر‬ ،‫جی‬ ‫بورگوین‬ ،‫تی‬ ‫آدام‬ 4،‫کی‬
‫اف‬ ،‫چنورت‬.‫اس‬.‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ،‫آر‬ ،‫جی‬ ،‫یانگ‬
،‫دانش‬ ‫مشتاق‬ ،‫تهران‬ ،‫کاربردی‬1386( .،‫اول‬ ‫فصل‬
‫صفحات‬41–48)
.‫ابراهیم‬ 5‫و‬ ‫اصول‬ ،‫دوم‬ ‫فصل‬ ،‫علی‬ ،‫زمانی‬ ،‫کاوه‬ ،‫زاده‬
‫مهندسی‬ ‫مبانی‬‫حفاری‬

‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫اجزا‬
‫لوله‬،‫حفاری‬ ‫های‬Drill pipe‫و‬
‫تقریبی‬ ‫طول‬ ‫با‬30،‫لوله‬ ‫شاخه‬ ‫نام‬ ‫به‬ ‫فوت‬Joint Of Pipe
،‫پیوند‬ ‫لوله‬ ‫نام‬ ‫به‬ ‫طرفین‬ ‫انتهای‬ ‫در‬ ‫رزوه‬ ‫دارای‬Tool Joint
‫و‬ ‫استاندارد‬ ‫طبق‬ ‫شده‬ ‫ساخته‬ ‫جداگانه‬ ‫اجزا‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫خارجی‬ ‫قسمت‬ ‫به‬ ‫کارخانه‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫جوش‬
‫لوله‬‫ای‬ ‫وزنه‬ ‫های‬
‫لوله‬‫مخصوص‬ ‫ضخیم‬ ‫دیواره‬ ‫های‬
‫لوله‬ ‫از‬ ‫تر‬ ‫سنگین‬ ‫وزن‬ ‫با‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫پایین‬ ‫قسمت‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫گذاشتن‬ ‫وزن‬ ‫هدف‬ ‫با‬
‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫و‬ ‫مته‬ ‫به‬ ‫فشار‬ ‫اعمال‬
‫تقریبی‬ ‫طول‬ ‫با‬30‫فوت‬
‫لوله‬ ‫جوشی‬ ‫پیوند‬ ‫خالف‬ ‫بر‬‫خودشان‬ ‫روی‬ ‫مادینه‬ ‫و‬ ‫نرینه‬ ‫تراش‬ ‫حفاری‬ ‫های‬

‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫مادگی‬ ‫و‬ ‫نرینه‬ ‫پیوند‬ ‫همراه‬ ‫به‬

‫نمونه‬‫لوله‬ ‫از‬ ‫ای‬‫وزنه‬ ‫های‬

،‫حفاری‬ ‫لوله‬Drill Pipe
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫عمده‬ ‫قسمت‬
‫دهنده‬ ‫تشکیل‬ ‫اجزا‬
‫بدنه‬
‫لوله‬ ‫بست‬
‫لوله‬‫و‬ ‫ضخیم‬ ،‫سنگین‬ ‫شده‬ ‫رزوه‬ ‫ی‬
‫صورت‬ ‫به‬ ‫کوتاه‬‫پین‬(‫نرینگی‬)‫و‬
‫باکس‬(‫مادگی‬)‫جوش‬ ‫و‬‫خورده‬
‫محل‬ ‫مرتب‬ ‫جابجایی‬ ‫لزوم‬
‫لوله‬‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫لوله‬ ‫کمتر‬ ‫مفید‬ ‫عمر‬‫ب‬ ‫متصل‬ ‫های‬‫ه‬
‫لوله‬‫های‬‫وزنه‬
‫لوله‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬‫حفاری‬ ‫های‬:
،‫لوله‬ ‫بست‬ ‫نوع‬Tool Joint‫و‬
،‫برآمدگی‬Upset‫آن‬
،‫درجه‬Grade‫لوله‬
،‫اندازه‬Size
‫لوله‬ ‫طول‬
،‫بدنه‬ ‫ضخامت‬Wall Thickness

،‫لوله‬ ‫بست‬ ‫مشخصات‬Tool Joint
‫ابعاد‬
‫حدود‬ ‫ضخامت‬2‫و‬ ‫اینچ‬
‫طول‬1‫فوت‬
‫ب‬ ‫شانه‬ ‫و‬ ‫انبرگیر‬ ‫سطح‬ ‫شامل‬‫االبر‬
‫روکش‬ ‫یا‬ ‫سطحی‬ ‫کاری‬ ‫سخت‬
‫لوله‬ ‫بست‬ ‫روی‬ ‫سخت‬
‫برابر‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬ ‫مقاومت‬ ‫و‬ ‫تحمل‬
‫سطح‬ ‫به‬ ‫نسب‬ ‫خوردگی‬ ‫و‬ ‫سایش‬
‫معمولی‬ ‫فوالد‬
‫طبقه‬‫طبق‬ ‫بندی‬API
،‫داخل‬ ‫از‬ ‫برآمدگی‬IU
(Internal-Upset)
،‫بیرون‬ ‫از‬ ‫برآمدگی‬EU
(External-Upset)
،‫بیرون‬ ‫و‬ ‫داخل‬ ‫از‬ ‫برآمدگی‬IEU
(Internal External-Upset)
‫اتصال‬ ‫محل‬ ‫بیشتر‬ ‫خارجی‬ ‫قطر‬
‫لوله‬ ‫بدنه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
(‫خارجی‬ ‫قطر‬ ‫افزایش‬)
‫اتصال‬ ‫محل‬ ‫کمتر‬ ‫داخلی‬ ‫قطر‬
‫لوله‬ ‫بدنه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
(‫داخلی‬ ‫قطر‬ ‫کاهش‬)

‫درجه‬‫حفاری‬ ‫لوله‬
‫معرف‬
‫فوالد‬ ‫آلیاژ‬ ‫جنس‬
‫کششی‬ ‫مقاومت‬ ‫حداقل‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬
‫لوله‬‫های‬G, X‫و‬S
‫لوله‬‫باال‬ ‫مقاومت‬ ‫با‬ ‫هایی‬
‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬‫چاه‬‫باال‬ ‫فشار‬ ‫و‬ ‫دما‬ ‫با‬ ‫عمیق‬
‫کاربرد‬‫حداقل‬ ‫های‬‫کششی‬ ‫مقاومت‬
‫فشارهای‬ ‫محاسبه‬
،‫فروریختگی‬collapse،
،‫ترکشی‬Burst‫و‬
،‫کششی‬Tension
‫حداقل‬
‫مقاومت‬
‫کششی‬
(PSI)
‫حد‬‫اکثر‬
‫مقاومت‬
‫واروی‬
(PSI)
‫حد‬‫اقل‬
‫مقاومت‬
‫واروی‬(PSI)
‫درجه‬‫لوله‬
‫حفاری‬
API
Grade
95000 85000 55000
D-
55
100000 105000 ٧5000 E-75
105000 125000 95000 X-95
115000 135000 105000 G-105
145000 165000 135000 S-135

‫لوله‬ ‫طراحی‬ ‫عمده‬ ‫تفاوت‬‫و‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫جداره‬‫ها‬ ‫مغزی‬ ‫و‬ ‫ها‬
‫جداره‬ ‫بودن‬ ‫نو‬‫مغزی‬ ‫و‬ ‫ها‬
‫لوله‬ ‫سایش‬ ‫و‬ ‫استهالک‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫استفاده‬ ‫علت‬ ‫به‬‫مکرر‬ ‫های‬
‫ل‬ ‫ساییدگی‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫مقدار‬ ‫تاثیر‬‫وله‬
‫لوله‬ ‫قدرت‬ ‫و‬ ‫خواص‬ ‫روی‬ ‫بر‬
‫اس‬ ‫بر‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫بندی‬ ‫طبقه‬‫اس‬
‫ساییدگی‬ ‫میزان‬:
‫یک‬ ‫درجه‬:
‫لوله‬‫یا‬ ‫نشده‬ ‫استفاده‬ ‫هایی‬
‫حداکثر‬ ‫و‬ ‫یکنواخت‬ ‫سائیدگی‬20.%
‫دو‬ ‫درجه‬ ‫لوله‬:
‫لوله‬ ‫ساییدگی‬‫سمت‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫ها‬
(‫خارج‬ ‫یا‬ ‫داخل‬)‫و‬
‫ضخامت‬ ‫حداقل‬ ‫با‬ ‫لوله‬ ‫دیواره‬ ‫دارای‬
65%‫اولیه‬ ‫ضخامت‬
‫سه‬ ‫درجه‬ ‫لوله‬:
‫لوله‬ ‫ساییدگی‬‫سمت‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫ها‬
(‫خارج‬ ‫یا‬ ‫داخل‬)‫و‬
‫ضخامت‬ ‫حداقل‬ ‫بودن‬ ‫دارا‬55%‫از‬
‫ضخامت‬‫اولیه‬‫لوله‬ ‫دیواره‬ ‫در‬

‫لوله‬ ‫طول‬‫حفاری‬ ‫های‬
‫طولی‬ ‫محدوده‬ ‫سه‬
22-18،5.5‫تا‬ ‫متر‬٧.5‫متر‬
30-2٧،8.2‫تا‬ ‫متر‬9.1‫متر‬
‫لوله‬ ‫متداولترین‬‫حفاری‬ ‫های‬
40-38،‫فوت‬11.6‫تا‬ ‫متر‬13.٧‫متر‬

‫کاربردهای‬‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬،‫سنگین‬heavy
weight drill pipe
‫از‬ ‫جلوگیری‬‫نقطه‬ ‫در‬ ‫تنش‬ ‫تمرکز‬‫لوله‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫اتصال‬ ‫ی‬‫و‬ ‫وزنی‬
‫احتمال‬‫محل‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫بریدن‬‫لوله‬ ‫اتصال‬‫وزنه‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫های‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫تدریجی‬ ‫وزن‬ ‫تغییر‬ ‫با‬
‫و‬ ‫مطلوب‬ ‫طراحی‬ ‫با‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫در‬ ‫کارگیری‬ ‫به‬ ‫عدم‬
‫گیر‬ ‫ضربه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫تامین‬WOB‫در‬‫حفاری‬‫انحرافی‬ ‫های‬
‫ل‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫سنگین‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫بیشتر‬ ‫پذیری‬ ‫ف‬ ‫انعطا‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫وزنه‬ ‫وله‬

‫ویژگی‬‫لوله‬ ‫های‬‫وزن‬ ‫سنگین‬ ‫حفاری‬ ‫های‬،
Heavy Weight Drill Pipe
‫لوله‬ ‫این‬ ‫دیواره‬ ‫بیشتر‬ ‫ضخامت‬‫لوله‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫ها‬‫معم‬ ‫حفاری‬ ‫های‬‫ولی‬
‫لوله‬ ‫نسبت‬ ‫برابری‬ ‫سه‬ ‫دو‬ ‫وزن‬‫معمولی‬ ‫های‬

‫لوله‬‫وزنه‬ ‫های‬
‫لوله‬‫سنگین‬ ‫ای‬‫زیاد‬ ‫ضخامت‬ ‫با‬
‫از‬ ‫یکی‬‫و‬ ‫مهم‬ ‫اجزا‬‫همیشگی‬
‫متعلقات‬‫تحتانی‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫زمان‬ ‫مگر‬‫لوله‬‫های‬
‫جای‬ ‫به‬ ‫سنگین‬ ‫حفاری‬‫وزنه‬ ‫لوله‬
‫لوله‬ ‫تعداد‬‫وزنه‬ ‫های‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫الزم‬ ‫وزن‬ ‫به‬ ‫بستگی‬
‫خاص‬ ‫سازند‬ ‫حفاری‬ ‫جهت‬
‫وظایف‬
‫مت‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫تامین‬ ‫اصلی‬ ‫وظیفه‬‫ه‬
‫حفاری‬ ‫عملیات‬ ‫انجام‬ ‫جهت‬
‫حفاری‬ ‫سرعت‬ ‫افزایش‬
‫چاه‬ ‫انحراف‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫داشتن‬ ‫نگه‬ ‫شاغول‬
•‫کمتر‬ ‫پذیری‬ ‫انعطاف‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫مته‬ ‫پرش‬ ‫و‬ ‫لرزش‬ ‫سازی‬ ‫حداقل‬

‫حف‬ ‫طوقه‬ ‫بیرونی‬ ‫محیط‬ ‫و‬ ‫بدنه‬ ‫انواع‬‫اری‬
‫شیاردار‬(‫مارپیچی‬ ‫شیارهای‬)
‫فراتعادلی‬ ‫حفاری‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫نفوذپذیری‬ ‫با‬ ‫سازندهایی‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫استفاده‬
،‫تفاضلی‬ ‫گیر‬ ‫ایجاد‬differential sticking‫لوله‬ ‫چسبیدن‬ ‫و‬‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫به‬ ‫وزنه‬ ‫های‬
•‫اختالف‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫هد‬ ‫بین‬ ‫زیاد‬‫گل‬‫سازند‬ ‫فشار‬ ‫و‬ ‫حفاری‬
‫لوله‬ ‫تماس‬ ‫سطح‬ ‫کاهش‬‫و‬ ‫شیار‬ ‫ایجاد‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫با‬ ‫وزنه‬ ‫های‬
•‫لوله‬ ‫گیر‬ ‫احتمال‬ ‫کاهش‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬‫وزنه‬ ‫های‬
‫پهن‬ ‫و‬ ‫کم‬ ‫عمق‬ ‫با‬ ‫شیارهایی‬
‫کاهش‬50-40‫لوله‬ ‫تماس‬ ‫سطح‬ ‫درصدی‬‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫با‬ ‫وزنه‬ ‫های‬
‫کاهش‬10-٧‫لوله‬ ‫وزن‬ ‫درصدی‬
•‫احتساب‬4‫محاسبات‬ ‫در‬ ‫وزنی‬ ‫افت‬ ‫درصد‬
‫شیار‬ ‫بدون‬

‫نمونه‬‫حفاری‬ ‫طوقه‬ ‫از‬ ‫ای‬

‫استاندارد‬API‫وزنی‬ ‫های‬‫لوله‬ ‫برای‬
‫وزنی‬ ‫لوله‬ ‫خارجی‬ ‫قطر‬
‫قطر‬ ‫ترین‬‫بیش‬‫در‬‫حدود‬8‫تا‬12
‫اینچ‬
‫قطر‬‫حداقل‬‫صلب‬ ‫تابع‬‫بودن‬‫ل‬‫وله‬
‫قطر‬‫حداکثر‬‫حفاری‬ ‫قطر‬ ‫تابع‬
‫قطر‬‫وزنی‬ ‫های‬‫لوله‬ ‫داخلی‬
‫بین‬ ‫خارجی‬ ‫قطر‬ ‫با‬ ‫متناسب‬2‫تا‬
3‫اینچ‬
‫قطر‬‫وزنی‬ ‫لوله‬ ‫داخلی‬ ‫قطر‬‫وزنی‬ ‫لوله‬ ‫خارجی‬ ‫قطر‬‫حفاری‬
3 9
1
2
12
1
4
- 24
2
3
16
7
3
4
-8 9
7
8
2
3
16
6
3
4
8
1
2
- 8
3
4
2
1
4
4
3
4
6 - 6
3
4
(kg)‫وزن‬‫شاخه‬30‫فوتی‬ ‫وزن‬kg/m ‫اندازه‬
4267 467. 6 11
3
4
× 3
2955 323. 2 9
1
2
× 3
2040 223. 1 9
1
2
× 3
1896 207. 4 7
3
4
× 2
13
16
1370 149. 8 6
3
4
× 2
13
16
636 69. 6 4
3
4
× 2
1
4

‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫تحلیل‬
،‫جانبی‬ ‫شوک‬ ‫و‬ ‫ارتعاشات‬lateral vibrations
‫و‬ ‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫تجهیزات‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫خرابی‬ ‫اصلی‬ ‫علل‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫آسیب‬‫جدی‬ ‫های‬‫کارکرد‬ ‫مانع‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫به‬MWD
،‫ابزار‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ،‫مقابله‬ ‫راهکار‬
Asymmetric-Vibration Damping Tool (AVDT)
‫افزار‬ ‫نرم‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ANSYS
‫محدود‬ ‫اجزا‬ ‫تحلیل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫جانبی‬ ‫ارتعاشات‬ ‫تحلیل‬
‫مت‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫انحراف‬ ،‫رشته‬ ‫طول‬ ،‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫تاثیر‬ ‫داشتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫با‬‫ه‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫در‬ ‫جدی‬ ‫ارتعاشات‬ ‫با‬ ‫بحرانی‬ ‫دورانی‬ ‫سرعت‬ ‫تعیین‬

‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫پارامترهای‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫طراحی‬ ‫در‬
‫تنش‬ ‫تحمل‬‫وارده‬ ‫های‬
،‫کشش‬tension
‫لوله‬ ‫بودن‬ ‫کشش‬ ‫تحت‬‫حفاری‬ ‫های‬‫حضور‬ ‫مادام‬‫در‬‫چاه‬
،‫گشتاوری‬torsion
،‫اصطکاک‬friction
‫سازند‬ ‫فشار‬
‫زیاد‬ ‫اعماق‬ ‫در‬ ‫باال‬ ‫دمای‬ ‫تحمل‬
‫محیط‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫مقاومت‬‫مثل‬ ‫گازهایی‬ ‫وجود‬ ‫و‬ ‫خورنده‬ ‫های‬H2S

‫حداکثر‬‫کشش‬ ‫میزان‬‫مجاز‬‫هنگام‬‫گیر‬‫ل‬‫وله‬
‫واروی‬ ‫مقاومت‬
،‫تئوری‬ ‫واروی‬ ‫مقاومت‬Pt
‫در‬ ‫لوله‬ ‫مقاومت‬‫کشش‬ ‫برابر‬،‫شکل‬ ‫تغییر‬ ‫از‬ ‫قبل‬deformation
،‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫مجاز‬ ‫واروی‬ ‫مقاومت‬
pa=allowable drill pipe yield strength
Pa = Pt *0.9
،‫کشش‬ ‫اضافه‬ ‫حاشیه‬Margin of over pull, MOP
‫بین‬ ‫تفاوت‬Pa‫و‬‫نیروی‬ ‫مقدار‬‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫بر‬ ‫وارد‬ ‫کششی‬‫عملیات‬ ‫حین‬
MOP = Pa – P
‫بین‬ ‫معموال‬100000 lbf)‫تا‬(50000 lb

‫تعداد‬ ‫و‬ ‫طول‬ ‫تعیین‬‫لوله‬‫وزنه‬ ‫های‬‫ن‬ ‫مورد‬‫یاز‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫بار‬ ‫تامین‬ ‫جهت‬

‫خنثی‬ ‫نقطه‬
‫م‬ ‫ساقه‬ ‫در‬ ‫محوری‬ ‫نیروی‬ ‫تغییر‬‫ته‬
‫باالیی‬ ‫قسمت‬ ‫بودن‬ ‫کشش‬ ‫تحت‬
‫انتها‬ ‫قسمت‬ ‫تراکم‬ ‫و‬ ‫فشار‬ ‫تحت‬‫یی‬
‫خنثی‬ ‫نقطه‬ ‫تعریف‬
‫نقطه‬‫در‬ ‫ای‬‫مته‬ ‫ساقه‬ ‫میانه‬
‫کشش‬ ‫نیروی‬ ‫توزیع‬ ‫جدایی‬ ‫محل‬‫ی‬
‫تراکمی‬ ‫و‬
‫آن‬ ‫باالی‬ ‫در‬ ‫کمانش‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫عدم‬
‫خنثی‬ ‫نقطه‬ ‫محل‬ ‫جابجایی‬
‫بیشتر‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫با‬ ‫باال‬ ‫به‬
‫لوله‬ ‫طول‬ ‫و‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫ارتباط‬
‫لوله‬ ‫متراژ‬ ‫انتخاب‬‫به‬ ‫وزنه‬ ‫های‬
‫روی‬ ‫خنثی‬ ‫نقطه‬ ‫که‬ ‫نحوی‬
‫لوله‬‫گردد‬ ‫واقع‬ ‫وزنه‬ ‫های‬
‫روی‬ ‫نه‬‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬
،‫کمانش‬ ‫ایجاد‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫برای‬
Buckling‫گردش‬ ‫حین‬
‫لوله‬ ‫متراژ‬ ‫افزایش‬‫وزنه‬‫با‬ ‫ای‬‫افزا‬‫یش‬
،‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫حداکثر‬

‫ها‬ ‫لوله‬ ‫در‬ ‫کمانش‬
‫لوله‬‫باریک‬ ‫های‬‫ت‬ ‫که‬‫ا‬
‫کمانش‬ ‫حدودی‬
‫اند‬ ‫خورده‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫مانند‬
‫خمشی‬ ‫مقاومت‬ ‫که‬
‫دارند‬ ‫کمی‬
‫لوله‬‫باریک‬ ‫های‬
‫چاه‬ ‫دهانه‬ ‫در‬ ‫معلق‬

‫مته‬ ‫ساقه‬ ‫کلی‬ ‫نمای‬

.‫شاه‬ ‫مهرداد‬ ،‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چاه‬ ‫حفاری‬ ‫مبانی‬ 1‫رحمان‬ ،‫کرم‬
‫شجاعی‬

‫رشته‬‫حفاری‬
‫مهمترین‬‫و‬‫گران‬‫ماشین‬ ‫قسمت‬ ‫بهاترین‬‫های‬‫حفاری‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫کارکردهای‬
‫مته‬ ‫به‬ ‫انرژی‬ ‫انتقال‬(‫وارد‬ ‫شامل‬ ‫محوری‬ ‫و‬ ‫دورانی‬ ‫نیروهای‬‫مت‬ ‫به‬ ‫بار‬ ‫کردن‬‫ه‬)
‫حفاری‬ ‫گل‬ ‫انتقال‬‫به‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫نیروی‬ ‫و‬‫چاه‬ ‫ته‬
‫باال‬‫بردن‬ ‫پایین‬ ‫و‬‫مته‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫اجزا‬
‫لوله‬‫حفاری‬ ‫های‬(‫لوله‬‫لوله‬ ‫و‬ ‫معمولی‬ ‫حفاری‬ ‫های‬‫سنگین‬ ‫حفاری‬ ‫های‬)‫و‬
،‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫تحتانی‬ ‫متعلقات‬BHA
‫تمام‬ ‫شامل‬‫تا‬ ‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫زیر‬ ‫از‬ ‫چاهی‬ ‫درون‬ ‫وسایل‬‫مته‬
‫هرزگرد‬ ‫عالوه‬ ‫به‬‫محافظ‬ ‫و‬ ‫چندبر‬ ،‫آن‬

‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫تحتانی‬ ‫متعلقات‬ ‫اجزا‬
‫مرسوم‬ ‫ابزارهای‬
،‫مته‬ ‫طوق‬ ‫و‬ ‫مته‬Bit Sub
،‫گیر‬ ‫ضربه‬Shock Sub
،‫ها‬ ‫تراشنده‬Reamers
،‫ها‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬Jars
،‫ها‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬Stabilizers
‫لوله‬،‫سنگین‬ ‫های‬Drill Collars
‫ابزارهای‬ ‫سایر‬‫خاص‬ ‫عملیات‬
،‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫وسایل‬
‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫موتور‬(‫دار‬ ‫جهت‬ ‫حفاری‬)
‫و‬ ‫مته‬ ‫ساق‬ ‫با‬ ‫آزمایی‬ ‫الیه‬ ‫ابزار‬
‫مانده‬ ‫ابزار‬‫یابی‬

‫گیر‬ ‫ضربه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫علت‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫در‬ ‫لرزش‬ ‫منشا‬
‫تماس‬‫مته‬‫با‬‫سازندهای‬‫یا‬ ‫سخت‬‫حین‬ ‫شکافدار‬‫حفاری‬
‫چاه‬ ‫در‬‫لرزش‬ ‫این‬ ‫عمق‬ ‫کم‬ ‫های‬
‫از‬ ‫لرزش‬ ‫انتقال‬‫بلوک‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫طریق‬‫ثابت‬‫لرزش‬ ‫و‬‫کل‬‫دکل‬
‫چاه‬ ‫در‬‫عمیق‬ ‫های‬
‫سطح‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫بودن‬ ‫نامحسوس‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫لرزش‬ ‫به‬ ‫کمتر‬ ‫توجه‬
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫االستیسیته‬ ‫خاصیت‬ ‫خاطر‬ ‫به‬
‫اثر‬ ‫بودن‬ ‫پوشی‬ ‫چشم‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬‫این‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫خستگی‬‫لرزش‬‫روی‬‫رشت‬‫ه‬‫حفاری‬
‫هزینه‬ ‫تحمیل‬‫اضافی‬ ‫عملیات‬ ‫سنگین‬ ‫های‬‫مانده‬،‫یابی‬Fishing

‫ضرب‬ ‫نصب‬ ‫محل‬ ‫و‬ ‫عملکرد‬ ‫مکانیسم‬‫گیر‬ ‫ه‬
‫ابزارها‬ ‫این‬ ‫اغلب‬ ‫مکانیزم‬
‫لرزش‬ ‫انتقال‬‫لوله‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫های‬‫های‬‫وزنه‬
‫این‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫انرژی‬ ‫پراکندگی‬ ‫و‬ ‫رفتن‬ ‫بین‬ ‫از‬‫لوله‬ ‫در‬ ‫لرزشها‬‫های‬‫ایجاد‬ ‫بدون‬ ‫وزنه‬‫آسیب‬
‫به‬‫لوله‬ ‫زیاد‬ ‫ضخامت‬ ‫دلیل‬‫باالی‬ ‫مقاومت‬ ‫و‬ ‫وزنه‬ ‫های‬‫آنها‬
‫گیر‬ ‫ضربه‬ ‫نصب‬ ‫محل‬
‫در‬‫حفاری‬‫چرخش‬ ‫تامین‬ ‫با‬‫از‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬‫سطح‬
‫بالفاصله‬،‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫اولین‬ ‫از‬ ‫بعد‬Near Bit stabilizer
‫چاه‬ ‫در‬‫هایی‬‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫انحراف‬ ‫ایجاد‬ ‫احتمال‬ ‫با‬
‫باالتر‬‫لوله‬ ‫شاخه‬ ‫چند‬ ‫از‬‫وزنه‬
‫در‬‫چاهی‬ ‫درون‬ ‫موتورهای‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫مواقع‬
‫باالی‬‫باالی‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫اولین‬‫موتور‬

‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫در‬ ‫ضربه‬ ‫ایجاد‬
‫انواع‬
‫ضربه‬،‫زن‬Bumper sub
،‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫انواع‬Jar
‫ساختمان‬ ‫نظر‬ ‫از‬
‫کوب‬ ‫ضربه‬‫هیدرولیکی‬
‫کوب‬ ‫ضربه‬‫مکانیکی‬
،‫ترکیبی‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬
combinations jar
‫شتابگر‬
‫سطحی‬
‫ها‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫انواع‬
،‫حفاری‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬Drilling Jar
‫کوب‬ ‫ضربه‬،‫یابی‬ ‫مانده‬ ‫های‬
fishing jar
‫کارکرد‬
‫نیروی‬ ‫ایجاد‬‫ضربه‬‫کنترل‬ ‫ای‬‫ش‬‫ده‬
‫پا‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫یا‬ ‫باال‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫زیاد‬ ‫خیلی‬‫یین‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫روی‬
‫گیر‬ ‫زمان‬ ‫لوله‬ ‫آزادسازی‬ ‫جهت‬‫لول‬‫ه‬

‫ضربه‬،‫زن‬Bumper sub
‫کاربرد‬
‫لوله‬ ‫باالی‬‫وزنی‬ ‫های‬‫ضربه‬ ‫زیر‬ ‫و‬
‫الیه‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫کوب‬،‫چسبناک‬
‫و‬ ‫شیلی‬‫ریزشی‬
‫جلوگیری‬‫ضربه‬ ‫دیدگی‬ ‫آسیب‬ ‫از‬
‫به‬ ‫رو‬ ‫ضربه‬ ‫ایجاد‬ ‫حین‬ ‫کوب‬‫پایی‬‫ن‬
‫باالی‬،‫جاکلیدی‬ ‫کننده‬ ‫تمییز‬
Key seat wiper‫چاه‬ ‫در‬‫های‬
‫یا‬ ‫افقی‬‫انحرافی‬
‫ضربه‬ ‫با‬ ‫جاکلیدی‬ ‫رفع‬‫رو‬‫به‬‫پای‬‫ین‬
‫عملیات‬‫گیری‬ ‫مغزه‬
‫یابی‬ ‫مانده‬
‫یا‬ ‫اورشات‬ ‫باالی‬spear
•‫یا‬ ‫اورشات‬ ‫رهاسازی‬ ‫جهت‬
spear
‫ابزار‬ ‫مشخصات‬
‫قابلیت‬ ‫با‬ ‫ساده‬ ‫بسیار‬ ‫وسیله‬‫ایجاد‬
‫پایین‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫جهت‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫ضربه‬
‫طول‬‫تلسکوپی‬ ‫قطعه‬10‫یا‬18
‫اینچ‬
‫نحوه‬‫عملکرد‬
‫رشته‬ ‫رهاسازی‬‫به‬ ‫حفاری‬‫اندازه‬
‫ضربه‬ ‫مندرل‬ ‫طول‬‫زن‬

‫ضربه‬ ‫موقعیت‬،‫زن‬Bumper sub
‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫در‬

‫مکانیکی‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬
‫مکانیکی‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫انواع‬
‫یکم‬ ‫نوع‬:‫ک‬ ‫ایجاد‬ ‫با‬ ‫فنر‬ ‫تراکم‬‫شش‬
‫باال‬ ‫به‬ ‫رو‬
‫ضربه‬ ‫نیروی‬ ‫تولید‬‫فشردن‬ ‫با‬ ‫ای‬
‫فنر‬ ‫معین‬ ‫شدن‬
‫دوم‬ ‫نوع‬:‫از‬ ‫استفاده‬‫گشتاو‬ ‫لوله‬‫ری‬
‫به‬ ‫آن‬ ‫پیچش‬ ‫و‬‫فنر‬ ‫جای‬
‫ضربه‬ ‫نیروی‬ ‫تولید‬‫پیچاند‬ ‫با‬ ‫ای‬‫و‬ ‫ن‬
‫زیاد‬ ‫گشتاور‬ ‫ایجاد‬
‫مکانیکی‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫مزیت‬
‫د‬ ‫روغنی‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫بهتر‬ ‫کارکرد‬‫ر‬
‫عمیق‬ ‫چاهای‬‫باال‬ ‫دمای‬ ‫و‬ ‫فشار‬ ‫با‬
‫معایب‬
‫اعمال‬ ‫دشواری‬ ‫و‬ ‫ناپذیری‬ ‫امکان‬
‫دار‬ ‫جهت‬ ‫و‬ ‫انحرافی‬ ‫چاه‬ ‫در‬ ‫گشتاور‬
‫لول‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫اصطکاک‬ ‫دلیل‬ ‫به‬‫ه‬

‫کوب‬ ‫ضربه‬‫هیدرولیکی‬(‫روغنی‬)
‫مزایا‬
‫تعمیرات‬ ‫سهولت‬
‫عدم‬‫ی‬ ‫تنظیم‬ ‫گونه‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫نیاز‬‫ا‬
‫ابزاری‬‫زدن‬ ‫ضربه‬ ‫جهت‬
‫در‬ ‫استفاده‬ ‫قابل‬‫عملیات‬ ‫کلیه‬
،‫یابی‬ ‫مانده‬ ،‫حفاری‬‫گیری‬ ‫مغزه‬
‫طوالنی‬ ‫عمر‬‫تر‬
‫معایب‬
‫روغن‬ ‫نشت‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫کارایی‬ ‫عدم‬
‫استفاده‬ ‫موارد‬
‫بیشتر‬‫افقی‬ ‫و‬ ‫انحرافی‬ ‫چاه‬ ‫در‬
‫عملکرد‬ ‫مکانیسم‬
‫انرژی‬ ‫تامین‬‫نیاز‬ ‫مورد‬‫از‬‫فشار‬
‫روی‬ ‫سیال‬ ‫هیدرولیکی‬‫پیستون‬

‫ضربه‬‫ترکیبی‬ ‫کوب‬(‫هیدرولیکی‬/‫مک‬‫انیکی‬)
‫مکانیکی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫مستقیم‬ ‫هدایت‬
‫با‬‫شیر‬ ‫انداختن‬ ‫کار‬ ‫از‬‫کنترل‬
‫کشیدن‬‫فنر‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬‫مرکزی‬
‫کشش‬ ‫با‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫عملکرد‬‫حداکثر‬ ‫مقدار‬ ‫به‬‫مجاز‬
‫هیدرولیکی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫هدایت‬
‫با‬‫قفل‬ ‫انداختن‬ ‫کار‬ ‫از‬‫فنری‬
‫هیدرولیکی‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫مشابه‬ ‫کارکرد‬
‫مکانیکی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫مستقیم‬ ‫هدایت‬
‫کنترل‬ ‫شیر‬ ‫انداختن‬ ‫کار‬ ‫از‬ ‫با‬
‫مرکزی‬ ‫فنر‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫کشیدن‬
‫مجاز‬ ‫حداکثر‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫کشش‬ ‫با‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫عملکرد‬
‫هیدرولیکی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫هدایت‬
‫فنری‬ ‫قفل‬ ‫انداختن‬ ‫کار‬ ‫از‬ ‫با‬
‫هیدرولیکی‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬ ‫مشابه‬ ‫کارکرد‬

‫مقایسه‬‫ضربه‬‫کوب‬‫ی‬ ‫مانده‬ ‫و‬ ‫حفاری‬‫ابی‬
،‫حفاری‬ ‫کوب‬ ‫ضربه‬Drilling Jar
‫حین‬ ‫نوسانی‬ ‫و‬ ‫چرخشی‬ ‫بارگذاری‬ ‫بهتر‬ ‫تحمل‬‫حفاری‬
‫لوله‬ ‫سریع‬ ‫سازی‬ ‫آزاد‬ ‫امکان‬‫به‬ ‫ها‬‫لوله‬ ‫کردن‬ ‫گیر‬ ‫محض‬‫ها‬‫و‬
‫پیمایش‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫زمان‬ ‫مدت‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫احتمال‬ ‫کاهش‬‫آزاد‬‫زمان‬ ‫گذشت‬ ‫با‬ ‫سازی‬
‫به‬‫در‬ ‫خصوص‬‫گیر‬‫از‬ ‫ناشی‬‫ریزش‬‫شیل‬ ‫کردن‬ ‫باد‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬‫ها‬
‫ضربه‬‫کوب‬،‫یابی‬ ‫مانده‬ ‫های‬fishing jar
‫استفاده‬ ‫مورد‬‫رشته‬ ‫باقیمانده‬ ‫بخش‬ ‫خروج‬ ‫برای‬‫حفاری‬(‫یا‬‫دیگر‬ ‫رشته‬)‫چاه‬ ‫از‬

‫نمونه‬‫ضربه‬ ‫از‬ ‫ای‬‫کوب‬‫ها‬
Hexgonal
wetherford
bumper jar

،‫کن‬ ‫باز‬ ‫حفره‬Hole opener
‫افزایش‬ ‫برای‬ ‫استفاده‬ ‫از‬ ‫هدف‬‫قط‬‫ر‬
‫چاه‬
‫چاه‬ ‫هزینه‬ ‫در‬ ‫جویی‬ ‫صرفه‬
‫بیشتر‬ ‫قطر‬ ‫با‬ ‫مته‬ ‫وجود‬ ‫عدم‬
‫روش‬‫استفاده‬ ‫های‬
‫و‬ ‫کمتر‬ ‫قطر‬ ‫با‬ ‫مته‬ ‫با‬ ‫حفاری‬
‫کن‬ ‫باز‬ ‫حفره‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫قطر‬ ‫افزایش‬
‫جهت‬ ‫مته‬ ‫با‬ ‫همزمان‬ ‫استفاده‬
‫چاه‬ ‫قطر‬ ‫افزایش‬
‫ساختاری‬ ‫ویژگی‬
‫ثابت‬ ‫قطر‬
‫کاربردها‬
‫از‬،‫جداره‬ ‫پاشنه‬ ‫تا‬ ‫سطح‬casing
point‫یا‬
‫جدا‬ ‫پاشنه‬ ‫تا‬ ‫جداره‬ ‫یک‬ ‫پاشنه‬ ‫از‬‫ره‬
‫باز‬ ‫حفره‬ ‫در‬ ‫بعدی‬
‫مثال‬:‫حفره‬ ‫حفاری‬ ‫در‬ ‫کاربرد‬26
‫اینچ‬
•‫نیم‬ ‫و‬ ‫هفده‬ ‫مته‬ ‫با‬ ‫حفاری‬ ‫ابتدا‬
،‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫عمق‬ ‫تا‬ ‫اینچ‬
‫سپس‬‫حفره‬ ‫قطر‬ ‫افزایش‬
‫توسط‬Hole opener‫سایز‬26
‫اینچ‬(‫مته‬ ‫بدون‬ ‫یا‬ ‫همراه‬)
•‫علت‬:‫تمیز‬ ‫مشکل‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫چاه‬ ‫سازی‬(‫باالی‬ ‫حجم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬
‫ها‬ ‫کنده‬)

‫تراش‬ ‫زیر‬ ‫انواع‬،‫ها‬Underreamers
Roller Cone Rock-type Underreamers
‫سازندها‬ ‫انواع‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
Drag-type Underreamers
‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬‫تا‬ ‫نرم‬ ‫سازندهای‬‫متوسط‬
‫ها‬ ‫تراشنده‬ ‫کاربرد‬
‫محل‬ ‫تراش‬،‫کلیدی‬ ‫جا‬key seat
‫احتمال‬ ‫کاهش‬‫لوله‬ ‫گیر‬‫این‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫هنگام‬ ‫مته‬ ‫و‬ ‫وزنه‬ ‫های‬‫نقاط‬
‫چاه‬ ‫قطر‬ ‫افزایش‬

‫برقوکننده‬‫یا‬ ‫ها‬‫ریمرها‬
‫استفاده‬ ‫از‬ ‫هدف‬
‫جبران‬‫از‬ ‫ناشی‬ ‫چاه‬ ‫قطر‬ ‫کاهش‬
‫نرم‬ ‫سازند‬ ‫تورم‬‫مثل‬‫سیال‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫نمکی‬ ‫و‬ ‫شیلی‬ ‫سازندهای‬‫حفاری‬
‫سازند‬ ‫در‬ ‫گل‬ ‫کیک‬ ‫تشکیل‬‫تراوا‬ ‫های‬
‫فرسایش‬ ‫با‬ ‫زمان‬ ‫مرور‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫مته‬ ‫قطر‬ ‫کاهش‬‫آن‬
‫برقو‬ ‫نصب‬ ‫محل‬‫کننده‬‫ها‬
‫سازند‬ ‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫چاه‬ ‫قطر‬ ‫همزمان‬ ‫افزایش‬ ‫و‬ ‫مته‬ ‫باالی‬ ‫نصب‬

‫ها‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫انواع‬
‫دارای‬‫تیغه‬‫های‬‫یا‬ ‫عمودی‬‫مارپیچی‬
‫ثابت‬ ‫تیغه‬،IBS=integral blade stab‫یا‬
‫تعویض‬ ‫قابل‬ ‫تیغه‬،RBS=replaceable blade stab
‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫مزیت‬‫مارپیچی‬ ‫تیغه‬ ‫با‬
‫محیط‬ ‫پوشش‬360‫درجه‬‫راحت‬ ‫راندن‬ ‫و‬‫داخل‬ ‫به‬ ‫تر‬‫چاه‬
‫به‬ ‫بهتر‬ ‫سازی‬ ‫آزاد‬‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫دوران‬ ‫کمک‬‫چاه‬ ‫داخل‬ ‫کردن‬ ‫گیر‬ ‫حین‬

‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫انواع‬‫ها‬

‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫کارگیری‬ ‫به‬‫افزای‬ ‫در‬ ‫ها‬‫ش‬
‫ح‬ ‫رشته‬ ‫عملکرد‬ ‫سازی‬ ‫بهینه‬ ‫و‬ ‫پایداری‬‫فاری‬
‫تر‬ ‫یا‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫اشنده‬
‫مستعد‬ ‫محل‬ ‫در‬ ‫وزنی‬ ‫لوله‬ ‫باالی‬ ‫در‬
‫حفره‬ ‫در‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫کردن‬ ‫گیر‬
،‫سگدست‬ ‫یا‬ ‫جاکلیدی‬Dogleg
‫در‬ ‫چاه‬ ‫کردن‬ ‫قطر‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫تراش‬ ‫جهت‬
‫شده‬ ‫یاد‬ ‫نقاط‬
‫وزنه‬ ‫لوله‬ ‫مستقیم‬ ‫تماس‬ ‫کاهش‬‫ای‬‫با‬
‫چاه‬ ‫دیواره‬
،‫تفاضلی‬ ‫گیر‬ ‫کاهش‬Differential
Sticking‫مخازن‬ ‫در‬ ‫خصوص‬ ‫به‬
،‫شده‬ ‫خالی‬ ‫سنگی‬ ‫ماسه‬
‫فرسایش‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬‫لوله‬ ‫بست‬
‫حفاری‬
‫مته‬ ‫پرش‬ ‫و‬ ‫لرزش‬ ‫کاهش‬bit walk
‫چ‬ ‫قطر‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫قطر‬ ‫برابری‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫اه‬
‫مت‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫بالفاصله‬ ‫استفاده‬ ‫حین‬،‫ه‬
near bit stab
‫مته‬ ‫عمر‬ ‫طول‬ ‫افزایش‬
‫حفاری‬ ‫لوله‬ ‫خمش‬ ‫و‬ ‫لرزش‬ ‫کاهش‬
‫ضربه‬ ‫کاهش‬‫رشته‬ ‫بر‬ ‫وارده‬ ‫های‬
‫جانبی‬ ‫حرکت‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫و‬ ‫حفاری‬
‫وتثبی‬ ‫میکانیکی‬ ‫بازده‬ ‫افزایش‬‫ت‬
‫قائم‬ ‫محور‬ ‫حول‬ ‫وزنی‬ ‫لوله‬ ‫دورانی‬
‫هم‬ ‫با‬‫رشته‬ ‫مرکزکردن‬‫حفاری‬

‫پایدار‬ ‫وظایف‬ ‫سایر‬‫کننده‬‫یا‬‫تثبی‬‫ت‬‫کننده‬
‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬ ‫تامین‬
‫تغییر‬‫چاه‬ ‫انحراف‬ ‫زاویه‬
‫چاه‬ ‫در‬ ‫مته‬ ‫از‬ ‫مناسب‬ ‫فاصله‬ ‫در‬ ‫گیری‬ ‫کار‬ ‫به‬‫های‬،‫قائم‬
‫روش‬ ‫در‬‫پاندولی‬Pendulum Hook up
‫قائم‬ ‫حالت‬ ‫از‬ ‫چاه‬ ‫انحراف‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
،‫چاه‬ ‫زاویه‬ ‫افزایش‬ ،‫سازی‬ ‫زاویه‬Build Angle‫یا‬
‫زاویه‬،‫چاه‬ ‫زاویه‬ ‫کاهش‬ ،‫اندازی‬Drop Angle
‫آنها‬ ‫گیری‬ ‫قرار‬ ‫محل‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫انحراف‬ ‫زاویه‬ ‫شرایط‬
‫کاهش‬‫انحراف‬ ‫زاویه‬‫از‬ ‫کمتر‬3‫فوت‬ ‫صد‬ ‫در‬ ‫درجه‬
‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫جهت‬‫وقوع‬‫حفره‬‫جاکلیدی‬‫آسیب‬ ‫ایجاد‬ ‫یا‬‫رشته‬ ‫به‬‫حفاری‬

‫گیری‬ ‫قرار‬‫تثبیت‬‫روش‬ ‫به‬ ‫کننده‬‫پان‬‫دولی‬
Pendulum Hook up‫عمودی‬ ‫چاه‬ ‫در‬
‫قرارگیری‬ ‫محل‬
‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫متعلقات‬ ‫در‬
‫یک‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫کن‬ ‫تثبیت‬ ‫عدد‬‫نده‬
‫در‬‫فاصله‬10-20‫مته‬ ‫باالی‬ ‫متری‬
‫قائ‬ ‫موقعیت‬ ‫از‬ ‫چاه‬ ‫انحراف‬ ‫کنترل‬‫م‬
‫حفاری‬ ‫حین‬
‫نیروی‬ ‫توسط‬‫جاذبه‬‫زیرین‬ ‫بخش‬
‫چ‬ ‫ته‬ ‫متعلقات‬ ‫در‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬‫اهی‬
‫تثبیت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫کننده‬
‫گاه‬ ‫تکیه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬

‫روش‬ ‫به‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫گیری‬ ‫قرار‬
fulcrum Hook up‫دار‬ ‫جهت‬ ‫چاه‬ ‫در‬
‫قرارگیری‬ ‫محل‬‫در‬‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫متعلقات‬
‫تثبیت‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫از‬ ‫بعد‬ ‫بالفاصله‬ ‫کننده‬‫مته‬
‫روش‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫هدف‬
‫افزایش‬‫زاویه‬‫چاه‬
،‫سازی‬ ‫زاویه‬ ‫نرخ‬ ‫افزایش‬building rate‫با‬ ‫مته‬ ‫باالی‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫حرکت‬ ‫و‬‫اعمال‬
‫روی‬ ‫وزن‬‫بیشتر‬ ‫مته‬
‫تدریجی‬ ‫افزایش‬‫چاه‬ ‫زاویه‬‫یک‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬‫در‬ ‫دیگر‬ ‫کننده‬ ‫پایدار‬ ‫عدد‬‫باالی‬
‫غیر‬ ‫وزنی‬ ‫لوله‬‫مغناطیسی‬

‫روش‬ ‫به‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫گیری‬ ‫قرار‬
lock-in (Stiff) Hook up‫دار‬ ‫جهت‬ ‫چاه‬ ‫در‬
‫ت‬ ‫متعلقات‬ ‫در‬ ‫قرارگیری‬ ‫محل‬‫ه‬
‫چاهی‬
‫بیشت‬ ‫تعداد‬ ‫یا‬ ‫سه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫ری‬
‫ت‬ ‫متعلقات‬ ‫در‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬‫ه‬
‫چاهی‬
‫روش‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫هدف‬
‫پیش‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬ ‫ادامه‬
‫انحرافی‬ ‫ایجاد‬ ‫بدون‬ ‫شده‬ ‫بینی‬‫و‬
‫ثابت‬ ‫زاویه‬ ‫با‬
‫و‬ ‫بیشتر‬ ‫مته‬ ‫روی‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬
‫حفاری‬ ‫سرعت‬ ‫افزایش‬
‫این‬ ‫با‬ ‫حفاری‬ ‫متراژ‬ ‫بیشترین‬
BHA‫ایران‬ ‫در‬1200‫در‬ ‫متر‬‫روز‬
‫مختلف‬ ‫روش‬ ‫سه‬ ‫مقایسه‬
‫در‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫دار‬ ‫جهت‬ ‫حفاری‬

‫نامتقارن‬ ‫ارتعاش‬ ‫کاهش‬ ‫ابزار‬
Asymmetric Vibration Damping Tool
،‫پایداری‬ ‫و‬ ‫نفوذ‬ ‫نرخ‬ ‫افزایش‬ ‫منظور‬ ‫به‬ ‫ارتعاشات‬ ‫کاهش‬ ‫هدف‬ ‫با‬
Durability

،‫گل‬ ‫موتور‬mud motor, drilling motor
‫آن‬ ‫دیگر‬ ‫نام‬
،‫مثبت‬ ‫جابجایی‬ ‫موتور‬positive
displacement motor,
PDM
‫نوعی‬‫خال‬ ‫مثبت‬ ‫جابجایی‬ ‫پمپ‬
،‫پیشرو‬progressive cavity
positive displacement
pump (PCPD)
‫مزایا‬
‫نگهدار‬ ‫و‬ ‫تعمیر‬ ،‫کاربری‬ ‫سهولت‬‫ی‬
‫کاربرد‬
،‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫موتور‬downhole
motor‫مته‬ ‫دوران‬ ‫و‬ ‫رانش‬ ‫برای‬
‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫ابزارهای‬ ‫سایر‬ ‫یا‬ ‫حفاری‬
‫در‬ ‫دار‬ ‫جهت‬ ‫چاه‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
،‫لغزشی‬ ‫حالت‬sliding mode‫و‬
،‫مستقیم‬ ‫حفره‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
straight hole
‫برای‬ ‫حفاری‬ ‫بهبود‬ ‫ابزار‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫سایش‬ ‫کاهش‬ ‫و‬ ‫نفوذ‬ ‫نرخ‬ ‫افزایش‬
‫رشته‬ ‫گردش‬ ‫کاهش‬ ‫ضمن‬ ‫جداره‬
‫حفاری‬

،‫گل‬ ‫موتور‬mud motor, drilling motor

‫روش‬ ‫سایر‬‫چاه‬ ‫ته‬ ‫از‬ ‫مته‬ ‫چرخش‬ ‫های‬
‫ها‬ ‫توربین‬
‫از‬ ‫متفاوت‬ ‫استاتور‬ ‫و‬ ‫روتور‬ ‫شکل‬ ‫با‬ ‫چاهی‬ ‫درون‬ ‫موتور‬ ‫از‬ ‫خاصی‬ ‫نوع‬PDM
‫در‬ ‫کاربرد‬‫چاه‬‫با‬ ‫های‬‫به‬ ‫نیاز‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫دمای‬RPM‫باال‬
‫چرخشی‬ ‫سامانه‬،‫شونده‬ ‫هدایت‬ ‫و‬Rotary steerable system
‫آخرین‬ ‫زمره‬ ‫در‬‫فناوری‬‫روز‬ ‫های‬‫دنیا‬
‫حفاری‬ ‫رکوردهای‬ ‫بهترین‬ ‫دارنده‬

‫حفاری‬ ‫روش‬:‫سیستم‬‫چرخشی‬ ‫های‬‫هدایت‬ ‫و‬
،‫شونده‬Rotary steerable system, RSS
‫دهه‬ ‫اواخر‬ ‫در‬ ‫ابداع‬1990
‫چشمگیر‬ ‫کاهش‬‫هزینه‬‫های‬
‫اکتشاف‬‫و‬ ‫نفت‬ ‫تولید‬ ‫افزایش‬ ‫و‬‫گاز‬
‫روش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫حفاری‬ ‫روش‬ ‫تغییر‬ ‫با‬
‫دار‬ ‫جهت‬ ‫حفاری‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬
‫شرکت‬‫دارای‬ ‫های‬‫در‬ ‫فناوری‬ ‫این‬
‫تجاری‬ ‫و‬ ‫صنعتی‬ ‫ابعاد‬
‫شلومبرژه‬
،‫ودرفورد‬Weatherford
‫هالیبرتون‬
،‫هیوز‬ ‫بیکر‬Baker Hughes
‫ابزار‬ ‫نصب‬
‫ابزار‬ ‫زیر‬ ‫استقرار‬LWD/MWD
‫مزایا‬
‫سا‬ ‫بهینه‬ ‫و‬ ‫حفر‬ ‫بیشتر‬ ‫سرعت‬‫زی‬
‫حف‬ ‫انحراف‬ ‫مسیر‬ ‫کنترل‬ ‫با‬ ‫همراه‬‫ره‬

‫ویژگی‬‫سیستم‬ ‫های‬‫چرخشی‬ ‫های‬‫هدایت‬ ‫و‬
،‫شونده‬Rotary steerable system, RSS
‫کار‬ ‫روش‬
‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫تجهیزات‬ ‫جایگزینی‬
‫مرسوم‬ ‫دار‬ ‫جهت‬ ‫ابزارهای‬ ‫با‬ ‫مخصوص‬
(‫موتور‬‫گلی‬ ‫های‬،Mud Motors)
‫اندازه‬ ‫مهندسی‬ ‫با‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫قابل‬
‫دار‬ ‫جهت‬ ‫حفار‬ ‫یا‬ ‫حفاری‬ ‫حین‬ ‫گیری‬
‫سطحی‬ ‫تجهیزات‬ ‫با‬ ‫دستورات‬ ‫ارسال‬
‫کمک‬ ‫به‬ ‫معموال‬ ‫دستورات‬ ‫انتقال‬
،‫فشاری‬ ‫ضربان‬pressure
fluctuations‫یا‬ ‫گل‬ ‫ستون‬ ‫در‬
،‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫دوران‬ ‫تغییرات‬
variations in the drill string
rotation‫به‬ ‫تدریجی‬ ‫هدایت‬ ‫و‬
‫دلخواه‬ ‫جهت‬
‫از‬ ‫پیوسته‬ ‫گردش‬ ‫با‬ ‫دار‬ ‫جهت‬ ‫حفاری‬
،‫لغزش‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫سطح‬Slide
‫گل‬ ‫موتور‬
‫چاه‬ ‫مسیر‬ ‫هدایت‬ ‫ابزار‬ ‫و‬ ‫روش‬ ‫انواع‬
،‫مته‬ ‫دادن‬ ‫هل‬Push-the-bit
‫ب‬ ‫ابزار‬ ‫بیرونی‬ ‫بالشتک‬ ‫از‬ ‫استفاده‬‫رای‬
‫دادن‬ ‫هل‬ ‫و‬ ‫چاه‬ ‫دیواره‬ ‫به‬ ‫فشار‬ ‫اعمال‬
‫انحراف‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫دیگر‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫مته‬
،‫مته‬ ‫گذاری‬ ‫نشانه‬point-the-bit
‫اب‬ ‫بقیه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫مته‬ ‫جهت‬ ‫تغییر‬‫با‬ ‫زار‬
،‫اصلی‬ ‫محور‬ ‫انحنا‬ ‫ایجاد‬Main
Shaft

‫نمونه‬‫از‬ ‫ای‬‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫تجهیزات‬RSS‫در‬
‫شرکت‬weatherford
،‫آزیموتی‬ ‫گاما‬ ‫پرتو‬ ‫حسگر‬
azimuthal gamma ray
sensor
،‫گردشی‬ ‫غیر‬ ‫محفظه‬
Nonrotating housing
،‫محوری‬ ‫کننده‬ ‫تثبیت‬
Pivot stabilizer
‫حسگر‬‫نزدیک‬ ‫های‬،‫مته‬
Near-bit sensors
‫گسترده‬ ‫گیج‬ ‫و‬ ‫تمرکز‬ ‫خود‬ ‫مته‬،
Self-centralizing,
extended-gauge bit
extended-gauge bit

‫مقایسه‬‫سیستم‬‫چرخشی‬ ‫های‬‫هدایت‬ ‫و‬
‫گل‬ ‫موتور‬ ‫با‬ ،‫شونده‬
‫حفاران‬ ‫و‬ ‫شناسان‬ ‫زمین‬ ‫برای‬ ‫موتور‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫استفاده‬ ‫مزایای‬
‫بهتر‬ ‫انتقال‬‫خرده‬‫به‬ ‫ها‬‫نتی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫پیوسته‬ ‫گردش‬ ‫با‬ ‫سطح‬‫جه‬
‫کاه‬ ‫و‬ ‫تر‬ ‫پیچیده‬ ‫حفرات‬ ‫حفر‬ ‫و‬ ‫وزن‬ ‫انتقال‬ ‫و‬ ‫بهتر‬ ‫هیدرولیکی‬ ‫عملکرد‬‫پیچ‬ ‫ش‬
،‫انحنا‬ ‫و‬Tortuosity‫چاه‬ ‫دهانه‬
‫و‬ ‫سازند‬ ‫خواص‬ ‫بهتر‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫حصول‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫تر‬ ‫صاف‬ ‫چاه‬ ‫هندسه‬
‫چاه‬ ‫ته‬ ‫به‬ ‫تولیدی‬ ‫یا‬ ‫جداره‬ ‫رشته‬ ‫تر‬ ‫ساده‬ ‫راندن‬

‫نمونه‬‫به‬ ‫های‬‫فناوری‬ ‫گیری‬ ‫کار‬RSS
‫ایران‬:‫فاز‬ ‫در‬ ‫پتروپارس‬ ‫شرکت‬ ‫استفاده‬12‫جنوبی‬ ‫پارس‬
‫معایب‬:‫اجاره‬ ‫باالی‬ ‫هزینه‬ ‫و‬ ‫مخصوص‬ ‫داری‬ ‫نگه‬ ‫و‬ ‫تعمیر‬
‫عرب‬ ‫سازند‬ ‫در‬ ‫چاه‬ ‫حفر‬-،‫د‬Arab-D،‫آبقیق‬ ‫مخزن‬Abqaiq‫در‬
‫استحصالی‬ ‫نفت‬ ‫و‬ ‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫افزایش‬ ‫هدف‬ ‫با‬ ‫عربستان‬ ‫شرق‬
‫حفر‬2،‫چندتایی‬ ‫دار‬ ‫جهت‬ ‫حفره‬MultiLateral‫عمق‬ ‫در‬5691‫پایی‬
1٧35‫آستری‬ ‫در‬ ‫متری‬٧‫و‬ ‫اینچ‬
3،‫مادر‬ ‫حفره‬ ‫از‬ ‫باز‬ ‫حفره‬ ‫قسمت‬ ‫از‬ ‫حفره‬Mother Bore
‫حدود‬ ‫در‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫با‬ ‫چاه‬ ‫شده‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫تماس‬ ‫مجموع‬8.٧‫کیلومتر‬
‫فناوری‬ ‫این‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬:‫ابز‬ ‫گیری‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫با‬ ‫رسوخ‬ ‫میزان‬ ‫شدن‬ ‫برابر‬ ‫دو‬‫ار‬
‫دار‬ ‫موتور‬ ‫استاندارد‬

‫طراحی‬BHA،‫پذیر‬ ‫هدایت‬ ‫حفاری‬ ‫رشته‬ ‫و‬
Steerable Drill Strings‫با‬‫افزار‬ ‫نرم‬ANSYS
‫مختلف‬ ‫واقعی‬ ‫شرایط‬ ‫تحت‬ ‫چاهی‬ ‫ته‬ ‫ابزارهای‬ ‫انواع‬ ‫مطالعه‬
‫اطمینان‬ ‫قابلیت‬ ‫و‬ ‫ایمنی‬ ،‫عملکرد‬ ‫سازی‬ ‫بهینه‬ ‫هدف‬ ‫با‬

‫همزما‬ ‫حفاری‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ،‫چاه‬ ‫تمیزسازی‬‫ن‬

‫تشکر‬ ‫و‬ ‫تقدیر‬
‫افراد‬ ‫و‬ ‫اشخاص‬(‫الفب‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬‫ا‬)
‫علی‬‫رجبی‬
‫سعید‬‫جهرمی‬ ‫سهرابی‬
‫علیرضا‬‫صفری‬
‫امید‬‫مارچوبه‬ ‫عامری‬
‫سعید‬‫واعظیان‬
‫مصطفی‬‫کشکا‬ ‫یوسفی‬
‫شرکت‬‫سازمان‬ ‫و‬ ‫ها‬‫ها‬(‫الفبا‬)
‫کیش‬ ‫فراساحل‬ ‫گوهر‬ ‫پترو‬
‫پتروایران‬ ‫توسعه‬ ‫شرکت‬
‫گستر‬ ‫انرژی‬ ‫و‬ ‫حفاری‬ ‫شرکت‬
‫پارس‬(‫پدکس‬)
‫دانا‬ ‫انرژی‬ ‫گروه‬
‫پیمای‬ ‫چاه‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫مهندسی‬
‫مهران‬

‫درس‬
‫مهندسی‬
‫یک‬ ‫حفاری‬
‫ششم‬ ‫ویرایش‬

جزوه درس مهندسی حفاری یک،ویرایش ششم

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to جزوه درس مهندسی حفاری یک،ویرایش ششم

More from AFATous

جزوه درس مهندسی حفاری یک،ویرایش ششم