More Related Content
PPTX
хүний дархлал хомсдлын вирус (Hiv) PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
What's hot
PPT
PPTX
дотоод шүүрлийн физиологи PPTX
нарийн гэдсэнд хоол боловсрох PPTX
PPTX
PPTX
PPT
сэрэмтгий эсийн физиологи PPTX
PPT
хүний хоол боловсруулах эрхтэн PPTX
бэлгийн булчирхайн эмгэгүүд PPTX
PPTX
эмнэлгийн хог хаягдлын менежмент PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
4. Жирэмсэн эхийн эрүүл мэндийн үнэлгээ PPTX
Хүний геномын асуудал биедаалт PPTX
лекц 4 цочимог цус алдал т Viewers also liked
PPTX
PPTX
20141118 зүрх судасны тогтолцооны өөрчлөлт PPTX
Цусны бичил эргэлт болон цусны эргэлтийн зохицуулга PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
2015. lecture 3 constitution, reaction PPT
Артерийн гипертензийн ялган оношлогоо, эмчилгээ DOCX
PPT
PPTX
дулааны шалтгаант Цус задралын цус багадалт PPTX
PPTX
PPT
Blok 17.-hepatobiliary-and-pancreatic-disorders-0309 PPTX
мэдрэл – шингэний зохицуулга PPTX
PPT
PPTX
цусны эргэлтийн тогтолцооны физиологи PPTX
Similar to Lecture 5
DOCX
Артерийн гипертензи ана-401 т.бямбачимэг.docx PPTX
Клиник эм зүйн дадлагын тайлан ЭЗ 505 (1).pptx PPTX
гипокси.pptx11111111111111111111111111111 PPTX
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал PPTX
элэгний циррозын цус алдалт DOCX
ЭЛЭГНИЙ ДУТАГДАЛ- цочмог дутагдал 2023он PPTX
шокын үеийн яаралтай тусламж PPTX
Amisgal lecture 20146.11.13 PDF
PPTX
PPTX
PPT
Arterin hypertension lects 1a PPTX
PPTX
PPT
PPTX
цусны бичил эргэлт болон цусны эргэлтийн зохицуулга PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
More from bulgaaubuns
PPTX
PPTX
PPTX
Lecture 9 bodisiin soliltsoo PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPT
PPT
PPTX
Shimt bodisiin dutal lecture 5 PPTX
Shimt bodisiin dutal lect 6 PPT
PPT
PPTX
PPT
PPT
PPT
Lecture 5
- 2.
Хүний биеийнэрхтэн тогтолцоо, түүний эд эсүүдд
гадны аливаа цочрол үйлчлэхэд дасан зохицох
чадвар бүхий нарийн зүй тогтолтой.
Дасан зохицох чадвараас хэтэрсэн хүчээр
үйлчлэхэд эсийн гэмтэл үүсдэг.
Эс гэмтэх гэдэг нь түүний үндсэн бүрдэл
хэсгүүдийн өөрчлөлтөөр нөхцөлдсөн эсийн өөрийн
бүрэн бүтэн байдал алдагдаж гэмтэхийг хэлнэ.
- 3.
- 4.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Хүчилтөрөгчийн дутагдал-гипокси /цусны,амьсгалын,
эргэлтийн, эдийн гэх мэт/
Физик хүчин зүйлүүд /гэмтэл, түлэгдэл, хөлдөлт, туяа,
цахилгаан гүйдэл, агаарын даралтын цочмог өөрчлөлт
гэх мэт/
Химийн хүчин зүйлүүд /хүнд металлын давснууд, хорууд,
агаар болон орчныг бохирдуулагчид, зарим эмийн
хэтэрсэн тун гэх мэт/
Халдварууд /бактер, вирус, мөөгөнцөр, шимэгчид гэх мэт/
Дархлалын урвал /аутоиммуний өвчин, харь бодист хэт
мэдрэгших/
Удамшлын эмгэгүүд /төрөл бүрийн ферментүүдийн
дуталтай байдал, төрөлхийн цус задралын анеми гэх
мэт/
Тэжээлийн бодисын тэнцвэрийн алдагдал /витамины
дутал, ус эрдэсийн солилцоо, судас хатуурал гэх мэт/
- 5.
Эдийн цусанхангамжын дутагдлын улмаас эсэд
гипокси үүсч эс гэмтэнэ.
Митохондрийд исэлдэн фосфоржих үйл явц
суларснаар АТФ-ийн үүсэлт багасана
Эсэд АМФ-ийн хэмжээ ихссэнээр эсийн энергийн
хангамжийг сайжруулахад чиглэсэн дасан зохицох
урвалууд өрнөдөг. /фосфофруктокиназа,
фосфорилаза/
Нүүрс усны задрал идэвхижинэ.
Гликогеноо эмх замбраагүй зарцуулж шавхагддаг.
рН өөрчлөгддөг.
- 6.
Энергийн дутагдалаасэсийн ус, эрдэсийн солилцоо
алдагдалд орж эс эмэрхан хавагнаж хөөдөг.
- АТФ дутал
- Натрийн ионы шахуургын үйл ажиллагаа алдагдана
- Дотоод онкос даралт ихсэнэ
- Дотоод бүтцүүд хөөнө: - Рибосомууд гэмтэнэ
- Мембран дээр цэврүүнүүд үүснэ
- Цэврүүнүүд хагарч мембраны бүрэн бүтэн байдал
алдагдана
- 7.
Эсийн хүчилшилихсэн рН багассанаар
лизосомууд хөөж мембран гэмтсэнээр түүнд
агуулагддаг ферментүүд эс дотор чөлөөлөгдөн
гарч идэвхижсэнээр эс өөрийгөө хайлуулан
задлаж эхэлдэг.
Өөрийгөө залгих урвал буюу аутопаги /autophagy/
гэдэг.
- 8.
Хэвийн нөхцөлдтодорхой хэмжээгээр явагдаж
эсүүд гэмтэн мөхөж /апоптоз/ шинэ залуу эсүүд
төлжин үүсэж эд шинэчлэгдэн сэлбэгдэх үйл чвц
тасралтгүй явагдаж байдаг.
Прооксидант /исэлдүүлэгч/
Антиоксидант /үл исэлдүүлэгчид/
- 9.
Эс гэмтэхтөрөл бүрийн хүчин зүйлийн улмаас эсэд
прооксидантууд давамгайлж чөлөөт радикалын
урвал өрнөснөөс эсийн гэмтэл үүсдэг.
Нэг электрон нь дутуу атомуудыг чөлөөт радикал
гэдэг.
- 11.
Чөлөөт радикалууднь эсийн мембраны липидүүд
болон эсийн уургууд , ДНХ-г исэлдүүлж задлан
эсийн бөөмийг гэмтээнэ.
Энэ нь исэлдэлтийн урвалыг хамгаалах
антиоксидантын идэвх суларсантай холбоотой.
Үүнийг үндэслэн хүний хөгшөлийн жам зүйг
тайлбарласан липидийн хэт исэлдэлтийн онол
гарсан.
- 12.
Химийн хортой бодисууд:
Эс болон эсийн бүтцийн элементүүдтэй шүүд
холбогдож гэмтээх үйлчилгээ үзүүлдэг.
Эсийн хэвийн үйл ажиллагаанд зайлшгүй
оролцдог ферментийн тогтолцоог гэмтээж,
ферментийн идэвхийг саатүүлах ажм зүйгээр
эсийг гэмтээдэг.
Зарим тохиолдолд эсийн бүтэц, түүний бүрдэл
бодисуудтай нь холбогдож химийн бат эмгэг
нэгдэл үүсгэж эргэшгүй хэлбэрийн гэмтэл үүсгэдэг
/хордлогын үед/
- 13.
Биологийн хүчин зүйлийнүндсэн төрөл
болох нян, вирус, шимэгчид нь тус бүрийн
өвөрмөц жам зүйгээр эсийн гэмтэл үүсгэнэ.
Зарим нянгууд эндо, экзо токсин ялгаруулж
химийн хүчин зүйлтэй ижил үйлчилгээ үзүүлж
эсийг гэмтээнэ.
Вирус нь цитопатик буюу эсэд шүүд үйлчилж
эсийн гүн, бөөмд нэвтрэн эс болон вирусийн уураг
холилдон мутаген канцерген нөлөө үзүүлж эс
гэмтээдэг.
Полимиелит аденовирус, томуугийн вирус зэрэг
өндөр ялгаран хөгжсөн вирусууд эсийг шууд
гэмтээдэг.
Мөн вирус нь дархлалын урвал өрнүүлэх
механизмаар эсийг бас гэмтээж болно.
- 15.
Хэсгийн цусны эргэлтийнхямрал нь хэв шинжит
эмгэг үйл явц юм. /аль ч эрхтэн, эдэд тохиолдож
болно/
Гипереми
Ишеми
Цусны эргэлийн зогсонгишил
Тромбоз
Эмболи
- 16.
Тухайн судасны ханатэлж өргөсөн, түүнд
агуулагдах цусны хэмжээ нэмэгдсэний улмаас үүсэх
эмгэг үйл явцыг гипереми буюу цус дүүрэлт гэнэ.
Тараагуурын буюу артерийн
Физиологийн
Эмгэгийн
Хураагуурын буюу венийн
- 18.
Физиологийн артерийнгипереми
Ичих
Биеийн хөдөлмөр /булчингийн эдэд хүчилтөрөгчийн
хэрэгцээ ихсэх/
Хооол идэсний дараа /нойр булчирхайн/
Тахикарди /титэм судас өргөсөх/
Оюуны ачаалал /тархины судас/
Эмгэгийн артерийн гипереми /эмгэг хүчин зүйлс,
патоген хүчин зүйлс үйлчилсэнээр/
- 19.
Хими /хүчтэйхүчил шүлт, спирт зэрэг органик ба
органик бус химийн бодисууд/
Физик /механик хүчин зүйл үйлчилж бэртэл
гэмтэл үүсгэх, орчины хэт өндөр, бага дулааны
нөлөө, цахилгаан энерги, туяа/
Биологи /нян, вирус, мөөгөнцөр, шимэгчид/
Сэтгэл санааны /ичих, санаа зовох, сандрах/
- 20.
Нейротоник /мэдрэлцочирдолын/
Нейропаралитик /мэдрэл сульдалын/
Нейромиопаралитик /мэдрэл булчингын/
- 21.
судас өргөсгөгчпарасимпатик мэдрэлийн
цочролоос болж артерийн судас тэлж өргөсдөг
Туршилтын амьтаны n.facialis салаа болох chorda
tympani-г цочроосноор үүсгэсэн. /Клод Бернар
1813-1878/
Гиперемийн шинж
Шүлс ялгаралт ихсэх
- 22.
1842 ондА.П.Вальтер Мэлхийн сарвуун дээр
суудлын мэдрэлийг гэмтээн артерийн гипереми
үүсгэсэн.
1851 Клод Бернар, хүзүүний мэдрэлийн зангилааг
гэмтээн туулайн чихэн дээр гипереми үүсгэсэн
- 23.
РО2 багасах,РСО2 ихсэх
Сүүний хүчил, АТФ, АДФ, аденозин, К+ ион ихсэх
Биологийн идэвхит бодис /брадикинин, гистамин,
ПГЕ, ПГА, ПГ12, γ-амино тосны хүчил/
Даавар /атрианатрийуретический гормон/
- 24.
Үлайх
Даралтихсэх
Цусны урсгалын хурд ихсэх
Бдоисын солилцоо эрчимжих
Дулаан үүсэлт ихсэн халуу оргих
Харагдах капляр судас олшрох
Эрхтэн, эдийн үйл ажиллагаа сайжрах
Лимф үүсэлт ихсэх
- 25.
Ямар нэгэхтэн эдийн венийн тогтолцоо, түүний
судсаар буцах цусны урсгал саатсанаас венийн
судсууд тэлж өргөссөн, эрхтэн эдэд цус дүүрэлт
болохыг хураагуурын буюу венийн цус ихдэл гэнэ.
- 26.
Венийн судаснысүвний нарийсал /эндофлебит/
Венийн судасны бөглөрөл /тромб, эмболи/
Аль нэг эрхтэн эдийн вений судас дарагдах /хавдар,
томрол болсон эрхтэн, хаван/
Венийн судасны хавхлагын дутагдал
- 27.
Их эргэлтийн/баруун ховдлын дутагдал/
Бага эргэлтийн /зүүн ховдолын дутагдал/
Үүдэн вений /хаалган венийн эмгэг/
- 28.
Даралтын зөрөөбага
Хүндийн хүчний эсрэг чиглалтэй урсдаг
Вений судасны булчинт давхар харьцангуй сул
хөгжсөн
Цээжний хөндийн сөрөг даралт
Венийн судасны хавхлага
Хөндлөн судалт булчингийн агшилт
- 31.
Хөхрөх /карбооксигемоглобин/
Хаван /гидростатик даралт ихсэх/
Даралт ихсэх
Цус зогсонгиших /венийн буцах урсгал саатах/
Хүчилтөрөгчийн дутагдал
Бодисын солилцооны эрчим буурах
Дулаан үүсэлт багасах
Үйл ажиллагааны алдагдал
- 32.
Stasis –цус зогсонгшил
Цусны эргэлт болон түүний реологи шинж
өөрчлөгдсөнөөс бичил судсанд цусны урсгал
саатаж, хэсгийн цус зогсонгшил болохыг стаз гэнэ.
- 33.
Ишемийн стаз– тараагуурын
Цусны төвлөрөл
Шок
Венийн стаз - хураагуурын
Жинхэнэ стаз – бичил эргэлтийн
- 34.
Венийн цусныбуцах урсгал саатах
Урсах хурд нь удааширна
Судасны ханын нэвчилт ихсэнэ
Цусны шингэн гадагш шүүрнэ
Цус өтгөрөн зуурамтгай чанар нь нэмэгдсэнээр
үүснэ.
- 35.
Эмгэг жамынхүчин зүйл нь:
Цусны реологи шинж төлөвийн өөрчлөлт
Серотонин, брадикинин, гистамин
Орчны эд хүчиллэг болох – Ацидоз
Гиперосми
Бие махбодид усгүйжилт болох /дегидротаци/
Ццусны эсийн хэт олшрол /полицитеми/
Цусны эсүүд адгези, агрегаци /хадуур эст анеми/
- 36.
Тараагуур судас,түүгээр цусны ирц ба урсалт
саатаж аль нэг эрхтэн эдийн хэсэгт артерийн цусны
хомсдол болохыг хэсгийн цус тасалдал ишеми гэнэ.
Isch – хомсдол багасах
Haema - цус
- 37.
Артери бөглөрөлийн/обтурационый/
Судас агшилтын /ангиа – сдазмын/
Артери дарагдалын /компрессионый/
Цусны хувиарлал, тараалт өөрчлөлтийн
/коллатеральный/
Судасны дотор ханын үрэвсэл /эндоартерит,
Рейногийн өвчин/
- 38.
Ишеми
Цусныурсах хурд удааширна
Эдийн шингэн ба лимф үүсэлт багасана
Капиллярын тоо цөөрнө
Эрхтэн эд цайж, цонхийх
Хөрнө
Хэмжээ багасана
Бадайрах, эрвэгнэх, өвдөлт
Бодисын солилцооны эрчим буурна
Гипокси, гиперкапни, ацидоз
Эрхтэн эдийн үүрэг ажиллагаа нь суларна
- 39.
Судасны доторхананд бүлэн үүсэж түүнийг хөндий
сүвийг нарийсгах болон бөглөж эрхтэн эдэд цусны
эргэлтийн хямрал үүсгэдэг эмгэг үйл явцыг
тромбоз гэнэ.
- 40.
Физик хүчинзүйлс /механик гэмтэл, цахилгаан/
Химийн хүчин зйүлс /NaCl, FeCl3, HgCl2/
Биологийн хүчин зүйлс /эндотоксин
микроорганизм/
Буруу хоололт
Атеросклероз
Даралт ихсэх өвчин
Харшил
- 41.
Прокоагулянтын хэмжээихсэх /тромбин,
тромбоплостин/
Антикоагулянт багасах
Гэмтлийн шок
Их хэмжээний эритроцитын задрал
ДВС хам шинж
Гипергипокоагуляционный синдром
- 42.
Судасны цулхэнүүсэх
Венийн гипереми
Хэсгийн цус хомсдол
Хөдөлгөөний дутагдал
Хөдөлгөөнгүй удаан хугацаанд байх
- 43.
Эсийн /ялтсынбүлэн/
Судас агших /рефлексээр/
Аргези /Виллибрандын хүчин зүйл, VIII хүчин зүйл/
Агрегаци /АДФ, АМФ, серотонин, адреналин,
норадреналин, кальцын ион/
Ялтсын бүлэн нягтарч ирэх үе
Шингэний /коагуляцийн бүлэн/
- 45.
Артерийн судсандцусны урсах хурд түргэн учир
тромбын үндсэн бүрдэл фибринжсэн уураг дээр
зонхилон ялтас эсээс тромб бүрдэл болж цагаан
тромб үүсгэнэ.
Венийн цусны урсах хурд удаан учир цусны
эсүүдээс, ялангуяа улаан эс зонхилож, ялтас эсүүд
бага хэмжээтэй оролцож улаан тромб үүсгэх бөгөөд
холимог хэлбэр ч бас байдаг.
- 46.
1848 ондГерманы эмч, судлаач Rudolph Carl
Virchow эмболи хэмээх нэр томъёог анх ашигласан.
Цус болон лимфийн судсаар цусанд байдаггүй
жижиг биетүүд судас бөглөн цусны эргэлийн
хямрал үүсгэхийг эмболи гэнэ.
- 47.
Гадаад /агаар,нян, гадны биет гм/
Дотоод /тромбоэмболи, өөхны дусал, эдийн хэсэг,
ураг орчмын шингэн, хийн – кессоны өвчин гм/
Их эргэлтийн
Бага эргэлтийн
Хаалган венийн
- 48.
- 49.