Хөнгөн атлетик

1. Хөнгөн атлетик
9а ангийн сурагч Г.Энэрэл

2. 1,Хамгийн анхны хөнгөн атлетикийн тэмцээн нь МЭӨ 776
онд эртний Грекийн Олимп ууланд болж байжээ. Үүнд: Бөх,
нударган зодоон, гүйлт зэрэг хүч чадлыг шалгах хөгжүүлэх
сорих боломжтой бүхий л төрлийн дасгал хөдөлгөөнийг
ХӨНГӨН АТЛЕТИКТ тооцож өрсөлдсөн байна. Анхны энэ
олимпийн тоглолтын олимчин нь / тэр үед олимпийн
аваргыг олимпчин гэдэг байсан/ Кореб гэдэг нэгэн тогооч
залуу байсан бөгөөд энэ төрлүүдэд оролцож ялсан юм байна.

3.  2,Хөнгөн өтлетик нь алхалт, гүйлт, харайлт,
шидэлтийн төрлийг агуулсан дэлхий нийтэд
спортын хаан гэгддэг өвөрмөц шинж чанартай
агуу спортын төрөл билээ. Олон улсын хөнгөн
атлетикийн холбоо нь 1912 онд байгуулагджээ.
/IAAF/2011 оны байдлаар дэлхийн 243 орныг
нэгтгэсэн спортын томоохон холбоо болж
өргөжжээ.

4. Орчин үеийн хөнгөн атлетик нь 1789-
1839 онуудад Герман, Их британи, Ирланд,
Канад зэрэг улс орнуудад тус тусийн
хөгжлийн замаар дэлгэрч, 1837 оноос
Английн Их сургуулиудад ойрын зайн
гүйлтүүд, саадай гүйлт, шидэлтийн
төрлүүдээр, 1851 оноос урт, өндрийн
харайлтын төрлүүдээр тэмцээнүүд явагддаг
болсноор түүхэнд тэмдэглэгдэж 1864 оноос
Оксфорд болон Кембриджийн сургуулиудын
хооронд жил бүр уламжлалт тэмцээн
зохиогдож байжээ

5. 1865 онд Лондонгийн хөнгөн атлетикийн клуб байгуулагдсан
бол 1880 онд Британийн эзэн хаан сонирхогчдын хөнгөн
атлетикийн холбоог нэгтгэсэн байна. 1868 онд Нью-Иоркт
хөнгөн атлетикийн клуб, 1875 онд АНУ-ын оюутны спорт
холбоо үүсч хөнгөн атлетик их дээд сургуулиудад маш
хурдацтай хөгжсөн байна. 1880-1890 онуудад дэлхийн олон
орнуудад хөнгөн атлетик сонирхогчдын холбоо зохион
байгуулагдаж 1896 онд явагдсан орчин үеийн анхны
олимпийн тоглолтонд хөнгөн атлетик нь чухал хувь нэмэр
оруулсан юм.

6. 1931 оноос эхлэн анх
уралдаан тэмцээн явуулж
байсан мэдээ байсан
бөгөөд Залуучуудын Үнэн
сонины №30 дугаарт
гүйлтийн уралдааны
дүрмийн талаар бичсэн нь
тэмдэглэгдсэн байна.

7.  1936 онд Төв цэнгэлдэхэд болсон тэмцээнээр
тодорхойлсон байна. Үүнд Гончигжав гэдэг хүн
монголын хөнгөн атлекын түүхэнд монголд нэрээ
мөнхөлсөн гэж хэлэхэд болох юм байна .
1. 100метрийн гүйлтэнд -Гончигжав 12,6сек
2. Бөөрөнцөг түлхэлтээр- Гончигжав 9м/
бөөрөнцөг нь 7кг720гр/
3. Зээрэнцэг шидэлтээр- Гончигжав 29,29см
4.Ранат шидэлтээр- Гончигжав 55,57см
5. Уртын харайлтаар -Гончигжав 5,40см
6. Өндрийн харйлтаар -С.Бавуу 1,60см-ээр тус тус
анхны дээдэ амжилтыг тогтоож байсан байна.

8.  -Зуны олимпийн тоглолтонд-1896 оноос
 -Задгай цэнгэлдэхэд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
 -1983 оноос хойш 2 жил тутамд сондгойтоот онуудад
явагдаж байна.2011 оны 8 сард Солонгос улсын Дэгуд
явагдсан
 -Битүү цэнгэлдэхэд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
 -1985 оноос 2 жил тутамд тэгш тоот онуудад явагдаж
байна.2012 ондТуркийн Станбул хотноо явагдсан.
 -Задгай цэнгэлдэхэд ЕАШТ
 -1934 оноос 4 жил тутамд явагдаж байна.
 -Битүү цэнгэлдэхэд ЕАШТ
 -1966 оноос 2 жил тутамдсондгой тоот онуудад
явагдаж байна
 -Дэлхийн цомын тэмцээн /багийн/-4жил тутамд
 Гран-при, Алтан цом , Мөнгөн цом-ын тэмцээнүүдыг ОУХАС-
ын /IAAF/ холбооноос албан ѐсоор зохион байгуулж байна.

9.  Энэхүү спорт нь 4 төрөлд хуваагдах ба тус бүрдээ
задран эрэгтэй 24 төрөлд, эмэгтэй 23 төрөлд тус тус
оролцоно.

1. Алхаа
- Спорт алхаа
2. Гүйлт
- Ойрын зайны гүйлт:
100м, 200м, 400м, 110м эр хаалттай гүйлт, 100м эм
- Дундын зайны гүйлт:
800м, 1500м, 3000м, саадтай 1500м
- Холын зайны гүйлт:
5000м, 8000м
- Хэт холын зайны гүйлт:
Марафон

10.  3. Шидэлт
- Бөмбөгө шидэлт
- Гранат шидэлт
- Зээрэнцэг шидэлт
- Дүүгүүр шидэлт
- Жад шидэлт
4. Харайлт
- Уртын харайлт
- Өндрийн харайлт
- Тулгууртай харайлт