การวัดปริมาณทางไฟฟ้า

1. การวัดปริมาณทางไฟฟ้ า
วิชา เทคนิคปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ 2 รหัสวิชา ว 30287
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ครูผู้สอน : ครูปิยนุช ลอยเลิศหล้า

2. การเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนหรือการไหลของอิเล็กตรอนใน
สายไฟนี้เรียกว่า กระแสไฟฟ้า (Electric current)
กระแสไฟฟ้าจะไหลจากขั้วบวก ไปยัง ขั้วลบ

3. เมื่อนาถ่านไฟฉาย สายไฟ
หลอดไฟฟ้า มาต่อกันแล้ว หลอดไฟฟ้า
สว่าง แสดงว่ามีกระแสไฟฟ้าผ่านหลอด
ไฟฟ้า โดยกระแสไฟฟ้ามีทิศทางจาก
ขั้วบวกของถ่านไฟฉาย ผ่านสายไฟ และ
หลอดไฟฟ้า ไปยังขั้วลบของถ่านไฟฉาย
จนครบวงจรแบบนี้เรียกว่า วงจรไฟฟ้า
ปิด (หลอดติด) แต่ถ้าต่อแล้วไม่ครบ
วงจรหลอดไฟฟ้าไม่สว่าง เรียกว่า
วงจรไฟฟ้าเปิด (หลอดดับ)

4. วงจรไฟฟ้าประกอบด้วยส่วนที่สาคัญ 3 ส่วน คือ
1. แหล่งกาเนิดไฟฟ้า หมายถึง แหล่งจ่ายแรงดันไฟฟ้าไปยังวงจรไฟฟ้า เช่น
แบตเตอรี่
2. ตัวนาไฟฟ้า หมายถึง สายไฟฟ้าหรือสื่อที่จะเป็นตัวนาให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน
ไปยังเครื่องใช้ไฟฟ้า ซึ่งต่อระหว่างแหล่งกาเนิดกับเครื่องใช้ไฟฟ้า
3. เครื่องใช้ไฟฟ้า หมายถึง เครื่องใช้ที่สามารถเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าให้เป็น
พลังงานรูปอื่น ซึ่งจะเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า โหลด

5. เครื่องมือวัดทางไฟฟ้า
1. โอห์มมิเตอร์ (Ohmmeter) ใช้วัดค่าความต้านทาน หน่วยของ
ความต้านทาน คือ โอห์ม (Ω)
2. แอมมิเตอร์ (Ammeter) ใช้วัดกระแสไฟฟ้า หน่วยของกระแสไฟฟ้า
คือ แอมแปร์ (A)
3. โวลมิเตอร์ (Voltmeter) ใช้วัดแรงดันไฟฟ้า หน่วยของแรงดันไฟฟ้า
คือ โวลต์ (V)

6. ความต้านทานไฟฟ้ า

7. การอ่านค่าตัวต้านทานไฟฟ้ า แบบ 4 แถบสี

8. ตัวอย่างการอ่านค่าตัวต้านทาน

9. ตัวอย่างการอ่านค่าตัวต้านทาน

10. โจทย์ การอ่านค่าตัวต้านทาน

11. โจทย์ การอ่านค่าตัวต้านทาน

12. วงจรไฟฟ้ า

13. วงจรแบบอนุกรม
วงจรแบบอนุกรม คือ การนาโหลดมาต่อเรียงกัน โดยให้ปลายของโหลด
ตัวแรก ต่อกับปลายของโหลดตัวถัดไป ทาให้กระแสไหลทิศทางเดียวกัน แล้วนาไป
ต่อเข้ากับแหล่งกาเนิด

14. คุณสมบัติที่สาคัญของวงจรอนุกรม
1. กระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านเท่ากันและมีทิศทางเดียวกันตลอดทั้งวงจร
2. ความต้านทานรวมของวงจรจะมีค่าเท่ากับผลรวมของความต้านทานแต่ละ
ตัวในวงจรรวมกัน
3. แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนต่างๆ ของวงจร เมื่อนามารวมกันแล้วจะเท่ากับ
แรงดันไฟฟ้าที่แหล่งกาเนิด

15. การคานวณค่าความต้านทานรวมของวงจร

16. ตัวอย่าง

17. โจทย์ : จงคานวณหาค่าความต้านทานรวมของวงจร

18. การวัดค่าความต้านทานรวมของวงจร
การวัดค่าความต้านทานจะใช้เครื่องมือที่เรียกว่า โอห์มมิเตอร์
(Ohmmeter) โดยการนาสายวัดของโอห์มมิเตอร์เส้นที่หนึ่งสัมผัสกับขา
ของความต้านทานตัวแรก และนาสายวัดของโอห์มมิเตอร์เส้นที่สองสัมผัส
กับขาของความต้านทานตัวสุดท้าย แล้วก็อ่านค่าความต้านทาน

19. การวัดค่าแรงดันไฟฟ้าตกคร่อม

20. การวัดค่ากระแสไฟฟ้า

21. วงจรขนาน
การนาโหลดมาต่อขนานกันหรือต่อคร่อมกัน ตั้งแต่สองตัวขึ้นไปโดยนาจุดต่อ
ของปลายทั้งสองข้างของโหลดแต่ละตัวมาต่อร่วมกัน ในบ้านเรือนที่อยู่อาศัยปัจจุบันจะ
เป็นการต่อวงจรแบบนี้ทั้งสิ้น

22. คุณสมบัติที่สาคัญของวงจรขนาน
1. กระแสไฟฟ้ารวมของวงจรขนาน จะมีค่าเท่ากับกระแสไฟฟ้าย่อยที่ไหลในแต่ละ
สาขาของวงจรรวมกัน
2. แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนต่างๆ ของวงจร จะเท่ากับแรงดันไฟฟ้าที่แหล่งกาเนิด
3. ความต้านทานรวมของวงจร จะมีค่าน้อยกว่าความต้านทานตัวที่น้อยที่สุดที่ต่อ
อยู่ในวงจร

23. การคานวณค่าความต้านทานรวมของวงจร

24. ตัวอย่าง

25. โจทย์ : จงคานวณหาค่าความต้านทานรวมของวงจร

26. โจทย์ : จงคานวณหาค่าความต้านทานรวมของวงจร

27. การวัดค่าแรงดันไฟฟ้าตกคร่อม

28. การวัดค่ากระแสไฟฟ้า

29. วงจรผสม
วงจรผสมคือ การนาโหลดมาต่ออนุกรมและขนานร่วมกันภายในวงจร
เดียวกัน

30. การคานวณค่าความต้านทานรวมของวงจร
การคานวณค่าความต้านทานจะใช้วิธีพิจารณาวงจร ใน
กรณีที่ต่อแบบอนุกรมจะนาค่าความต้านทานมาบวกกัน ในกรณีที่
วงจรต่อแบบขนาน จะใช้สูตรขนานในการคิดคานวณ

31. ตัวอย่าง

32. เขียนวงจรใหม่ได้ดังนี้

33. เขียนวงจรใหม่ได้ดังนี้

34. โจทย์ : จงคานวณหาค่าความต้านทานรวมของวงจร

35. เขียนวงจรใหม่ได้ดังนี้

36. เขียนวงจรใหม่ได้ดังนี้

37. เขียนวงจรใหม่ได้ดังนี้