SlideShare a Scribd company logo
1 of 10
АСУУЛТЫГ ОНОВЧТОЙ ТӨЛӨВЛӨЖ, СУРАГЧДЫГ ХӨГЖҮҮЛЭХ АРГА ТЕХНОЛОГИ 
Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор 
сургуулийн багш Л.Пүрэвцэрэн 
боловсролын төвшинд иргэний боловсролын суурь нь ёс суртахууны агуулга байх бөгөөд сурагч бүрийг 
зөв төлөвшилтэй, “зөв монгол хүүхэд” байх хүсэл сэдлийг төрүүлэх, улмаар ухамсартай үйл 
ажиллагаандаа баримталж байх хэвшил дадлын үндэс болно.Ёс суртахууны цагийг хүүхдийн дотоод 
сэтгэлд “сайн юм хийе” гэсэн хүсэл сэтгэлийг төрүүлэх замаар хүний амьдралд юу зөв, юу буруу, ингэж 
болох юм байна, ингэж болохгүй юм байна гэдгийг өөрсдөөр нь анзааруулах, эргэцүүлүүлэх, дүгнэлт 
гаргах боломж олгох явдал юм. 
Эхэд тавигдах шаардлага: 
 Энгийн ойлгомжтой 
 Хүүхдийн сэтгэлийг хөдөлгөх үйл явдалтай 
 Агуулга нь хүүхдийн амьдралд ойр байхуйц 
 Товч тодорхой 
 Асуудлыг олон талаас харах боломж олгосон байхуйц өрнөлтэй 
Асуултад тавигдах шаардлага: 
 Эргэцүүлэн бодох боломж олгохуйц 
 Асуудлыг олон талаас нь харж ярьж болохуйц 
 Хоёрдмол утгагүй 
 Энгийн ойлгомжтой 
 Хүүхдэд ухаарал өгөхүйц 
 Хүүхдийг өөрийн эрхгүй дотоод сэтгэлээ нээхэд хүргэхүйц 
Ёс суртахууны боловсролын үнэлгээ:Бага боловсролын түвшинд ёс суртахууны боловсрол нь хүүхэд 
нэг бүрийн дадал хэвшил,зан чанарын төлөвшилд нөлөөлөх, монгол үндэсний зан заншил, ёс 
уламжлалаа дээдэлж, хэвшүүлэхэд чиглэдэг учир үнэлгээ нь өөрийн гэсэн онцлогтой. 
Хичээлийн үе шат бүрд тавигдах шаардлага: 
Үе шат Зорилго 
Сэдэлжүүлэх Өмнөх туршлагыг сэргээх, хүн бүрийг оролцох боломжийг бүрдүүлэх, мэдрэмж 
төрүүлэх 
Ухаарч 
эргэцүүлэх 
Ухааруулах, эргэцүүлэн бодуулах, эхийн агуулга болон өөрийн өнгөрсөн амьдралаа 
харьцуулан бодож өөртөө дүгнэлт хийх 
Хэрэгжүүлэхийг 
эрмэлзэн 
үйлдэх 
Энэ мөчөөс хойш өөртөө ямар шаардлага тавих, ямар амлалт авах, ингэх нь өөрт нь 
болоод бусдад ямар үр дүнтэй юм бол, өөртөө ямар өөрчлөлт хийх шийдвэр гаргаж 
буй эсэхэд анхаарлаа хандуулах 
 Дараах 3 цагийн хөтөлбөрүүдэд ёс суртахууны боловсролын технологийг асуултаар 
удирдан явуулах арга зүй ба самбар төлөвлөлтийг тусган хэрэгжүүлсэн болно. Агуулга нь 
3, 4-р ангийн сурагчдад заах боломжтой. Нэг цагийн хөтөлбөрт 7-8 асуултыг хичээлийн үе 
шатуудад төлөвлөн орууллаа.
Батлав ............... сменежер Ж. Алтангэрэл 
Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль 
Ёс суртахууны цаг. Эхийн захиа 4а анги Багш Л.Пүрэвцэрэн 
Хэрэглэгдэхүүн: Ардын уран зохиолч Бавуугийн Лхагвасүрэн гуайн “Цэцгэн эрхи” шүлгийн бичлэг, 
телевиз, бундан хэлбэртэй өнгийн цаас 100ш 
Самбарын төлөвлөлт: 
Сэдэв 
Эхийн 
захиа 
1. Бага сургуулиа дүүргэсэн 
/төгссөн/ Гаваа хүү юу юуны 
тухай эргэцүүлэн бодож нойр 
муутай хоносон бэ? 
2. Та нарт Гаваа хүүгийн 
адил анх сургуульд орохын 
урьд шөнө юу бодогдож 
байсан бэ? 
3. Та нарын ээжийн сургаал 
Гаваагийн ээжийн сургаалтай адил 
байна уу? Та нарын ээжүүд та 
нарт юу гэж захидаг вэ? 
... Нутгаасаа хол явах 
болсондоо, ээждээ санаа 
зовсон, эрдэм номоо 
үргэлжлүүлэн сурах 
болсондоо догдолсон..., 
...Хурдан өглөө болоосой, 
манай анги ямар бол, 
сургуульд орох гоё доо, 
багш минь ямар хүн бол..., 
гм 
... Онц сураарай, үймүүлүүзэй, 
даалгавраа сайн хийгээрэй. 
Багшийнхаа үгэнд сайн ороорой, 
найз нартайгаа эвсэг байгаарай, 
мөрөөдлөө биелүүлээрэй, аав 
ээжийнхээ ачийг хариулсан эрдэм 
номтой сайн хүн болоорой.., гм 
Хичээлийн явц: 
Хичээ 
лийн үе 
Багшийн удирдан чиглүүлэх үйлүүд, 
асуултууд 
Сурагчдын хийх үйлүүд, хариулах боломжит 
хувилбарууд 
Сэдэлж 
үүлэх үе 
шат 
/ 6-8 
мин/ 
ҮА№1:Ээжийгээ баярлуулж байсан 
хамгийн дурсамжтай мөчөөсөө 
багштайгаа болон ангийнхантайгаа 
ярилцъя. 
ҮА№2: Бид сая хэний тухай ярилцсан 
бэ? Бидний хамгийн хайртай эрхэм хүн 
бол...?/ээж, аав, багш, эмээ, өвөө...,гм/ 
Бидний өнөөдрийн ёс суртахууны 
цагаар судлах сэдэв маань “ Эхийн 
захиа” -сэдвээ танилцуулна, 
сурагчдадаа амжилт хүснэ. 
Ээжийгээ баярлуулж байсан өөрсдийнхөө 
дурсамжтай үеэ бодно, ангийнхандаа ярина. 
Сурагчид бие биенээ хүндлэн сонсоно. Ээжийнхээ 
тухай ярилцсандаа сэтгэл өндөр байгаагаа мэдэрнэ. 
Бидний хамгийн хайртай хүн бол ээж минь юм. 
Багшийн унших эхийг анхааралтай сонсоно, ухаарч 
ойлгоно, эхийн үйл явдлыг эргэцүүлэн бодно. 
Ухааран 
эргэцүү 
лэх үе 
/ 10-12 
мин/ 
 Сурах бичигт байгаа “Эхийн 
захиа” эхийг уншиж өгнө. 
 Утгыг нь ойлгохгүй үг байна уу? 
Асуулт №1: Бага сургуулиа дүүргэсэн 
/төгссөн/ Гаваа хүү юу юуны тухай 
эргэцүүлэн бодож нойр муутай хоносон 
бэ? /хариултыг самбарт бичнэ./ 
Асуулт №2: Та нарт Гаваа хүүгийн 
адил анх сургуульд орохын урьд шөнө 
юу бодогдож байсан бэ? /хариултыг 
самбарт бичнэ, давхардсан санааг + 
тэмдгээр тэмдэглэнэ / 
Асуулт №3: Гаваагийн ээж хүүдээ юу 
юу гэж захисан бэ? 
/ хариултыг самбарт бичнэ, давхардсан 
санааг + тэмдгээр тэмдэглэнэ. 
Анхааралтай сонсоно. Утгыг ухаарч ойлгож, 
багшийн асуултанд хариулахад бэлтгэж сууна. 
Сурагчид утгыг нь ойлгоогүй үгээ багш болон найз 
нөхдөөсөө утгы нь ойлгож авна. 
 Нутгаасаа хол явах болсондоо, ээждээ санаа 
зовсон, эрдэм номоо үргэлжлүүлэн сурах 
болсондоо догдолсон,олон найзтай болно 
доо гэж яарсан,..., гм хариулт 
 Сурагчид өөрт тохиолдож байсан дурсамжаа 
ярина. Бусад нь сонсоно. Өөрт тохиолдсон 
зүйлээ харьцуулан бодно. 
 Эрдэм ном сайн сураарай, морио алдуузай, 
найз нартайгаа эвтэй яваарай, ээждээ битгий 
санаа зовоорой, багшийнхаа үгэнд сайн орж 
байгаарай, их зүйл сураад ээжийнхээ ачийг 
хариулаарай. ....., гм сурагчид аль болох 
санаа давхардуулахгүй хариулна.
Асуулт №4:Та нарын ээжийн сургаал 
Гаваагийн ээжийн сургаалтай адил 
байна уу? Та нарын ээжүүд та нарт юу 
гэж захидаг вэ? Бодлоо хуваалцъя. 
/ хариултыг самбарт бичнэ, давхардсан 
санааг + тэмдгээр тэмдэглэнэ. 
 Онц сураарай, үймүүлүүзэй, даалгавраа сайн 
хийгээрэй. Багшийнхаа үгэнд сайн ороорой, 
найз нартайгаа эвсэг байгаарай, мөрөөдлөө 
биелүүлээрэй, аав ээжийнхээ ачийг 
хариулсан эрдэм номтой сайн хүн болоорой.., 
гм 
 Яагаад адилхан байгааг эргэцүүлэн бодох 
Хэрэгжү 
ү лэхийг 
эрмэлзэ 
х үе 
/8- 10 
мин/ 
Асуулт №5: Богцыг нь ганзаглаад 
хүүгээ тэвэрсэн ээжийгээ хараад Гаваа 
хүү юу бодсон бол? 
Асуулт №6: Ямар үед ээжүүд нь та 
нарт хамгийн их санаа зовдог 
вэ?/ээжийгээ хагийн их өрөвдсөн, 
хайрласан үеэсээ ярилцъя/ 
ҮА№3: Ардын уран зохиолч Бавуугийн 
Лхагвасүрэн гуайн “Цэцгэн эрхи” 
шүлгийг сурагчдад сонсгоно. /сурагчдын 
ухаарч ойлгох сэтгэлийн хөдлөлийг, 
өөрчлөлтийг ажиглана/ 
 Намайг эзгүйд ээж минь ядрах байх даа, энэ 
хэдэн малаа яаж харна даа, сургуульд 
явахаа больдог ч юм бил үү, заавал онц сурч 
ээжийнхээ ачийг хариулна даа. 
 Намайг хичээлээ тараад ирэхгүй болохоор, 
өвдөхөөр, хичээлдээ хангалтгүй сурахаар, 
намайг гуниглахаар..., гм 
 Шүлгийг сонсох явцдаа энэ хорвоод хамгийн 
хайртай хүн болох ээжийгээ улам ихээр 
хайрлах сэтгэл төрөх. 
Дүгнэлт 
үе 
/ 10 мин/ 
Өнөөдрийн ёс суртахууны цагаар 
уншсан “ Эхийн захиа” эх болон “Цэцгэн 
эрхи” шүлгийг сонсоод бодсон бодол, 
ухаарсан ухаарал бүхнээ хайрт ээждээ 
чин сэтгэлийн үг болгон илгээе. 
Хүүхэд бүхэнд энэ хорвоогийн хамгийн 
эрхэм нандин хүмүүс бол ээж, аав, 
эмээ, өвөө... юм гэдгийг ухаарч 
ойлгуулах, тэднийгээ үргэлж хайрлаж, 
хүндэлж явах ёстойг ухааруулах. 
Хэлбэртэй 3 ш цааснаас 
сонгоод ээждээ илгээх чин 
сэтгэлийн үгээ хүүхэд бүхэн бичнэ. Бусдадаа уншиж 
өгнө. 
Сурагчдын ээждээ илгээх чин сэтгэлийн үгсийг 
бичүүлээд, уншуулна, ухаарлыг олж харах. 
Сурагчдын ээждээ бичсэн чин сэтгэлийн үгтэй хуудсуудаас ............
Батлав .................... сменежер Ж.Алтангэрэл 
Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль 
Ёс суртахууны цаг: ХАДААС4а анги Багш Л.Пүрэвцэрэн 
Хэрэглэгдэхүүн: Хүүхэд бүрт смайлууд / инээсэн, уйтгарласан / , бичгийн цаас, палмастр. 
Самбарын төлөвлөлт: 
Сэдэв. 
“Хадаас” 
Хана- 
Хадаас- 
Нүх- 
1.Хүү хадаасыг нэг 
нэгээр хадаж байх 
үедээ юу бодож байсан 
бол? 
2.Хадаасыг сугалах бүрд 
хүүгийн сэтгэлд ямар 
мэдрэмж төрж байсан 
бол? 
3.Хадаасны нүхийг 
хараад хүүд юу 
бодогдсон бол? 
...муу үйл хийж байна 
даа, дахиад муу үйл 
хийхгүй дээ 
гм...сурагчдын 
хариултыг бичнэ. 
... их олон хүн гомдоож 
дээ, нүх нь үлдэх нь ээ ,... 
гм сурагчдын хариултыг 
бичнэ. 
...нүхий нь яаж 
арилгах вэ?, хүн 
гомдоовол ийм 
муухай юм байна. 
..гм сурагчдын 
хариултыг бичнэ. 
Бэлтгэл үе: Самбарт инээж байгаа, урвайж байгаа 2 том смайл байрлуулна. 
Сурагчдыг П хэлбэртэй суулгахаар сандлуудыг байрлуулна. 
Хүүхэд бүрийн тоогоор жижиг смайлууд бэлтгэнэ. инээсэн, урвайсан 
Хичээлийн үе 
шатууд 
Багшийн чиглүүлэх асуултууд Сурагчдын хариулах боломжит 
хувилбарууд 
Сэдэлжүүлэх 
үе шат 
/6-8 мин/ 
ҮА№1:Инээмсэглэж байгаа болон 
уйтгарлаж байгаа 2 смайлыг 
харуулаад: 
-Ямар үед хүн баярладаг вэ? 
-Ямар үед хүн гомддог вэ? 
А1: Ойрын өдрүүдэд тухайлбал энэ 
долоо хоногт хэн нэгнийг 
баярлуулсан хүүхэд байна уу?, 
байгаа бол яаж баярлуулснаа яриад 
инээж буй смайлын доор жижиг 
смайлаа наагаарай. 
А2: Ойрын өдрүүдэд тухайлбал энэ 
долоо хоногт хэн нэгнийг гомдоосон 
хүүхэд байна уу?, байгаа бол яагаад 
гомдоосноо яриад уйтгарлаж буй 
смайлын доор жижиг смайлаа 
наагаарай. 
 Манай ангийн хүүхдүүдийн 
хүмүүсийг баярлуулсан нь 
олон байна уу?, гомдоосон нь 
олон байна уу? 
А3: Хэн нэгнийг гомдоосон бол яах 
ёстой вэ? 
-баяртай үйл явдал тохиолдоход, намайг онц 
сурвал ээж аав маань баярлана, хүнд 
туслахад, мөрөөдөлдөө хүрэхэд, найздаа 
туслахад...гм 
-буруу хэрэг хийхэд, найздаа худлаа хэлэхэд, 
ээж аавынхаа үгэнд орохгүй бол... гм 
Сурагчид хэн нэгнийг баярлуулсан, гомдосон 
эсэхээ сайн бодоод, ангийнхандаа тэр 
тухайгаа яриад инээж байгаа болон урвайж 
байгаа 2 том смайлын доор жижиг смайлаа 
аваачиж наана. 
Сурагчид бусдыгаа анхааралтай сонсоно, 
бусдыгаа хүндэлнэ. 
Жижиг смайлуудаа ажиглаад аль нь олон 
байгааг харьцуулан дүгнэнэ. 
Уучлал гуйна, буруугаа хүлээнэ, дахиж 
гомдоохгүйгээ хэлнэ....
Ухааран 
эргэцүүлэх үе 
шат 
/10-12мин/ 
Багш “ХАДААС” эхийг уншиж өгнө. 
Эхэд юуны тухай гарсныг бодоорой. 
Өөрийнхөө юу ойлгосноо 
ангийнхантайгаа ярилцъя. ярилцах 
хором 
А4: Батдорж хүү хадаасыг нэг нэгээр 
нь хадаж байх үедээ юу бодож 
байсан бол?  сурагчдын хариултыг 
самбарт бичнэ 
А5: Хадаасыг сугалах бүрд хүүгийн 
сэтгэлд ямар мэдрэмж төрж байсан 
бол? сурагчдын хариултыг самбарт 
бичнэ 
 Хадаасаар хананд юу юу 
тогтоож болох вэ? 
 Хананд хадаасаа хадсаны 
дараа сугалж авах боллоо. 
Тэгвэл хананд хадаас хадах 
нь амархан уу? Сугалж авах 
нь амархан уу? ЯАГААД 
ярилцах хором 
Сурагчид багшийн уншихыг анхааралтай 
сонсож, утгыг ойлгохыг эрмэлзэнэ. 
Эхэд юуны тухай гарсныг ярина. 
-буруу хэрэг хийсэн хүүгийн тухай, аав нь 
хүүдээ сургамжтай үг хэлсэн, буруугаа 
ухаарсан хүний тухай, ...гм сурагчид хариулах 
-муу үйл хийж байна даа, дахиж хийхгүй дээ, 
миний буруу байсан даа, дахиж хадаас 
хадахгүй юмсан... гм хариулт 
-муу үйл минь багасч байна, би сайн хүн болж 
байна, аав минь баярлах байх даа, ...гм 
хариулт 
 Зураг, хивс, жаазь толь,гм 
Энэ харьцуулсан асуултанд сурагчид 
өөрсдийн санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэн 
ярилцана. 
Бусдыгаа сонсоно, өөрийн бодолтойгоо 
харьцуулан дүгнэлт хийх боломжтой. 
Хэрэгжүүлэхийг 
эрмэлзэх үе 
шат 
/ 10-12 мин/ 
А6: Хадсан хадаасыг авахад цаана 
нь юу үлдэх вэ? 
А7: Хадаасны нүхийг хараад хүүд юу 
бодогдсон бэ?  сурагчдын 
хариултыг самбарт бичнэ 
 “Хадаас” эхэд : Хана- 
Хадаас- 
Нүх-ээр хүнээр 
бол юуг төлөөлүүлсэн бэ? 
А8: Хүнийг гомдоосон бол тэр гомдол 
нь мартагдах болов уу? Яасан үед 
гомдол нь тайлагдах вэ? сурагчдын 
бодлыг сонсоно 
 Багш өөрт тохиолдсон 
явдлаасаа ярина.  
багшийнхаа яриаг сонсох 
үедээ чамд хэн нэгнийг 
гомдоогоод уучлал гуйж 
амжаагүй яваа тохиолдол 
байгаа бол хэрхэн уучлал гуйж 
болохыг бодож байгаарай 
гэдгийг сануулна 
- Нүх, цоорхой гм хариулах боломжтой. 
Энэ нүх ямар муухай харагдаж байнаа, хайран 
хана, миний гомдоосон хүн шаналж байгаа 
болов уу?, будчихвал яах бол,...гм хариулт. 
Хана- сэтгэл, зүрх, бодол санаа гм 
Хадаас- муу үйл, муу санаа, алдаа...гм 
Нүх- шарх, сорви, муу үйлийн шаналал,...гм- 
ийг төлөөлүүлсэн гэх боломжтой. 
 Өөрийн бодол саналаа илэрхийлнэ. 
Сонсоно, ухаарч ойлгоно. 
 Багшийн яриаг сонсох үедээ өөртөө 
тохиолдсон явдлаа бодоод, хэрэв 
байгаа бол уучлал гуйж алдаагаа засах 
боломжтой гэдгийг ухаарна. 
Дүгнэлт үе шат 
/ 8 мин / 
Уучлал гуйснаар хүний зүрх 
сэтгэлийн шарх эдгэх болов уу? 
ЯАГААД? 
Өнөөдрийн ёс суртахууны цагаар юу 
ухаарч ойлгов? Дүгнэж ярилцана. 
Бид өдөр бүр алхам тутамдаа хэн 
нэгнийг гомдоолгүй дандаа 
баярлуулж аз жаргал ерөөж явах 
ёстой юм байна шүү дээ. 
Сурагчид өөрсдийн бодол саналаа 
илэрхийлнэ. 
Багаараа ярилцаад “УРИАЛГА” гаргана. 
Сурагчдын сэтгэл ханамжийг ажиглана, хүүхэд 
бүрт гарах өөрчлөлт хандлагад ажиглалт 
хийнэ.
Ёс суртахууны боловсролоор олж авсан мэдлэгээ бусадтайгаа хуваалцан ярилцах нь би цаашид 
ямар сайн үйл хийх ёстой вэ гэсэн ухаарлыг олж авахад тустай байдаг. 
Ёс суртахууны боловсролын цагаар 
уншсан эхээсээ ухаарч ойлгосон 
ухаарал, ойлгосон бүхнээ хэн нэгэнд 
хэлэхийг хүсдэг билээ. “Хадаас” эхээс 
юуг ухаарч ойлгосноо ярилцаад сурагчид 
маань “уриалга” бичсэн билээ. 
Ёс суртахууны боловролын мөн чанар 
нь сурагчдыг хүмүүнлэг, ёс 
суртахуунлаг, аливааг хайрлах нинжин 
сэтгэлтэй, бусдад чин сэтгэлээсээ 
тусалж чаддаг “Зөв зан үйл”-ийн эзэн 
болгоход оршино.
Батлав ..................см Ж. Алтангэрэл 
Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль 
Ёс суртахууны цаг: анги 4а Багш Л.Пүрэвцэрэн 
Сэдэв: Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл. 
Сэдэлжүүлэх үе:  6-8 мин 
Асуулт №1:Чиний бодлоор энэ дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй, гэгээлэг зүйл юу вэ? 
Яагаад?....... Сурагчдын бодлыг хүндэтгэн сонсоно. 
-нар, хүний сэтгэл, аав, ээж, найз нөхөд, хүсэл мөрөөдөл гм .... Яагаад ийнхүү бодсоноо тайлбарлан 
ярина. 
Ухааран эргэцүүлэх үе:  12-15 мин 
Үйл ажиллагаа 1: Багш “Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл” эхийг уншиж өгнө. Сурагчид 
анхааралтай сонсоно, ойлгосноо эргэцүүлэн бодно. Багш энэ цагийн боловролыг асуултаар 
удирдан чиглүүлнэ. 
Асуулт №2: Охин яагаад хайж явсан зүйлээ орхиод сургуулийн зүг шувуу тэврэн гүйсэн бэ? 
-хөөрхий шувууг өрөвдсөн, нинжин сэтгэлтэй учраас, амьтныг хайрлах ёстойг мэддэг учраас, дараа нь 
хайж байсан зүйлээ үргэлжлүүлье..., гэж бодсон учраас гм  Багш сурагчдын хариултыг самбарт 
бичнэ. 
Асуулт №3:Захирал яагаад дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл бол хөөрхийлөлтэй зүйлийг 
хараад урсгах “хайрын нулимс” гэж хэлсэн бэ? 
- хайр гэдэг бол хамгийн их баяр баясал, хайр байхад аз жаргал байдаг, аз жаргал гэдэг бол гэрэлтэй 
зүйл юм....., гм хариулт хэлэх боломжтой. 
Асуулт №4: Та нарт өдий хүртэл сэтгэл чинь хүчтэй хөдөлж ямар гайхашигтай юм бэ?, эсвэл 
маш хөөрхийлөлтэй санагдаж уйлж, өрөвдөж байсан тохиолдлууд байна уу?  телевиз үзээд, кино 
үзээд, ном уншаад, болсон явдал сонсоод ....,гм 
- Сурагчдын яриаг сонсоод хүүхэд бүрт ямар мэдрэмж төрж байгааг, сэтгэл зүйд өөрчлөлт гарч буйг 
анзаарна. 
Асуулт №5: Хүн яагаад өрөвдөж хайрладаг юм бол? 
– хүнд сэтгэл байдаг болохоор, бид хайранд өсдөг учраас, ...,гм  сурагчдын хариултыг самбарт бичнэ. 
Хэрэгжүүлэхийг эрмэлзэх үе:  5-7 мин  
Асуулт №6:Та нарт хийх гэж зорьж, санаж бодож явсан зүйлээ хойш тавиад хэн нэгний төлөө 
сэтгэлээ зориулж байсан үе бий юу? 
– Сурагчид эргэцүүлэн бодно. Өөрт тохиолдож байсан явдлаасаа ярина, сонсоно. 
Дүгнэлт үе:  8-10 мин Өнөөдрийн ёс суртахууны боловсролын цаг дээр уншсан “ Дэлхийн хамгийн 
гэрэл гэгээтэй зүйл” эхэд гарч байгаа өрөвдөх, хайрлах сэтгэлээр бусдыг энэрч буй охинд хандан чин 
сэтгэлээсээ захидал илгээе. 
– Сурагчдын бичсэн захидлыг уншуулна, бусад нь сонсоно, бусдын төлөө өөрийгөө хойш тавин, бусдад 
сайн сайхныг хүсч, чин сэтгэлээсээ хандахын утга учрыг ухаарч ойлгоно.
“Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл”-ийн тухай сурагчид ёс суртахууны цагаар хэрхэн ярилцсаныг 
төвийн болон сумдын сургуулийн захирлууд хичээлд суун ажиглаж, ёс суртахууны боловсролын 
технологийн хэрэгжилтийн үр дүнд сэтгэл хангалуун байлаа. 
Үр дүн 
Ёс суртахууны болвсролоор олж авсан мэдлэг нь хүүхдэд насан туршийн зөв дадал хэвшил, зөв зан үйлийг 
төлөвшүүлэхэд оршино. 
Асуултыг төлөвлөх, хариултыг олон 
хувилбартайгаар бодож олох, бусдыгаа ойлгох, 
хүндлэх, өөрийн үйлээ эргэцүүлэн бодох, тунгаах 
чадварт суралцаж чадлаа. 
Багш эхийн үйл явдал, гол баатрын үзэл санааг 
хүүхдийн өөрийн нь амьдралтай холбож, 
харьцуулан ярилцсанаар сурагчдынхаа дотоод 
сэтгэлийг нээн, тэдний санаа бодлыг сонсон 
цаашид багш сурагчид хоорондоо ойлголцоход 
нээлттэй болж байгаа нь энэ технологийг 
хэрэгжүүлсний үр дүн юм. 
Багшид:Асуултыг оновчтой, нээлттэй төлөвлөх. Үг 
яриагаа цэгцтэй, сул үг хэрэглэхгүй, самбарыг зөв 
төлөвлөж, бичиглэл цэвэр нямбай, хурдтай гүйцэтгэх чадвар илүү сайжирч байна.
асуултыг оновчтой төлөвлөх технологи

More Related Content

What's hot

хүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг роль
хүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг рольхүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг роль
хүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг рольbadmaa0614
 
хүүхдийн хүмүүжил
хүүхдийн хүмүүжилхүүхдийн хүмүүжил
хүүхдийн хүмүүжилtulgaa14
 
2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг
2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг
2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэгchimgee_s99
 
харилцааны соёл
харилцааны соёлхарилцааны соёл
харилцааны соёлOnon Battsengel
 
хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5
хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5
хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5azora14
 
багшийн ёс зүйн дүрэм
багшийн ёс зүйн дүрэмбагшийн ёс зүйн дүрэм
багшийн ёс зүйн дүрэмuunaa1991
 
хүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөө
хүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөөхүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөө
хүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөөErdenezul Bazarragchaa
 
Сонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэмСонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэмNooyoJamgan
 
биеэ авч явах соёл
биеэ авч явах соёлбиеэ авч явах соёл
биеэ авч явах соёлZorigoo Bayar
 
мэдрэхүй
мэдрэхүймэдрэхүй
мэдрэхүйnight owl
 
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь А. Ариунзаяа
 
Хөлөгт тоглоом түүний ач тус
Хөлөгт тоглоом түүний ач тусХөлөгт тоглоом түүний ач тус
Хөлөгт тоглоом түүний ач тусBegzsuren Jamsranjav
 
хувь хүний соёл
хувь хүний соёлхувь хүний соёл
хувь хүний соёлYadmaa Vic
 

What's hot (20)

хүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг роль
хүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг рольхүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг роль
хүүхдийн хөгжил төлөвшилд багшийн үүрэг роль
 
хүүхдийн хүмүүжил
хүүхдийн хүмүүжилхүүхдийн хүмүүжил
хүүхдийн хүмүүжил
 
2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг
2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг
2013 оны тайлан 71-р цэцэрлэг
 
харилцааны соёл
харилцааны соёлхарилцааны соёл
харилцааны соёл
 
хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5
хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5
хувийн зохион байгуулалт ба цагийн менежмент 1 5
 
Бүтээлч уншлага
Бүтээлч уншлагаБүтээлч уншлага
Бүтээлч уншлага
 
хөгжлийн төлөвлөгөө
хөгжлийн төлөвлөгөөхөгжлийн төлөвлөгөө
хөгжлийн төлөвлөгөө
 
багшийн ёс зүйн дүрэм
багшийн ёс зүйн дүрэмбагшийн ёс зүйн дүрэм
багшийн ёс зүйн дүрэм
 
Б.Оюун
Б.ОюунБ.Оюун
Б.Оюун
 
хүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөө
хүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөөхүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөө
хүүхдийн хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөө
 
Сонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэмСонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэм
 
Дугуй дүрсээр хөгжих технологи
Дугуй дүрсээр хөгжих технологиДугуй дүрсээр хөгжих технологи
Дугуй дүрсээр хөгжих технологи
 
биеэ авч явах соёл
биеэ авч явах соёлбиеэ авч явах соёл
биеэ авч явах соёл
 
мэдрэхүй
мэдрэхүймэдрэхүй
мэдрэхүй
 
Management
ManagementManagement
Management
 
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
 
Сургалтыг дэмжих үйл ажиллагаа
Сургалтыг дэмжих үйл ажиллагааСургалтыг дэмжих үйл ажиллагаа
Сургалтыг дэмжих үйл ажиллагаа
 
Хөлөгт тоглоом түүний ач тус
Хөлөгт тоглоом түүний ач тусХөлөгт тоглоом түүний ач тус
Хөлөгт тоглоом түүний ач тус
 
БАГА БОЛОВСРОЛ - ХӨГЖИМ
БАГА БОЛОВСРОЛ - ХӨГЖИМБАГА БОЛОВСРОЛ - ХӨГЖИМ
БАГА БОЛОВСРОЛ - ХӨГЖИМ
 
хувь хүний соёл
хувь хүний соёлхувь хүний соёл
хувь хүний соёл
 

Similar to асуултыг оновчтой төлөвлөх технологи

Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх ньУншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх ньDavaa Batsuren
 
87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг
87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг
87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэгZoogii
 
ж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгmaagii979797
 
ж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгmaagii979797
 
ж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгmaagii979797
 
бага сургуулийн сурагчид
бага сургуулийн сурагчидбага сургуулийн сурагчид
бага сургуулийн сурагчидschool14
 
зулаа
зулаазулаа
зулааoyunzul
 
улаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажил
улаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажилулаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажил
улаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажилBattulga Damiran
 
Uuree iltgel
Uuree iltgelUuree iltgel
Uuree iltgeltvbshee
 
зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1bolormaa48
 
зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1bolormaa48
 
зөвлөгөө
зөвлөгөөзөвлөгөө
зөвлөгөөbolormaa48
 

Similar to асуултыг оновчтой төлөвлөх технологи (20)

Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх ньУншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
Уншлагаар хүүхдийг хөгжүүлэх нь
 
87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг
87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг
87 s.monxtsetseg унших эхэд задлал хийх нь шинэлэг
 
Ugiin Utga
Ugiin UtgaUgiin Utga
Ugiin Utga
 
сайн байна уу
сайн байна уусайн байна уу
сайн байна уу
 
ж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэг
 
ж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэг
 
ж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэгж.отгонцэцэг
ж.отгонцэцэг
 
инт
интинт
инт
 
бага сургуулийн сурагчид
бага сургуулийн сурагчидбага сургуулийн сурагчид
бага сургуулийн сурагчид
 
Арга зүйн туршлага
Арга зүйн туршлагаАрга зүйн туршлага
Арга зүйн туршлага
 
Baga angi2
Baga angi2Baga angi2
Baga angi2
 
зулаа
зулаазулаа
зулаа
 
зулаа
зулаазулаа
зулаа
 
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулахХүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
 
улаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажил
улаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажилулаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажил
улаангом сумын 4 р цэцэрлэгийн онцлох ажил
 
Uuree iltgel
Uuree iltgelUuree iltgel
Uuree iltgel
 
зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1
 
зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1зөвлөгөө 1
зөвлөгөө 1
 
Bi bi
Bi  biBi  bi
Bi bi
 
зөвлөгөө
зөвлөгөөзөвлөгөө
зөвлөгөө
 

More from Хөвсгөл аймаг Боловсролын газар

ХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ
ХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ
ХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬХөвсгөл аймаг Боловсролын газар
 
Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...
Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...
Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...Хөвсгөл аймаг Боловсролын газар
 

More from Хөвсгөл аймаг Боловсролын газар (20)

Техник технологийн XIX олимпиадын заавар
Техник технологийн XIX олимпиадын зааварТехник технологийн XIX олимпиадын заавар
Техник технологийн XIX олимпиадын заавар
 
алтан хонх 9
алтан хонх 9алтан хонх 9
алтан хонх 9
 
ХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ
ХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ
ХӨВСГӨЛ ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ
 
МУГБагш Ж.Нямжав
МУГБагш Ж.НямжавМУГБагш Ж.Нямжав
МУГБагш Ж.Нямжав
 
дүрс ашиглах арга зүй с. эрдэнэцэцэг
дүрс ашиглах арга зүй с. эрдэнэцэцэгдүрс ашиглах арга зүй с. эрдэнэцэцэг
дүрс ашиглах арга зүй с. эрдэнэцэцэг
 
ДМЦС –ИЙН БАГШ ЦЭРЭН-ОЧИР
ДМЦС –ИЙН БАГШ ЦЭРЭН-ОЧИРДМЦС –ИЙН БАГШ ЦЭРЭН-ОЧИР
ДМЦС –ИЙН БАГШ ЦЭРЭН-ОЧИР
 
Worksheet food 5
Worksheet food 5Worksheet food 5
Worksheet food 5
 
Worksheet clothes
Worksheet clothes Worksheet clothes
Worksheet clothes
 
Worksheet 1 weather 5a s
Worksheet 1 weather 5a sWorksheet 1 weather 5a s
Worksheet 1 weather 5a s
 
Worksheet 1 animal 5a
Worksheet 1 animal 5aWorksheet 1 animal 5a
Worksheet 1 animal 5a
 
Worksheet
Worksheet Worksheet
Worksheet
 
БЛҮМ ТАКСОНОМИ
БЛҮМ ТАКСОНОМИБЛҮМ ТАКСОНОМИ
БЛҮМ ТАКСОНОМИ
 
хүн байгаль 4-р анги
хүн байгаль 4-р ангихүн байгаль 4-р анги
хүн байгаль 4-р анги
 
"ОЮУНЛАГ ХӨВСГӨЛ" ХӨТӨЛБӨР
"ОЮУНЛАГ ХӨВСГӨЛ" ХӨТӨЛБӨР"ОЮУНЛАГ ХӨВСГӨЛ" ХӨТӨЛБӨР
"ОЮУНЛАГ ХӨВСГӨЛ" ХӨТӨЛБӨР
 
Монгол хэл
Монгол хэлМонгол хэл
Монгол хэл
 
Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...
Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...
Үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хяналт хийх шалгалтын анализ, зөвлөмж - МОНГ...
 
хүн орчин 2 р анги
хүн орчин 2 р анги хүн орчин 2 р анги
хүн орчин 2 р анги
 
зөвлөмж 2 хя. үн. шинжилгээ
зөвлөмж 2 хя. үн. шинжилгээзөвлөмж 2 хя. үн. шинжилгээ
зөвлөмж 2 хя. үн. шинжилгээ
 
Blum
BlumBlum
Blum
 
МЭДЭЭЛЭЛ ЗҮЙ-6
МЭДЭЭЛЭЛ ЗҮЙ-6МЭДЭЭЛЭЛ ЗҮЙ-6
МЭДЭЭЛЭЛ ЗҮЙ-6
 

асуултыг оновчтой төлөвлөх технологи

  • 1. АСУУЛТЫГ ОНОВЧТОЙ ТӨЛӨВЛӨЖ, СУРАГЧДЫГ ХӨГЖҮҮЛЭХ АРГА ТЕХНОЛОГИ Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургуулийн багш Л.Пүрэвцэрэн боловсролын төвшинд иргэний боловсролын суурь нь ёс суртахууны агуулга байх бөгөөд сурагч бүрийг зөв төлөвшилтэй, “зөв монгол хүүхэд” байх хүсэл сэдлийг төрүүлэх, улмаар ухамсартай үйл ажиллагаандаа баримталж байх хэвшил дадлын үндэс болно.Ёс суртахууны цагийг хүүхдийн дотоод сэтгэлд “сайн юм хийе” гэсэн хүсэл сэтгэлийг төрүүлэх замаар хүний амьдралд юу зөв, юу буруу, ингэж болох юм байна, ингэж болохгүй юм байна гэдгийг өөрсдөөр нь анзааруулах, эргэцүүлүүлэх, дүгнэлт гаргах боломж олгох явдал юм. Эхэд тавигдах шаардлага:  Энгийн ойлгомжтой  Хүүхдийн сэтгэлийг хөдөлгөх үйл явдалтай  Агуулга нь хүүхдийн амьдралд ойр байхуйц  Товч тодорхой  Асуудлыг олон талаас харах боломж олгосон байхуйц өрнөлтэй Асуултад тавигдах шаардлага:  Эргэцүүлэн бодох боломж олгохуйц  Асуудлыг олон талаас нь харж ярьж болохуйц  Хоёрдмол утгагүй  Энгийн ойлгомжтой  Хүүхдэд ухаарал өгөхүйц  Хүүхдийг өөрийн эрхгүй дотоод сэтгэлээ нээхэд хүргэхүйц Ёс суртахууны боловсролын үнэлгээ:Бага боловсролын түвшинд ёс суртахууны боловсрол нь хүүхэд нэг бүрийн дадал хэвшил,зан чанарын төлөвшилд нөлөөлөх, монгол үндэсний зан заншил, ёс уламжлалаа дээдэлж, хэвшүүлэхэд чиглэдэг учир үнэлгээ нь өөрийн гэсэн онцлогтой. Хичээлийн үе шат бүрд тавигдах шаардлага: Үе шат Зорилго Сэдэлжүүлэх Өмнөх туршлагыг сэргээх, хүн бүрийг оролцох боломжийг бүрдүүлэх, мэдрэмж төрүүлэх Ухаарч эргэцүүлэх Ухааруулах, эргэцүүлэн бодуулах, эхийн агуулга болон өөрийн өнгөрсөн амьдралаа харьцуулан бодож өөртөө дүгнэлт хийх Хэрэгжүүлэхийг эрмэлзэн үйлдэх Энэ мөчөөс хойш өөртөө ямар шаардлага тавих, ямар амлалт авах, ингэх нь өөрт нь болоод бусдад ямар үр дүнтэй юм бол, өөртөө ямар өөрчлөлт хийх шийдвэр гаргаж буй эсэхэд анхаарлаа хандуулах  Дараах 3 цагийн хөтөлбөрүүдэд ёс суртахууны боловсролын технологийг асуултаар удирдан явуулах арга зүй ба самбар төлөвлөлтийг тусган хэрэгжүүлсэн болно. Агуулга нь 3, 4-р ангийн сурагчдад заах боломжтой. Нэг цагийн хөтөлбөрт 7-8 асуултыг хичээлийн үе шатуудад төлөвлөн орууллаа.
  • 2. Батлав ............... сменежер Ж. Алтангэрэл Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль Ёс суртахууны цаг. Эхийн захиа 4а анги Багш Л.Пүрэвцэрэн Хэрэглэгдэхүүн: Ардын уран зохиолч Бавуугийн Лхагвасүрэн гуайн “Цэцгэн эрхи” шүлгийн бичлэг, телевиз, бундан хэлбэртэй өнгийн цаас 100ш Самбарын төлөвлөлт: Сэдэв Эхийн захиа 1. Бага сургуулиа дүүргэсэн /төгссөн/ Гаваа хүү юу юуны тухай эргэцүүлэн бодож нойр муутай хоносон бэ? 2. Та нарт Гаваа хүүгийн адил анх сургуульд орохын урьд шөнө юу бодогдож байсан бэ? 3. Та нарын ээжийн сургаал Гаваагийн ээжийн сургаалтай адил байна уу? Та нарын ээжүүд та нарт юу гэж захидаг вэ? ... Нутгаасаа хол явах болсондоо, ээждээ санаа зовсон, эрдэм номоо үргэлжлүүлэн сурах болсондоо догдолсон..., ...Хурдан өглөө болоосой, манай анги ямар бол, сургуульд орох гоё доо, багш минь ямар хүн бол..., гм ... Онц сураарай, үймүүлүүзэй, даалгавраа сайн хийгээрэй. Багшийнхаа үгэнд сайн ороорой, найз нартайгаа эвсэг байгаарай, мөрөөдлөө биелүүлээрэй, аав ээжийнхээ ачийг хариулсан эрдэм номтой сайн хүн болоорой.., гм Хичээлийн явц: Хичээ лийн үе Багшийн удирдан чиглүүлэх үйлүүд, асуултууд Сурагчдын хийх үйлүүд, хариулах боломжит хувилбарууд Сэдэлж үүлэх үе шат / 6-8 мин/ ҮА№1:Ээжийгээ баярлуулж байсан хамгийн дурсамжтай мөчөөсөө багштайгаа болон ангийнхантайгаа ярилцъя. ҮА№2: Бид сая хэний тухай ярилцсан бэ? Бидний хамгийн хайртай эрхэм хүн бол...?/ээж, аав, багш, эмээ, өвөө...,гм/ Бидний өнөөдрийн ёс суртахууны цагаар судлах сэдэв маань “ Эхийн захиа” -сэдвээ танилцуулна, сурагчдадаа амжилт хүснэ. Ээжийгээ баярлуулж байсан өөрсдийнхөө дурсамжтай үеэ бодно, ангийнхандаа ярина. Сурагчид бие биенээ хүндлэн сонсоно. Ээжийнхээ тухай ярилцсандаа сэтгэл өндөр байгаагаа мэдэрнэ. Бидний хамгийн хайртай хүн бол ээж минь юм. Багшийн унших эхийг анхааралтай сонсоно, ухаарч ойлгоно, эхийн үйл явдлыг эргэцүүлэн бодно. Ухааран эргэцүү лэх үе / 10-12 мин/  Сурах бичигт байгаа “Эхийн захиа” эхийг уншиж өгнө.  Утгыг нь ойлгохгүй үг байна уу? Асуулт №1: Бага сургуулиа дүүргэсэн /төгссөн/ Гаваа хүү юу юуны тухай эргэцүүлэн бодож нойр муутай хоносон бэ? /хариултыг самбарт бичнэ./ Асуулт №2: Та нарт Гаваа хүүгийн адил анх сургуульд орохын урьд шөнө юу бодогдож байсан бэ? /хариултыг самбарт бичнэ, давхардсан санааг + тэмдгээр тэмдэглэнэ / Асуулт №3: Гаваагийн ээж хүүдээ юу юу гэж захисан бэ? / хариултыг самбарт бичнэ, давхардсан санааг + тэмдгээр тэмдэглэнэ. Анхааралтай сонсоно. Утгыг ухаарч ойлгож, багшийн асуултанд хариулахад бэлтгэж сууна. Сурагчид утгыг нь ойлгоогүй үгээ багш болон найз нөхдөөсөө утгы нь ойлгож авна.  Нутгаасаа хол явах болсондоо, ээждээ санаа зовсон, эрдэм номоо үргэлжлүүлэн сурах болсондоо догдолсон,олон найзтай болно доо гэж яарсан,..., гм хариулт  Сурагчид өөрт тохиолдож байсан дурсамжаа ярина. Бусад нь сонсоно. Өөрт тохиолдсон зүйлээ харьцуулан бодно.  Эрдэм ном сайн сураарай, морио алдуузай, найз нартайгаа эвтэй яваарай, ээждээ битгий санаа зовоорой, багшийнхаа үгэнд сайн орж байгаарай, их зүйл сураад ээжийнхээ ачийг хариулаарай. ....., гм сурагчид аль болох санаа давхардуулахгүй хариулна.
  • 3. Асуулт №4:Та нарын ээжийн сургаал Гаваагийн ээжийн сургаалтай адил байна уу? Та нарын ээжүүд та нарт юу гэж захидаг вэ? Бодлоо хуваалцъя. / хариултыг самбарт бичнэ, давхардсан санааг + тэмдгээр тэмдэглэнэ.  Онц сураарай, үймүүлүүзэй, даалгавраа сайн хийгээрэй. Багшийнхаа үгэнд сайн ороорой, найз нартайгаа эвсэг байгаарай, мөрөөдлөө биелүүлээрэй, аав ээжийнхээ ачийг хариулсан эрдэм номтой сайн хүн болоорой.., гм  Яагаад адилхан байгааг эргэцүүлэн бодох Хэрэгжү ү лэхийг эрмэлзэ х үе /8- 10 мин/ Асуулт №5: Богцыг нь ганзаглаад хүүгээ тэвэрсэн ээжийгээ хараад Гаваа хүү юу бодсон бол? Асуулт №6: Ямар үед ээжүүд нь та нарт хамгийн их санаа зовдог вэ?/ээжийгээ хагийн их өрөвдсөн, хайрласан үеэсээ ярилцъя/ ҮА№3: Ардын уран зохиолч Бавуугийн Лхагвасүрэн гуайн “Цэцгэн эрхи” шүлгийг сурагчдад сонсгоно. /сурагчдын ухаарч ойлгох сэтгэлийн хөдлөлийг, өөрчлөлтийг ажиглана/  Намайг эзгүйд ээж минь ядрах байх даа, энэ хэдэн малаа яаж харна даа, сургуульд явахаа больдог ч юм бил үү, заавал онц сурч ээжийнхээ ачийг хариулна даа.  Намайг хичээлээ тараад ирэхгүй болохоор, өвдөхөөр, хичээлдээ хангалтгүй сурахаар, намайг гуниглахаар..., гм  Шүлгийг сонсох явцдаа энэ хорвоод хамгийн хайртай хүн болох ээжийгээ улам ихээр хайрлах сэтгэл төрөх. Дүгнэлт үе / 10 мин/ Өнөөдрийн ёс суртахууны цагаар уншсан “ Эхийн захиа” эх болон “Цэцгэн эрхи” шүлгийг сонсоод бодсон бодол, ухаарсан ухаарал бүхнээ хайрт ээждээ чин сэтгэлийн үг болгон илгээе. Хүүхэд бүхэнд энэ хорвоогийн хамгийн эрхэм нандин хүмүүс бол ээж, аав, эмээ, өвөө... юм гэдгийг ухаарч ойлгуулах, тэднийгээ үргэлж хайрлаж, хүндэлж явах ёстойг ухааруулах. Хэлбэртэй 3 ш цааснаас сонгоод ээждээ илгээх чин сэтгэлийн үгээ хүүхэд бүхэн бичнэ. Бусдадаа уншиж өгнө. Сурагчдын ээждээ илгээх чин сэтгэлийн үгсийг бичүүлээд, уншуулна, ухаарлыг олж харах. Сурагчдын ээждээ бичсэн чин сэтгэлийн үгтэй хуудсуудаас ............
  • 4.
  • 5. Батлав .................... сменежер Ж.Алтангэрэл Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль Ёс суртахууны цаг: ХАДААС4а анги Багш Л.Пүрэвцэрэн Хэрэглэгдэхүүн: Хүүхэд бүрт смайлууд / инээсэн, уйтгарласан / , бичгийн цаас, палмастр. Самбарын төлөвлөлт: Сэдэв. “Хадаас” Хана- Хадаас- Нүх- 1.Хүү хадаасыг нэг нэгээр хадаж байх үедээ юу бодож байсан бол? 2.Хадаасыг сугалах бүрд хүүгийн сэтгэлд ямар мэдрэмж төрж байсан бол? 3.Хадаасны нүхийг хараад хүүд юу бодогдсон бол? ...муу үйл хийж байна даа, дахиад муу үйл хийхгүй дээ гм...сурагчдын хариултыг бичнэ. ... их олон хүн гомдоож дээ, нүх нь үлдэх нь ээ ,... гм сурагчдын хариултыг бичнэ. ...нүхий нь яаж арилгах вэ?, хүн гомдоовол ийм муухай юм байна. ..гм сурагчдын хариултыг бичнэ. Бэлтгэл үе: Самбарт инээж байгаа, урвайж байгаа 2 том смайл байрлуулна. Сурагчдыг П хэлбэртэй суулгахаар сандлуудыг байрлуулна. Хүүхэд бүрийн тоогоор жижиг смайлууд бэлтгэнэ. инээсэн, урвайсан Хичээлийн үе шатууд Багшийн чиглүүлэх асуултууд Сурагчдын хариулах боломжит хувилбарууд Сэдэлжүүлэх үе шат /6-8 мин/ ҮА№1:Инээмсэглэж байгаа болон уйтгарлаж байгаа 2 смайлыг харуулаад: -Ямар үед хүн баярладаг вэ? -Ямар үед хүн гомддог вэ? А1: Ойрын өдрүүдэд тухайлбал энэ долоо хоногт хэн нэгнийг баярлуулсан хүүхэд байна уу?, байгаа бол яаж баярлуулснаа яриад инээж буй смайлын доор жижиг смайлаа наагаарай. А2: Ойрын өдрүүдэд тухайлбал энэ долоо хоногт хэн нэгнийг гомдоосон хүүхэд байна уу?, байгаа бол яагаад гомдоосноо яриад уйтгарлаж буй смайлын доор жижиг смайлаа наагаарай.  Манай ангийн хүүхдүүдийн хүмүүсийг баярлуулсан нь олон байна уу?, гомдоосон нь олон байна уу? А3: Хэн нэгнийг гомдоосон бол яах ёстой вэ? -баяртай үйл явдал тохиолдоход, намайг онц сурвал ээж аав маань баярлана, хүнд туслахад, мөрөөдөлдөө хүрэхэд, найздаа туслахад...гм -буруу хэрэг хийхэд, найздаа худлаа хэлэхэд, ээж аавынхаа үгэнд орохгүй бол... гм Сурагчид хэн нэгнийг баярлуулсан, гомдосон эсэхээ сайн бодоод, ангийнхандаа тэр тухайгаа яриад инээж байгаа болон урвайж байгаа 2 том смайлын доор жижиг смайлаа аваачиж наана. Сурагчид бусдыгаа анхааралтай сонсоно, бусдыгаа хүндэлнэ. Жижиг смайлуудаа ажиглаад аль нь олон байгааг харьцуулан дүгнэнэ. Уучлал гуйна, буруугаа хүлээнэ, дахиж гомдоохгүйгээ хэлнэ....
  • 6. Ухааран эргэцүүлэх үе шат /10-12мин/ Багш “ХАДААС” эхийг уншиж өгнө. Эхэд юуны тухай гарсныг бодоорой. Өөрийнхөө юу ойлгосноо ангийнхантайгаа ярилцъя. ярилцах хором А4: Батдорж хүү хадаасыг нэг нэгээр нь хадаж байх үедээ юу бодож байсан бол? сурагчдын хариултыг самбарт бичнэ А5: Хадаасыг сугалах бүрд хүүгийн сэтгэлд ямар мэдрэмж төрж байсан бол? сурагчдын хариултыг самбарт бичнэ  Хадаасаар хананд юу юу тогтоож болох вэ?  Хананд хадаасаа хадсаны дараа сугалж авах боллоо. Тэгвэл хананд хадаас хадах нь амархан уу? Сугалж авах нь амархан уу? ЯАГААД ярилцах хором Сурагчид багшийн уншихыг анхааралтай сонсож, утгыг ойлгохыг эрмэлзэнэ. Эхэд юуны тухай гарсныг ярина. -буруу хэрэг хийсэн хүүгийн тухай, аав нь хүүдээ сургамжтай үг хэлсэн, буруугаа ухаарсан хүний тухай, ...гм сурагчид хариулах -муу үйл хийж байна даа, дахиж хийхгүй дээ, миний буруу байсан даа, дахиж хадаас хадахгүй юмсан... гм хариулт -муу үйл минь багасч байна, би сайн хүн болж байна, аав минь баярлах байх даа, ...гм хариулт  Зураг, хивс, жаазь толь,гм Энэ харьцуулсан асуултанд сурагчид өөрсдийн санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэн ярилцана. Бусдыгаа сонсоно, өөрийн бодолтойгоо харьцуулан дүгнэлт хийх боломжтой. Хэрэгжүүлэхийг эрмэлзэх үе шат / 10-12 мин/ А6: Хадсан хадаасыг авахад цаана нь юу үлдэх вэ? А7: Хадаасны нүхийг хараад хүүд юу бодогдсон бэ? сурагчдын хариултыг самбарт бичнэ  “Хадаас” эхэд : Хана- Хадаас- Нүх-ээр хүнээр бол юуг төлөөлүүлсэн бэ? А8: Хүнийг гомдоосон бол тэр гомдол нь мартагдах болов уу? Яасан үед гомдол нь тайлагдах вэ? сурагчдын бодлыг сонсоно  Багш өөрт тохиолдсон явдлаасаа ярина. багшийнхаа яриаг сонсох үедээ чамд хэн нэгнийг гомдоогоод уучлал гуйж амжаагүй яваа тохиолдол байгаа бол хэрхэн уучлал гуйж болохыг бодож байгаарай гэдгийг сануулна - Нүх, цоорхой гм хариулах боломжтой. Энэ нүх ямар муухай харагдаж байнаа, хайран хана, миний гомдоосон хүн шаналж байгаа болов уу?, будчихвал яах бол,...гм хариулт. Хана- сэтгэл, зүрх, бодол санаа гм Хадаас- муу үйл, муу санаа, алдаа...гм Нүх- шарх, сорви, муу үйлийн шаналал,...гм- ийг төлөөлүүлсэн гэх боломжтой.  Өөрийн бодол саналаа илэрхийлнэ. Сонсоно, ухаарч ойлгоно.  Багшийн яриаг сонсох үедээ өөртөө тохиолдсон явдлаа бодоод, хэрэв байгаа бол уучлал гуйж алдаагаа засах боломжтой гэдгийг ухаарна. Дүгнэлт үе шат / 8 мин / Уучлал гуйснаар хүний зүрх сэтгэлийн шарх эдгэх болов уу? ЯАГААД? Өнөөдрийн ёс суртахууны цагаар юу ухаарч ойлгов? Дүгнэж ярилцана. Бид өдөр бүр алхам тутамдаа хэн нэгнийг гомдоолгүй дандаа баярлуулж аз жаргал ерөөж явах ёстой юм байна шүү дээ. Сурагчид өөрсдийн бодол саналаа илэрхийлнэ. Багаараа ярилцаад “УРИАЛГА” гаргана. Сурагчдын сэтгэл ханамжийг ажиглана, хүүхэд бүрт гарах өөрчлөлт хандлагад ажиглалт хийнэ.
  • 7. Ёс суртахууны боловсролоор олж авсан мэдлэгээ бусадтайгаа хуваалцан ярилцах нь би цаашид ямар сайн үйл хийх ёстой вэ гэсэн ухаарлыг олж авахад тустай байдаг. Ёс суртахууны боловсролын цагаар уншсан эхээсээ ухаарч ойлгосон ухаарал, ойлгосон бүхнээ хэн нэгэнд хэлэхийг хүсдэг билээ. “Хадаас” эхээс юуг ухаарч ойлгосноо ярилцаад сурагчид маань “уриалга” бичсэн билээ. Ёс суртахууны боловролын мөн чанар нь сурагчдыг хүмүүнлэг, ёс суртахуунлаг, аливааг хайрлах нинжин сэтгэлтэй, бусдад чин сэтгэлээсээ тусалж чаддаг “Зөв зан үйл”-ийн эзэн болгоход оршино.
  • 8. Батлав ..................см Ж. Алтангэрэл Үндэсний лаборатори “Эрдмийн далай” цогцолбор сургууль Ёс суртахууны цаг: анги 4а Багш Л.Пүрэвцэрэн Сэдэв: Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл. Сэдэлжүүлэх үе: 6-8 мин Асуулт №1:Чиний бодлоор энэ дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй, гэгээлэг зүйл юу вэ? Яагаад?....... Сурагчдын бодлыг хүндэтгэн сонсоно. -нар, хүний сэтгэл, аав, ээж, найз нөхөд, хүсэл мөрөөдөл гм .... Яагаад ийнхүү бодсоноо тайлбарлан ярина. Ухааран эргэцүүлэх үе: 12-15 мин Үйл ажиллагаа 1: Багш “Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл” эхийг уншиж өгнө. Сурагчид анхааралтай сонсоно, ойлгосноо эргэцүүлэн бодно. Багш энэ цагийн боловролыг асуултаар удирдан чиглүүлнэ. Асуулт №2: Охин яагаад хайж явсан зүйлээ орхиод сургуулийн зүг шувуу тэврэн гүйсэн бэ? -хөөрхий шувууг өрөвдсөн, нинжин сэтгэлтэй учраас, амьтныг хайрлах ёстойг мэддэг учраас, дараа нь хайж байсан зүйлээ үргэлжлүүлье..., гэж бодсон учраас гм Багш сурагчдын хариултыг самбарт бичнэ. Асуулт №3:Захирал яагаад дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл бол хөөрхийлөлтэй зүйлийг хараад урсгах “хайрын нулимс” гэж хэлсэн бэ? - хайр гэдэг бол хамгийн их баяр баясал, хайр байхад аз жаргал байдаг, аз жаргал гэдэг бол гэрэлтэй зүйл юм....., гм хариулт хэлэх боломжтой. Асуулт №4: Та нарт өдий хүртэл сэтгэл чинь хүчтэй хөдөлж ямар гайхашигтай юм бэ?, эсвэл маш хөөрхийлөлтэй санагдаж уйлж, өрөвдөж байсан тохиолдлууд байна уу? телевиз үзээд, кино үзээд, ном уншаад, болсон явдал сонсоод ....,гм - Сурагчдын яриаг сонсоод хүүхэд бүрт ямар мэдрэмж төрж байгааг, сэтгэл зүйд өөрчлөлт гарч буйг анзаарна. Асуулт №5: Хүн яагаад өрөвдөж хайрладаг юм бол? – хүнд сэтгэл байдаг болохоор, бид хайранд өсдөг учраас, ...,гм сурагчдын хариултыг самбарт бичнэ. Хэрэгжүүлэхийг эрмэлзэх үе: 5-7 мин Асуулт №6:Та нарт хийх гэж зорьж, санаж бодож явсан зүйлээ хойш тавиад хэн нэгний төлөө сэтгэлээ зориулж байсан үе бий юу? – Сурагчид эргэцүүлэн бодно. Өөрт тохиолдож байсан явдлаасаа ярина, сонсоно. Дүгнэлт үе: 8-10 мин Өнөөдрийн ёс суртахууны боловсролын цаг дээр уншсан “ Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл” эхэд гарч байгаа өрөвдөх, хайрлах сэтгэлээр бусдыг энэрч буй охинд хандан чин сэтгэлээсээ захидал илгээе. – Сурагчдын бичсэн захидлыг уншуулна, бусад нь сонсоно, бусдын төлөө өөрийгөө хойш тавин, бусдад сайн сайхныг хүсч, чин сэтгэлээсээ хандахын утга учрыг ухаарч ойлгоно.
  • 9. “Дэлхийн хамгийн гэрэл гэгээтэй зүйл”-ийн тухай сурагчид ёс суртахууны цагаар хэрхэн ярилцсаныг төвийн болон сумдын сургуулийн захирлууд хичээлд суун ажиглаж, ёс суртахууны боловсролын технологийн хэрэгжилтийн үр дүнд сэтгэл хангалуун байлаа. Үр дүн Ёс суртахууны болвсролоор олж авсан мэдлэг нь хүүхдэд насан туршийн зөв дадал хэвшил, зөв зан үйлийг төлөвшүүлэхэд оршино. Асуултыг төлөвлөх, хариултыг олон хувилбартайгаар бодож олох, бусдыгаа ойлгох, хүндлэх, өөрийн үйлээ эргэцүүлэн бодох, тунгаах чадварт суралцаж чадлаа. Багш эхийн үйл явдал, гол баатрын үзэл санааг хүүхдийн өөрийн нь амьдралтай холбож, харьцуулан ярилцсанаар сурагчдынхаа дотоод сэтгэлийг нээн, тэдний санаа бодлыг сонсон цаашид багш сурагчид хоорондоо ойлголцоход нээлттэй болж байгаа нь энэ технологийг хэрэгжүүлсний үр дүн юм. Багшид:Асуултыг оновчтой, нээлттэй төлөвлөх. Үг яриагаа цэгцтэй, сул үг хэрэглэхгүй, самбарыг зөв төлөвлөж, бичиглэл цэвэр нямбай, хурдтай гүйцэтгэх чадвар илүү сайжирч байна.