Uploaded byPadvee Academy
อภิปรัชญา ความจริงของโลก และ มนุษย์
ดาวน์โหลดไฟล์นี้ได้ที่ www.philosophychicchic.com อภิปรัชญา ความจริงของโลก และ มนุษย์ อภิปรัชญา คือ ปรัชญาสาขาที่ว่าด้วย “ความจริง” ของโลก หรือจักรวาล และ ชีวิตมนุษย์ ความจริงที่ “อภิปรัชญา” แสวงหานี้ คือ ความจริงอันเป็นพื้นฐานที่สุด ที่เรียกว่า (Ultimate Reality) อะไรคือเนื้อแท้ของโลก? โลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร? อะไรคือเนื้อแท้ของมนุษย์? มนุษย์เป็นอิสระหรือไม่?
More Related Content
![หนังสือสอนใช้ WordPress สำหรับผู้เริ่มต้น [ฉบับ E-book]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/jhrqivbhrrmebjefqeiv-signature-b5b5b8770458c607b1da78f4e81cd4133557ee785ada7d6af506dc1e355a4f0d-poli-200914081346-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
อภิปรัชญา ความจริงของโลก และ มนุษย์
- 1.
- 2. ปรัชญาสาขาที่ว่าด้วย “ความจริง” ของโลก หรือจักรวาลและ ชีวิตมนุษย์ ความจริงที่ “อภิปรัชญา” แสวงหานี้คือ ความจริง อันเป็นพื้นฐานที่สุด ที่เรียกว่า (Ultimate Reality) อะไรคือเนื้อแท้ของโลก? โลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร? อะไรคือเนื้อแท้ของมนุษย์? มนุษย์เป็นอิสระหรือไม่? อภิปรัชญา
- 3.
- 4. 1. สสารนิยม (Materialism) 2.จิตนิยม (Idealism) 3. ธรรมชาตินิยม (Naturalism)
- 5. สสารนิยม (Materialism) คือทัศนะที่ถือว่าสสารและปรากฏการณ์ ของสสารเท่านั้นที่เป็นจริง 1.1 เนื้อแท้ของโลกคือ “สสาร” สสารคืออะไร? สสารคือสิ่งที่อยู่ในระบบของอวกาศ (Space) และ เวลา (Time) และรู้จักได้ด้วยประสาทสัมผัสทั้ง 5 (ตา หู จมูก ลิ้น กาย)
- 6. วิวัฒนาการของสสารนิยม - ปรัชญาตะวันตก เริ่มต้นที่“กรีก” - กรีก ยุคก่อนกาเนิดปรัชญา สิ่ งที่ มีอิทธิพลต่ อความคิดความเชื่ อของชาว กรีก คือ คาสอนของ “ศาสนากรีกโบราณ” เทพนิยายของโฮเมอร์ และเฮเสียด -มีความเชื่อแบบ “พหุเทวนิยม” -อธิบายการกาเนิดและความเป็นไปของโลกหรือจักรวาลรวมทั้ง ชีวิตมนุษย์ว่าเป็ นไปตามอานาจดลบันดาลของเทพเจ้ า จักรวาลจึงมีสภาพไร้ระเบียบกฎเกณฑ์ เรียกสภาพเช่นนี้ว่า chaos
- 7. -ปรัชญากรีกเริ่มต้นจากความอยากรู้อยากเห็นความจริงของ โลกรอบตัวมนุษย์ นักปรัชญากลุ่มไอโอเนีย -พวกเขาเริ่มด้วยคาถามว่า โลกเกิดจากอะไร?อะไรคือปฐมธาตุ (First Element) หรือสสารดั้งเดิมสุดที่เป็ นวัตถุดิบซึ่งก่อให้เกิด โลก? ทาเลส (Thales) บิดาของปรัชญาตะวันตก “น้า” คือ ปฐมธาตุของโลก อแนกซิเมเนส (Anaximenes) “อากาศ” ปฐมธาตุของโลก อแนกซิแมนเดอร์ (Aaximander) “อนันต์” หรือสารบริสุทธิ์ คือปฐมธาตุของโลก
- 8. - เชื่อว่าโลกมีระเบียบกฎเกณฑ์เรียกสภาพเช่นนี้ว่า cosmos และกฎเกณฑ์ที่ว่านี้ก็เป็นระบบของสสาร -ต่อมา เอ็มพิโดคลิส (Empedocles) เสนอว่าปฐมธาตุมิได้ มีเพียงอย่างเดียว หากแต่มี 4 อย่าง คือ ดิน น้า ลม ไฟ - ทฤษฎีอะตอมของ เดโมคริตุส (Democritus) “อะตอม” คือ สสารอันเป็นหน่วยย่อยที่สุดไม่ สามารถแบ่งแยกลงไปได้อีก มีจานวนเป็นอนันต์และ ปราศจากคุณสมบัติใดๆ จะมีก็แต่รูปร่างและน้าหนัก เท่านั้น
- 10. สรุปแนวคิดทั่วๆ ไปของสสารนิยม 1. เป็นเอกนิยม(Monism) 2. ยอมรับทฤษฎีหน่วยย่อย(atomistic theory) 3. ยอมรับแนวคิดเรื่อง “การทอนลง” (Reductionism) 4. ถือว่าคุณค่าต่างๆ เป็นสิ่งสมมติ 5. เห็นว่าจักรวาลอยู่ในระบบจักรกล
- 11.
- 12. 1.2 “โลก” เปลี่ยนแปลงไปแบบ “จักรกลนิยม” จักรกลนิยม(Mechanism) คือทัศนะที่ถือว่า......... ปรากฏการณ์ธรรมชาติทั้งปวง(โลก)รวมทั้งปรากฏการณ์ และพฤติกรรมของสิ่งมีชีวิต เป็นไปแบบ เครื่องจักรกล ซึ่งภาวการณ์เช่นนี้สามารถอธิบายได้โดยกฎทางกายภาพ เป็นไปอย่างไร้เจตจานงและจุดหมาย
- 13. ลักษณะการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงแบบจักรกล * การเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับสิ่งใด สิ่งหนึ่งเกิดจากการผลักดันจากภายนอกโดยสิ้นเชิง * มีความเป็นระเบียบของจักรวาล...สรรพสิ่ง เป็นไปตามกฎเกณฑ์ที่แน่นอนตายตัว * ทุกสิ่งดาเนินไปหรือเปลี่ยนแปลงไปอย่าง ไร้จุดหมาย ปัจจุบันเป็นผลจากอดีต
- 14. - ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในจักรวาลไม่ได้ ก่อให้เกิดสิ่งใหม่ทุกอย่างแตกต่างกันโดยปริมาณ ละ อธิบายได้ด้วยสูตรคณิตศาสตร์ - เราสามารถคาดหมายปรากฏการณ์ที่จะเกิดใน อนาคตได้ “โลก หรือ จักรวาลคือ เครื่องจักรโรงใหญ่….ชิ้นส่วนต่างๆ ของเครื่องนั้น เคลื่อนไหว ดาเนินไปอย่างมีระเบียบ ทุก สิ่งต้องเป็นไปอย่างที่มันจะต้องเป็น ไม่มีความบังเอิญ”
- 15. 1.3 อะไรคือเนื้อแท้ของมนุษย์? …. ****มนุษย์คือ เครื่องจักรหรือหุ่นยนต์ คือ ทัศนะที่ถือว่า ธรรมชาติ แท้จริงของมนุษย์นั้นมีเพียง สสารหรือร่างกาย และหากจะ มีสิ่งที่เรียกว่า “วิญญาณ” หรือ “จิต” มันก็เป็นเพียงสสารที่ ละเอียดอ่อนเท่านั้น..นอกจาก สสารแล้วไม่มีความจริงอื่นใดใน ตัวมนุษย์
- 16. @ โทมัส ฮอบส์ (ThomasHobbes : 1588-1679) • ....เขาคิดว่า ในจักรวาลของ เรานี้ ไม่มีความจริงอื่นใด นอกเหนือจากวัตถุ ทุกสิ่งทุก อย่าง รวมทั้งสิ่งมีชีวิต ทั้งหลาย ทอนลงในที่สุดได้ เป็นสสารกับพลังงาน มนุษย์ ก็เปรียบเสมือนหุ่นยนต์ซึ่ง เคลื่อนไหวได้
- 17. - มนุษย์ไม่ได้ต่างจากสิ่งอื่นๆ โดยคุณภาพ แต่จะแตกต่างที่ปริมาณ -พฤติกรรมที่มนุษย์แสดงออกเกิดจากการปรับสภาพไปตาม สิ่งแวดล้อม ไม่ได้มี “จิต” มาบังคับบัญชาแต่อย่างใด (พฤติกรรมนิยม) - พฤติกรรมมนุษย์ที่แสดงออกมีลักษณะเป็นจังหวะหรือกลไก -การคิดของมนุษย์ไม่ต่างจากการทางานของ คอมพิวเตอร์
- 18. มนุษย์ คือ หุ่นยนต์จริงหรือ ?
- 19.
- 20. 1.4 มนุษย์เป็นอิสระหรือไม่? : เหตุวิสัย(Determinism) : มนุษย์ไม่เคยเป็น ตัวของตัวเอง หรือเป็นอิสระ ไม่มีอะไรที่เกิดขึ้นโดย ปราศจากสาเหตุ สาเหตุ อย่างใดอย่างหนึ่งในอดีตย่อม กาหนดสภาพในเวลาต่อมา อย่างแน่นอน ว่าต้องเป็น อย่างนั้น อย่าง ไม่มีทาง หลีกเลี่ยง
- 21. - ไม่มีอะไรในจักรวาลที่มีอิสรภาพ ทุกสิ่งทุกอย่าง รวมทั้งมนุษย์และพฤติกรรมของมนุษย์ดาเนินไป เพราะ ถูกกาหนดโดยสิ่งอื่น ภาวะปัจจุบันเป็ นผลอันหลีกเลี่ยง ไม่ได้ของสภาพก่อนหน้านั้น - เหตุวิสัยหรือนิยัตินิยม(Determinism) คือ ทัศนะ ที่ถือว่า เจตจานงของมนุษย์ไม่เป็ นไปโดยอิสระ แต่ จะถูกกาหนดด้วยสภาพการณ์ หรือสาเหตุ อะไรบางอย่าง - พฤติกรรมการตัดสินใจเลือกกระทาสิ่งต่างๆ ของมนุษย์มี สาเหตุ มาจาก อุปนิสัย ที่เขายึดถือ
- 22. - อุปนิสัย (รสนิยม,ค่านิยม)ของแต่ละคนจะเป็นอย่างไร นั้นย่อมได้รับอิทธิพลจาก กรรมพันธุ์ และ สิ่งแวดล้อม - ทุกสิ่งที่แต่ละบุคคลคิด พูด กระทาอยู่ในปัจจุบันล้วนแต่ เป็นผลอันสะท้อนของอุปนิสัยที่ถูกหล่อหลอมมา - การกระทาทุกอย่างสืบสาวให้ดีจะพบว่าต้องมี สาเหตุ อะไรบางอย่างมาผลักดัน ดังนั้นแล้ว ความรู้สึกว่าเรามีอิสระใน การเลือกนั้นจึงเป็นแต่เพียงมายาภาพ ***ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์มีส่วนสนับสนุนลัทธิเหตุวิสัย
- 23. ชาวเหตุวิสัย ถือว่า มนุษย์มิได้มีบทบาทในความ เป็นบุคคลของตัวเขาเอง เขาเป็นเพียงที่รวมของปัจจัยทั้งหลาย...เป็ น เพียงผลิตผลของกรรมพันธุ์และสิ่งแวดล้อม.....ดังนั้น คนเราจึงไม่ควรรับผิดชอบในสิ่งที่เขาทาลงไป
- 24. 2. จิตนิยม (Idealism) คือทัศนะที่ถือว่านอกจาก สสารวัตถุหรือสิ่งที่เป็น รูปธรรม ทั้งหมดแล้ว ยังมี “สิ่งที่มีอยู่จริง” อีก อย่างหนึ่งซึ่งมีลักษณะเป็น “อสสาร” (immaterial) คือ ไม่ สามารถรับรู้ได้ด้วยประสาท สัมผัสทั้งห้า แต่ “ปัญญา” ของจิต เท่านั้นที่เข้าถึงได้
- 25.
- 26. 2.1 จิตเป็นเนื้อแท้ของโลก ทฤษฎีแบบ(Form)ของเพลโต • เพลโตเชื่อว่าความจริงหรือเนื้อ แท้ของจักรวาลมี2 อย่าง คือ สสาร และ อสสาร • “สสารแต่เดิม” ปราศจาก คุณสมบัติ เมื่อแบบ ประทับบน สสาร สสารนั้นๆ ก็ปรากฏเป็น คุณลักษณะขึ้น เรียกสสารที่มี คุณลักษณะนั้นว่า “สิ่งเฉพาะ”
- 27. “แบบ” หมายถึงลักษณะกลางๆ ที่สิ่งเฉพาะซึ่งอยู่ ในประเภทเดียวกันมีอยู่ร่วมกันเช่น ความเป็นคนที่ แต่ละคนมีอยู่ร่วมกัน (เป็น สิ่งสากลที่มีอยู่จริง แบบปรนัย) **ลักษณะของ “แบบ” 1. แบบเป็น อสสาร 2.แบบไม่ใช่สิ่งที่มนุษย์คิดขึ้น แต่มีอยู่อย่างนิรันดร 3.แบบเป็นหลักของความมีอยู่ของสิ่งต่างๆ
- 28. 4. แบบเป็นหลักแห่งความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ 5. แบบมีฐานะลดหลั่นกันแต่ “แบบของความดี” มีฐานะสูงสุด ที่อยู่ของแบบ คือ โลกของแบบ ความสัมพันธ์ระหว่างแบบกับสสาร คือ สิ่ง เฉพาะหรือสสาร ได้ มีส่วนร่วมกับแบบ หรือเป็นสิ่ง จาลองของแบบ โดยพระเจ้าเป็นผู้นาแบบไปประทับ บนสสาร ทาให้สสารนั้นกลายเป็นสิ่งเฉพาะและมีเอก ลักษณะเฉพาะตัว
- 29. ***เพลโตสร้างทฤษฎี 2 โลกขึ้น ได้แก่ โลกแห่งผัสสะ กับโลกแห่งแบบ...โลกแห่ง ผัสสะเป็นเพียงภาพสะท้อนความเป็นจริงจาก โลกแห่งแบบ...โลกแห่งผัสสะ คือรอยประทับ ของแบบที่ปรากฏบนสสาร - ประสาทสัมผัสรับรู้สิ่งเฉพาะ / เหตุผล รู้จักแบบหรือสิ่งสากล
- 30.
- 32. Allegory of theCave --- Plato
- 34. 1.เนื้อแท้ของโลกนอกจากสสารยังมี อสสาร 2.เนื้อแท้ของโลกส่วน อสสารจะมีอยู่อย่างนิรันดรไม่ เปลี่ยนแปลง 3.หน่วยความเป็นจริงที่เป็น อสสารนี้เป็นหลักสาคัญที่ทาให้ โลกของวัตถุมีระเบียบกฎเกณฑ์ 4.ค่า (Value) ต่างๆ ที่มีอยู่ในโลกของวัตถุมีต้นตออยู่ที่ อสสาร ด้วย เช่น ความดี ความงาม ฯลฯ
- 35. 2.2 โลกเปลี่ยนแปลงไปแบบ “อันตนิยม” (Teteology ) คือ ทัศนะที่ถือว่าการเปลี่ยนแปลง ของสิ่งทั้งปวง (โลกหรือจักรวาล) มี จุดหมาย ปลายทาง ที่แน่นอน และจุดหมายปลายทางนี้ ก็เป็นตัวกาหนดความเป็นไปของสิ่งต่างๆ
- 36. ทัศนะแบบ “อันตนิยม” ของอริสโตเติล •-ภาวะแฝง (potentiality) คือ ศักยภาพบางอย่างที่ แฝงอยู่ในสิ่งใดสิ่งหนึ่งซึ่งเป็นตัวกาหนดวิถีทาง การเปลี่ยนแปลงของสิ่งนั้นๆ • -ภาวะจริง (actuality) คือ ภาวะที่ปรากฏเป็น จริงขึ้นมาจากศักยภาพหรือภาวะแฝงที่มีอยู่ในสิ่ง ใดสิ่งหนึ่ง
- 37. • -การเปลี่ยนแปลงของสิ่งใดสิ่งหนึ่งก็คือการที่ภาวะ แฝงของสิ่งนั้นได้กลายเป็นภาวะจริง • -ภาวะแฝงหรือแนวโน้มธรรมชาติของสิ่งใดๆก็คือ “จุดหมายปลายทาง” ของการเปลี่ยนแปลงของสิ่งนั้นๆ ปฐมกร (First Mover) • คือต้นกาเนิดแห่งความเปลี่ยนแปลงของสิ่งทั้งหลาย เป็นสิ่งแรกที่ทาให้สิ่งอื่นเปลี่ยนแปลงแต่ตัวมันเองไม่ เปลี่ยนแปลง
- 38. • สสารจะเป็นอะไรนั้น ขึ้นอยู่กับแบบที่ประทับลงไป •การที่สสารมีความพร้อมที่จะกลายเป็นอะไรก็ได้ เรียกว่า สสารมี ศักยภาพ หรือ ภาวะแฝง (Potentiality) สิ่งที่จากัดให้สสารเป็นสิ่ง นั้น สิ่งนี้ คือ แบบ >> ดังนั้น “แบบ” คือ “ภาวะจริง” (Actuality) ของสิ่งทั้งหลาย • สิ่งต่างๆ เปลี่ยนแปลง โดยที่ภาวะจริงเข้าแทนที่ภาวะแฝงในสิ่ง เฉพาะนั้นๆ >> สสารคอยรองรับแบบต่างๆ ที่เวียนกันมาประทับ เป็นคุณสมบัติของสิ่งเฉพาะ
- 39. 2.3 มนุษย์ คือจิตวิญญาณ ทัศนะที่ถือว่านอกจาก มนุษย์ จะมี ร่างกายซึ่งเป็นสสารวัตถุแล้ว มนุษย์ ยังต้องมีอีก สิ่งหนึ่งที่มิใช่สสารวัตถุ (อสสาร) คอยทาหน้าที่ บังคับบัญชาร่างกาย เราเรียกสิ่งนี้ว่า “จิต” (Mind) หรือ “วิญญาณ” (Soul)
- 40. แก่นสาร หรือ คุณค่าของ ความเป็นมนุษย์อยู่ที่ไหน? อะไร คือ ความหมายของ การมีชีวิตอยู่ที่แท้จริง ?
- 41. ทาไมมนุษย์จึงต้องมี จิต หรือวิญญาณ - มนุษย์สามารถ ริเริ่ม ได้ - มนุษย์สามารถ เรียนรู้ ได้ - มนุษย์สามารถมีความรู้สึกขัดแย้ง ได้ ปัญหาของ จิตนิยม 1. ความสัมพันธ์ระหว่างกายกับจิต 2. ความเป็นอิสระของจิต
- 42. ทัศนะเรื่องกายกับจิตของเพลโต จิตมนุษย์มี 3 ภาคคือ • 1. ภาคตัณหา • 2. ภาคน้าใจ • 3. ภาคปัญญา
- 43. 2.4 มนุษย์เป็นอิสระ หรือ เป็นนายตัวเอง: อิสรวิสัย คือ ทัศนะที่ถือว่ามนุษย์มีเจตจานงเสรี มนุษย์จึงมีอิสระเป็นตัวของตัวเองที่จะรู้สึก นึก คิด หรือ ทาสิ่งใดๆ **มนุษย์มีการตัดสินใจเลือกการกระทาของ ตัวเองอย่างเป็นอิสระ มิได้ถูกกาหนดโดย สิ่งแวดล้อมแต่อย่างใด
- 44.
- 45. เหตุผลสนับสนุนทัศนะแบบ อิสรวิสัย - ประสบการณ์บอกเราว่าเป็นอิสระมนุษย์มี ความชั่งใจ และมีสิทธิที่จะเลือกและทาตามสิ่งที่ เลือกได้ - ถ้าลัทธิเหตุวิสัยเป็นจริง ศิลปะ ความคิด สร้างสรรค์ วิชาความรู้ของมนุษย์ก็จะไม่มี - ถ้ามนุษย์ไม่เป็นอิสระ การสรรเสริญและ การประณามก็จะไร้ความหมาย
- 46. - ถ้าลัทธิเหตุวิสัยเป็นจริง สานึกผิดชอบชั่วดี ของมนุษย์ก็ไร้ความหมาย -อิมมานูเอล ค้านท์ (Kant, Immanuel) มนุษย์ เป็นสัตว์ 2 โลก โลกแห่งเหตุวิสัย โลกแห่งอิสรภาพ (โลกแห่ง เหตุผลและปัญญา) ประสบการณ์ทางศีลธรรม หรือ ความรู้สึกผิดชอบชั่วดี จะเกิดขึ้น ไม่ได้ ถ้ามนุษย์ไม่เป็นอิสระ
- 47. ธรรมชาตินิยม ( Naturalism ) •3.1เนื้อแท้ของโลก คือ สิ่งธรรมชาติ • ธรรมชาตินิยม คือ ทัศนะที่ถือว่าจักรวาลหรือโลกที่ ประกอบไปด้วย “สิ่งธรรมชาติ” (natural object) เท่านั้นที่เป็นจริง สิ่งอื่นที่มิใช่ สิ่งธรรมชาติหรือ ปรากฏการณ์ของสิ่งธรรมชาติไม่ใช่สิ่งที่เป็นจริง
- 48. สิ่งธรรมชาติ คืออะไร ? -เป็นสิ่งดารงอยู่ในระบบของอวกาศ-เวลา - เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นและดับลงโดยสาเหตุและ สาเหตุนั้นก็เป็นสิ่งธรรมชาติด้วย
- 49. - ธรรมชาตินิยมปฏิเสธทฤษฎีการทอนลง (Reductionism) เป็นพหุนิยม (pluralism) เห็นว่า ในกระบวนการวิวัฒนาของจักรวาล ได้มีสิ่งใหม่ ๆ เกิดขึ้น สิ่งที่เกิดขึ้นใหม่นี้ มีคุณสมบัติใหม่ มี คุณภาพใหม่ ซึ่งไม่สามารถทอนลงได้เป็นอะตอม และการเคลื่อนไหวของอะตอม - ธรรมชาตินิยม ถือว่า ถ้าเราต้องการความรู้ ที่แท้จริง เราต้องอาศัยวิทยาศาสตร์ แต่กระนั้น วิทยาศาสตร์ก็อธิบายไม่ได้ทุกอย่าง
- 50. 3.2 โลกเปลี่ยนแปลงไปแบบ “นวนิยม” :โลกก้าวไปสู่สิ่งใหม่ คือ ทัศนะที่ถือว่าการเปลี่ยนแปลง ของสิ่งต่างๆ (โลก) นั้นเป็นไปแบบวิวัฒนาการ มีการก้าวกระโดดไปสู่สิ่งใหม่ หรือ ให้กาเนิด แก่สิ่งที่มีคุณภาพใหม่
- 51. - ธรรมชาติเป็นกระบวนการของการสร้างสรรค์ มีการเจริญเติบโต ขยายไปสู่ประเภทใหม่เผ่าพันธุ์ ใหม่ ระดับใหม่ คุณภาพใหม่อยู่ตลอดเวลาอย่างไม่ หยุดยั้ง - สิ่งต่างๆ ในจักรวาลมีระดับขั้นจากต่าไปสูง - “ใหม่”คืออะไร?......-“ใหม่” หมายความว่าทอน ลงเป็นปริมาณไม่ได้ เกิดคุณภาพใหม่ และเป็นสิ่งที่ เราคาดหมายมาก่อนไม่ได้
- 52. 3.3 ธรรมชาตินิยม :มนุษย์คือตัวเอง คือทัศนะที่ถือว่าปรากฏการณ์ของ “จิต” หรือ “วิญญาณ” นี้เป็ นคุณสมบัติใหม่ (สิ่งใหม่)ที่เกิดขึ้นจากการรวมตัวของ สารเคมี(สสาร)ทั้งหลายในรูปแบบหนึ่งซึ่ง เป็นผลิตผลของวิวัฒนาการอันยาวนานของ มนุษย์
- 53.
- 54. -คุณสมบัติใหม่ ของมนุษย์ เช่นความรู้สึก การเรียนรู้ได้ ความสานึกทางศีลธรรม ประสบการณ์ทางสุนทรียะ ความสานึกใน ตนเอง ฯลฯ ไม่มีในสิ่งอื่น เหตุเพราะสิ่งเหล่านี้ มีวิวัฒนาการต่ากว่ามนุษย์ -“จิต” ไม่ใช่สิ่งที่แท้จริงอีกอย่างหนึ่งในตัว มนุษย์
- 55. 3.4 มนุษย์เป็นอิสระในระดับหนึ่ง คือ บางครั้งมนุษย์ก็เป็นตัวของตัวเองมีการ ตัดสินใจเลือกอย่างเสรี แต่ก็มีหลายครั้งที่การ กระทาของเราถูกกาหนดด้วยปัจจัยบางอย่าง ****ดังนั้น การกระทาของมนุษย์จึงมีทั้งที่เป็น อิสระ และไม่เป็นอิสระ
- 56.
- 57. 2.กลุ่มที่เชื่อว่าในทฤษฎีวิวัฒนาการแบบก้าวกระโดด มนุษย์จึงมีฐานะพิเศษกว่าสัตว์และสิ่งไร้ชีวิตตรงที่มีอิสระใน ขอบเขตอันหนึ่ง **มนุษย์สามารถทากิจกรรมที่สิ่งอื่นทาไม่ได้หลาย อย่าง เช่น การคิดการตัดสินใจ การริเริ่มสร้างสรรค์ **การกระทาของมนุษย์ถูกกาหนดด้วยอิทธิพล ต่างๆ ก็จริง แต่ขณะเดียวกัน มนุษย์ก็มีความสามารถในการ ตัดสินใจเลือก ทาให้เขาหลุดพ้นจากอิทธิพลบางอย่างได้ใน ระดับหนึ่ง
- 58.
- 60.